دوشنبه ۳ آبان ۱۴۰۰ - الإثنين 19 ربيع أول 1443

(۱۳۸۶/۰۳/۱۸) خطبه های نماز جمعه خوی – ۱۸ خرداد ۱۳۸۶

موضوع خطبه اول : الف : ویژگیهای متقین در نهج البلاغه (۱۶) خطیب در خطبه اول نماز جمعه با دعوت عموم نمازگزاران به رعایت تقوی اظهار داشتند ، امیرالمؤمنین (ع) در ادامه بیان ویژگی های متقین می فرمایند : ـ وَ عِلْماً فِی حِلْمٍ یعنی از جمله ویژگیهای انسانهای پرهیزکار دانش همراه با حلم است […]

موضوع خطبه اول :

الف : ویژگیهای متقین در نهج البلاغه (۱۶)

خطیب در خطبه اول نماز جمعه با دعوت عموم نمازگزاران به رعایت تقوی اظهار داشتند ، امیرالمؤمنین (ع) در ادامه بیان ویژگی های متقین می فرمایند :

ـ وَ عِلْماً فِی حِلْمٍ

یعنی از جمله ویژگیهای انسانهای پرهیزکار دانش همراه با حلم است .

 

توضیح :

انسانهای متقی در برابر جاهلان خشمگین و تندخو نمی شوند بلکه با صبر و حوصله به تدریج در آنها نفوذ پیدا می کنند و جهلشان را از بین می برند .

امام صادق (ع) : خطاب به عنوان بصری می فرماید :

حلم و بردباری تو باید به قدری باشد که

ـ فَمَنْ قالَ لَک إِنْ قُلْْْتَ واحِدَهً سَمِعَتْ عَشْراً فَقُلْ إِنْ قُلْتَ عَشْراً لَمْ تَسْمَعْ واحِدَهً

اگر کسی به تو بگوید : اگر سخن نسنجیده ای درباره من بگویی ده برابر آن به تو می گویم تو در جواب می گویی اگر تو ده سخن نسنجیده بگویی من یکی نخواهم گفت .

ـ وَ قَصداً فِی الْغِناءِ

یعنی پرهیزکاران اعتدال و میانه روی را در عین دارای بودن بر غنی و ثروت رعایت می کنند .

 

توضیح :

معمولاً از ویژگیهای انسان در غنی و ثروت طغیان است . چون قرآن می فرماید :

إنَّ الأِنْسانَ لَیَطْغی أَنْ رَأهُ اسْتَغْنی

لکن انسانهای متقی در سایه تقوی در عین توانگری میانه روی می کنند .

 

 

ب : سالم سازی محیط یکی از زمینه های رشد فضایل اخلاقی :

در دو جلسه گذشته بحث ما در نقش محیط بر اخلاق و رفتارهای اجتماعی انسان بود که گفته شد یکی از زمینه های رشد فضایل در جامعه پاکسازی محیط از آلودگی است و بر دو آیه شریفه از قرآن استناد کردیم اکنون ادامه بحث را پی می گیریم .

وَ الْبَلَدُ الْطَیِّبُ یَخْرُجُ نَباتُهُ بِاِذْنِ رَبِّهْ وَ الَّذی خَبُثَ لا یَخْرُجُ اِلاّ نَکِداً (۱)

سرزمین پاکیزه (و شیرین) گیاهش به فرمان پروردگار می روید اما سرزمینهای بد طینت (و شوره زار) جز گیاه ناچیز و بی ارزش از آن نمی روید .

 

توضیح :

در این آیه شریفه انسانها به گیاهان تشبیه شده اند و محیط زندگی آنان به زمینهای شیرین و شور .

در یک محیط آلوده پرورش انسانهای پاک مشکل است هر چند تعلیمات قوی و مؤثر باشد همان گونه که قطرات حیات بخش باران هرگز در شوره زار سنبل نمی رویاند .

سعدی می گوید :

باران که در لطافت طبعش خلاف نیست      

                       در باغ لاله روید و در شوره زار خَس

و در شعر دیگر می سراید :

زمین شوره سنبل بر نیارد        

                     در و تخم عمل ضایع مگردان

 

 

نتایج زیان بخش زندگی ماشینی :

یکی از دانشمندان معروف آمریکائی بنام ویل دورانت کتابی دارد بنام لذات فلسفه که همشهری دانشمند ما مرحوم دکتر عباس زریاب او را ترجمه کرده است آنجا می نویسد :

ناگهان کارخانه ها ظاهر شد و مردان و زنان و فرزندان ، خانه و خانواده را ترک گفتند تا در ساختمانهای غم انگیزی که نه برای پناه دادن انسانها بلکه برای حمایت ماشینها ساخته شده بود به نحو فردی نه خانوادگی کار کنند و مزد خود را نیز به صورت فردی بگیرند . (۲)

… تحدید شهوات که در زندگی روستائی امری معقول و عملی به نظر می رسید در جامعه صنعتی که ازدواج را تا سی سالگی به تأخیر می اندازد امر دشوار و غیر طبیعی می نماید ، شهوت ناگزیر سر بر می آورد و کفّ نفس مشکل می گردد عفّت که وقتی جزو فضایل بود مردود می شود و حُجب و حیا از میان می رود .

مردان به کثرت گناهان افتخار می کنند و زنان می خواهند در لجام گسیختگی با مردان هم قدم شوند ، عشق بازی امر عادی می شود . (۳)

رسول خدا (ص) می فرماید :

یَأْ تِی الْنّاسِ زَمانٌ … اَلْسُّنَهُ فِیهِمْ بِدْعَهٌ وَ الْبِدْعَهٌ فِیهِمْ سُنَّهٌ وَ الْحَلیمُ مِنْهُمْ غادِرٌ وَ الْغادِرُ بِیْنَهُمْ حَلیمٌ(۴)

روزگاری بر مردم می آید که سنّت های سعادت بخش در جامعه بدعت تلقی می شود و بدعتها سنت ، بردبارانشان فریبکار و حیله گران بین مردم بردبار شناخته می شوند .

 

 

محیط فاسد از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) :

ابن ابی الحدید از آن بزرگوار نقل می کند که فرمود :

اِذا خَبُثَ الْزَّمانُ کَسَدتِ الْفَضائِلُ وَ ضَرَّتْ وَ نَفَقَتِ الْرَزائِلُ وَ نَفَعَتْ (۵)

وقتی محیط اجتماع ناپاک و آلوده شد فضایل اخلاقی و سجایای انسانی بی رونق و زیان آور می شود و برعکس رزائل و ناپاکی رایج و سود بخش می گردد . و در روایت دیگر درباره محیط و جامعه فاسد می فرماید :

صارَ الْفُسوقُ فِی النّاسِ نَسَباً وَ الغِافُ عَجَباً (۶)

گناه کاری و ناپاکی در آن جامعه از اوصاف عادی مردم شده و پاکدامنی و عفاف موجب شگفتی گردیده است .

 

نتیجه :

با توجه به آیات و روایاتی که تا کنون مورد بررسی قرار گرفت و با در نظر داشتن مفاد آیات و روایات بسیاری دیگر که فرصت بررسی آنها را نداشتیم نتیجه این می شود که در جامعه آلوده تربیت انسانهای پاکدامن امکان ندارد ، لذا برای ایجاد جامعه پاکیزه باید محیط را از آلودگی پاک ساخت .


 

 

خطبه دوم :

خطیب در خطبه دوم اظهار داشت در طول ایّام هفته جاری مناسبتهای متعدد و مهمی وجود دارد از آن جمله است :

الف : شهادت آیه الله سعیدی :

روز یکشنبه مصادف با سالروز شهادت مرحوم آیه الله سعیدی یکی از شاگردان برجسته امام (ره) در زیر شکنجه های ساواک شاه است من این مناسبت را به شما نمازگزاران تسلیت می گویم .

 

ب : ستاد انقلاب فرهنگی :

روز چهارشنبه مصادف با ۲۳ خرداد سالروز فرمان امام (ره) مبنی بر تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۵۹ . ش است .

بادر نظر داشتن اینکه شورای فرهنگ عمومی که یکی از مجموعه های وابسته به شورای انقلاب فرهنگی است تازه در شهرستان ما به راه افتاد است و در آینده نزدیک گزارش مفصلی در این رابطه خواهیم داشت ، لذا بحث در این موضوع را به آینده موکل می کنیم .

 

ج : سالگرد رحلت دو فقیه مجاهد :

روز سه شنبه ۲۲ خرداد مصادف با سالگرد رحلت مرحوم میرزا محمد حسن نائینی یکی از رهبران مشروطه و روز پنجشنبه ۲۴ خرداد مصادف با سالگرد رحلت مرحوم میرزا محمد حسن آشتیانی از رهبران نهضت تنباکو و شاگرد مرحوم شیخ مرتضی انصاری است .

با توجه به حق بزرگی که این دو شخصیت علمی بر ایرانیان دارند و با در نظر داشتن اینکه فرصت لازم برای توضیحات بیشتر وجود ندارد .

من ۴ مورد از مشترکات هر دو شخصیت را به صورت فهرست اشاره می کنم :

۱- هر دو شخصیت در تاریخ سیاسی اجتماعی ایران نقش اساسی ایفا کردند . مرحوم آشتیانی از رهبران نهضت تنباکو و مرحوم نائینی از رهبران انقلاب مشروطه بودند .

۲- هر دو فقیه در عصر رونق حوزه علمیه نجف تحصیل کرده اند و از اساتید و فقهای برجسته آن حوزه بهره علمی برده اند ، مرحوم آشتیانی از محضر شیخ مرتضی انصاری (ره) و مرحوم نائینی از محضر میرزای شیرازی (ره) رهبر نهضت تنباکو .

۳- هر دو دانشمند اسلام شناس و فقیه صاحب مبنی بودند لذا شخصیت های علمی و فقهای برجسته ای تربیت و تحویل جامعه داده اند .

۴- یکی از ویژگی های علمی هر دو برزگوار برجستگی خاص در دانش اصول بوده ، لذا تحولات اساسی در این دانش بوجود آوردند ، مرحوم آشتیانی با نوشتن کتاب بَحْرُ الْفَوائِدُ در شرح رسائل استاد خود و مرحوم نائینی با تدریس خارج این علم که تقریرات آن شاگرد نامی وی مرحوم آیه الله العظمی خوئی به نام أَجْوَدُ الْتَقْریرات به یادگار گذاشته است .

 

د : سخنرانی رهبری مدظله :

مقام معظم رهبری مدظله در روز سالگرد رحلت رهبر کبیر انقلاب سخنرانی مبسوطی ایراد فرمودند . که لازم است عناوینی را که مورد تأکید آن بزرگوار بود مورد اشاره قرار بدهم .

۱- بصیرت و ایستادگی

فرمودند : تنها راه دستیابی یک ملت بر حقوق و اهداف خود بصریت و ایستادگی آگاهانه است .

لذا حقوق یک ملت با التماس بر سلطه گران و عقب نشینی و نرمش محقق نخواهد شد .

 

۲- تصویر واقعی ملت ایران

فرمودند : امپراطوری خبری و رسانه ای استکبار برای مخدوش جلوه دادن چهره ملت ایران و نظام جمهوری اسلامی تلاش می کند . لکن

       ایستادگی و پیروزی در برابر چالشها و تهدیدها .

       حفظ اصول و جهت گیریهای اصلی .

       پیشرفتهای شگفت آور علمی و فن آوری .

       پیشرفت در عرصه های مدیریت سیاسی و اجتماعی .

       الگو شدن بر ملل مسلمان .

       و افزوده شدن عزت بین المللی .

تصویر واقعی ملت ایران و نظام جمهوری اسلامی است .

 

۳- ضرورت حفظ وحدت :

مقام معظم رهبری مدظله بااشاره به ضرورت وحدت و هوشیاری مردم در مقابل توطئه های دشمنان بر دو مطلب تأکید داشتند .

 

الف : با اشاره به در پیش بودن انتخابات مجلس در اواخر سال جاری فرمودند :

دشمنان تلاش دارند در میان مردم اختلاف ایجاد بکنند. اظهار کردند مردم با عنایت خدا انتخابات را وسیله دیگری برای رشد و عزّت خود قرار خواهند داد.

 

ب : با توجه به توطئه بزرگ دشمنان مبنی بر ایجاد اختلاف و به راه انداختن جنگ میان شیعه و سنی ، انسجام اسلامی یک ضرورت واقعی است و فرمودند :

دشمنان یک گروه متعصب ، متحجر و بی خبر از حقایق عالم و معنویت را شکل داده که گناهان نابخشودنی مرتکب می شوند .

۴- در پایان ضمن بیان اینکه آینده ملت ایران بسیار درخشان تر از گذشته است فرمودند :

تا تحقق اهداف و آرمانها ، راهی طولانی داریم و ملت بزرگ ایران به برکت ایستادگی ، روشن بینی و آگاهی ملّی ایران راه را با موفقیت طی خواهد کرد .

 

 

هـ : مواضع اخیر البرادعی :

در دو هفته اخیر البرادعی در کنار گزارش خود از برنامه هسته ای ایران چند جمله اظهار داشتند که تحلیل های متعددی از آن صورت گرفته است :

۱- طرفداران ماجراجوئی نظامی علیه ایران دیوانگان جدید هستند .

۲- دانش را نمی توان بمباران کرد .

تحلیل اول :

البرادعی در ارتباط با نیات پشت پرده آمریکا که همان حمله نظامی به ایران است ، افشاگری کرده است . چون در صورت بروز جنگ به دلیل اینکه پرونده ایران آغازش از آژانس بوده ، لذا افکار عمومی و مخالفین جنگ وی را در کنار آمریکا قرار داده و ملامت خواهند کرد و او را شریک جرم آمریکا خواهند شمرد .

 

تحلیل دوم :

اظهار این الفاظ یک جنگ زرگری میان البرادعی و آمریکا است که با هماهنگی خود آمریکائیان صورت گرفته است چون سردمداران آمریکا در انتخابات اخیر آژانس از البرادعی حمایت کرده است .

لذا این موضوع گیری برای بزرگ نمائی خطر برنامه اتمی ایران با دو هدف اساسی صورت گرفته است .

الف : تحریک احساسات افکار عمومی ایران .

ب : دامن زدن به جنگ روانی برای ترساندن و به عقب نشینی واداشتن ایرانیان .

 

پی نوشت :

۱٫       سوره اعراف آیه ۵۸

۲٫       لذات فلسفه ص ۸۸

۳٫       لذات فلسفه ص ۹۱

۴٫       سفینه البحار (زمن) ص ۵۵۷

۵٫       گفتار فلسفی/ جوان ج ۲ ص ۱۰۱

۶٫       گفتار فلسفی/ جوان ج ۲ ص ۱۰۲ به نقل از غرر الحکم ص ۴۵۷

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر