دوشنبه ۳ آبان ۱۴۰۰ - الإثنين 19 ربيع أول 1443

(۱۳۸۶/۰۱/۰۳) خطبه های نماز جمعه خوی – ۳ فروردین ۱۳۸۶

موضوع خطبه اول : الف : ویژگیهای متقین در نهج البلاغه (۶) در چند خطبه پایان سال گذشته یکی از موضوعات خطبه اول توضیح فقرات خطبه متقین امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه بود ، که ۹ مورد از ویژگی های متقین در سال گذشته مطرح گردید . اکنون در دنبال همان بحث ویژگیهای دیگر آنان […]

موضوع خطبه اول :

الف : ویژگیهای متقین در نهج البلاغه (۶)

در چند خطبه پایان سال گذشته یکی از موضوعات خطبه اول توضیح فقرات خطبه متقین امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه بود ، که ۹ مورد از ویژگی های متقین در سال گذشته مطرح گردید . اکنون در دنبال همان بحث ویژگیهای دیگر آنان را مطرح می سازیم .  

۱۰- قُلُوبُهُمْ مَحْزونَهٌ

دلهاشان اندوهگین است .

چون از کیفر الهی می ترسند.

۱۱- وَ شُرُورُهُمْ مَأمُونَهٌ

همه از آزار آنان در امان هستند چون سرآغاز شرّ ها محبت دنیا است و اهل تقوا محبت دنیا را کنارگذاشته اند.

۱۲- وَ اجسادُهُمْ نَحیفَهٌ

و بدنشان تکیده و لاغر است چون روزه داری وشب زنده داری آنان زیاد است.

۱۳- وَ حاجاتُهُمْ خَفیفَهٌ

نیازهاشان سبک و اندک است چون از مادیات به مقدار ضرورت اکتفا می کنند.

۱۴- وَ اَنْفُسُهُمْ عَفیفَهٌ    

و جانهاشان پاک است چون از هوای نفس پیروی نمی کنند.

 

 

زمینه ها و شرایط رشد فضائل اخلاقی (۱) :

۱- اهمیت اخلاق :

در ارتباط با نقش و اهمیت اخلاق در توسعه و رشد جوامع بشری در منابع اسلامی مطالب سودند زیادی مطرح شده است و بویژه اهل بیت (ع) سفارشات متعددی در این زمینه دارند.

عَنْ عَلِیٍّ (ع) :

لُو کُنّا لا نَرجُو جَنَّهً وَ لا نَخْشی ناراً وَ لا ثَوابَاً وَ لا عِقابَاً لَکانَ یَنْبَغی لَنا أنْ نُطالِبَ بِمَکارِمِ الأَخْلاقِ فَاِنَّها مِمّا تَدُلُّ عَلی سَبیلِ الْنَجاحِ (۱)

 

معنی :

اگر ما امید به بهشت و ترس از دوزخ و انتظار پاداش و عقاب نمی داشتیم باز شایسته بود به سراغ فضائل اخلاقی برویم چرا که فضائل اخلاقی راهنمای نجات بشر هستند .

عَن رَسول الله (ص) :

الف : اِنَّما بُعِثْتُ لِاُتَمِّمَ مَکارِمَ الأَخلاقِ (۲)

من تنها برای تکمیل فضائل اخلاقی مبعوث شده ام .

ب : اِنَّما بُعِثْتُ لِاُتَمِّمَ حُسنَ الأَخلاقِ (۳)

من تنها برای تکمیل زیبایی اخلاق مبعوث شده ام .

ج : بُعِثْتُ بِمَکارِمَ الأَخلاقِ وَ مَحاسِنُها (۴)

من برای فضائل و زیبایی های اخلاقی مبعوث شده ام .

 

 

توضیح :

در دو حدیث اول و دوم تعبیر با کلمه اِنَّّماکه بر حصر دلالت دارد نشان می دهد که تمامی اهداف بعثت پیامبر بزرگوار اسلام (ص) در رشد و تکامل اخلاقی انسان خلاصه می شود .

مکتبهای اخلاقی :

موضوع اخلاق به اندازه ای از اهمیت برخوردار است که بسیاری از دانشمندان غربی و اروپائی در عین حال که بخش مهمی از مسائل معنوی و آموزه های دینی را قبول نداشتند لکن مکتبهای متعدد اخلاقی راه اندزی کردند که بعنوان نمونه به چند مورد اشاره می کنیم :

الفمکتب اخلاقی سقراط :

از دانشمندان برجسته یونان که علم و دانش را اساس و زیر بنای فضائل اخلاقی می داند.

 

ب مکتب اخلاقی بودائیان ، هندیان و تعدادی از فلاسفه غرب :

مانند اگوست کنت فرانسوی و هیوم اسکاتلندی که عاطفه و محبت را ریشه فضائل اخلاقی می شمارند .

 

ج مکتب اخلاقی کانت :

فیلسوف معروف آلمانی که غربیان او را در ردیف ارسطو و افلاطون می شمارند . مکتب کانت به مکتب اخلاقی وجدانی معروف است که می گوید : در وجود انسان نیروئی وجود دارد که به او فرمان می دهد فلان کار را بکن یا فلان کار را نکن . این نیرو نامش وجدان است.

 

د مکتب اخلاقی انتفاعی :

که بسیاری از مادیون غرب مانند راسل انگلیسی و جمعی از روانشناسان آمریکائی امروزی پیرو این مکتب هستند ، عقیده دارند فعل اخلاقی هرعملی است که در سایه حفظ منافع جامعه بتواند منافع شخصی را تأمین نماید .

 

هـ مکتب اخلاقی مارکسیسم :

پیروان این مکتب معتقدند اخلاق همانند علم ، هنر ، حقوق و سایر عناصر ارزشی تابع اقتصاد و ابزار تولید است و هرکاری که جوامع بشری را از مراحل کشاورزی ، فئودالی و سرمایه داری بسوی کمونیسم شتاب بخشد فعل اخلاقی است و دارای ارزش می باشد.

 

و مکتب اخلاقی اسلام :

این مکتب ضمن اینکه فاقد نواقص مکتب های اخلاقی دیگر است دارای امتیازات و ویژگیهای مثبت بی شماری می باشد . انشاء ا… در جلسه بعدی بخشی از اصول آن را که عبارتند از :

۱- حسن و قبح عقلی .

۲- متکی به ایمان بودن .

۳- عزت و محبوبیت اجتماعی انسان .        

۴- آزادی و حُریّت انسان .

مورد تحلیل وبررسی قرار خواهیم داد .


 

 

خطبه دوم :

چند مناسبت از مناسبت های متعدد هفته را به ترتیب زیر مورد بررسی قرار می دهیم.

الف : روز جهانی هواشناسی :

سوم فروردین مصادف با روز جهانی هواشناسی است .

هواشناسی قسمتی از دانش فیزیک است که ساختمان هوا و اثرات آن در محیط را مورد بحث و مطالعه قرار می دهد .

با در نظر داشتن اینکه هواشناسی یک رشته علمی زنده و مورد توجه محافل علمی جهان می باشد.

موضوعات متعددی را برای بررسی دارد . از قبیل :

۱- تاریخ و تحولات هواشناسی و جایگاه فعلی آن در میان علوم بشر .

۲- مواد و گازهای تشکیل دهنده هوا و نقش آن در حیات بشر و سایر جانداران .

۳- آلاینده های هوا و نقش زندگی ماشینی بشر در آلودگی هوا .

۴- بررسی خطرات آلودگی هوا برای بشر و سایر موجودات که بر اساس بررسی های دانشمندان ، بیماری های متعددی از جمله بیماری های تنفسی ، قلبی ، برونشیت و سرطان ریه از جمله بیماری های بوجود آمده از طریق آلودگی هوا می باشند .

 

۵- نظر دین اسلام در مورد هوا :

جالب است که مفاد چند روایت را در این زمینه بصورت فهرست مورد اشاره قرار بدهیم :

–          اگر هوا فراوان نبود مردم از دود و بخار سرگردان در هوا خفه می شدند .

–          باران ها آلودگی هوارا ازبین می برند و(وَبای)پدیدآمده را نابود می کنند.

–          اگر هوا همیشه صاف و آفتابی بود،زمین خشک می شد و بیماری ها گسترش پیدا می کرد و گیاهان می سوخت

–          گرما و سرما نظام هستی را با خودشان به حرکت در آورده و فصول مورد نیاز بشر را بوجود می آورند .

 

 

ب : سیره علمی امام حسن عسکری (ع) :

روز چهارشنبه مصادف با هشتم ربیع الاول سالروز شهادت امام حسن عسکری (ع) است . ضمن تسلیت این مصیبت به محضر امام عصر (عج) و شما نمازگزاران برای درس آموزی از سیره علمی آن بزرگوار چند مطلب را مورد اشاره قرار می دهیم . قبل از بیان فعالیتهای علمی ایشان لازم است دو نکته را متذکر شوم :

الف : تمامی فعالیتهای گسترده علمی امام عسکری (ع) در طول عمر ۲۸ ساله بویژه در مدت شش سال امامت آن حضرت صورت پذیرفته است .

ب : همه فعالیتهای علمی ایشان در اوج قدرت و نهایت استبداد بنی عباس به اجرا در آمده است که حتی قدرت نفس کشیدن را از جامعه اسلامی گرفته بودند و با کمترین بهانه انسانهای آزاده را از بین می بردند.

بطوریکه امام جواد (ع) را در سن ۲۵ سالگی و امام هادی (ع) را در سن ۴۱ سالگی و امام حسن عسکری (ع) را در سن ۲۸ سالگی به شهادت رساندند .

 

 

فهرست سیره علمی امام (ع) :

۱- تربیت کردن متجاوز از یکصد نفر شاگرد بر اساس نقل مرحوم شیخ طوسی.

۲- تألیف کتاب از جمله تفسیر قرآن و کتاب المنقبه در فقه و احکام .

۳- تشویق نویسندگان بر نوشتن کتاب طبق نقل مورخین ۱۶ نفر از شاگردان ایشان مؤلف بودند که ۱۱۸ اثر علمی از خود به یادگار گذاشتند . نام برخی از آنها را مرحوم آغا بزرگ تهرانی در کتاب الذریعه آورده است .

۴- پاسخگوئی به شبهات ، برخورد با تحریفات و انحرافات متعدد که نمونه هائی را محدثین و مورخین در کتب خود آورده اند .

۵- ایجاد شبکه ارتباطی از طریق مکاتبه با شیعیان و پیروان اهل بیت (ع) در مناطق مختلف کشور پهناور اسلامی آن روز از جمله : شیعیان خراسان ، قم ، ری و آذربایجان .

 

 

درس آموزی از سیره علمی امام (ع) :

باید مبلغان دینی و مدیران فرهنگی جامعه چند درس مهم و اساسی را از سیره علمی امام عسکری (ع) بگیرند .

الف– برنامه ریزی برای فعالیتهای تبلیغی و پرهیز از تبلیغات فله ای .

ب – راه اندازی مراکزی برای پاسخگوئی به شبهات در تمامی شهرستانها .

ج – برخورد علمی با تحریفات و انحرافات و پرهیز از افراط و تفریط و برخورد های احساسی .

 

 

ج : باید های اجرائی سال ۸۶ در خوی :

در طول چند سال اخیر از ناحیه مسئولان محترم شهری ، استانی و هیئت محترم دولت در سفر اخیر خود به استان وعده هائی به مردم داده شده که برخی به مرحله اجرا در آمده لکن نیمه تمام باقی مانده است و برخی دیگر هنوز شروع و عملی نشده است . لذا ضرورت دارد در سال ۸۶ با اولیت بندی به مرحله اجرا و اتمام برسند . انشاءا…

از قبیل موارد زیر :

۱- ارتقاء سطح شهرستان ؛ وعده داده شده از سوی ریاست محترم جمهور در سخنرانی مردمی.

۲- اتمام پروژه جاده قطور به کشور ترکیه و اتوبان خوی به سه راهی ایواوغلی .

۳- برطرف ساختن نواقص فرودگاه خوی .

۴- شروع عملیات ساختمانی بیمارستان ؛ به تصویب رسیده در هیئت محترم دولت .

۵- اقدام عملی جدی توأم با برنامه ریزی در مورد مسکن ، ازدواج و اشتغال جوانان ، شروع عملیات دو سالن ورزشی ؛ وعده داده شده از سوی ریاست محترم جمهور .

 

پی نوشت:

(۱) مستدرک الوسائل ج ۲ ص ۲۸۳ چ قدیم    

(۲) کنزالعمال ح ۵۲۱۷۵ ج ۳ ص ۱۶      

(۳) همان ح ۵۲۱۸      

(۴) بحار ج ۶۶ ص ۴۰۵

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر