شنبه ۱ آبان ۱۴۰۰ - السبت 17 ربيع أول 1443

(۱۳۸۶/۰۷/۰۷) سخنرانی های ماه رمضان ۱۳۸۶- آسیب های اخلاقی و اجتماعی (۱۷)

مکان : مسجد ملا احمد خوی دعوت کننده : امنای مسجد شرکت کنندگان : جمعی از نمازگزاران و روزه داران مؤمن مناسبت : ماه مبارک رمضان موضوع : آسیبهای اخلاقی و اجتماعی جلسه : هفدهم   پیروی از هوای نفس   در سرشت انسان گرایش به خوبیها و بدیها هر دو وجود دارد. خداوند در […]

مکان : مسجد ملا احمد خوی

دعوت کننده : امنای مسجد

شرکت کنندگان : جمعی از نمازگزاران و روزه داران مؤمن

مناسبت : ماه مبارک رمضان

موضوع : آسیبهای اخلاقی و اجتماعی

جلسه : هفدهم

 

پیروی از هوای نفس

 

در سرشت انسان گرایش به خوبیها و بدیها هر دو وجود دارد.

خداوند در سوره شمس آیات ۷ و ۸ می فرماید:

وَ نَفسٍ وَ ما سَوّیها و فَالهَمَها فُجورَها و تَقویها

به نفس سوگند و آنکه آن را سامان داد. پس پلیدیها و پاکیها را به او الهام کرد.

بعداً می فرماید:

قَد اَفلَحَ مَن زَکّاها و قَد خابَ مَن دسّاها

به تحقیق به فلاح و سعادت رسید کسیکه نفسش را تزکیه کرد و محروم گشت کسیکه نفس خود را با گناه آلوده کرد.

لازم به ذکر است که خداوند این مطلب را بعد از ۱۱ قسم مطرح فرمود:

 

۱ـ۲ـ والشَّمسِ وَ ضُحاها

به خورشید سوگند و گسترش نور آن

۳ـ وَ القَمَرِ اِذا تَلاها

به ماه سوگند آنگاه که از پی خورشید درآید

۴ـ وَالنّهار اِذا جَلّاها

به روز سوگند آنگاه که زمین را روشن سازد.

۵ـ وَالَّیلِ اِذا یَغشاها

به شب سوگند آنگاه که زمین را بپوشاند

۶ـ۷ـ والسَّماء و ما بناها

به آسمان سوگند و آنکه آن را بنا کرد.

۸ـ۹ـ وَالاَرضَ و ما طَحاها:

به زمین سوگند و آنکه آن را گسترانید.

۱۰ـ۱۱ـ وَ نَفسٍ وَ ما سَوّیها

به نفس سوگند و آنکه آن را سامان داد.

بعد می فرماید:

فَالهَمَها فُجورها و تَقویها قَد اَفلَحَ مَن زکّاها و قَد خابَ من دَسّاها

با توجه با اینکه:

الف: معمولا انسانها از آغاز با تربیت صحیح رشد نمی کنند.

ب: اوضاع و احوال اجتماعی نیز غالبا گرایش به شهوات و مفاسد را دامن می زند.

ج: نوعاً سیاستگذاری های حاکمان برخلاف آموزه ها و ارزشهای دینی می باشد.

لذا:

گرایش انسانها به سوی فساد به مراتب بیشتر از گرایش به سوی تقوی است.

پس یکی از عوامل آسیبهای تربیت دینی گرایش به هواپرستی است.

لذا امیرالمومنین(ع) فرمود:

ما اَهلَکَ الدّین کَالهُوی

هیچ چیز مانند هوا و هوس دین را تباه نکرد.

لازم به ذکر است که کراهت و دشواری عمل به تکالیف دینی ریشه در همین هوا و هوس نفس دارد.

امیرالمومنین(ع) در این باره می فرماید:

وَ اعلَمُوا اَنَّهُ ما مِن طاعَهِ الله شَیئٌ اِلّا یَأتی فِ کُرهٍ

بدانید هیچ طاعتی نیست جز اینکه انسان آن را با ناراحتی انجام میدهد.

وَ ما مِن مَعصِیَهِ الله شَیئٌ اِلّا یَأتی فی شَهوَ?ٍ

و هیچ معصیتی نیست جز اینکه با شهوت (و علاقه) مرتکب آن میشود.

فَرَحِمَ اللهُ اِمرَأً نَزَعَ عَن شَهوَتِهِ وَ قَمَعَ هَوی نَفسِه

رحمت خدا بر کسیکه خود را از شهوت جدا سازد و هوای نفس را مهار کند.

فَاِنَّ هذِهِ النَّفسَ اَبعَدَ شَیئٍ مَنزِعاً

چرا که جلوگیری از این نفس سرکش از مشکل ترین کارهاست.

سؤال

چرا بعد از رحلت رسول خدا(ص) مسلمانان از خاندان وی روی گردان شدند بویژه ولایت امیرالمومنین(ع) را قبول نکردند در حالیکه ظواهر امر چنین چیزی را نشان نمی دهد. چون مهاجرین و انصار هستی خود را در راه اسلام و دستورات رسول خدا(ص) داده بودند لذا علی القاعده نباید درموضوع ولایت کوتاهی می کردند؟

جواب:

برای هر چه بهتر روشن شدن پاسخ لازم است چند مطلب تاریخی مورد توجه قرار بگیرد.

 

الف: یکی از ویژگیهای بارز و مشخص اعراب قومیت گرائی است حتی در برخی روایات وارد شده خداوند چند گروه را به چند علت عذاب خواهد کرد از جمله:

وَ العِرَبَ بِالعصبیه

لذا قهری و طبیعی بود که پس از رحلت رسولخدا(ص) این ویژگی عرب گل بکند و این حادثه ناگوار اتفاق بیفتد.

لذا هر گروه و قبیله ای می خواست رهبری و مدیریت جامعه اسلامی در اختیار رئیس قبیله آنها قرار بگیرد.

 

ب: تعداد از منافقان عصر رسولخدا(ص) دنبال فرصت مناسب بودند از خاندان آن بزرگوار انتقام بگیرند، که بعد از رحلت بهترین فرصت بود که: انتقام خود را بگیرند و موفق شدند.

 

ج: با توجه به جنگها و مشکلات دوران رسولخدا(ص) تعدادی از مسلمانان خسته شده بودند، لذا علاقه داشتند یک زندگی بی دغدغه داشته باشند و با شناختی که از امیرالمومنین(ع) و دشمنان او داشتند احساس می کردند در صورت حاکمیت ایشان مشکلات همچنان ادامه و استمرار خواهد یافت لذا در برابر غصب خلافت عکس العمل نشان ندادند.

 

د: تعدادی از صحابه رسولخدا به امیرالمومنین(ع) حسودی می کردند لکن در عصر پیامبر(ص) کمتر بروز می کردند لذا دنبال فرصت بودند کینه و حسادت خود را بروز دهند. این حادثه در انتخاب وصیّ اتفاق افتاد.

 

هـ: تعدادی از اصحاب شاخص دنبال قبضه قدرت و مناصب مهم بودند لکن چون عُرضه و لیاقت لازم را نداشتند نمی توانستند در عصر رسولخدا(ص) به مقامها دست پیدا بکنند، لذا بعد از رحلت عقده خود را خالی کردند و طبیعی بود که توده مردم نیز دنبال این چنین اشخاص بودند به دلیل ارتباطات فامیلی و غیره.

 

و : عده ای از مسلمانان دل خوشی از امیرالمومنین(ع) نداشتند چون تعدادی از بستگان مشرک و کافر آنان بدست امیرالمومنین(ع) کشته شده بودند.

اینها در مجموع عواملی بودند که دست به دست هم داده و مسیر خلافت را عوض کردند. و این همان مطلبی است که در روایات وارد شده:

اِرتَدَّ النّاس بَعدَ رَسُولِ الله(ص) اِلِا ثَلاثَهٌ اَوْ خَمْسَهٌ

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر