سه شنبه ۲۸ دی ۱۴۰۰ - الثلاثاء 15 جماد ثاني 1443

(۱۳۸۶/۰۶/۲۸) سخنرانی های ماه رمضان ۱۳۸۶- آسیب های اخلاقی و اجتماعی (۷)

مکان : مسجد ملا احمد خوی دعوت کننده : امنای مسجد شرکت کنندگان : جمعی از نمازگزاران و روزه داران مؤمن مناسبت : ماه مبارک رمضان موضوع : آسیبهای اخلاقی و اجتماعی جلسه : هفتم   عبرت نگرفتن : منافق درست نمی نگرد تا عبرت بگیرد در کتاب تحف العقول در یک روایت جالب امام […]

مکان : مسجد ملا احمد خوی

دعوت کننده : امنای مسجد

شرکت کنندگان : جمعی از نمازگزاران و روزه داران مؤمن

مناسبت : ماه مبارک رمضان

موضوع : آسیبهای اخلاقی و اجتماعی

جلسه : هفتم

 

عبرت نگرفتن :

منافق درست نمی نگرد تا عبرت بگیرد در کتاب تحف العقول در یک روایت جالب امام امیرالمؤمنین (ع) میان مؤمن و منافق یک مقایسه انجام داده و خصوصیات هرکدام را توضیح داده است :

 

قالَ (ع) : المُؤمِنُ اِذا نَظَرَ إِعْتَبَرَ وَ اِذا سَکَتَ تَفَکَّرَ وَ اِذا تَکَلَّمَ ذَکَرَ وَ اِذَا اسْتَغْنی شَکَرَ وَ اِذا اَصابَتْهُ شِدَّهُ صَبَرَ

فرمود : مؤمن وقت نگاه عبرت می گیرد و موقع سکوت اندیشه می کند وقت حرف زدن ذکر می گوید ، زمان بی نیازی سپاسگزار است و اگر با سختی مواجه شود بردباری پیشه می کند.

در مقابل منافق دارای ویژگیهای زیر است :

وَ المُنافِقُ اِذا نَظَرَ لَها :

منافق چون بنگرد سرگرم و سر به هواست .

وَ اِذا سَکَتَ سَها :

و چون سکوت کند در غفلت و بی خبری است .

وَ اِذا تَکَلَّمَ لَغا :

چون سخن بگوید لغو و بیهوده بگوید .

وَ اِذَا اسْتَغْنی طَغا :

چون بی نیاز شود سرکشی کند .

وِاذا اَصابَتْهُ شِدَّهٌ ضَغا :

و چون به سختی افتد زبونی نماید .(۱)

 

۳- دانش بدون عمل :

منافق اگر دانش داشته باشد به دلیل عدم درک واقعیت آن تنها در زبان الفاظی را مطرح می سازد لکن باطن وی و عمل او به دور از حقیقت دانش است ، لذا مولی الموحّدین و امیرالمؤمنین (ع) می فرماید:

عِلْمُ الْمُنافِقِ فِی لِسانِهْ ، عِلْمُ الْمُؤْمِنِ فِی عَقْلِهْ (۲)

دانش منافق در زبان اوست ، دانش مؤمن در کردارش در حقیقت دانش منافق جز پوسته و نمایش دانش نمی باشد چون اگر دانش او حقیقی و واقعی بود از ایمان جدا نمی شد .

 

مولی امیرالمؤمنین (ع) فرمود:

الأَیمانُ وَ الْعِلْمُ أَخَوانِ تُوْأَمانِ وَ رَفیقانِ لا یَفْتَرِقانِ(۳)

یعنی ایمان و دانش برادران همزادند و دو رفیق همراهند.

بنابراین چون منافق دانا از ایمان تهی است به موجب همین ملازمه دانشی نیز ندارد.

 

۴- تقوای دروغین :

همانطور که منافق از دانش فقط اصطلاحات و پوسته آن را فراگرفته و آن را تنها به زبان آورد وَرَع و تقوای او نیز در مرحله اِدّعا و حرف باقی می ماند و به جوارح و عملش سرایت نمی کند.

 

لذا امیرالمؤمنین (ع) فرمود :

وَرَعُ الْمُنافِقِ لا یَظْهَرُ اِلاّ عَلی لِسانِهْ (۴)

پارسایی منافق جز در زبان او نمودار نمی شود

 

۵- دنیا طلبی :

دنیا طلبی با چهره ها و نمودارهای گوناگون همواره و همه جا آفت دین و دینداری است . و آیات و روایات متعددی بر آن دلالت دارد ، بطوریکه نیازی به استدلال وجود ندارد.اما آنچه به بحث منافق و ویژگی او مربوط است دنیا طلبی به بهانه امور اخروی است که زشت ترین و زیان بارترین و خطرناک ترین نوع دنیا طلبی است.

 

لذا امیرالمؤمنین (ع) در مقام تحذیر از آن می فرماید :

لا تَلْتَمِسِ الْدُّ نْیا بِعَمَلِ الْآخِرَهِ وَ لا تُؤْثِرِ الْعاجِلَهَ عَلَی الْآجِلَهِ فَاِنَّ ذلِکَ شیمَهُ الْمُنافِقینَ وَسَجِیَّهُ المارِقینَ (۵)

کار آخرت را وسیله رسیدن به دنیا مکن و این جهان زود گذر را بر آخرت برمگزین زیرا این کارخصلت منافقان و خوی بی دینان است.

 

پی نوشت :

(۱) تحف العقول ص ۲۱۲

(۲) غرر الحکم ج ۴ ص ۳۵۰

(۳) همان ج ۲ ص ۴۷

(۴) میزان الحکمه ج ۱۳ ص ۶۴۲۰

(۵) غرر الحکم ج ۶ ص ۳۳۳