یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۸۶/۱۰/۲۶) درسهایی از نهضت عاشورا (وفا)

مکان : مسجد ملا احمد دعوت کننده : دفتر امام جمعه ، حوزه علمیّه نمازی ، حوزه علمیّه الزّهرا (س) ، هیئت امنای مسجد ملا احمد شرکت کنندگان : جمعی از اقشار مختلف مردم و عزاداران اباعبدالله الحسین (ع) مناسبت : دهه اول ماه محرم موضوع : درسهایی از نهضت عاشورا (وفا) سخنران : حجت […]

مکان : مسجد ملا احمد

دعوت کننده : دفتر امام جمعه ، حوزه علمیّه نمازی ، حوزه علمیّه الزّهرا (س) ، هیئت امنای مسجد ملا احمد

شرکت کنندگان : جمعی از اقشار مختلف مردم و عزاداران اباعبدالله الحسین (ع)

مناسبت : دهه اول ماه محرم

موضوع : درسهایی از نهضت عاشورا (وفا)

سخنران : حجت الاسلام و المسلمین سید رضی موسوی شکوری امام جمعه خوی

 

۷- وَفا :

یکی از واژه های ارزشی در مکتب اباعبدالله الحسین (ع) و یاران باوفای آن بزرگوار ، عنوان وفاداری است.

وفا در لغت :

به معنای تمام کردن و کامل نمودن چیزی است .

عرب می گوید :

اُو فَیْتُ الْکَیْلَ وَ الْوَزْنَ (۱)

پیمانه و وزن را کامل کردم

در اصطلاح :

عبارت است از عمل کردن به عهد و پیمان و التزام به آنچه انسان خود را در قبال دیگران مدیون آن کرده است.

در مقابل وفا ، غَدْر

یعنی حیله و مکر قرار دارد .

اهمیّت و نقش وفا در اسلام :

در ارتباط با جایگاه رفیع وفا در اسلام آیات و روایات متعددی وارد شده است و در بسیاری از کتب فقهی بویژه در موضوعات حقوقی مورد توجه و بررسی قرار گرفته است.

۱- رسولخدا (ص) فرمود :

لا دینَ لِمَنْ لا عَهْدَ لَهُ (۱)

کسیکه به عهد خود وفادار نیست دین ندارد .

۲- امیرالمؤمنین (ع) فرمود :

اَشْرَفُ الْخَلائِقِ اَلْوَفاءُ (۲)

برترین چیزی که خدا آفریده ، وفا است .

۳- امیرالمؤمنین (ع) در عهدنامه معروف خود خطاب به مالک اشتر نخعی می فرماید :

وَ اِنْ عَقَدْتَ بَیْنَکَ وَ بَیْنَ عَدُّوِکَ عُقْدَهً اَو أَلْبَسْتَهُ مِنْکَ ذِمَّهً فَحُطْ عَهْدَکَ بِالْوَفاء

اگر پیمانی میان تو و دشمن منعقد گردید یا در پناه خود او را امان دادی به عهد خویش وفا دار باش.

وَأرْعَ ذِمَّتَکَ بِالْأَمانَهِ وَ اجْعَلْ نَفْسَکَ جُنَّهً دُونَ ما أَعْطَیْتَ

و بر آنچه بر عهده گرفتی امانتدار باش . و جان خود را سپر پیمان خود گردان .

فَاِنَّهُ لَیْسَ مِنْ فَرائِضِ اللهِ شَیْئٌ اَلنّاسُ أَشَدُّ عَلَیْهِ اِجْتِماعاً مَعَ تَفَرُّقِ أَهْوائِهِمْ وَ تَشَتُّتِ آرائِهِمْ مِنْ تَعْظیمِ الْوَفاءِ بِالْعُهُود(۱)

زیرا هیچ یک از واجبات الهی همانند وفای به عهد نیست که همه مردم جهان با تمام اختلافاتی که در افکار و تمایلات دارند در آن اتفاق نظر داشته باشند.

وَ قَدْ لَزِمَ ذلِکَ الْمُشْرِکونَ فِیما بَیْنَهُمْ دُونَ الْمُسْلِمین لِمَا اسْتَوْبَلُوا مِنْ عَواقِبِ الْغَدْرِ

تا آنجا که مشرکان زمان جاهلیّت به عهد و پیمانی که با مسلمانان داشتند وفادار بودند زیرا که

آینده ناگوار پیمان شکنی را آزموده بودند.

 

وفاداری در کربلا :

از جمله ویژگیهای حماسه عاشورا این است که در این حماسه هم بی وفائی و نیرنگ از سوی کوفیان به نمایش گذاشته شد و هم وفاداری از سوی تک تک یاران باوفای اباعبدالله الحسین (ع)

لذا آن بزرگوار در توصیف یاران خود می فرماید :

فَاِنّی لا أَعْلَمُ اَصْحاباً اَوْفی وَ لا خَیْراً مِنْ اَصْحابِی

من اصحابی باوفاتر از یاران خود سراغ ندارم .

از جمله یاران باوفای اباعبدالله (ع) که در وفاداری سنگ تمام گذاشت ، برادرش حضرت ابوالفضل العباس (ع) بود .

دو مورد از وفاداری ایشان را بعنوان نمونه مطرح می کنم :

الف : شمربن ذی الجوشن از طرف ابن زیاد امان نامه ای برای حضرت ابوالفضل (ع) و سه برادرش عبدالله ، جعفر و عثمان آورد که شما اگر از اباعبدالله الحسین(ع) دست بکشید درامان خواهید بود.

حضرت ابوالفضل (ع) از شنیدن سخنان شمر برآشفت وخطاب به او گفت:

تَبَّتْ یَداکَ وَ بِئْسَ ما جِئْتَنا بِهِ مِنْ اَمانِکَ یا عَدُوَّ اللهِ اَتَاْمُرُنا اَنْ نَتْرُکَ اَخانا وَ سَیِّدَنَا الْحُسَیْنَ بْنَ فاطِمَهَ وَ نَدْخُلَ فِی طاعَهِ الْلُّعَناءِ وَ اَوْلادِ اللُّعَناء(۱)

دو دستت بریده باد ، لعنت بر آن امانی که بر ما آورده ای ، ای دشمن خدا به ما پیشنهاد می کنی از برادر و آقای خود حسین (ع ) فرزند فاطمه (س) دست برداریم و سر به فرمان ملعونان و ملعون زادگان فرود بیاوریم ؟

ب : مورد دیگر از وفاداری ابوالفضل العباس (ع) آنجا بود که احساس کرد اباعبدالله (ع) همه یاران خود را از دست داده تحمّل نکرد عرض کرد : یا اَخی هَلْ مِنْ رُخْصَهٍ ؟

اباعبدالله (ع) گریه کرد و فرمود :

اَنْتَ صاحِبُ لِوائِی وَ اِذا مَضَیْتَ تَفَرَّقَ عَسْکَری

ابوالفضل (ع) جواب داد :

ضاقَ صَدْری

امام (ع) بعد از احساس بی تابی ابوالفضل العباس (ع) فرمود :

برادرم برو برای بچه ها مقداری آب بیاور .

ابوالفضل العباس (ع) با آن شجاعت و شهامتی که داشت وارد شریعه شد و مشک خود را پر از آب کرد و احساس کرد حالا که وارد آب شده مقداری آب بنوشد :

فَذَکَرَ عَطَشَ الْحُسَیْن

آب را بر زمین ریخت و از شریعه خارج شد و قصد خیمه گاه کرد ولی نتوانست آب را به خیمه برساند یک لحظه اباعبدالله (ع) ندای برادرش را شنید که فریاد می زند : یا اَخا اَدْرِکْ اَخاکَ

سید بن طاووس در لهوف می نویسد :

فَبَکی بُکاءً شَدیداً

یعنی اباعبدالله به شدت گریه کرد و فرمود :

اَلآنَ اِنْکَسَرَ ظَهْری وَ قَلَّتْ حیلَتی وَ شَمَّتَ بِی عَدُوّی

و اینجاست که شاعر عرب می گوید :

اَحَقُّ النّاسِ اَنْ یُبْکی عَلَیْهِ فَتاً اَبْکَی الْحُسَیْنَ بِکَرْبَلا ؟

اَخُوهُ وَ ابْنُ والِدِهِ عَلِیٍّ اَبُوالْفَضْلِ الْمُضَرَّجِ بِالدِّماءِ

پی نوشت :

(۱) المُفردات / راغب (ماده وفا)

(۲) بحار الانوار ج ۱۶ ص ۱۴۴

(۳) غرر الحکم

(۴) نهج البلاغه نامه شماره ۵۳

(۵) لهوف / سید بن طاووس ص ۸۸

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر