شنبه ۲۵ دی ۱۴۰۰ - السبت 12 جماد ثاني 1443

(۱۳۸۳/۱۲/۰۷) خطبه های نماز جمعه خوی – ۷ اسفند ۱۳۸۳

خطبه اول :    موضوع: امر به معروف و نهی از منکر(۳) در جلسه گذشته اشاره گردید که امام حسین علیه‌السّلام در امر به معروف و نهی از منکر از روشهای مختلف استفاده فرموده‌اند: یکی روش حکمت بود در جلسه گذشته توضیحات لازم داده شد و دیگری موعظه حسنه است.   روش موعظه حسنه یکی […]

خطبه اول :   

موضوع: امر به معروف و نهی از منکر(۳)

در جلسه گذشته اشاره گردید که امام حسین علیهالسّلام در امر به معروف و نهی از منکر از روشهای مختلف استفاده فرمودهاند: یکی روش حکمت بود در جلسه گذشته توضیحات لازم داده شد و دیگری موعظه حسنه است.

 

روش موعظه حسنه

یکی از روشهای امر به معروف و نهی از منکر موحظه حسنه است که قرآن میفرماید: «اُدْعُ إِلی سَبیلِ رَبِّک بِالْحِکْمه و الموعِظِه الحسنه» و امام حسین علیهالسّلام در موارد مختلف از این روش استفاده فرمودند.

 

تذکـر دو نکته:

الف) مرحوم فخرالدین طریحی لغتشناس شیعه در کتاب ارزشمند مجمعالبحرین در معنی موعظه مینویسد:

«عِبادهٌ عَنِ الوصیَّهِ بالتقوی و الحَثُّ عَلی الطّاعاتِ و التحذیر عن المعاصی و الاغترار بالدنیا و زخارفها»

ب) مقید ساختن موعظه به حسنه: بعضی از دانشمندان و مفسران فرمودهاند: شاید علت مقید ساختن موعظه به حسنه این باشد که تأثیر موعظه مشروطه به حسن و زیبایی است لذا اگر موعظه توأم با تحقیر، خشونت، برتری جوئی و تحریک حسّ لجاجت طرف باشد تأثیر نخواهد داشت.

 

موعظه عبیداله بن حرّجعفی

عبیداله از پیروان و از لشکریان معاویه در جنگ صفین بوده و از اشراف کوفه بوده که در منزل بنی مقاتل امام حسین یکی از یاران خود را به چادر ایشان فرستاد نرفت و بار دوم خودش رفت.طبق نقل ابن اعثم کوفی از علمای اواخر قرن سوم و اوائل قرن چهارم که یاقوت حموی در معجمالاوباء او را شیعه معرفی میکند.

 

مذاکرات:

مذاکراتی بین امام و حرّ صورت گرفت از جمله امام فرمود: «یا بان الحُرّْ فَاعْلَمْ أَنَّ الله عَزَّوجلَّ مُؤآخِذُکَ بما کَسَبْتَ وَ أَسْلَفْتَ مِنَ الذُّنوبِ فی الایّام الخالِیَهِ وَ أَنا أَدْعُوکَ فی وَقْتی هذا إِلی تُوبَهٍ تُغْسَلُ بِها ما عَلَیْکَ مِنَ الذُّنُوبِ وَ أَدْعوکَ الی نُصْرَتِنا أَهْلَ البیتِ»

بعد از اینکه امام از عبیداله پاسخ منفی شنید، جملاتی فرمود که آن را مرحوم مفید در ارشاد، ابی مخفف در مقتل، طبری در تاریخ و ابن اثیر در المکامل نقل کردهاند: «فَإلا تَنْصُرْنا فَاتَّق الله أَنْ لا تَکُونَ مِمَّنْ یُقاتِلُنا فَوَ الله لا یَسْمَعُ و اعِیَتَنا أَحدٌ ثُمَّ لَمْ یَنْصُرْنا إلّا هَلَکَ»

 

خلاصه موعظه

۱ـ یادآوری گناهان گذشته عبیداله

۲ـ تذکر مؤاخذه قطعی خداوند

۳ـ تبیین قصد خویش از نجات و پاکسازی عبیداله است از طریق توبه با نصرت اهل بیت رسولخدا

۴ـ تحذیر از مقاتله عبیداله با امام

۵ـ بیان نتیجه عدم یاری امام که هلاکت است.

 

خطبه دوم :

مناسبتها:

۱ـ زلزله زرند کرمان و جان باختن تعدادی از برادران و خواهران مسلمان

۲ـ قدردانی از حضور گسترده همشهریان در مراسم و مجالس عزاداری شهدای کربلا

۳ـ سفر رئیس جمهور آمریکا به اروپا

۴ـ پیامدهای حماسه عاشورا

 

سفر بوش به کشورهای اروپائی

در ارتباط با این سفر چند نکته مورد توجه و دقت است:

الف) مردم اروپا با تظاهرات علیه بوش از وی استقبال کردند.

ب) یکی از اهداف اساسی بوش در این سفر موضوع خاورمیانه و اساساً ایران اسلامی بود.

ج) موضع جدید بوش در مورد ایران اینکه حل مشکل با ایران راه حسل سیاسی دارد نه نظامی. در این تغییر که قطعاً یک تاکتیک است نه تغییر هدف چند نکته قابل توجه است:

۱ـ راهپیمائی معنیدار و پرشور ملت ایران در سالگرد انقلاب اسلامی

۲ـ خارج شدن پرونده انرژی اتمی ایران از حالت بحران از طریق برخورد دیپلماسی اروپا و منزوی شدن آمریکا

۳ـ برخورد سیاسی قوی ایران با موضوع انرژی اتمی

۴ـ وحدت نظر اروپا و آمریکا در محروم ساختن ایران از فنآوری هستهای

۵ـ نیاز شدید آمریکا به ائتلاف جهانی در برخورد با ایران و طرح خاورمیانه بزرگ و آینده عراق

 

حماسه عاشورا و پیامدها

یکی از موضوعات قابل بررسی و تحلیل جدی در حماسه عاشورا ملاقاتها و گفتگوهائی است که در میان امام و تعدادی از اشخاص صورت گرفتهاست و بخش قابل توجه این ملاقاتها در کتب تاریخ و مقاتل فریقین منعکس شدهاست.در میان این اشخاص:

۱ـ سیاستمدار کهنهکار و ضد اهل بود

۲ـ شاعر و ادیب بود

۳ـ دوستداران اهل بیت(ع) بود

۴ـ پیرمرد سالخورده و تجربه دیده بود.

بعضی ملاقاتها: تصادفی بود، بعضی دیگر با درخواست امام بود، برخی با خواست طرف مقابل بودهاست.

 

وجه مشترک اکثریت ملاقات کنندگان

۱ـ از خشونت یزید علیه خود و امام وحشت داشتند.

۲ـ به حمایت مردم از امام حسین علیهالسّلام اعتماد نداشتند.

۳ـ حفظ جان و مصلحت اندیشی را یک اصل مسلم میدانستند.

۴ـ درگیری با یزید را یک شکست قطعی و بینتیجه ارزیابی میکردند.

۵ـ مقام ولایت امام را درک نمیکردند.

اسامی تعدادی از این اشخاص

۱ـ محمد حنفیه

۲ـ ابن عباس

۳ـ عبداله بن زبیر

۴ـ عبداله بن مطیع

۵ـ فرزدق شاعر

۶ـ عبیداله بن حرّ جعفی

۷ـ حرّ بن یزید ریاحی

۸ـ زهیر

۹ـ عمروبن نوران

۱۰ـ عبداله بن سلیمان

۱۱ـ منذربن مشتمعلّ

۱۲ـ عبداله بن جعفر(شوهر حضرت زینب)

 

 

ملاقات عبداله بن مطیع با امام

الکامل، الاصابه، الاعلم

عبداله ابن مطیع یکی از سیاستمداران عرب بوده و در شورشهای ضد بنیامیّه نقش داشت و دورات حاکمیت عبدالله بن زبیر بر بخشی از کشور اسلامی استانداری ر کوفه بوده از طریق مختار اخراج گردید. به مدینه فرار کرد بعد در مکه سکونت داشت و در حمله حجاج بن یوسف همراه عبداله بن زبیر کشته شد و سر هر دو به شام ارسال شد.

 

شیخ مفید در ارشاد

«ثُمَّ أقبَل الحسین(ع) مِنَ الحاجِرْ یسیرُ نحوالکوفه فانتهی الی ماءٍ من میاه العرب فَاذاً علیه عبدُالله بن مُطیع العَدوی و هو نازلُ به»

«فلّما رأی الحسین(ع) قام إلَیه فَقال بِأبی أنْتَ و امّی یا ابن رسول الله ما أَقْدَمَکَ؟ وَ احتمله و أَنزله فقال له الحسین علیهالسّلام: کان من موتِ معاویه ما قَد بلغَکَ فکتَبَ اِلَیَّ أَهْلِ العراق یَدْعُونَنی اِلی أَنفُسِهِمْ»

عبداله بن مطیع بعد از استماع فرمایش امام علیهالسّلام گفت: «… والله لَئِنْ طَلَبْتَ ما فی أَیْدی بَنی أُمَیّه لَیَقْتُلنَّکَ وَ لَئِنْ قَتَلوک لا یَهابُو بعدک أَحَداً أَبداً والله إِنها الحُرْمَه الاسلام تُنْتَهَکُ»

 

توضیح:

۱ـ تحلیل عبداله بن مطیع از شرایط درست بود:

«لا یُهابُونَ بَعدکَ أَحداً اَبدا»

در بعضی نقلها گفت: لنُسْتَرَقَنَّ بَعْدک حجاج به مردم داغ میگذاشت.

۲ـ دو ایراد اساسی بر عبداله بن مطیع و امثال او وارد است:

الف) اینکه میگوید: «والله انها لحرمه الاسلام تنتهک» باید گفت: حرمت اسلام قبلاً هتک شدهبود. در سقیفه، شهادت امیرالمؤمنین و امام حسن وقتی که معارف اسلامی ملعبه دست خلفا گردید معاویه روز چهارشنبه نماز جمعه خواند و یزید خلیفه گردید و امام فرمود و علی الاسلام السلام.

ب) عبداله بن مطیع از مقام ولایت امام و واسطه فیض بردن و واجب الاطاعه بودن او غافل بود. لذا فضولی میکرد در حالیکه وظیفهاش پیروی از او بود.