دوشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۰ - الإثنين 12 ربيع أول 1443

(۱۳۸۶/۰۴/۲۹) خطبه های نماز جمعه خوی – ۲۹ تیر ۱۳۸۶

موضوع خطبه اول : الف : ویژگیهای متقین در نهج البلاغه (۲۱) ـ وَ نَشاطاً فِی هُدی یعنی از جمله خصوصیات انسانهای متقی نشاط و سرور در مسیر هدایت و حق است . یعنی تمامی اعمال ، رفتار و گفتار وی و ارتباطهای خانوادگی و اجتماعی او توأم با شادی و نشاط است . مرحوم […]

موضوع خطبه اول :

الف : ویژگیهای متقین در نهج البلاغه (۲۱)

ـ وَ نَشاطاً فِی هُدی

یعنی از جمله خصوصیات انسانهای متقی نشاط و سرور در مسیر هدایت و حق است . یعنی تمامی اعمال ، رفتار و گفتار وی و ارتباطهای خانوادگی و اجتماعی او توأم با شادی و نشاط است . مرحوم علامه میرزا حبیب اله هاشمی خوئی در زمینه علت نشاط در انسانهای پرهیزکار مطلب جالبی دارد می فرماید :

وَ ذلِکَ یَنْشَأُ عَنْ قُوَّهِ الْیَقینِ فِیما وَعَدَ اللهُ الْمُتَّقین مِنَ الْجَزاءِ الْجَمیلِ وَ الأَجْرِ الْعَظیمِ بِخِلافِ اَهْلِ الرِّیا فَاِنَّهُ یَکْسَلُ فِی الْخَلْوَهِ وَ یَنْشَطُ بَیْنَ الْنّاسِ (۱)

یعنی نشاط پرهیزکاران از قدرت یقین آنان نسبت به وعده خداوند بر متقین از پاداش زیبا و مزد بزرگ نشأت می گیرد .

و روایتی را از امیرالمؤمنین (ع) نقل می کند که فرمود :

ثَلاثُ عَلاماتٍ لِلْمُرائی یَنْشَطُ اِذا رَأیَ الْنّاسَ وَ یَکْسَلُ اِذا کانَ وَحْدَهُ وَ یُحِبُّ اَنْ یُحْمَدَ فِی جَمیعِ اُمُورِه (۲)

برای انسان ریا کار سه نشانه وجود دارد : زمانی که مردم را ببیند با نشاط است و وقتی تنها باشد کسل است و دوست دارد در تمام امورش ستایش شود .

 

 

ب : نقش فرهنگ جامعه در رشد فضایل و رذایل اخلاقی :

تعریف فرهنگ :

مجموعه اموری است که روح ، اندیشه و عمل انسان را شکل می دهد و انگیزه او را به سوی مسائل مختلف فراهم می سازد . بنابراین موارد زیر را از جمله مسائل فرهنگی شمرده اند :

عقاید ، تاریخ ، آداب و سنن اجتماعی ، ادبیات ، هنر ، علم و دانش

اصطلاح قرآنی :

در قرآن از فرهنگ جوامع به عنوان شاکله تعبیر شده است .

قُلْ کُلٌّ یَعْمَلُ عَلی شاکِلَتِهْ (۳)

هرکس بر وفق امور شکل دهنده خود عمل می کند .

 

 

توضیح :

مقصود از شاکله همان آداب ، سنن و فرهنگ حاکم بر جامعه است که شخصیت اجتماعی انسانها و جوامع بشری را شکل می دهد . در ارتباط با فرهنگ جوامع بشری روایات متعددی وارد شده است . از جمله :

در حدیث مفصلی از رسول خدا (ص) خطاب به سلمان فارسی در ارتباط با فرهنگ حاکم بر جامعه اسلامی در آخرالزمان چنین می فرماید :

یا سَلمانْ إِنَّ عِنْدَها یُؤتی بِشَییٍ مِنَ الْمَشْرِقِ وَ شَییٍ مِنَ الْمَغْرِبِ یُلَوَّنُ اُمَّتی فَالْوَیْلُ لِضُعَفَاءِ اُمَّتی مِنْهُم(۴)

ای سلمان در آن هنگام (آخر الزمان) چیزی از مشرق و چیزی از مغرب آورده شود که امّت مرا رنگارنگ سازد ، پس وای بر ضعفای (فرهنگی) امت من از دست اینها .

 

امیرالمؤمنین (ع) خطاب به مالک اشتر نخعی استاندار مصر می فرماید :

لا تَنْقُصْ سُنَّهً صالِحَهً عَمِلَ بِها صُدُورُ هِذِه الأُمَّهُ وَ اجْتَمَعَتْ بِهَا الْأُلْفَهُ وَ صَلُحَتْ عَلَیْهَا الْرَّعِیَهُ وَ لا تُحْدِثَنَّ سُنَّهً تَضُرُّ بِشَییٍ مِنْ ماضِی تِلکَ الْسُّنَنُ فَیَکُون الأَجْرُ لِمَنْ سَنَّها وَالْوِزْرُ عَلِیْکَ بِما نَقَضْتَ مِنْها(۵)

هرگز سنّت پسندیده ای را که پیشوایان این امّت به آن عمل کرده اند و امّت اسلامی به آن انس و الفت گرفته و امور رعیّت بوسیله آن اصلاح شده نقض مکن و سنّت و روشی را که بوسیله آن بر سنّتهای صالحه قبلی زیان وارد شود ایجاد مکن که پاداش آن برای کسی خواهد بود که آن سنّتها را برقرار ساخته و گناهش برتو خواهد بود که آن سنّتها را شکسته ای .


 

 

خطبه دوم :

ولادت و شهادت :

۱- روز شنبه مصادف با ششم رجب شهادت امام کاظم (ع) بنا به نقل مرحوم کلینی است .

۲- روز چهارشنبه دهم رجب ولادت امام محمد تقی (ع) است .

بعنوان تبرّک از هر کدام از دو بزرگوار یک روایت ترجمه می کنم :

امام کاظم (ع) خطاب به هشام فرمود :

تَمَثَّلَتِ الْدُّنْیا لِلْمَسیحِ فِی صُورَهِ إِمْرَئَهٍ زَرْقاء فَقالَ لَها : کَمْ تَزَوَّجْتِ ؟ فَقالَتْ : کَثیراً قالَ : فَکُلٌ طَلَّقَکِ ؟ قالَتْ : بَلْ کُلاً قَتَلْتُ قالَ الْمَسیحُ : فَوَیْحٌ لأَزواجِکَ الْباقینَ کَیفَ لا یَعْتَبِرونَ بِالماضینَ (۶)

دنیا برای حضرت مسیح بصورت زنی کبود چشم جلوه گر شد . مسیح به او فرمود : چند شوهر کرده ای ؟ پاسخ داد : بسیار . حضرت پرسید : همه آنان تو را طلاق داده اند ؟ گفت : نه ، بلکه همه را کشته ام . مسیح فرمود : پس وای به شوهرهای مانده ات که چگونه از شوهرهای گذشته ات پند نمی گیرند .

مردی به امام جواد (ع) عرض کرد : مرا وصیتی فرما . حضرت فرمود : می پذیری ؟ عرض کرد : آری .

امام (ع) فرمود : وَ اعْلَمْ اِنَّکَ لَنْ تَخْلو مِنْ عَیْنِ اللهِ فَانْظُرْ کَیْفَ تَکُونُ (۷)

بدان که تو از دید خداوند پنهان نیستی پس بنگرکه چگونه هستی .

 

 

قیام ۳۰ تیر :

روز شنبه ۳۰ تیرماه مصادف است با قیام مردم متعهد و مسلمان ایران در سال ۱۳۳۱ شمسی به رهبری مرحوم آیه ا… کاشانی .

در عین حال که همه ساله در سالگرد این قیام از طریق تریبونها و رسانه ها مطالب زیادی مطرح و تکرار می شود و تعدادی از مورخین و تحلیل گران کتاب و مقاله نوشته اند و در کتب درسی مدارس و دانشگاهها نیز موضوعاتی در این رابطه مورد توجه قرار می گیرد . لکن به نظر می رسد ناگفته های زیادی وجود دارد که نیازمند به یک پژوهش دقیق گروهی است .

ازجمله موضوعاتی که نیاز به بررسی ، بازنگری و تحلیل جدی دارد عبارت است از :

۱- آیا میان سه جریان مؤثر در پیروزی نهضت ملی یعنی آیه ا… کاشانی ، فدائیان اسلام و ملیّون (مصدق و پیروان او) قبل از پیروزی واقعا وحدت وجود داشت لکن بعد از روی کار آمدن مصدق اختلافات بروز پیدا کرد ؟

یا اینکه اختلافات از ابتدا وجود داشت به خاطر اختلاف ماهوی در میان آنان ؟ لکن همدیگر را بنا به مصالحی تحمل می کردند ولی بعد از پیروزی مصدق مذهبی ها را کنار زد و اختلافات علنی شد ؟

۲- تحلیل عمیق نقش فدائیان اسلام در پیروزی نهضت ملّی .

۳- بررسی در مورد هماهنگی پشت پرده دو کشور استعمارگر انگلستان و آمریکا در براندازی دولت ملّی .

۴- اصلاح قضاوتهای متفاوت و متضاد جریانهای سیاسی در مورد نهضت ملی و رهبری آن از طریق انعکاس مستند واقعیتهای تاریخی .

 

 

اوقات فراغت :

معمولاً بحث اوقات فراغت در ایّام تعطیلات مدارس و دانشگاهها مورد توجه قرار می گیرد و بیشترین توجه به فراغت جوانان است نه سایر اقشار .

با در نظر داشتن اینکه یکی از موضوعات جلسات شورای فرهنگ عمومی اوقات فراغت بود . لذا موجب گردید مطالعاتی نسبتاً گسترده در این زمینه داشته باشیم که چند مورد را متذکر می شوم :

۱- متولیّان و تصمیم گیران در زمینه اوقات فراغت متعدد هستند ، بعضی از مسئولان عده آنها را تا چهل مرکز رسانده اند ، خود این موضوع موجب بسیاری از مشکلات گردیده است .

۲- بنابر اظهارات نوع متولیان تا کنون در مورد اوقات فراغت کار دقیق علمی و تحقیقی و برنامه ریزی صورت نگرفته است . معمولاً سلیقه ای عمل می شود و برنامه های موجود در عین سطحی بودن فقط به قشر جوان و نوجوان اختصاص دارد . آنهم در حدود ۲۰ درصد از ۱۶ میلیون جوان موجود کشور .

۳- سازمان ملّی جوانان که متولّی اصلی جوانان است که متأسفانه نمی دانم به چه علت در شهر ما دفتر ندارد . آماری را در زمینه اوقات فراغت ارائه داده که قابل دقت و تعمّق است.

۴- بیش از ۷۳ درصد جوانان در ایّام فراغت به فعالیت فرهنگی نمی پردازند . و ۶۵ درصد جوانان سازمانهای متولّی اوقات فراغت را نمی شناسند .

۵- ۶۶ درصد عقیده دارند در طراحی برنامه های فراغتی به خواسته ها و نیازهای آنان توجه نمی شود .

۶- در نهایت ۳۳ درصد از فعالیت نهادهای دولتی ناراضی هستند و ۸۳ درصد دیگر عقیده دارند مسئولان گام جدّی برای حل مشکلات اشتغال جوانان برنداشته اند .

لذا انتظار ما از عموم مسئولان محترم فرهنگی ، تبلیغی ، اجتماعی و سیاسی منطقه این است که با تجدید نظر در برنامه های خود در ارتباط با جوانان و با رعایت کردن خواسته ها و شرایط آنان و با هماهنگی بیشتر اوقات فراغت و سایر برنامه ها مربوطه را رشد و تعالی بخشیده و برنامه ریزی دقیق تری داشته باشند .

 

 

اعتراف سه جاسوس :

در دو شب گذشته شاهد پخش بخشی از اعترافات سه جاسوس آمریکائی ایرانی الاصل از سیمای جمهوری اسلامی ایران بودیم .

نکات و اشارات زیادی در این اعترافات وجود داشت که نیازمند به یک تحلیل گسترده و فراگیر است . اگر بخواهیم تمامی مطالب را در یک جمله خلاصه کنیم باید بگوئیم :

آمریکا به قصد براندازی حکومتهای مردمی جهان بویژه در خاورمیانه ، مجامع متعددی را به نام امور خیریه ، جهانگردی ، گردشگری فرهنگی و پژوهشی راه اندازی کرده و تعدادی از افراد خائن و خود فروخته را از کشورهای مختلف جمع آوری کرده که با هدایت سازمان جاسوسی آمریکا (سیا) در حال برنامه ریزی و توطئه علیه مردم جهان هستند .

این اقدامات دخالت آشکار در امور کشورهای دیگر است که از نظر حقوقی قابل پیگیری می باشد . لکن چون اکثر مجامع بین المللی رسیدگی کننده به این قبیل موضوعات در تحت تسط آمریکا قرار دارند ، لذا ضرورت دارد وزارت امور خارجه ، جریانهای سیاسی و نخبگان کشور این موضوع را در دادگاه بین المللی افکار عمومی جهان به صورت جدی پیگیری نمایند .

لازم به یادآوری است که موضع گیری مطبوعات ، رسانه های گروهی و رجال سیاسی برخی از کشورهای غربی و اروپائی از یک طرف نشان از هماهنگی آنان با آمریکا دارد و از سوی دیگر بهترین گواه بر جاسوس بودن دستگیر شدگان است .

 

پی نوشت :

۱٫       منهاج البراعه ج ۱۲ ص ۱۴۰

۲٫       بحار ج ۷۷ ص ۵۳

۳٫       سوره اسراء آیه ۸۴

۴٫       بحارالانوار ج ۶ ص ۳۰۷

۵٫       نهج البلاغه نامه ۵۳

۶٫       تحف العقول ص ۳۸۳

۷٫       تحف العقول ص ۴۵۵

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر