دوشنبه ۳ آبان ۱۴۰۰ - الإثنين 19 ربيع أول 1443

(۱۳۸۶/۰۷/۰۶) سخنرانی های ماه رمضان – آسیب های اخلاقی و اجتماعی (۱۶)

مکان : مسجد ملا احمد خوی دعوت کننده : امنای مسجد شرکت کنندگان : جمعی از نمازگزاران و روزه داران مؤمن مناسبت : ماه مبارک رمضان موضوع : آسیبهای اخلاقی و اجتماعی جلسه : شانزدهم   آسیب شناسی تربیت دینی : یکی از مباحث مهم در موضوع آسیبهای اخلاقی و اجتماعی آسیب شناسی دینی است. […]

مکان : مسجد ملا احمد خوی

دعوت کننده : امنای مسجد

شرکت کنندگان : جمعی از نمازگزاران و روزه داران مؤمن

مناسبت : ماه مبارک رمضان

موضوع : آسیبهای اخلاقی و اجتماعی

جلسه : شانزدهم

 

آسیب شناسی تربیت دینی :

یکی از مباحث مهم در موضوع آسیبهای اخلاقی و اجتماعی آسیب شناسی دینی است.

یعنی بررسی علل و عواملی که موجب بوجود آمدن اختلال و ناهنجاری پدیده ها که ریشه در تربیت دینی دارند می شود.

اهمیّت و ضرورت پرداختن به این موضوع به جایگاه و نقش دین در زندگی بشر باز می گردد چون زندگی معنی و حقیقت خود را در پرتو دین می یابد.

 

با پذیرش دین است که انسان به عالی ترین کمالات می رسد .

امیرالمؤمنین (ع) فرمود : اَلْدِّینُ یَعْصِمُ (۱)

دین انسان را از کژی و انحراف حفظ می کند.

 

و در جای دیگر می فرماید : اَلْدِّینُ یَصُدُّ عَنِ الْمَحارِمْ (۲)

یعنی دین بازدارنده انسان از محرمات و خبائث است.

 

باز می فرماید : مَنْ لا دینَ لَهُ لا نَجاهَ لَهُ (۳)

یعنی کسی که دین ندارد ،‌ نجات ندارد.

به خاطر همین نقش و جایگاه اساسی دین در زندگی انسان است که امیرالمؤمنین (ع) مصیبت و آفت در دین را بزرگترین مصیبتها می داند.

 

اَلْمُصیبَهُ بِالدّینِ اَعْظَمُ الْمَصائِبِ (۴)

یعنی بلا و مصیبت در دین بزرگترین مصیبتها است .

لذا ضرورت دارد آسیبهای تربیت دینی را بشناسیم چون در صورت عدم شناخت آسیبها نمی توان راه حلی پیدا کرد.

 

لذا امیرالمؤمنین (ع) می فرماید :

مَنْ لَمْ یَعْرِفْ مَضَرَّهَ الشَّیْئِ لَمْ یَقْدِرْ عَلَی الْاِمْتِناعِ مِنْهُ (۵)

هرکس زیان چیزی را نشناسد قادر به خودداری و پیشگیری از آن نیست.

 

الف : بوجود آمدن تردید :

از جمله آسیبهای تربیت دینی بوجود آمدن تردید و شک در آموزه ها و اعتقادات دینی است.

چون رمز موفقیت یک مسلمان در تمامی شئونات زندگی دینی از قدرت ایمان و یقین او سرچشمه می گیرد.

 

لذا امیرالمؤمنین (ع) می فرماید :

ثَباتُ الدِّینِ بِقُوَّهِ الْیَقینِ (۶)

پایداری دین به قوت یقین بسته است .

و درروایت دیگر می فرماید :

اَلْیَقینُ رَأسُ الدّین (۷)

یقین اساس دین است .

تفسیر یقین :

رسولخدا (ص) می فرماید : از جبرئیل پرسیدم :

فَما تَفْسیرُ الْیَقینِ؟ قالَ :

اَلْمُوقِنُ یَعْمَلُ لِلّهِ کَاَنَّهُ یَراهُ فَاِنْ لَمْ یَکُنْ یَرَی اللهَ فَاِنَّ اللهَ یَراهُ (۸)

تفسیر یقین چیست ؟ گفت :

شخصی که یقین دارد برای خدا چنان کار می کند گویی او را می بیند زیرا اگر او خدا را نمی بیند خدا او را می بیند.

یادآوری :

لازم به ذکر است که یقین غیر از دانش و علم به امور است.

چون احتمال دارد انسان بر چیزی علم داشته باشد در عین حال در مقام عمل برخلاف دانش خود عمل نمی کند لکن یقین چنین نیست .

 

امیرالمؤمنین (ع) می فرماید :

اِنَّ الْمُؤْمِنَ یُری یَقینُهُ فِی عَمَلِهْ (۹)

مؤمن یقینش در کردارش دیده می شود .

اگر در شخصی یا جامعه ای یقین زیر سوال برود و جای خود را به تردید و شک بسپارد آن وقت ارزشهای دینی نیز زیر سوال خواهد رفت.

 

لذا امیرالمؤمنین (ع) فرمود :

اِیّاکَ وَ الشَّکَ فَاِنَّهُ یُفْسِدُ الدّینَ وَ یُبْطِلُ الْیَقینَ (۱۰)

از شک برکنار باش که دین را تباه و یقین را باطل می کند .

وقتی دین انسان در اثر تردید زیر سوال رفت اعمال خلاف ، یکی پس از دیگری بروز و ظهور پیدا می کند حتّی بنام دین .

 

بدین جهت است که رسولخدا (ص) فرمود :

اِنَّ القُومَ … یَسْتَحِلُّونَ حَرامَهُ بِالْشُّبَهاتِ الْکاذِبَهِ…

فَیَسْتَحِلُّونَ الْخَمْرَ بِالْنَّبیذِ وَ السُّحْتَ بِالْهَدِیَّهِ وَ الرِّبا بِالْبَیْعِ (۱۱)

گروهی حرام الهی را با این بهانه دروغین که در شمار شبهات اند حلال کرده اند بدین سان شراب را نبیذ (شیره خرما) مال حرام را پیش کش ، ربا را بِیع دانستند وآن را حلال کردند.

 

پی نوشت :

(۱) غرر الحکم ج ۱ ص ۹

(۲) همان ج ۱ ص ۳۴۲

(۳) همان ج ۵ ص ۳۶۳

(۴) همان ج ۵ ص ۴۱۹

(۵) همان ج ۵ ص ۴۱۵

(۶) همان

(۷) میزان الحکمه ج ۱۴ ص ۷۱۷۰

(۸) بحار ج ۷۷ ص ۲۰/۴

(۹) میزان الحکمه ج ۱۴ ص ۷۱۸۰

(۱۰) دانشنامه امام علی ج ۴ ص ۴۳۸

(۱۱) نهج البلاغه خطبه ۱۵۶

پر بازدیدترین ها

بیشتر