شنبه ۲۴ مهر ۱۴۰۰ - السبت 10 ربيع أول 1443

(۱۳۸۷/۰۲/۰۶) خطبه های نماز جمعه خوی – ۶ اردیبهشت ۱۳۸۷

موضوع خطبه اول : الف : آثار تقوی (۵) ۳- تقوی موجب اجتناب از اطاعت کافران می شود : خداوند در سوره احزاب آیه شریفه ۱ خطاب به رسولخدا (ص) می فرماید : یا اَیُّهَا النَّبِیُّ اِتَّقِ اللهَ وَ لا تُطِعِ الْکافِرینَ وَ الْمُنافِقینَ اِنَّ اللهَ کانَ عَلیماً حَکیماً ای پیامبر از خدا پروا داشته […]

موضوع خطبه اول :

الف : آثار تقوی (۵)

۳- تقوی موجب اجتناب از اطاعت کافران می شود :

خداوند در سوره احزاب آیه شریفه ۱ خطاب به رسولخدا (ص) می فرماید :

یا اَیُّهَا النَّبِیُّ اِتَّقِ اللهَ وَ لا تُطِعِ الْکافِرینَ وَ الْمُنافِقینَ اِنَّ اللهَ کانَ عَلیماً حَکیماً

ای پیامبر از خدا پروا داشته باش و از کافران و منافقان اطاعت مکن به یقین خدا دانا و حکیم است.

 

شأن نزول :

در کتب تفسیر معتبر از جمله تفسیر التبیان مرحوم شیخ طوسی و تفسیر المیزان علاّمه طباطبائی در شأن نزول این بخش از آیات چنین نقل فرموده اند:

اِنَّ عِدَّهً مِنْ صَنادِیدِ قُرَیش بَعْدَ وَقْعَهِ اُحُد دَخَلُوا الْمَدینَهَ بِأمانٍ مِنَ النَّبِی (ص) وَسَئَالُو النَّبِیَّ (ص)أَنْ یَتْرُکَهُمْ وَ آلِهَتَهُمْ فَیَتْرُکُوهُ وَ اِلهَهُ فَنَزَلَتِ الآیاتُ وَ لَمْ یُجِبْهُمْ اَلنَّبِیُّ (ص) اِلی ذلِک (۱)

 

توضیح :

در ارتباط با پیشنهاد مشرکان به رسولخدا (ص) که خلاصه آن این بود که : شما با ما کاری نداشته باشید و ما نیز با شما کاری نخواهیم داشت.

این پیشنهاد اوج ذلّت و درماندگی مشرکان دربرابر مسلمانان را نشان می دهد چون تمامی اقدامات و توطئه های خطرناک قبلی آنان علیه رسولخدا (ص) و مسلمانان جواب نداد ، لذا در نهایت این پیشنهاد را مطرح کردند و از ناحیه خداوند با پاسخ قاطع و نااُمید کننده مواجه شدند از جمله توطئه های قبلی آنان عبارت بود است از:

۱-   تهدید و تطمیع رسولخدا (ص) و مسلمانان .

۲-   اقدام به قتل رسولخدا (ص) و از بین بردن آن بزرگوار .

۳-   آزار و شکنجه جسمی و روحی پیامبر (ص) و مسلمانان .

۴-   در محاصره اقتصادی قرار دادن مسلمانان .

۵-   راه اندازی جنگ علیه رسولخدا (ص) و …

لازم به یادآوری است که خداوند در این آیه و دو آیه بعدی چهار دستور مهم بر رسولخدا (ص) مطرح فرموده است.

الف : دستور به رعایت تقوی که زمینه ساز استقلال است : یا اَیُّهَا النَّبِیُّ اِتَقِّ اللهَ

ب : پرهیز از اطاعت کفّار و منافقان : وَ لا تُطِعَ الْکافِرینَ وَ الْمُنافِقین

ج : وجوب تبعیّت از وحی الهی : وَ اتَّبِعْ ما یُوحی اِلَیْکَ مِنْ رَبِّکْ (۲)

د : توکلّ بر خداوند و نترسیدن از توطئه ها : وَ تَوَکَّلْ عَلَیَّ الله (۳)

 

 

ب : فضایل اخلاقی (۵)

زیبائی و آراستگی ظاهری (۲)

در جلسه گذشته دو آیه شریفه ۳۱ و ۳۲ از سوره اعراف در زمینه زیبائی و آراستگی ظاهری مطرح گردید.

در تفاسیر روائی روایات متعددی را در زمینه تفسیر و توضیح هر دو آیه شریفه مطرح کرده اند که به چند نمونه اشاره می کنم :

۱-   مرحوم محدث بَحرانی در تفسیر خود ( البُرهان فی تفسیر القرآن ) روایتی را از فروع کافی مرحوم کلینی نقل می کند که :

شخصی بنام یونس بن ابراهیم می گوید :

وارد محضر امام صادق (ع) شدم درحالیکه لباسهای ابریشمی پوشیده بودم از حُکم لباسهایم پرسیدم. امام صادق (ع) در پاسخ فرمود : اشکال ندارد.

بعد اضافه فرمود :

اِنَّ عَبْدَ اللهِ بْنِ عَبّاس لَمّا بَعَثَهُ اَمیرُالْمُؤْمِنینَ (ع) اِلَی الْخَوارِجِ یُواقِفُهُمْ ، لَبِسَ اَفْضَلَ ثِیابِهْ وَ تَطَیبَ بِاَفْضَلِ طیبِهْ وَ رَکِبَ اَفْضَلَ مَراکِبِهْ فَخَرَجَ فَواقَفَهُمْ فَقالُو : یَابْنَ عَبّاس، بَیْنا اَنْتَ اَفْضَلُ النّاسِ اِذ اَتَیْتَنا فِی لِباسِ الْجَبابِرَهِ وَ مَراکِبِهِمْ فَقَرأ عَلَیْهِمْ هذِهِ الْآیَهَ :

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زینَهَ اللهِ الَّتی اَخْرَجَ لِعِبادِهْ وَ الطَّیِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ فَاَلْبَسُ وَ اَتَجَمَّلُ فَاِنَّ اللهَ جَمیلٌ یُحِبُّ الْجَمال وَ لْیَکُنْ مِنْ حَلالٍ (۴)

وقتی امیرالمؤمنین (ع) عبدالله بن عباس را به جنگ خوارج اعزام فرمود بهترین لباسها را پوشید و از بهترین عطرها استفاده کرد و بر بهترین مرکبها سوار شد وقتی خوارج او را با این هیبت دیدند گفتند:

ابن عباس تو با فضیلت ترین مردم هستی در حالیکه با لباس و مرکب ستمگران به پیش ما آمده ائی این عباس آیه شریفه (قُلْ مَنْ حَرَّمَ ) را قرائت کرد و گفت :

لذا از زیباترین لباسها استفاده کردم و خداوند زیباست و زیبائی را دوست می دارد و باید از حلال باشد.

 

 

خطبه دوّم :

مناسبتهای هفته :

هفته جاری دارای چند مناسبت مهم است :

۱-   روز دوشنبه ۹ اردیبهشت :

روز شوراهاست ؛ این مناسبت را به عموم اعضای محترم شوراها تبریک می گویم.

۲-   روز سه شنبه ۱۰ اردیبهشت :

روز ملّی خلیج فارس است .

۳-   روز پنج شنبه ۱۲ اردیبهشت :

 دارای سه مناسبت مهم می باشد :

الف : سالروز شهادت استاد شهید آیت الله مطهری.

ب : روز معلّم.

ج : روز جهانی کار و کارگر.

 

الف : شوراها در قانون اساسی :

مباحث مربوط به شوراها در فصل هفتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مطرح شده است در اصل یکصدم فلسفه وجودی و اهداف شوراها را چنین بیان می کند :

برای پیشبرد سریع برنامه های اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی فرهنگی، آموزشی و سایر امور رفاهی از طریق همکاری مردم با توجه به مقتضیات محلی، اداره امور هر روستا، بخش، شهر، شهرستان یا استان با نظارت شورایی با نام شورای ده، بخش، شهر، شهرستان یا استان صورت می گیرد که اعضای آن را مردم همان محل انتخاب می کنند.

در اصل یکصدوسوم می نویسد :

استانداران ، فرمانداران ، بخشداران ، و سایر مقامات کشوری که از طریق دولت تعیین می شوند در حدود اختیارات شوراها ملزم به رعایت تصمیمات آنها هستند.

 

بایدهای شوراها :

۱-   ضرورت بررسی و تحلیل سه دوره عملکرد شوراها و رفع موانع رشد و توسعه آنان بویژه در مناطق محروم و روستاها.

۲-   تنظیم روابط شوراها با مجریان و برطرف ساختن موانع و نارسائیهای مدیریتی.

۳-   تجدید نظر در برخی از مقررات و ضوابط دست و پاگیر که مانع تصمیم گیری و تصمیم سازی به موقع شوراها می شود.

 

جایگاه جوان :

شخصی بنام محمّد بن نُعمان کُوفی معروف به مُؤمن طاق یا اَحْوَل از یاران امام صادق(ع) و از دانشمندان شیعه بوده و با پیروان ادیان و مذاهب مناظراتی داشته و در علم کلام متخصص بوده و مناظرات وی با بوحنیفه ، خوارج و زیدیه معروف است.

 

ایشان سفری به بصره داشته بعد از بازگشت امام صادق (ع) از وی پرسید :

کَیْفَ رَأَیْتَ مُسارَعَهً النّاسِ فِی هذَا الْاَمْرُ وَ دُخُولَهُمْ فِیهِ؟

یعنی علاقه و شوق مردم را به این امر (امامت و ولایت اهل بیت) و پذیرش آنها را چگونه دیدی؟

محمد نعمان در پاسخ گفت :

وَ اللهُ اِنَّهُمْ لَقَلیلٌ وَ قَدْ فعَلُوا وَ اِنَّ ذلِکَ لَقَلیلٌ

یعنی به خدا قسم اندک هستند کارهائی کرده اند ولی کم است.

امام صادق (ع) پس از استماع مطالب وی فرمود:

عَلَیْکَ بِالْاَحْداثِ فَاِنَّهُمْ اَسْرَعُ اِلی کُلِّ خَیْرٍ(۵)

یعنی بر تو باد نوجوانان و جوانان زیرا آنان در پذیرش هر نوع کار خیر شتاب بیشتری نشان می دهند.

 

 

توضیح :

بر تمامی خانواده ها، مربیان، مدیران، پژوهشگران، سیاستمداران و مبلّغان دینی جامعه ضرورت دارد در برخورد با مسائل و موضوعات مربوط به جوانان عنوان (فَاِنَّهُمْ اَسْرَعُ اِلی کُلِّ خَیْرٍ) را که سفارش اهل بیت(ع) است فراموش نفرمایند وبصورت جدّی مورد دقت وتوجه قرار بدهند.

 

روز کارگر :

با تبریک این مناسبت به عموم کارگران خدوم و زحمت کش در بخشهای مختلف کاری در این فرصت کوتاه چند مطلب را بصورت فهرست مورد اشاره قرار می دهیم :

۱-   این مرزبندی که امروز در میان اقشار و صنوف جامعه وجود دارد

با دیدگاههای اسلامی مقداری متفاوت است اکنون کار در مزرعه و یا کارخانه و سایر مسئولیتهای خدماتی منحصراً به عهده تعدادی از اعضای جامعه می باشد درحالیکه امام موسی بن جعفر (ع) می فرماید:

اِنّی لَأعْمَلُ فِی بَعْضِ ضِیاعِی حَتّی اَعْرَقَ وَ اِنَّ لِی مَنْ یَکْفینِی لِیَعْلَمَ اللهُ اَنّی اَطْلُبُ الرِّزْقَ الْحَلالِ(۶)

من در برخی از زمینهای کشاورزیم کار می کنم تا آن که عرق از بدنم سرازیر می شود در حالیکه کسانی وجود دارند که کارهای مرا انجام بدهند، تا خداوند ببیند که در جستجوی روزی حلالم.

 

۲-   همه مسلمانان این روایت را شنیده اند که:

اَعْطِهِمْ اُجُورَهُمْ قَبْلَ اَنْ یَجُفَّ عَرَقُهُمْ

یعنی قبل از اینکه عرق کارگران خنک شود مزدشان را بپرداز

متأسفانه در این زمینه هم در بخش خصوصی و هم در بخش دولتی مشکل داریم مدتی است نساجی خوی با بحران مواجه شده است و اخیراً درکارخانه قند از نظر پرداخت بدهی های کشاورزان مشکلاتی بوجود آمده است.

 معمولاً نارسائیهای بوجود آمده در امورات کارگری از چند عامل اساسی بوجود می آید: ضعف برنامه ریزی ، ضعف مدیریّت ، عمل نکردن به تعهّدات در وقت مقرّر .

امیدوارم با تدبیر مسئولان مربوطه در جهت حلّ مشکلات موجود اقدامات لازم صورت پذیرد.

 

روز شهادت آیت الله مطهری و روز معلم :

یکی از خصوصیات بارز شهید مطهری معلّمی ایشان بود البته لازم به یادآوری است که عنوان معلّم در منابع اسلامی با معلّم مصطلح امروزی فرق دارد.

در منابع حدیثی در حق رسولخدا (ص) وارد شده فرمود :

اِنَّما بُعِثْتُ مُعَلِّماً (۷)

من معلّم برانگیخته شدم

یا در مورد امیرالمؤمنین (ع) وارد شده :

اِنَّ رَسُولَ الله قالَ : عَلِیٌّ اَلْمُحْیی لِسُنَّتِی وَ مُعَلِّمُ اُمَّتی(۸)

علی (ع) احیاء کننده سنّت و معلّم امّت من است.

بنابراین تمامی کسانیکه به نحوی عنوان جلوداری، راهنمائی، تعلیم و تربیت جامعه را برعهده دارند عنوان معلّم بر او صادق است .

 

رسالت معلم :

با توجه به شرایط موجود حاکم بر جوامع بشری معلّم رسالت سنگینی را برعهده دارد:

۱-   تحکیم مبانی علمی ، پژوهشی و اعتقادی جامعه بویژه قشر جوان .

۲-   حضور فعال در تمامی صحنه هائی که از اقتضائات عنوان معلمی باشد .

۳-   تقویت نظام جمهوری اسلامی همراه با نقد عالمانه، کاستی‌ها و نارسائی‌ها توأم با ارائه راه حل های علمی.

۴-   استفاده از روشهای بدیع و ابتکاری در انتقال علوم به قشر جوان .

۵-   تنظیم مبانی تربیتی خویش با نیازمندیهای عصر.

 

پی نوشت :

(۱)   تفسیر المیزان ج ۱۶   ص ۲۷۹

(۲)   سوره احزاب آیه۲

(۳)   سوره احزاب آیه ۳

(۴) البرهان فی تفسیرالقرآن   ج ۳   ص ۱۵۱ و ۱۵۲ / فروع کافی   ج ۶   ص ۴۴۲

(۵)   قرب الاسناد ۱۲۸ / ۴۵۰

(۶)   بحار الانوار   ج ۱۰۳   ص ۱۷۰

(۷)   کنزالعمال / هندی   ح ۲۸۸۷۳                

(۸)   بحار الانوار   ج ۲۸   ص ۲۲۲

 

 

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر