سه شنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۱ - الثلاثاء 16 شوال 1443

(۱۳۸۴/۰۷/۱۵) خطبه های نماز جمعه خوی – ۱۵ مهر ۱۳۸۴

خطبه اول :    نماز جمعه این هفته شهرستان خوی به امامت حجت الاسلام شکوری و با حضور گسترده مردم متعهّد خوی که مصادف با اولین جمعه ماه مبارک رمضان بود در مصلی این شهر برگزار گردید خطیب در خطبه اول با موضوع قرار دادن فلسفه وجوب روزه ماه رمضان اظهار داشت یکی از مباحث […]

خطبه اول :   

نماز جمعه این هفته شهرستان خوی به امامت حجت الاسلام شکوری و با حضور گسترده مردم متعهّد خوی که مصادف با اولین جمعه ماه مبارک رمضان بود در مصلی این شهر برگزار گردید خطیب در خطبه اول با موضوع قرار دادن فلسفه وجوب روزه ماه رمضان اظهار داشت یکی از مباحث گرم در حوزه دین از دیدگاه جریانهای روشن فکری در کشورهای اسلامی موضوع فلسفه احکام است.

این بحث با درصد های مختلف از شدت و ضعف در محافل علمی مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد و عده ای راه افراط را پیموده و به مرحله ای از اعتقاد می رسند که ادعا می کنند مادامی که فلسفه و حکمت حکمی را از احکام دینی ندانیم عمل نخواهیم کرد و بعضاً با برداشتهای عقلی خویش از متون دینی فلسفه هایی برای احکام مطرح می کنند که اصلاً درست نمی باشند .

چون هدف ما پرداختن به موضوع روزه است لذا قصد بررسی این بحث بصورت فراگیر نداریم بلکه با یک مقدمه کوتاه فلسفه روزه را با استفاده از روایات وارده از   اهل بیت علیهم السلام بررسی می کنیم .

 

تقسیمات فروع دین :

بر اساس تقسیماتی که مرحوم محقق در کتاب فقهی شرایع الاسلام انجام داده فروع دین در مقابل اصول دین عبارت انداز :

۱- عبادات

۲- احکام

۳- عقود

۴- ایقاعات . روزه ماه مبارک رمضان و سایر روزه ها از قسم عبادات شمرده شده است .

 

تقسیم واجبات :

واجبات دینی دارای تقسیمات متعددی هستند از جمله تقسیم به تعبّدی و توصّلی .

 

واجب توصلی :

در تعریف آن گفته اند هدف از واجب توصلی بوجود آمدن آن در خارج بوسیله مکلف است خواه با قصد انجام دستور شرع صورت پذیرد یا با انگیزه های دیگر مانند شستن لباس .

 

واجب تعبّدی :

در تعریف آن چنین گفته شده فعلی است که مترتب شدن مصلحت بر آن و بدست آمدن هدف شارع متوقف بر این است که مکلف آن فعل را با قصد قربت و تعبد انجام دهد مانند نماز و روزه و سایر عبادات .

سؤال:

آیا در واجبات تعبدی دنبال فلسفه رفتن صحیح است ؟

جواب:

بطوریکه از تعرف واجب تعبدی معلوم گردید صحت این عمل مبتنی بر انجام آن صرفاً به قصد تعبد بدستور شرع است و الا اثری نخواهد داشت لذا در این موارد دنبال فلسفه و حکمت رفتن ضرورت ندارد بلکه این اقدام در اصول دین مطلوب است . در عین حال فهم فلسفه احکام با تعبدی بودن منافات ندارد به دو علت :

الف : بسیاری از محدثین و فقهای شیعه در ادوار گذشته تاریخ بویژه در قرون اولیه کتابهایی در زمینه فلسفه احکام تدوین کرده اند مانند :

۱- علل الشرایع / مفضل بن عمر کوفی .

۲- علل الشریعه / حسین بن علی قزوینی از مشایخ شیخ مفید .

۳- علل الصوم / احمد بن اسحاق اشعری قمی .

۴- علل الوضوء / حمدان بن اسحاق خراسانی .

۵- علل الشرایع / شیخ صدوق .

۶- علل الفرائض و النوافل / محمد بن حسن از راویان امام صادق (ع) .

 

ب : در بسیاری از آیات قرآن و روایات مربوط به روزه فلسفه و حکمت هایی برای وجوب این عمل عبادی بیان شده است البته قبل از پرداختن به آنها ضرورت دارد در مورد علل مطرح نشدن فلسفه بسیاری از احکام مورد اشاره قرار بگیرد که عبارت اند از :

۱- فراهم نشدن شرایط برای تفسیر و توضیح احکام از سوی ائمه (ع) .

۲- منع شدن نشر حدیث از سوی خلفا .

۳- برخی احکام را زمان تفسیر می کند .

۴- فلسفه برخی از احکام فرا تر از عقل بشری بوده و قابل توضیح نیست .

۵- نوعاً احکام بعد آزمایشی دارند لذا در این زمینه آن چه مطلوب است تعبد و تسلیم شدن در برابر دستور دین است نه فلسفه بافی .


    

 

خطبه دوم :

خطیب در خطبه دوم نماز با توجه به حلول ماه مبارک رمضان تذکراتی را به ترتیب زیر به نماز گزاران یادآوری کردند :

ضرورت حفظ حرمت ماه رمضان :

یکی از مسائل مبتلا به در ایام ماه مبارک رمضان متأسفانه روزه خواری علنی عده ای غافل در ملأعام است لذا چند گروه در برخورد با این پدیده شوم و ریشه کن ساختن آن مسئولیت سنگین دارند .

۱- عموم مردم متدیّن :

پاداش و ثواب حفظ حرمت و قداست ظاهری احکام و معارف دین بالاتر ازبه جا آوردن آن احکام است و فلسفه و حکمت وجوب امر به معروف و نهی از منکر برای توده مردم همین است لکن نوعاً مردم دو مطلب دارند

الف : نیری انتظامی برخورد کند .

جواب : برخورد نیروی انتظامی وظیفه نهی از منکر را از مردم سلب نمی کند .

ب : می گویند اگر برخورد کنیم برای ما دردسر درست می شود .

جواب : این است که اگر خداوند به امر به معروف و نهی از منکر پاداش می دهد بخاطر این دردسرها است نه چیز دیگرو بدین جهت است که شهدای کربلا در تاریخ ماندگار شده اند .

 

۲- قوه قضائیه ، نیروی انتظامی و ستاد امر به معروف و نهی از منکر :

در روایات وارد شده که امیر المؤمنین (ع) روزه خواران را در مسجد محاکمه می فرمود و احکام صادره را در انظار عموم جاری می کرد لذا شما نیز با تبعیت از امام خویش روزه خواران را محاکمه و در میادین شهر و در ملأ عام حکم مربوطه را جاری بسازید .

 

۳– علما و مسئولان تبلیغی و فرهنگی :

ضرورت دارد این عزیزان با استفاده از فرصت های طلایی تبلیغی ماه مبارک رمضان این موضوع را به خوبی به مردم تشریح کنند تا زمینه های غفلت از بین برود و نوبت به برخورد فیزیکی نرسد .

 

پرورنده انرژی اتمی ایران :

با توجه به قطعنامه ظالمانه اخیر شورای حکام علیه ایران اسلامی و عدم قبول مفاد آن از سوی مسئولان نظام جمهوری اسلامی قرار است در جهت محکوم کردن این قطعنامه و حمایت از مواضع مسئولان نظام بعد از اقامه نماز جمعه تظاهرات داشته باشیم و چند نکته در این مورد لازم به یادآوری است :

۱- توجه به این نکته که اختلاف غرب و اروپا با نظام جمهوری اسلامی و ملت ایران ریشه ای است و موضوع فن آوری هسته ای صرفاً یک بهانه است اگر نباشد چیز دیگری مطرح خواهند کرد .

۲- ضرورت دارد با استفاده از روشهای متنوع دیپلماسی و ارتباطات بین الملل از شرایط جدید شورای حکام و فرصت های موجود استفاده بهینه کرد .

الف : غرب و اروپا با چند تغییر در متن پیشنهادی خود به شورای حکام نتوانست علیه ایران قطعنامه اجماعی صادر کند این یک فرصت است .

ب : رأی ممتنع دادن روسیه و چین به قطعنامه بعنوان دو عضو دائمی شورای حکام فرصت خوبی است برای ایران .

ج : وارد شدن اعضای جدید به شورا از میان کشورهای اسلامی از قبیل سوریه ، مصر ، اندونزی ، لیبی و تغییر تعدادی از فراکسیون های کشورهای آمریکای لاتین و اروپائی مانند کوبا ، بلاروس ، یونان ، نروژ و کلمبیا در مقابل خارج شدن تعدادی از کشورهائی که علیه ایران رأی داده بودند از عضویت شورای حکام و همچنین ارتقاء غیر متعهد ها از چهارده به شانزده عضو موقعیت های جدیدی را در برابر ایران اسلامی قرار داده است .

 

سالگرد رحلت شیخ مفید (ره) :

مرحوم شیخ مفید یکی از فقهای نامدار شیعه است که در قرن ۴ با استفاده بهینه از شرایط بوجود آمده در کشورهای اسلامی از قبیل بقدرت رسیدن شیعیان فاطمی در مصر و خاندان صیف الدوله در شام و حاکمیت آل بویه در قسمتهائی از ایران و عراق توانست با تألیف متجاوز از دویست جلد کتاب در رشته های مختلف علوم اسلامی و مبارزه با مذاهب و مکاتیب انحرافی و ارتباط مستمر با پیروان اهل بیت علیهم السلام در اقصی نقاط کشورهای اسلامی از جمله ایران شیعه را در سطح جهانی مطرح بسازد . رضوان الله علیه .