یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۸۶/۰۷/۰۲) سخنرانی های ماه رمضان ۱۳۸۶ – آسیب های اخلاقی و اجتماعی (۱۲)

مکان : مسجد ملا احمد خوی دعوت کننده : امنای مسجد شرکت کنندگان : جمعی از نمازگزاران و روزه داران مؤمن مناسبت : ماه مبارک رمضان موضوع : آسیبهای اخلاقی و اجتماعی جلسه : دوازدهم ۱- نحوه رفتار : خمودی و ناسپاسی : دیگر علامت آشکار منافق که پیوستگی کامل با حقیقت او دارد ، […]

مکان : مسجد ملا احمد خوی

دعوت کننده : امنای مسجد

شرکت کنندگان : جمعی از نمازگزاران و روزه داران مؤمن

مناسبت : ماه مبارک رمضان

موضوع : آسیبهای اخلاقی و اجتماعی

جلسه : دوازدهم

۱- نحوه رفتار :

خمودی و ناسپاسی :

دیگر علامت آشکار منافق که پیوستگی کامل با حقیقت او دارد ، چگونگی رفتار وی با دیگران است . منافق بر خلاف مؤمن که با صلابت و اطمینان به صحنه عمل می آید و کاری مُتْقن و شایسته ارائه می دهد ، شکاکانه و مُرَدَّد وارد عمل می شود.

امام علی (ع) می فرماید :

بی گمان یقین مؤمن در کردارش و شک منافق در رفتارش دیده می شود.(۱)

منافق ، به فرجام کارش و نتیجه عملش امید ویقینی ندارد و از این رو تنها برای نشان دادن همراهی ظاهری و موافقت دروغین، با کسالت به نماز ، و بی جسارت به جهاد در می آید.

او اعتقاد چندانی به خداوند هستی ندارد ، تا به او عشق بورزد. و عاشقانه به کار پردازد او نه خدایی می شناسد و نه بهشتی و نه نعمتی.

خود را مدیون کسی نمی داند تا سپاس بگزارد ؛ از زبانش تجاوز نمی کند و به عمل نمی رسد پس به واقع شکرگزار نیست ، زیرا شکر حقیقی جز عرفان قلبی و شناخت باطنی نعمت و بهره گیری از آن در راه اطاعت و رضایت خدا نیست.(۲)

منافق ؛ بر اثر شکّ در مُوجد نعمت ها و ندیدن وظیفه عبودیّتش در برابر او از اینها محروم است.

چه زیبا امام علی (ع) تفاوت شکر منافق و مؤمن را بیان فرموده است :

شُکْرُ المُؤْمِنِ یَظْهَرُ فِی عَمَلِهْ ، شُکْرُ المُنافِقُ لا یَتَجاوَزُ لِسانَهْ (۳)

سپاسگزاری مؤمن در عملش نمایان می گردد و شکر منافق از زبانش در نمی گذرد.

تکلیف ورزیدن :

مؤمن ، فقط از خدا بیم دارد و به همو امید می ورزد. نه طمعی به کسی ، و نه ترسی از شخصی دارد. از این رو اعمال خود را تنها با یک معیار می سنجد :

و آن رضایت خدا است .

او به فکر خشنود کردن همگان نیست تا برای خریدن محبّت همه بهایی سنگین را بپردازد و از این رو تکلیفی ندارد . منافق خلاف این است. او به زحمت و دشواری خود را آن گونه که نیست می نماید و آنچه ندارد نشان می دهد و تصنّعی و متکلّفانه رفتار می کند که خوی ومنش وی شود.

امام علی (ع) به این رفتار منافق اشاره کرده اند :

تکلّف از اخلاق منافقان است.(۴)

دیگر احادیث وارده در معنای تکلف نیز با این معنا همسو است .

امام صادق (ع) :

نفاق را اساس تکلّف می داند.(۵)

و رسول خدا (ص) :

تملّق ، غیبت و شماتتِ مصیبت زده را از نشانه های متکلّف می داند که هر سه در منافق به چشم می خورد.(۶)

موافقت ظاهری :

گذشت که منافق به دنبال دنیای خود است .

از این رو نه خود را مسئول می داند ، و نه به سرنوشت دیگران می اندیشد .

او در پی آن است که کسی از او نرنجد ، و به منافع دنیایی اش لطمه ای نزند.

و برایش اهمیتی ندارد که اظهار نظرش به زیان دین و دنیای چه کسی می انجامد .

از این رو به جلب موافقت همه می پردازد و برای چنین مقصودی خود را ریاکارانه با هرکس و هرگروهی ، موافق جلوه می دهد و همراهی ظاهری و نمایش می کند. باکسی نزاع نمی کند و نغمه مخالفت در هیچ مسئله ای از او شنیده نمی شود.

امام علی (ع) به این نکته اشاره کرده و می فرماید :

کِثْرَهُ الوِفاقِ نِفْاقُ (۷)

موافقت فراوان (نشانه) نفاق است .

پی نوشت:

(۱) غرر الحکم ج ۲ ص ۵۴۴ ح ۳۵۵۱

(۲) الکافی ج ۲ ص ۹۶ ح ۱۵

(۳) غرر الحکم ج ۴ ص ۱۵۹ ح ۵۶۶۲ و ۵۶۶۱

(۴) همان ج ۱ ص ۳۰۸ ح ۱۱۷۶

(۵) بحار الانوار ج ۷۰ ص ۳۹۴ ح ۱

(۶) نورالثقلین ج ۴ ص ۴۷۳ ح ۹۷

(۷) غرر الحکم ج ۴ ص ۵۸۷ ح ۷۰۸۳

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر