دوشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۰ - الإثنين 12 ربيع أول 1443

(۱۳۸۶/۰۳/۲۵) خطبه های نماز جمعه خوی – ۲۵ خرداد ۱۳۸۶

موضوع خطبه اول : الف : ویژگیهای متقین در نهج البلاغه (۱۷) خطیب در خطبه اول نمازجمعه با دعوت عموم نمازگزران به رعایت تقوی اظهار داشتند ، امیرالمؤمنین (ع) در ادامه بیان ویژگی های متقین می فرمایند : ـ وَ خشوعاً فی عِبادَهٍ یعنی یکی از خصوصیات متقین خشوع و تواضع در عبادت است . […]

موضوع خطبه اول :

الف : ویژگیهای متقین در نهج البلاغه (۱۷)

خطیب در خطبه اول نمازجمعه با دعوت عموم نمازگزران به رعایت تقوی اظهار داشتند ، امیرالمؤمنین (ع) در ادامه بیان ویژگی های متقین می فرمایند :

ـ وَ خشوعاً فی عِبادَهٍ

یعنی یکی از خصوصیات متقین خشوع و تواضع در عبادت است .

مرحوم نوری در مستدرک الوسائل روایتی نقل می کند که از رسول خدا (ص) سؤال شد . خشوع چیست ؟ در پاسخ فرمود :

ـ الْتَواضُعُ فِی الْصَّلاهِ وَ اَن یُقْبِلَ العَبْدُ بِقَلْبِهِ کُلِّهْ عَلی رَبِّهِ عَزَّوَجَّلْ (۱)

فروتنی در نماز که بنده به تمام قلب خود بطرف پروردگار عزوجل روی آورد .

 

خشوع در نماز :

خداوند در قرآن خشوع در نماز را یکی از ویژگیهای مؤمن شمرده است :

ـ قَدْ اَفْلَحَ الْمُؤمِنونَ الْذینَ هُمْ فِی صَلاتِهِمْ خاشِعون (۲)

به تحقیق رستگارشدند مؤمنان آن کسانی که در نمازشان خاشع اند .

 

تذکر :

از موارد استعمال واژه خشوع چنین استفاده می شود که خشوع عمدتاً برای تواضع و فروتنی درونی است .

در روایتی نقل شده که پیامبر اکرم (ص) مردی را مشاهده کردند که در نماز با ریش خود بازی می کند فرمودند :

… اَنَّهُ لُو خَشَعَ قَلْبُهُ لَخَشَعَتْ جَوارِحُهُ (۳)

اگر قلبش خاشع بود جوارح او هم خاشع بودند .

 

ج : تربیت خانوادگی یکی دیگر از زمینه های رشد فضایل اخلاقی

دانشمندان می گویند :

اولین مدرسه برای تعلیم و تربیت کودک محیط خانواده است . بلکه خانواده مؤثرترین مدرسه و دانشگاه برای کودک و جوان است . بدلیل اینکه :

الف : کودک در این سنین بسیار اثر پذیر است .

ب : آثاری که در آن سن و سال در روح او نفوذ می کند ماندگار و پا برجا است .

لذا امیرالمؤمنین (ع) می فرماید :

اَلْعِلْمُ فِی الّصِغَرِ کَالْنَّقْشِ فِی الْحَجَرِ(۴)

تعلیم در کودکی همانند نقشی است که در روی سنگ کنده می شود یعنی ماندگار است .

 

دیدگاه قرآن در نقش خانواده :

ابتدا لازم به توجه است که دین مقدس اسلام پدران و مادران را در برابر تربیت فرزندان مسئول می داند بعنوان نمونه چند آیه را متذکر می شویم

۱- یا اَیُّها الَّذینَ آمَنوا قُواْ اَنْفُسَکُمْ َو أَهْلیکُمْ ناراً وَ قُودُها الْنّاسُ و الْحِجارَهُ (۵)

ای کسانیکه ایمان آورده اید خود و خانواده خویش را از آتشی که هیزم آن مردمان (گنهکار) و سنگهای هستند حفظ کنید .

خطاب آیه به تمامی کسانی است که مدیریت خانواده به عهده آنهاست .

خوشبختانه اینکه هدف از نگهداری اهل چیست ؟

در حدیثی وارد شده که بعد از نزول آیه شریفه یکی از یاران پیامبر (ص) پرسید چگونه خانواده خود را از آتش دوزخ حفظ کنیم ؟

رسول خدا (ص) در پاسخ فرمود :

تَأمُرُهُمْ بِما أَمَرَ اللهُ وَ تَنْها هُمْ عَمّا نَهاهُمُ اللهُ إِنْ اَطاعُوکَ کُنْتَ قَدْ وَقَیْتَهُمْ وَ إِنْ عَصُوکَ کُنْتَ قَدْ قَضِیْتَ ما عَلِیْکَ (۶)

آنها را امر به معروف و نهی از منکر کن اگر از تو پذیرا شوند آنها را از آتش دوزخ حفظ کرده ای و اگر نپذیرد وظیفه خود را انجام داده ائی .

۲- خداوند خطاب به رسول خدا (ص) می فرماید :

وَ أمُرْ أَهْلَکَ بِالْصَّلاهِ وَ اْصطَبِرْ عَلَیْها (۷)

اهل خود را به نماز فرمان ده و بر آن پایداری کن .

۳- لقمان خطاب به فرزند می فرماید :

یا بُنَیَّ اَقِمِ الْصَّلاهَ وَ أمُرْ بِالْمَعْرُوفِ (۸)

فرزندم نماز را به پادار و امر به معروف کن .

در روایتی رسول خدا (ص) می فرماید :

رَحِمَ اللهُ رَجُلاً قالَ : یا أَهْلاهُ صَلاتَکُمْ صِیامَکُمْ زَکاتَکُمْ مِسْکینَکُمْ یَتیمَکُمْ جیرانَکُمْ (۹)

رحمت کند خدا بر کسی که به خانواده اش هشدار دهد که مراقب نماز ، روزه ، زکات فقرا ایتام و همسایگان باشند .

 

نتیجه :

از مجموع آیات و روایات در این زمینه استفاده می شود :

۱- پدران و مادران در برابر فرزندان خود از نظر تربیت مسئولیت دارند .

۲- اگر اولیاء به وظایف تربیتی خود در برابر فرزندان عمل نکنند در نهایت آنان به انحراف و فساد کشیده شوند در پیشگاه خداوند مقصر شناخته شده و مجازات خواهند شد .

۳- لازم است اولیاء در تربیت فرزندان از روشهای منطقی استفاده کنند و حق تحمیل و زورگوئی ندارند .


 

 

خطبه دوم :

خطیب در خطبه دوم اظهار داشت در طول ایّام هفته جاری مناسبتهای متعدد و مهمی وجود دارد از آنجمله است :

رحلت نائب امام عصر (عج) :

امروز مصادف است با ۲۹ جمادی الاولی سالروز رحلت جناب محمدبن عثمان عَمری دومین نائب خاص حضرت ولی عصر (عج) این مصیبت را به محضر آن حضرت و شما نمازگزاران تسلیت می گویم .

امام باقر (ع) می فرماید :

وَالْمَهدی وَ أَصحابُهُ یُمَّلِکُهُمُ اللهُ مَشارِقَ الارضِ وَ مَغارِبَها وَ یُظْهِرُ الْدینَ وَ یُمیتُ الله بِهِ وَ بأَصحابِهِ الْبِدَعَ وَالْباطِلَ کَما اَماتَ الْشُّقاهُ الْحَقَّ حَتّی لا یُری إِینَ الْظُلْمُ

 

شهدای مؤتلفه و شهید چمران :

در این هفته سالگرد شهادت چهار نفر از شهدای مؤتلفه اسلامی را داریم که بمناسبت اعدام انقلابی حسنعلی منصور در سیاه چالهای رژیم به شهادت رسیدند و همچنین سالگرد شهادت مجاهد نستوه دکتر چمران در جبهه های جنگ هر پنج نفر در اوج مظلومیت اسلام و مسلمانان بویژه ملت ایران جان خود را فدا کردند . هر دو مناسبت را به شما نمازگزاران تسلیت می گویم .

 

حوادث جهان اسلام در هفته جاری :

بسی جای تأسف است که در اثر توطئه های پیچیده و مرموز استعمارگران حوادث تلخ متعددی در کشورهای اسلامی اتفاق افتاده که لازم می دانم به برخی از آنها اشاره داشته باشم :

۱- تخریب ناجوانمردانه حرمین عسکریین در سامرا بعنوان دومین بار به وضوح دست اشغالگران در این جنایت مشاهده می شود .

۲- انتشار خبر مسلح شدن گروههای تندرو سنی در عراق توسط آمریکا برای ایجاد و گسترش اختلاف قومی و مذهبی .

۳- درگیریها و انفجار در لبنان که ده کشته و ۲۰ نفر مجروح برجای گذاشت از جمله نماینده پارلمان لبنان .

۴- کشته شدن ۱۳ دانش آموز بیگناه در افغانستان با گلوله نظامیان آمریکائی اشغالگر .

۵- راه انداختن درگیری مجدد میان پیروان دو گروه فلسطینی فتح و حماس در سرزمینهای اشغالی که تاکنون ۳۰ کشته و ۲۰۰ نفر مجروح بر جای گذاشته است .

۶- برگزاری اجلاس فصلی شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی در وین و گزارش دو پهلوی البرادعی به اجلاس و تلاش مجدد آمریکا برای صدور قطنامه جدید علیه ایران .

۷- سفر دانیل اورتگا رئیس جمهور نیکاراگوئه از کشورهای آمریکای لاتین به ایران بازتاب گسترده ای در جهان داشت بویژه ملاقات ایشان با مقام معظم رهبری مدظله که آمریکا را به عکس العمل وا داشت .

 

فاطمیه دوّم :

روز دوشنبه مصادف با سوم جمادی الثانی سالروز شهادت مظلومانه حضرت زهرا (س) بنا به روایت ۹۵ روز است . این مصیبت را به محضر حضرت ولی عصر (عج) و شما نمازگزاران تسلیت می گویم .

فاطمیّه قصه گوی رنجهاست           بهترین تفسیر سوز مرتضی است

فاطمیّه سینه چاک دردهاست           شاهد نامردی نامردهاست

فاطمیّه سوز دل را ساز کرد               دفتر داغ علی را باز کرد

فاطمیّه ماه گل افشردن است             فتح باب تازیانه خوردن است

 

 

ارزش شناخت فاطمه (س) :

امام صادق (ع) می فرماید :

… فَمَنْ عَرَفَ فاطِمَهَ فَقَدْ اَدْرَکَ لَیْلَهَ الْقَدْرِ (۱۰)

هرکس به شناخت فاطمه نائل شود بیگمان شب قدر را درک کرده است .

 

توضیح :

برای رسیدن به این شناخت لیاقت و عرفان ویژه لازم است که دست امثال ماها از این جایگاه کوتاه است . در عین حال از مفّاد برخی روایات علائم و نشانه هائی را می توان استفاده کرد . از جمله :

امام باقر (ع) فرمود :

وَ لَقَدْ کانَتْ عَلَیها الْسَّلامْ مَفْروضَهَ الْطّاعَهِ عَلی جَمیعِ مَنْ خَلَقَ اللهُ مِنَ الْجِنِّ وَ الأِنْسِ وَ الْطَیرِ وَ الْوَحْشِ وَ الأَنْبِیاءِ وَ الْمَلائِکَهِ (۱۱)

یعنی حضرت زهرا (س) بر تمام آفریدگان خدا از جنّ ، آدمیان ، پرندگان ، وحوش ، پیامبران و فرشتگان واجب الاطاعه بود .

رسول خدا (ص) فرمود :

یا عَلیُّ أَنْفِذْ لِما اَمَرَتْکَ بِهِ فاطِمَهُ فَقَدْ أَمَرْتُها بِاَشیاءَ اَمَرَ بِها جَبْرَئیلُ (۱۲)

ای علی آنچه را فاطمه بدان امر می کند انجام ده زیرا من چیزهایی را به او امر کرده ام که جبرئیل به آنها امر کرده است .

حضرت ولی عصر (عج) : در یکی از توقیعات خویش فرمود :

وَ فِی إِبْنَهِ رَسولِ اللهِ لِی اُسْوَهُ حَسَنَهُ (۱۳)

در دختر پیامبر خدا (ص) برای من الگوی نیکوئی است .

 

 

مظلومیت حضرت زهرا (س) :

نمی دانم در استمرار مظلومیت اهل بیت (ص) چه حکمتی وجود دارد بویژه حضرت زهرا (س) چون حتی سالها بعد از شهادتش فرزندان معصومش نتوانستند بصورت صریح مظلومیت مادرشان را مطرح کنند فقط با بیان مقام و فضائل آن بزرگوار و بصورت کنایه و اشاره مطالبی را مطرح فرمودند .

امام کاظم (ع) فرمود :

اِنَّ فاطِمَهُ صِدّیقَهُ شَهیدَهٌ (۱۴)

فاطمه (س) بسیار راستگو و شهید بود .

امام صادق (ع) :

به شخصی که نام دخترش فاطمه بود فرمودند :

اِذا سَمِّیْتَها فاطِمَهَ فَلا تَسُبَّها وَ لا تَلْعَنْها وَ لا تَضْرِبْها (۱۵)

حالا که نام او را فاطمه گذاشتی او را دشنام مده بر وی نفرین مکن و او را نزن .

 

بیان شیخ طوسی و کلینی (ره ) :

هر دو دانشمند از امام زین العابدین (ع) و امام حسین (ع) روایت کرده اند :

چون حضرت زهرا (س) بیمار شد به حضرت علی (ع) وصیت نمود که بیماری او را کتمان کند و کسی از مردم از بیماری وی مطلع نشوند . امیرالمؤمنین (ع) به وصیت او عمل کرد و خودش کارهای فاطمه (س) را انجام می داد و اسماء کمک می کرد . (۱۶)

لازم به ذکر است بیشترین آسیب را در مصائب زهرای اطهر امیرالمؤمنین (ع) دیده است . شیخ عباس قمی (ره) در منتهی الآمال می نویسد : وقتی حسنین (ع) شهادت زهرا (ص) را به امام خبر دادند ، از شدت ناراحتی بیحال شدند و افتاند .

مرحوم کلینی در اصول کافی از امام حسین (ع) که در دفن مادرشان حضور داشتند نقل کرده که فرمودند : لَمّا قُبِضَتْ فاطِمَهُ وَ دَفَنَها اَمیرالْمُؤمِنین (ع) سِرّاً وَ عَفا عَلی مَوْضِعِ قَبْرِها ثُمَّ قامَ وَ َحَوَّلَ وَجْهَهُ اِلی قَبْرِ رَسوُلِ اللهِ (ص) اَلْسَّلامُ عَلَیْکَ یا رَسولِ اللهِ عَنّی وَ الْسَّلامُ عَلَیْکَ عَنْ اِبْنَتِکَ

بعداً مطالب سوزناکی را مطرح کرد که نشان از اوج شکستگی امام دارد . امامی که جنگهای مهم مانند : اُحد ، بدر و خیبر را پشت سر گذاشته و امامی که در هیچ کدام از بحرانها از خود ضعف نشان نداده بود .

چه جملاتی دارد اینجا :

قَلَّ یا رَسولَ الله اَنْ صَفِیَّتِکَ صَبْرِی وَ عَفا اَنْ سِیِّدَهِ نِساءِ الْعالَمینْ تَجَلُّدی اَمّا حُزْنی فَسَرْمَدٌ وَ اَمّا لِیْلی فَمُسَّهَدٌ وَ هَمٌّ لا یَبْرَحُ مِنْ قَلْبِی فَبِعْیِنِ اللهِ تُدْفَنُ اِبْنَتُکَ سِراً وَ تُهْضَمُ حَقّها وَ تُمْنَعُ اِرْثُها وَ لَمْ یَتَبا عَدِ الْعَهْدُ (۱۷)

 

پی نوشت :

۱٫      مستدرک الوسائل ج ۱ ص ۱۰

۲٫      سوره مؤمن آیه (۱)

۳٫      محجه البیضاء ج ۱ ص ۳۵۵

۴٫      بحارالانوار ج ۱ ص ۲۴۴

۵٫      سوره تحریم آیه ۶

۶٫      تفسیر نورالثقلین ج ۵ ص ۳۷۲

۷٫      سوره طه آیه ۱۳۲

۸٫      سوره لقمان آیه ۱۷

۹٫      تفسیر نور ج ۱۲ ص ۱۲۸ به نقل تفسیر مراغی

۱۰٫  بحارالانوار ج ۴۳ ص ۶۵

۱۱٫  دلائل الامامه ص ۲۸

۱۲٫  بحارالانوار ج ۲۲ ص ۴۸۴

۱۳٫  بحارالانوار ج ۵۳ ص ۱۸۰

۱۴٫  اصول کافی ج ۱ ص ۴۵۸

۱۵٫  فروع کافی ج ۶ ص ۴۸

۱۶٫  امالی شیخ مفید ص ۱۲۰-۴۲

۱۷٫  اصول کافی ج ۱ ص ۴۵۹

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر