یکشنبه ۲۶ دی ۱۴۰۰ - الأحد 13 جماد ثاني 1443

(۱۳۸۶/۰۵/۲۶) شاخصهای دینداری در عصر غیبت

مکان : مسجد ملا احمد خوی دعوت کننده : مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه قم ، بنیاد فرهنگی مهدی موعود (عج) و دفتر امام جمعه شرکت کنندگان : ثبت نام کنندگان در طرح مهدویت مناسبت : طرح آموزشی بنیاد مهدویت موضوع : شاخصهای دینداری در عصر غیبت سخنران : امام جمعه و رییس حوزه های […]

مکان : مسجد ملا احمد خوی

دعوت کننده : مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه قم ، بنیاد فرهنگی مهدی موعود (عج) و دفتر امام جمعه

شرکت کنندگان : ثبت نام کنندگان در طرح مهدویت

مناسبت : طرح آموزشی بنیاد مهدویت

موضوع : شاخصهای دینداری در عصر غیبت

سخنران : امام جمعه و رییس حوزه های علمیه خوی

 

شاخصهای دینداری در عصر غیبت:

یکی از مباحث مورد نیاز مربوط به عصر غیبت کبری موضوع ویژگیها و شاخصهای دینداری در این عصر می باشد.که بعنوان نمونه مواردی را مورد اشاره قرار می دهیم:

الف : اعتقاد به ولایت نائبان امام (عج) :

خود امام عصر (عج) تکلیف شیعه را در عصر غیبت بصورت صریح بیان فرموده است:

وَ اَمَّا الْحَوادِثُ الْواقِعَهُ فَارْجِعُوا فیها اِلی رُواهِ حَدیثِنا فَاِنَّهُمْ حُجَّتی عَلَیْکُمْ وَ اَنَا حُجَّهُ الله (۱)

در طول تاریخ خونبار شیعه دانشمندان و فقهاء برای محقق ساختن وظایف سنگین محوّله و نگهداری شیعیان از انحراف و نابودی و حراست دین از آسیبهای حوادث واقعه اقدامات اساسی و سرنوشت سازی را انجام دادند. از جمله :

 

۱- راه اندازی حوزه های علمیّه برای تربیت نائبان امام (عج) و مبلّغان دین

۲- تألیف هزاران جلد کتاب در موضوعات مختلف دینی

۳- مبارزه با حاکمان ستمگر در طول تاریخ

۴- بعهده گرفتن سرپرستی شیعه از طریق مرجعیت و رسائل عملیّه

۵- توسعه و گسترش دادن علوم و معارف اسلامی از قبیل:

 

کلام ، فقه ، اصول ، تفسیر ، رجال ، حدیث ، فلسفه ، عرفان ، تاریخ و …

 

۶- تثبیت اندیشه غیبت در افکار عمومی بویژه درقرنهای چهارم و پنجم

۷- پاسخگوئی به شبهه افکنی های دشمنان در ارتباط با موضوع امامت

از جمله دانشمندانی که در ارتباط با موضوعات مذکور بحث کرده و کتاب نوشته اند عبارتند از:

۱- مرحوم شیخ مفید بخشی از کتاب ارشاد را به این موضوع اختصاص داده

۲- مرحوم شیخ طوسی کتاب الغیبه را نوشته

۳- مرحوم شیخ صدوق کمال الدین را نوشته

۴- مرحوم نعمانی کتاب الغیبه را تألیف کرده

 

ب : انتظار فرج امام عصر (عج) :

 

یکی از مباحث مهم در موضوع مهدویّت مسئله انتظار است که در احادیث اهل بیت (ع) بعنوان برترین اعمال شیعه یاد شده است.

امام جواد (ع) فرمود :

اَفْضَلُ اَعْمالِ شیعَتُنا اِنْتِظارُ الْفَرَجِ (۲)

معنی انتظار :

برای این واژه معانی متعددی ذکر شده است .

با در نظر داشتن اینکه معمولاً این تعریفات از لحاظ مانعیّت و جامعیّت با مشکل مواجه می شوند ؛ لذا چند ویژگی مربوط به انتظار و منتظر را مورد اشاره قرار می دهیم.

۱- انتظار یک حالتی است که آثار درونی و بیرونی دارد.

۲- در انتظار حرکت و پویایی وجود دارد.

۳- سکون ، سکوت ، بی تحرّکی و بی تفاوتی به دور از حالت انتظار است.

۴- انتظار به اعمال و کارهای منتظر شکل می دهد.

۵- در انتظار عشق ، نشاط و شورآفرینی وجود دارد.

۶- در مفهوم انتظار زمینه سازی ، رفع موانع ، آماده شدن وجود دارد.

۷- در انتظار عمل به تکالیف و پائیدن خود شرط اساسی است.

 

روایات انتظار :

 

۱- افضل اعمال است :

رسولخدا (ص) فرمود :

اَفْضَلُ اَعْمالِ اُمَّتی اِنْتُظارُ الْفَرَجِ مِنَ الله عَزَّوَجَلَّ (۳)

با فضیلت ترین اعمال اُمّت من انتظار فرج از خداوند است

۲- انتظار شرط قبولی اعمال است :

 

امام صادق (ع) فرمود :

اَلا اُخْبِرُکُمْ بِما لا یَقْبَلُ اللهُ عَزَّوَجَلَّ مِنَ الْعِبادِ عَمَلاً اِلاّ بِه ؟

فَقُلْتُ : بَلی ، فَقالَ :

شَهادَهُ اَنْ لا اِلهَ اِلاَّ اللهِ وَ اَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهوَ الْاِنْتِظارُ لِلْقائِم (ع) (۴)

 

۳- انتظار توأم با آماده سازی اسلحه :

 

امام صادق (ع) فرمود :

لَیَعِدَنَّ اَحَدُکُمْ لِخُرُوجِ الْقائِم وَ لَو سَهْماً فَاِنَّ اللهَ اِذا عَلِمَ ذلِکَ مِنْ نِیَّتِهِ رَجَوْتُ لِأَنْ یُنْسی فِی عُمْرِهِ حَتّی یُدْرِکَهْ وَ یَکُونَ مِنْ اَعْوانِهِ وَ اَنْصارِه (۵)

همانا باید هریک از شما برای خروج قائم سلاحی مهیّا کند اگرچه یک تیر باشد اگر خداوند تعالی بداند کسی چنین نیّتی دارد امید می رود عمر او را طولانی کند چنانکه تا ظهور حضرت بماند و او را یاری کند.

( مقصود از تیر یا سلاح آمادگی کامل است برحسب شرایط زمان)

 

۴- منتظر همانند شهید است :

عَنْ عَلِیٍّ (ع): اَلْمُنْتَظِرُ لِاَمْرِنا کَالْمُتَشَحِّطُ بِدَمِهِ فِی سَبیلِ اللهِ(۶)

کسی که منتظر امر ما باشد مانند کسی است که در راه خدا در خون خود غلتیده باشد.

 

۵- منتظر همانند شمشیر زن در رکاب امام است .

امام صادق (ع) فرمود :

مَن ماتَ مِنْکُمْ وَ هُوَ مُنْتَظِرٌ لِهذَا الْاَمْر کَمَنْ هُوَ مَعَ الْقائِمْ فِی فُسْطاطِه ( خیمه)

ثُمَّ مَکَثَ هَنیئَهً ثُمَّ قالَ :

لا بَلْ کَمَنْ قارَعَ ( شمشیر زند) بِسَیْفِهِ ثُمَّ قالَ : لا وَ الله اِلاّ کَمَنِ اسْتَشْهَدَ مَعَ رَسُولِ اللهِ (ص) (۷)

 

۶- منتظران مبلّغان دین هستند .

امام زین العابدین (ع) می فرماید :

اِنَّ اَهْلَ زَمانِ غَیْبَتِه الْقائِلینَ بِاِمامَتِهِ وَ الْمُنْتَظِرینَ لِظُهُورِهِاَلدُّعاهُ اِلی دِینِ اللهِ عَزَّوَجَلَّ سِرّاً وَ جَهْراً

معتقدان به مهدی (عج) و منتظران ظهور او در عصر غیبت … در پنهان و آشکار مردمان را به دین خدا فرا می خواندند.

ج : آزمایش ایمان دینی :

به خاطر طولانی شدن مدت غیبت مردم آزمایش خواهند شد.

امام صادق (ع) فرمود :

اِنَّ لِصاحِبِ هذَا الْاَمْرُ غَیْبَتَیْنِ اِحْدیهُما تَطُولُ حَتّی یَقُولَ بَعْضُهُمْ ماتَ

وَ بَعْضُهُمْ یَقُولُ : قُتِلَ وَ بَعْضُهُمْ یَقُولُ : ذَهَبَ فَلا یَبْقی عَلی اَمْرِهِ مِنْ اَصْحابِهِ اِلاّ نَفَرٌ یَسیرٌ (۸)

باز امام صادق (ع) در روایت دیگر فرمود :

لا بُدَّ لِلنّاسِ مِنْ أَنْ یُمَحَّصُوا وَ یُمَیَّزُوا و یُغَرْبَلُو وَ یَخْرُجُ فِی الْغَرْبالِ خَلْقٌ کَثیرٌ(۹)

 

د : ارزش پیدا کردن دین داران :

کسانی که از امتحانات و آزمایشهای متعدد عصر غیبت پیروز می شوند جایگاه ویژه دارند.

 

امام صادق فرمود :

قالَ النَّبِیٌّ (ص) :

لِعَلّیٍ (ع) یا عَلِیّ وَ اعْلَمْ اَنَّ اَعْظَمَ النّاسِ یَقیناً قَوْمٌ یَکُونُونَ فِی آخِرِ الزَّمانِ لَمْ یَلْحَقُوا النَّبِیَّ (ص) وَ حَجَبَ عَنْهُمُ الْحُجَّه فَآمَنُوا بِسَوادٍ فِی بَیاضٍ (۱۰)

وَ اِیضاً قالَ النَّبِیُّ (ص) :

سَیَأتِی قَوْمٌ مِنْ بَعْدِکُمُ الرَّجُلُ الْواحِدُ مِنْهُمْ لَهُ اَجْرُ خَمْسینَ مِنْکُمْ قالُوا :

یا رَسُولَ الله (ص) نَحْنُ کُنّا مَعَکَ بِبَدْرٍ وَ اُحُدٍ وَ حُنَیْنٍ وَ نَزَلَ فینَا الْقُرْآنُ

فَقالَ : اِنَّکُمْ لَوْ تَحَمَّلوا لِما حُمِّلُوا لَمْ تَصْبِرُوا صَبْرَهُمْ (۱۱)

 

پی نوشت :

(۱) وسائل الشیعه ج ۱۸ ص ۱۰۱

(۲) بحار ج ۵۱ ص ۱۵۶

(۳) بحار ج ۵۲ ص ۱۲۸

(۴) کتاب الغیبه للمعانی ص ۲۰۰

(۵) بحار ج ۵۲ ص ۳۶۶

(۶) بحار الانوار ج ۵۲ ص ۱۲۳

(۷) مکیال المکارم ج ۲ ص ۲۱۰

(۸) کتاب الغیبه ص ۱۷۱

(۹) بحار ج ۵۲ ص ۱۱۴

(۱۰) همان ص ۱۲۵

(۱۱) همان ص ۱۳۰