پنج شنبه ۲۳ دی ۱۴۰۰ - الخميس 10 جماد ثاني 1443

(۱۳۸۶/۱۰/۲۶) درسهایی از نهضت عاشورا (امربه معروف و نهی از منکر) ۱۳۸۶/۱۰/۲۶

مکان : مسجد ملا احمد دعوت کننده : دفتر امام جمعه ، حوزه علمیّه نمازی ، حوزه علمیّه الزّهرا (س) ، هیئت امنای مسجد ملا احمد شرکت کنندگان : جمعی از اقشار مختلف مردم و عزاداران اباعبدالله الحسین (ع) مناسبت : دهه اول ماه محرم موضوع : درسهایی از نهضت عاشورا (امر به معروف و […]

مکان : مسجد ملا احمد

دعوت کننده : دفتر امام جمعه ، حوزه علمیّه نمازی ، حوزه علمیّه الزّهرا (س) ، هیئت امنای مسجد ملا احمد

شرکت کنندگان : جمعی از اقشار مختلف مردم و عزاداران اباعبدالله الحسین (ع)

مناسبت : دهه اول ماه محرم

موضوع : درسهایی از نهضت عاشورا (امر به معروف و نهی از منکر)

سخنران : حجت الاسلام و المسلمین سید رضی موسوی شکوری امام جمعه خوی

                                

۶- امر به معروف و نهی از منکر :

یکی از درسهای سرنوشت ساز نهضت کربلا عمل به تکلیف همگانی امر به معروف و نهی از منکر است. چون از جمله اهداف اساسی حضرت اباعبدالله الحسین (ع) امر به معروف و نهی از منکر بوده و در طول نهضت در سخنرانیها و نامه ها مورد تأکید قرار می داده ، از جمله موارد زیر است:

الف : در کنار قبر رسولخدا (ص) :

امام (ع) در شبی که فردایش به جانب مکّه حرکت فرمود در کنار قبر جدّش رسولخدا (ص) بعد از خواندن نماز دست به دعا برداشته گفت :

اَللّهُمَّ اِنّی اُحِبُّ الْمَعْرُوفَ وَ اُنْکِرُ الْمُنْکَرَ وَ اِنّی اَسْئَلُکَ یا ذَالْجَلالِ وَ الْاِکْرامِ بِحَقِّ هذَا الْقَبْر وَ مَنْ فیهِ اِلاَّ اخْتَرْتَ لِی مِنْ اَمْری ما هُوَ لَکَ رِضیً وَ لِرَسُولِکَ رِضیً وَ لِلْمُؤمِنینَ رِضیً (۱)

پروردگارا من شیفته معروف و کار نیک هستم و از منکر و اعمال زشت متنفرم ؛ ای آفریننده نیرومند و با عظمت. از تو تقاضا دارم و تو را به این آرامگاه و به حق آن شخصیتی که در درون آن جای گرفته سوگند می دهم تا آنچه مورد رضایت تو و پیامبرش و مؤمنین است برایم انتخاب فرمایی.

 

ب : وصیت نامه امام (ع)

موقع خروج از مدینه وصیت نامه ای را به برادرش محمد حنفیه دادند ، در فرازی از آن چنین مرقوم فرموده بودند :

اُریدُ أَنْ آمُرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ اَنْهی عَنِ الْمُنْکَرِ(۲)

یعنی قصد دارم امر به معروف و نهی از منکر کنم .

 

ج : خطاب به لشکریان عمرسعد :

در روز عاشورا خطاب به سپاهیان عمر سعد فرمود :

وَ اِنَّما اَدْعُوکُمْ اِلی سَبیلِ الرَّشادِ ، فَمَنْ أَطاعَنی کانَ مِنَ الْمُرْشَدینْ وَ مَنْ عَصانِی کانَ مِنَ الْمُهْلَکینْ (۳)

من شما را به رشد و سعادت می خوانم ، هرکس از من پیروی کند ، خوشبخت و سعادتمند خواهد بود ، هر کس از فرمان من سرباز زد از هلاک شدگان به شمار می رود.

 

د : زیارتنامه امام (ع) :

در اکثر زیارتنامه های اباعبدالله الحسین (ع) این عبارت وجود دارد که :

اَشْهَدُ اَنَّکَ اَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَیْتَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ الْعُدْوانِ

 

نقش امر به معروف و نهی از منکر در جامعه :

مرحوم شیخ طوسی در تهذیب از امام محمد باقر (ع) روایتی نقل کرده می فرماید :  

اِنَّ الْاَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْیَ عَنِ الْمُنْکَرِ

۱- سَبیلُ الْاَنْبِیاءِ

۲- وَ مِنْهاجُ الصّالِحینَ

۳- فَریضَهٌ عَظیمَهٌ

۴- بِها تُقامُ الْفَرائِضُ

۵- وَ تَأْمَنُ الْمَذاهِبُ

۶- وَ تَحِلُّ الْمَکاسِبُ

۷- وَ تُرَدُّ الْمَظالِمُ

۸- وَ تُعْمَرُ الْاَرْضُ

۹- وَ یُنْتَصَفُ مِنَ الْأَعْداءِ (۴)  

   

توضیحات علامه مجلسی :

قُولُهُ (ع) : وَ تَأمَنُ الْمَذاهِبُ .

اَی طَریقُ الدّینِ اُو الطُرُُقُ الظّاهِرَه

۱- قُولُهُ (ع) : وَ تُرَدُّ المَظالِمْ . اَی تُرَدُّ حُقُوقُ النّاسِ اِلَیْهِمْ

۲- قُولُهُ (ع) : وَ یُنْتَصَفُ مِنَ الْأَعْداءِ . قالَ الْوالِدُ الْعَلاّمَهُ :

اَلْقِصاصِ وَ الْحُدُودِ اُو لِأَنَّ بِتَرْکِهِما یُسَلِّطُ اللهُ الْأَعادِی وَ بِفِعْلِهِما یَنْعَکِسُ

 

روضه حضرت علی اصغر (ع) :

از مجموع کتب تاریخی و مقاتل و روایات اهل بیت (ع) چند مطلب در مورد حضرت علی اصغر (ع) مورد توجه قرار گرفته است .

۳- اباعبدالله الحسین (ع) بعد از اینکه تمامی یاوران خود را از دست دادند در مقابل خیمه نشست. علی اصغر (ع) را آوردند تا با او وداع کند.

وقتی امام (ع) کودک را گرفت بوسید و این جمله را گفت :

بُعْداً لِهؤُلاءِ الْقُومِ اِذا کانَ جَدُّ کَ الْمُصْطَفی خَصْمُهُمْ

دور باشد از رحمت خدا این مردم که خصمشان جدّ تو است در این لحظه تیری بر گلوی وی اصابت کرد . مقاتل نوشته اند : فَذَبَحُهُ یعنی علی اصغر را ذبح کرد .

 

امام صادق (ع) می فرماید :

ذَبَحَهُ مِنَ الْاُذُنِ اِلَی الْاُذُنِ

یعنی او را گوش تا گوش برید

 

امام عصر (عج) در زیارت ناحیه خود می فرماید :

اَلْمَذْبُوحِ بِالسَّهْمِ فِی حِجْرَأبیهِ  

یعنی ذبح شده در دامن پدرش

 

عکس العمل امام (ع) :

۴- سید بن طاووس می نویسد :

تَلَقَّی الدَّمَ بِکَفَّیْهِ حَتّی اِمْتَلَأَتا وَرَمی بِالدَّمِ نَحْوَ السَّماءِ

یعنی دو دست خود را زیر گلو گرفت تا پر از خون شد و بسوی آسمان پاشید .

از امام باقر (ع) روایت شده فرمود :

فَلَمْ یَسْقُطْ مِنْ ذلِکَ الدَّمِ قَطْرَهٌ اِلَی الْاَرْضِ

و در زیارت ناحیه می فرماید:

وَ الْمُصَعَّدُ بِدَمِهِ اِلَی السَّماءِ

 

۵- بعد امام (ع) فرمود :

هَوَّنَ عَلَیَّ ما نَزَلَ بی اَنَّهُ بِعَیْنِ الله

در چنین حالی خود خداوند به داد اباعبدالله (ع) رسید از عالم غیب این صدا به گوش امام (ع) رسید که گفت :

دَعْهُ یا حُسَیْنُ فَاِنَّ لَهُ مُرْضَعاً فِی الْجَنَّهِ (۵)

 

۶- ثُمَّ نَزَلَ الْحُسَیْنُ عَنْ فَرَسِهِ وَ حَفَرَ لِلْصَبِیِّ بِجَفْنِ سَیْفِهِ وَ رَمَّلَهُ بِدَمِهِ وَ صَلّی عَلَیْهِ وَ دَفَنَهُ (۶)    

به نظر می رسد علّت اینکه امام (ع) ، علی اصغر (ع) را دفن کرد چون می دانست لشکریان یزید بر روی جنازه ها اسب می تازند، علی اصغر(ع) توان و تحمل این را نداشت ، دیگر اینکه اُسرا روز ۱۱ محرم از قتلگاه عبور خواهند کرد ،چشمشان به جنازه او نیافتد.

 

 

پی نوشت :

(۱)   مقتل خوارزمی   ج ۱   ص ۱۸۶

(۲)   سیره پیشوایان   ص ۱۶۸                    

(۳)   لوامع الاشجان     ص ۱۲۸

(۴)   ملاذ الاخیار     ج ۹       ص ۴۷۹              

(۵)   تذکره الخواص   ص ۱۴۴                        

(۶)   مقتل خوارزمی