شنبه ۱ آبان ۱۴۰۰ - السبت 17 ربيع أول 1443

(۱۳۸۶/۱۲/۱۰) خطبه های نماز جمعه خوی – ۱۰ اسفند ۱۳۸۶

موضوع خطبه اول : الف : ویژگیهای متّقین از دیدگاه امیرالمؤمنین (۴۹) امیرالمؤمنین (ع) می فرماید : وَ لا یُنابِزُ بِالْأَ لْقابِ انسان پرهیزگار لقب زشت روی کسی نمی گذارد.   توضیح : یُنابِزُ فعل مضارع از ماده ( نَبْز ) به معنای لقب بد نهادن بر روی کسی است . در میان عربها مرسوم […]

موضوع خطبه اول :

الف : ویژگیهای متّقین از دیدگاه امیرالمؤمنین (۴۹)

امیرالمؤمنین (ع) می فرماید :

وَ لا یُنابِزُ بِالْأَ لْقابِ

انسان پرهیزگار لقب زشت روی کسی نمی گذارد.

 

توضیح :

یُنابِزُ فعل مضارع از ماده ( نَبْز ) به معنای لقب بد نهادن بر روی کسی است .

در میان عربها مرسوم بود که برای هر فردی سه نام انتخاب می کردند .

یکی از آنها لقب بود که نوعاً بُعدِ وصفی داشت

مانند : امیر المُؤمنین یا سیّد الشُّهداء

لذا اعراب در عصر جاهلیّت اگر می خواستند فردی یا قوم و قبیله ای را مورد نکوهش قرار بدهند القاب زشت روی آنها می گذاشتند و معمولاً در قالب شعر اظهار می کردند ، بدین جهت بسیاری از اختلافات و جنگهای قبیله ای و کُشت و کشتارهای عصر جاهلی ریشه در همین موضوع داشت.

بعد از اسلام نیز کم و بیش این موضوع ( تَنابُز بِالْاَلْقابِ ) در میان تعدادی از مسلمانان مطرح می شد لذا آیه شریفه ۱۱ سوره حجرات نازل شد و به شدّت سه ویژگی عصر جاهلیّت را کوبید .

یا اَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا یَسْخَرْ قُومٌ مِنْ قَوْمٍ عَسی اَنْ یَکُونُوا خَیْراً مِنْهُمْ

ای کسانیکه ایمان آورده اید نباید گروهی از مردان شما گروه دیگر را مسخره کند شاید آنها از اینها بهتر باشند.

وَ لا نِساءٌ مِنْ نِساءٍ عَسی اَنْ یَکُنَّ خَیْراً مِنْهُنَّ

و نه زنانی ، زنان دیگر را ؛ شاید آنان بهتر از اینان باشند.

وَ لا تَلْمِزُو أَنْفُسَکُمْ

و یکدیگر را مورد طعن و عیب جوئی قرار ندهید.

وَ لا تَنابَزُوا بالْاَلْقابْ

و با القاب زشت و ناپسند یکدیگر را یاد نکنید.

بِئْسَ الْاِسْمُ الْفُسُوقِ بَعْدَ الْاِیمان  

بسیار بد است که بر کسی پس از ایمان نام کفر آمیز بگذارید.

وَ مَنْ لَمْ یَتُبْ فَاُولئِکَ هُمُ الْظّالِمُونَ (۱)

و آنها که توبه نکنند ظالم و ستمگرانند.

 

 

ب : اتّحاد ملی و انسجام اسلامی (۱۴)

وحدت در روایات (۸)

محور بحث ، روایت مُعلّی بن خُنیس از امام صادق (ع) بود که فرمود:

مؤمن نسبت به برادر مؤمن خود از هفت حق برخوردار است سه مورد را در دو جلسه گذشته بررسی کردیم اکنون به حق چهارم می پردازیم.

وَ الْحَقُّ الرّابِعُ :

أَنْ تَکُونَ عِیْنَهُ وَ دَلیلَهُ وَ مِرآتَهْ

یعنی حق چهارم برادر مسلمان نسبت به تو این است که چشم او ، راهنمای او و آئینه وی باشی.

 

 

توضیح :

نقش چشم در زندگی بشر اجمالاً برای عموم معلوم است .

از نظر دین اسلام فلسفه آفرینش چشم ، مشاهده حقایق عالم هستی می باشد.

 

و دلیل :

به معنای راهنما که نقش هدایت گری دارد .

از وظایف مهم تمامی انبیاء و اولیاء خدا می باشد چون همه آنان نقش راهنمائی داشتند که توأم با دلسوزی و مهربانی بود.

 

مرآت :

یعنی آئینه ، باز نقش نشان دادن حقایق بر انسان را دارد ؛ بدون کم و کاستی

اَلْحَقُّ الْخامِسُ :

أَنْ لا تَشْبَعَ وَ یَجُوعُ وَ لا تَرْوی وَ یَظْمَأُ وَ لا تَلْبِسَ وَ یَعْری

سیر نباشی و او گرسنه باشد و سیراب نباشی و او تشنه بماند ، نپوشی و او لخت بگردد.

 

توضیح :

در آستانه هفته نیکوکاری و عید نوروز قرار داریم .

بطوریکه ملاحظه فرمودید بخش مهم توصیه های امام صادق (ع) در روایت مورد بحث مربوط به رفع نیازمندیهای مادی برادران دینی می باشد.

در شهر ما اکنون نزدیک به ۱۹ هزار نفر تحت پوشش کمیته امداد (ره) هستند یعنی کسانیکه برای امرار معاش چیزی ندارند و تعداد زیادی نیز وجود دارند که در عین اینکه تحت پوشش نیستند ، لکن نیازمند می باشند.

اینها نیزعلاقه دارند مانند دیگران در برنامه های مرسوم عید شما شرکت کنند مانند: لباس نو ، مسافرتهای تفریحی و زیارتی ، صله ارحام ، عیدی دادن و …

لذا همانند سالهای قبل کمیته امداد (ره) را حمایت کنید تا بتوانند حداقل مایحتاج این عزیزان را فراهم سازند.

نکته ای که لازم به یادآوری است مقدار کمک را ائمه (ع) مشخص فرموده اند.

رسولخدا (ص) می فرماید :

حَتّی یَسْتَغْنِیَ (۲)  

یعنی کمک تا حد بی نیازی باشد.

 

امام زین العابدین (ع) در رساله الحقوق فرموده :

اِعْطائُهُ عَلی قَدْرِ حاجَتِهْ (۳)

یعنی به نیازمند به اندازه نیازش عطا کنی

لذا ضرورت دارد با توجه به این دستورات در جهت کمک به نیازمندان همّت عالی داشته باشیم و کرامت انسانی آنان را در مدّ نظر قرار بدهیم.


خطبه دوّم :

هفته جاری دارای مناسبتهای متعددی است از قبیل :

الف : هفته وقف :

از امروز جمعه مصادف با ۱۰ اسفند ماه به مدت یک هفته به نام هفته وقف نامیده شده است.

مرحوم شهید اوّل تعبیر جالبی از تعریف وقف دارند می فرمایند :

وَ هُوَ الصَّدَقَهُ الْجارِیَهُ وَ ثَمَرَتُهُ تَحْبیسُ الْاَصْلِ وَ اِطْلاقُ الْمَنْفَعَهِ (۴)

وقف عبارت است از صدقه جاری و مستمر که نتیجه آن حبس کردن اصل ( مال ) و آزاد گذاشتن منفعت آن ( برای استفاده جامعه )

با توجه به نقش اساسی وقف در رشد و توسعه جامعه اسلامی و برطرف ساختن نیازمندیهای اساسی مسلمانان ، فقهای مذاهب مختلف اسلامی از صدر اول تا کنون این موضوع را در کتب فقهی خویش مورد توجه و بررسی علمی جدی قرار داده اند.

بطوریکه مرحوم شیخ محمد حسن نجفی در کتاب ارزشمند فقه استدلالی جواهر الکلام ۴۱ جلدی خود متجاوز از یکصد عنوان درموضوع وقف مطرح فرموده و بررسی کرده است.

و اخیراً سازمان اوقاف و امور خیریه تهران دایره المعارف ۱۱ جلدی در موضوع وقف را تهیه کرده که در برگیرنده ۱۹۶ جلد کتاب در موضوع وقف از دانشمندان شیعه امامیّه ، زیدیّه ، حنبلی ها ، حنفی ها ، شافعی ها و مالکی ها می باشد.

خدا را شاکریم که مردم دارالمؤمنین خوی در طول تاریخ در زمینه وقف پیش قدم بودند.

لذا اکنون بسیاری از نیازمندان جامعه ، مراکز علمی و پژوهشی ، اقتصادی و مسکونی شهر در سایه موقوفات انسانهای خیّر اداره می شوند.

برخود لازم می دانم از مسئولان و کارمندان محترم اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان قدردانی و سپاسگزاری نمایم که با تلاشهای مستمر خویش خدمات لازم را به موقوفات ارائه می دهند.

 

 

ب : گزارش البرادعی :

جمعه گذشته گزارش البرادعی مبنی بر صلح آمیز بودن فعالتهای هسته ای ایران تمامی اخبار سیاسی جهان را تحت تأثیر خود قرار داد.

و در طول یک هفته گذشته رسانه های داخلی به اندازه کافی به موضوع پرداختند و عموم مردم در جریان موضوع قرار گرفتند . من چند نکته را لازم به یادآوری می دانم:

الف : چندین سال بود که آمریکا و اسرائیل بعداً انگلستان و فرانسه ، سران کشورهای منطقه را از اسلحه های اتمی ایران می ترساندند و آمریکا بنام مهار کردن ایران در تعدادی از کشورها پایگاه درست می کرد و به بعضی از آنها حمله نظامی می کرد و تعدادی جریانهای سیاسی انحرافی و تکفیری علیه ایران در خاورمیانه راه اندازی کرده بود.

با این گزارش تمامی بافته های استکبار پنبه شد و دروغگوئی آمریکا حتّی برای کندفهم ها نیز روشن گردید.

 

ب : تصمیم گیر اصلی در موضوعات اساسی و استراتژیک نظام جمهوری اسلامی همانند موضوع هسته ای مقام معظم رهبری هستند ؛ در عین حال مواضع قاطع دولت ، تدبیر مسئولان پرونده انرژی هسته ای ، وحدت وانسجام تمامی مردم و جریانهای سیاسی نظام و حتّی هموطنان خارج از کشور در این موفقیّت و پیروزی نقش محوری داشتند که استعمار را به زانو درآورد.

 

ج : ما نباید از عنایت ویژه خداوند احدیّت غافل باشیم این کار بزرگ فقط در سایه عنایت خداوند و توجهات امام عصر (عج) به این مرحله رسید.

همه می دانیم چندین کشور مهم جهان همانند آمریکا و انگلستان :

    با آن همه جاسوسان

    تحت تسلّط داشتن شورای امنیّت

    اشراف کامل بر آژانس

    تسلّط بر بسیاری از کشورهای عضو آژانس

    استفاده از حقوقدانان و سایر متخصصان برجسته

    و تلاش پنج ساله علیه ایران

نتوانستند به نتیجه دلخواه خود برسند وبا شکست مفتضحانه مواجه شدند.

 

د : در عین حال که از نظر آژانس و ایران پرونده انرژی اتمی به نهایت خود رسیده است و دیگر مشکلی باقی نمانده است ؛ لکن استعمار جهانی دنبال بهانه گیری های دیگر است تا موضوع را ادامه بدهد لذا هوشیاری جدّی لازم است تا این مار زخم خورده نیش نزند بویژه باید دو نکته را دراین شرایط حساس مورد توجه قرار بدهیم.

۱-   نگذاریم دشمنان انتخابات را تحت تأثیر تبلیغات دروغین خود قرار بدهند .

۲-   و اجازه ندهیم در وحدت اسلامی و ملّی ما خدشه وارد کنند .

 

 

ج: اربعین حسینی :

روز پنجشنبه اربعین ابا عبدالله الحسین (ع) و شهدای کربلا بود ، با تسلیت این مصیبت به عموم نمازگزاران

مرحوم عماد الدین طبری در کتاب بشاره المصطفی از عطیه بن سعد کوفی نقل می کند که با جابر بن عبدالله انصاری به قصد زیارت امام حسین (ع) وارد کربلا شدیم.

جابر بعد از غسل ، زیارت در فرات و عطر زدن ، بسوی مزار امام (ع) حرکت کرد و هر قدمی که بر می داشت ذکر می گفت تا رسید به قبر گفت : دست مرا روی قبر بگذار . چنین کردم.

فَخَرَّ عَلَی الْقَبْرِ مَغْشِیّاً عَلَیْه فَرَشَشْتُ عَلَیْهِ شَیْئاً مِنَ الْماءِ فَاَفاقَ

ثُمَّ قالَ : یُا حُسَیْنُ ثَلاثاً – ثُمَّ قالَ : حَبیبٌ لا یُجیبُ حَبیبَهُ ؟

ثُمَّ قالَ : وَ اَنّی لَکَ بِالْجَواب وَ قَدْ شُحِطَتْ اَوْداجُکَ عَلی أَثْیاجِکْ وَ فُرِّقَ بَیْنَ بَدَنِکَ وَ رَأْسِکْ فَاَشْهَدُ اَنَّکَ اِبْنُ النَّبیینْ وَ ابْنُ السَیِّدِ المُؤْمِنین … وَ ابْنُ فاطِمَهُ سَیِّدَهُ النِّساءِ …

ثُمَّ جالَ بِِبَصَرِهِ حَوْلَ الْقَبْرِ وَ قالَ :

اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ اَیُّهَا الْاَرْواحِ الَّتی حَلَّتْ بِفِناءِ الْحُسَیْن وَ اَناخَتْ بِرَحْلِهْ

و در آخر گفت :

وَالَّذی بَعَثَ مُحَمَّداً (ص) بِالْحَقِّ لَقَدْ شارَکْناکُمْ فِیما دَخَلْتُمْ فیه.

قالَ عَطِیَّهُ : فَقُلْتُ لِجابِر :

وَ کَیْفَ وَ لَمْ نَهْبِطْ وادِیاً وَ لَمْ نَعْلُ جَبَلاً وَ لَمْ نَضْرِبْ بِسَیْفٍ وَ الْقُومُ قَدْ فُرِّقَ بَیْنَ رُؤسِهِمْ وَ اَبْدانِهِمْ وَ اُوتِمَتْ اَوْلادُهُمْ وَ اُرْمِلَتِ الْاَزْواجُ ؟

فَقالَ لِی :

یا عَطِیَّهُ سَمِعْتُ حَبیبِی رَسُولَ الله (ص) یَقُولُ :

مَنْ اَحَبَّ قُوماً حُشِرَ مَعَهُمْ وَ مَنْ اَحَبَّ عَمَلَ قُومٍ اُشْرِکَ فِی عَمَلِهِمْ.

وَ الَّذی بَعْثَ مُحَمَّداً بِالْحَقّ نَبِیّاً اِنَّ نِیَّتی وَنِیَّهَ اَصْحابِی عَلی ما مَضی عَلَیْهِ الْحُسَیْنُ وَ اَصْحابُه(۵)

 

 

اربعین اهل بیت (ع) :

مرحوم سیّد بن طاووس در لهوف می نویسد :

قالَ الرّاوِی :

وَ لَمّا رَجَعَ نِساءُ الْحُسَیْنِ (ع) وَ عِیالُهُ مِنَ الشّامِ وَ بَلَغُوا اِلَی الْعِراقِ ، قالوا لِلدَّلیلِ :

مُرَّ بِنا عَلی طَریقِ کَرْبَلاءفَوَصَلُوا اِلی مَوْضِعِ الْمَصْرَعِ ، فَوَجَدُوا جابِرَ بْنَ عَبْدُ اللهِ الْاَنْصارِی رَحِمَه الله وَ جَماعَهَ مِنْ بَنی هاشِمْ وَ رِجالاً مِنْ آلِ الرَّسُولِ (ص) قَدْ وَرَدُوا لِزِیارَهَ قَبْرِ الْحُسَیْن (ع) فَوافُوا فِی وَقْتٍ واحِدٍ ، وَ تَلاقُوا بِالْبُکاءِ وَ الْحُزْنِ وَ اللَّطْمِ ، وَ أَقامُوا الْمَآتِمَ الْمُقْرِحَهَ لِلْأَکْبادِ ، وَ اجْتَمَعَتْ اِلَیْهِمْ نِساءُ ذلِکَ السَّوادِ ، أَقامُوا عَلی ذلِک أَیّاماً (۶)

 

 

پی نوشت :

(۱)   سوره حجرات   آیه ۱۱

(۲)   بحار الانوار / علامه مجلسی ج ۴۲   ص ۲۴۸                                      

(۳) رساله الحقوق / امام زین العابدین(ع) حق ۴۶

(۴) موسوعه الوقف فی الفقه الاسلامی ج ۱ ص ۴۸۳  

(۵) بحار الانوار / علامه مجلسی   ج ۱۸     ص ۱۳۰

(۶) لهوف / سید بن طاووس   ص ۳۱۲   ترجمه مهدی لطفی

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر