یکشنبه ۲۶ دی ۱۴۰۰ - الأحد 13 جماد ثاني 1443

(۱۳۸۵/۱۰/۲۲) خطبه های نماز جمعه خوی – ۲۲ دی ۱۳۸۵

خطبه اول :  حجت الاسلام شکوری خطیب نماز جمعه این هفته شهرستان خوی پس از دعوت مردم به رعایت کردن تقوی در ادامه موضوع سوءظن از دیدگاه قرآن و روایات اظهار داشتند : عوامل سوء ظن : از جمله مباحث مربوط به سوء ظن عبارت است از عوامل و انگیزه های آن چون برای درمان […]

خطبه اول : 

حجت الاسلام شکوری خطیب نماز جمعه این هفته شهرستان خوی پس از دعوت مردم به رعایت کردن تقوی در ادامه موضوع سوءظن از دیدگاه قرآن و روایات اظهار داشتند :

عوامل سوء ظن :

از جمله مباحث مربوط به سوء ظن عبارت است از عوامل و انگیزه های آن چون برای درمان کردن این رذیله اخلاقی ضرورت دارد ریشه آن مورد شناسائی قرار بگیرد .

دانشمندان اخلاق با استفاده از آیات قرآن و احادیث اهل بیت (ع) عوامل متعددی برای سوء ظن بیان فرموده اند که بعنوان نمونه چند مورد را متذکر می شویم .

 

آلودگی باطنی :

انسانهایی که خودشان آلوده هستند دیگران را همانند خود آلوده می پندارند ، لذا مادامی که پاک نشده اند و خود را اصلاح نکرده اند نخواهند توانست سوءظن را تبدیل به حسن ظن نمایند .

امیرالمؤمنین(ع) در معرفی چنین افرادی می فرماید :

لا یَظُنُّ بِأحَدٍ خَیراً لِأَنَّهُ لا یَراهُ اِلاّ بِطَبعِ نَفْسِهْ غررالحکم حدیث ۱۹۰۳

انسان بد به هیچ کس گمان خوب نمی برد زیرا دیگران را همچون خود می پندارد .

 

همنشینی با بدان :

امیرالمؤمنین (ع) در این باره می فرمایند :

مُجالَسَهُ اْلأشرارِ تُورِثُ سُوءالظَنِ بِالأخیارِ بحارالانوار ج ۷۱ ص ۱۹۷

همنشینی با بدان موجب بدگمانی نسبت به نیکان می گردد .

کسیکه معاشرانش انسانهای شرور باشند که غیر از فساد و افساد کار دیگری بلد نمی باشند از یک طرف انسان را به دیگران بدبین می سازند و از سوی دیگر موجب می شوند مردم به آن فرد سوء ظن پیدا بکنند .

 

فاسد بودن محیط :

اگر محیط زندگی انسان سالم نباشد نظر او نسبت به افراد حتی به آدمهای خوب ، بد می شود هر چند معاشران وی افراد خوبی باشند ، لکن غلبه فساد بر محیط ، خود ایجاد سوءظن می کند.

 

حسد و غرور :

یکی دیگر از انگیزه های سوء ظن حسد است . انسان حسود چشم دیدن موفقیت و ترقی دیگران را ندارد ، لذا برای اینکه شخص مورد نظر خود را در ذهن دیگران بدنام کند و او را در جامعه بی شخصیت سازد به سوءظن متوسل می شود .

امیرالمؤمنین (ع) در بیان ویژگی های انسان حسود می فرماید :

ألْحاسِدُ یُظْهِرُ وُدَّهُ فِی أقوالِهْ وَ یُخْفِی بُغْضَهُ فِی أفْعالِهْ فَلَهُ اِسْمُ اْلّصَدیقِ وَ صِفَهُ اْلعَدُوّ غرر الحکم ۱۲۰۵    

حسود به زبان ، لاف دوستی می زند و در عمل مخفیانه دشمنی می ورزد بنابراین او نام دوست را بر خود دارد و صفت دشمن .

 

عقده حقارت :

باز یکی دیگر از عوامل سوء ظن عقده حقارت است بعضی از انسانها مبتلا به خود کم بینی هستند یا دیگران او را تحقیر کرده اند یا خودش احساس حقارت می کند .

لذا برای اینکه بنظر خویش از این صفت زشت رهائی پیدا بکنند راه حل را در تحقیردیگران از طریق سوءظن می دانند .

 

موارد استثنائی سوء ظن :

چند مورد از سوء ظن استثناء شده است . البته لازم به یادآوری است که در این موارد نوع روایات از حسن ظن نهی می کنند نه اینکه سوء ظن به دیگران را تجویز نمایند .

 

الف : در موضوعات امنیتی و اطلاعاتی :

در اموراتی که به سرنوشت جامعه ربط دارد و با مصالح عمومی جامعه اسلامی گره خورده است در این موارد نباید حسن ظن داشت . بلکه باید با احتیاط رفتار کرد تا موضوع و حقیقت کاملاً روشن و مشخص گردد .

 

ب : در مورد دشمنان اسلام و مسلمین :

امیرالمؤمنین (ع) خطاب به مالک می فرماید :

ألْحَذَرَ کُلَّ اْلحَذَرْ مِنْ عَدُوِّکَ بَعْدَ صُلْحِهْ فَاِنَّ اْلعَدُوَّ رُبَّما قارَبَ لِیَتَغَفَّلَ فَخُذْ بِالْحَزْمِ وَاْتَّهِمْ فِی ذلِکَ حُسْنَ الْظَّنِ نهج البلاغه نامه ۵۳

زنهار زنهار از دشمن خود پس از آشتی کردن ، زیرا گاهی دشمن نزدیک می شود تا غافل گیر کند پس دور اندیش باش و حسن ظن خود را متهم کن یعنی (به دشمن سوءظن داشته باش).

 

ج : فاسد بودن محیط :

از مفاد روایات متعدد بدست می آید در محیط های نسبتاً سالم اصل را باید بر حسن ظن گذاشت و به عکس در محیط های آلوده و فاسد اصل را باید بر سوء ظن گذاشت .

البته نه به این معنی که انسان چیزی را ندانسته به کسی نسبت بدهد بلکه در چنین زمانی باید احتیاط را از دست ندهد .  

 

 

خطبه دوم :

خطیب در خطبه دوم به بررسی و تحلیل مناسبتهای ذیل پرداخت .

مناسبت های هفته :

۱- امروز جمعه سالگرد تشکیل شورای انقلاب به فرمان رهبر کبیر انقلاب اسلامی است.

۲- یکشنبه مصادف با ۲۴ ذوالحجه روز مباهله رسولخدا (ص) با نصارای نجران می باشد.

۳- دوشنبه روز خانواده است که این مناسبت را به عموم خانواده ها تبریک می گویم.

۴- سه شنبه مناسبت فرار محمد رضا پهلوی عامل استعمار از کشور را داریم.

۵- چهارشنبه سالگرد شهادت حجه الاسلام و المسلمین نواب صفوی و سایر رهبران فدائیان اسلام را داریم که به عموم نمازگزاران تسلیت می گویم.

 

 

روز خانواده :

از ابتدای پیدایش بشر در کره خاکی همواره زنان و مردان با تشکیل کانونی بنام خانواده عمری را در کنار یکدیگر گذرانیده و فرزندانی در دامان خود پرورش داده و تحویل جامعه داده اند . تلاش مصلحان جوامع بشری بویژه پیامبران خدا این بوده است که نظام خانواده یک نظام مستحکم و پایداری باشد وهیچ عاملی نتواند این کانون را متلاشی کند

 

 

خانواده در جهان امروز :

در عین حال که کاروان علم و دانش ، صنعت و تکنیک مدام در حال تکامل و پیشرفت است لکن بشر در زمینه موضوع خانواده با مشکلات جدی و اساسی مواجه است بویژه در کشورهای غربی و اروپائی .

و علت اساسی و ریشه این معضل اجتماعی خانمانسوز را باید در جدائی غرب از دین و آموزه های خدایی جستجو کرد .

اکنون موضوعی که ضرورت دارد در جوامع اسلامی بویژه در کشور جمهوری اسلامی ایران مورد توجه جدی قرار بگیرد این است که عوامل متعددی موجب گردیده تا رگه هایی از این فرهنگ غربی در جوامع اسلامی نیز رسوخ پیدا بکند که در صورت غفلت دیگر قابل جبران نخواهد بود .

 

 

ابزار رسوخ فرهنگ غربی :

ابزار متعددی می تواند نقش داشته باشد و فرهنگ آلوده غربی را در تمامی موضوعات بویژه در مسائل مربوط به خانواده وارد جامعه ما بسازد از آن جمله است :

۱- گسترش پیدا کردن ابزارهای ارتباطی از قبیل : ماهواره ، رایانه ، تلفن ، تجارت ، صداوسیما ، سفرهای تفریحی ، علمی و پژوهشی ، کتاب ، مجلات و دهها وسایل و ابزار ارتباطی دیگر .

۲- فعالیتهای جاسوسی نیروهای اطلاعاتی کشورهای اجنبی و نوعاً غربی .

۳- ورود اجناس و کالاهای غیر مجاز و قاچاق به کشور .

۴- فعالیتهای تبلیغی جریانهای فرهنگی و سیاسی متأثر از فرهنگ غربی .

۵- گسترش و شبکه ای شدن فعالیت منحرفان اخلاقی و تشکیل شدن باندهای فساد .

 

 

آثار رسوخ فرهنگ غربی :

متأسفانه با یک تأمل و توجه اجمالی می توان آثار و نتایج زیانبار رسوخ کردن فرهنگ منحط غربی را در زمینه تضعیف کانون گرم خانواده در ایران اسلامی و سایر کشورها مشاهده نمود .

برای نمونه چند مورد را متذکر می شویم :

الف : بالا رفتن آمار طلاق و از هم پاشیدن کانون گرم خانواده بویژه در سنین جوانی .

ب : زیر سؤال رفتن عاطفه ، محبت ، ایثار و گذشت در برخی از خانواده ها .

ج : زیر سؤال رفتن بسیاری از ارزشهای دینی در ارتباطات خانوادگی و اجتماعی .

 

 

روز مباهله :

قبلا اشاره شد که روز ۲۴ ذی الحجه روز مباهله رسولخدا (ص) با مسیحیان نجران می باشد . مباهله بمعنای لعن و نفرین کردن است . و اجرای آن بدین صورت است که چون اختلافی میان دو نفر یا دو گروه روی دهد ، گردهم آمده و می گویند : “ لَعْنَهُ اللهِ عَلَی الظّالِمِ مِنّا ”

یعنی لعنت خدا بر ستمکار از میان ما دو نفر یا دو گروه .

اصل جریان مباهله چنین بود که گروهی از نصارای نجران بر رسولخدا (ص) وارد شدند و با آن بزرگوار به مذاکره پرداختند . سرانجام چون اعضای گروه به حق تسلیم نشدند و کار به مباهله کشید در وقت مقرر دیدند رسولخدا (ص) عزیزترین و نزدیکترین انسانها به خویش یعنی حضرت علی (ع) حضرت زهرا (ص) و حسنین (ع) را با خود آورده است . لذا ترسیده و مباهله نکردند در نهایت آمادگی خود را برای پرداخت جزیه اعلان نمودند .

 

 

حمله به کنسولگری ایران :

روز پنجشنبه نیروهای نظامی آمریکای اشغالگر در شهر اربیل عراق کنسولگری ایران در این شهر را به اشغال خود در آورده و پنج نفر از کارکنان آن را که سه نفرشان ایرانی بودند دزدیده و با خود بردند .

این اقدام تروریستی اوج درماندگی و سردرگمی آمریکا را نشان می دهد . این عمل زشت و خلاف دیپلوماسی و عرف بین المللی در شرایطی صورت می گیرد که : رئیس جمهور آمریکا بدلیل ادامه اشغالگری در عراق تحت فشار شدید افکار عمومی قرار دارد و دموکراتهای پیروز در انتخابات پارلمان بوش را برای خروج از عراق مورد حمله قرار داده اند .

بالا رفتن سطح تلفات نیروهای آمریکایی در عراق افکار عمومی را علیه بوش تحریک کرده است . لذا طبیعی است که رئیس جمهور آمریکا برای توجیه استمرار اشغالگری خود به چنین اقدامات ابلهانه دست بزند.

 

 

افزایش قیمت اجناس :

مدتی است مردم از بالا رفتن قیمت بخش مهمی از اجناس و کالاهای مورد نیاز روزمره خود گلایه دارند و اقشار کم درآمد و آسیب پذیر جامعه در این سرمای شدید واقعاً معذب هستند با در نظر داشتن اینکه مسائل اقتصادی مقداری پیچیده است و علی القاید باید بصورت جدی و علمی مورد بررسی قرار گیرد . در عین حال علت یا علل این افزایش قیمت ها هر چه باشد انتظار مردم از دولت این است که گرانی ها را مهار بکند .