یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۸۶/۰۶/۲۷) سخنرانی های ماه رمضان – آسیب های اخلاقی و اجتماعی (۶) ۱۳۸۶/۰۶/۲۷

مکان : مسجد ملا احمد خوی دعوت کننده : امنای مسجد شرکت کنندگان : جمعی از نمازگزاران و روزه داران مؤمن مناسبت : ماه مبارک رمضان موضوع : آسیبهای اخلاقی و اجتماعی جلسه : ششم   اقسام نفاق : محدث بزرگ شیعه مرحوم علامه مجلسی در ذیل روایت نقل شده از عبدالله بن سنان از […]

مکان : مسجد ملا احمد خوی

دعوت کننده : امنای مسجد

شرکت کنندگان : جمعی از نمازگزاران و روزه داران مؤمن

مناسبت : ماه مبارک رمضان

موضوع : آسیبهای اخلاقی و اجتماعی

جلسه : ششم

 

اقسام نفاق :

محدث بزرگ شیعه مرحوم علامه مجلسی در ذیل روایت نقل شده از عبدالله بن سنان از امام صادق (ع) فرمود :

قالَ رَسُول الله (ص) :

ثَلاثٌ مَنْ کُنَّ فِیهِ کانَ مُنافِقاً وَ اِنْ صامَ وَ صَلّی وَ زَعَمَ اَنَّهُ مُسْلِمٌ مَنْ اِذاَ اْئتُمِنَ خانَ وَ اِذا حَدَّثَ کَذِبَ وَ اِذا وَعِدَ اَخْلَفَ (۱)

سه ویژگی است که در هر کس باشد منافق است اگرچه روزه بگیرد ، نماز بخواند و خیال بکند که مسلمان است . یکی اینکه در امانت خیانت بکند دیگری اینکه دروغ بگوید و سوم اینکه خلف وعده بکند .می فرماید :بطوریکه مؤمن و منافق معانی متعددی دارد همچنان منافق نیز دارای معانی متعدد است :

۱- مِنْها اَنْ یُظْهِرَ الْاِسْلامَ وَ یُبْطِنَ الْکُفْرَ

یعنی در ظاهر خود را مسلمان نشان بدهد ، لکن در باطن کافر باشد.

 

۲- وَ مِنْهَا الرِّیاءُ

یعنی خود نمایی و درصدد این بودن که بوسیله اعمال نیک در دلهای مردم جا باز کند و مورد توجه آنان باشد.

 

۳- وَ مِنْها

الف : أَنْ یُظْهِرَ الْحُبَّ وَ یَکُونَ فِی الْباطِنِ عَدُوّاً

یعنی در ظاهر اظهار دوستی بکند لکن در باطن دشمن باشد.

ب : اُو یُظْهِرَ الصَّلاحَ وَ یَکُونَ فِی الْباطِنِ فاسِقاً

یعنی خودش را ظاهر الصلاح نشان بدهد ،‌ لکن در باطن فاسق باشد.

 

۴- وَ قَدْ یُطْلَقُ عَلی مَنْ یَدَّعِی الْأیمانَ وَ لَمْ یَعْمَلْ بِمُقْتَضاهُ وَ لَمْ یَتَّصِفْ بِالصِّفاتِ التّی یَنْبَغی اَنْ یَکُونَ الْمُؤْمِنُ عَلَیْها فَکانَ باطِنُهُ مُخالِفاً لِظاهِرِه (۲)

یعنی بعضاً منافق به کسی گفته می شود که ادعای ایمان بکند لکن بر اساس آن عمل نکند و بر صفاتی که سزاوار مؤمن است متّصف نشود در نهایت باطن وی مخالف ظاهرش باشد مرحوم علاّمه مجلسی در جای دیگر بحار الانوار نفاق به معنی اول را ویژه دوران صدر اسلام می شمارد ولی نفاق به معانی دیگر را مربوط به اعصار دیگر(۳)

 

ویژگیهای نفاق اعتقادی :

در آیات قرآن و روایات اهل بیت (ع) و کتب اخلاقی دانشمندان برای نفاق اعتقادی خصوصیات و ویژگیهایی مطرح شده است از آنجمله است :

۱- شک و تردید :

چون منافق از نظر فکر و اندیشه نتوانسته خودش را با حقّ هماهنگ سازد ، لذا در وادی تردید و حیرت باقی می ماند .

 

الف : خداوند در سوره نساء می فرماید :

مُذَبْذَبینَ بَیْنَ ذلِکَ لا اِلی هؤُلاءِ وَ لا اِلی هؤُلاءِ (۴)

(منافقان) بین کفر و ایمان سرگشته اند نه با این گروهند و نه با آن گروه.

 

ب : در سوره توبه می فرماید :

لا یَزالُ بُنْیانُهُمُ الَّذی بَنَوْا رِیْبَهً فِی قُلُوبِهِمْ (۵)

بنیانی که (منافقان) بنا نهادند همواره موجب تحیّر و سردرگمی در دلهای آنان است .

 

پی نوشت :

(۱) بحار الانوار ج ۷۲ ص ۱۰۸

(۲) همان ج۷۲ ص ۱۰۸ و ۱۰۹

(۳) همان ج ۷۲ ص ۲۷۱

(۴) سوره نساء آیه ۱۴۳

(۵) سوره توبه آیه ۱۱۰

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر