یکشنبه ۲۶ دی ۱۴۰۰ - الأحد 13 جماد ثاني 1443

(۱۳۸۷/۰۶/۰۸) خطبه های نماز جمعه خوی – ۸ شهریور ۱۳۸۷

موضوع خطبه اول : الف : آثار تقوی از دیدگاه قرآن (۲۰) تقوی ضامن اجرای دستورات خداوند است : در آیات ۱۵۱-۱۵۲-۱۵۳ سوره انعام دستوراتی به ترتیب زیر بیان می فرماید: ۱- برای خداوند شریک و همتا قرار ندهید : … اَلاّ تُشْرِکوا بِهِ شَیْئاً ۲- به پدر و مادر خود نیکی کنید . وَ […]

موضوع خطبه اول :

الف : آثار تقوی از دیدگاه قرآن (۲۰)

تقوی ضامن اجرای دستورات خداوند است :

در آیات ۱۵۱-۱۵۲-۱۵۳ سوره انعام دستوراتی به ترتیب زیر بیان می فرماید:

۱- برای خداوند شریک و همتا قرار ندهید :

… اَلاّ تُشْرِکوا بِهِ شَیْئاً

۲- به پدر و مادر خود نیکی کنید .

وَ بِالْوالِدَیْنِ اِحْساناً

۳- فرزندان خود را به خاطر فقر نکشید .

وَ لا تَقْتُلُوا اَوْلادَکُمْ مِنْ اِمْلاقٍ

۴- به اعمال زشت و قبیح ؛ خواه آشکار باشد ، خواه پنهان نزدیک نشوید .

وَ لا تَقْرَبُوا الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ

۵- دست به خون بیگناه نیالایید .

وَلا تَقْتُلُوا النّفْسَ الَّتی حَرَّمَ اللهُ اِلاّ بِالْحَقّ

۶- هیچگاه جز به قصد اصلاح نزدیک مال یتیم نشوید .

وَ لا تَقْرَ بُوا مالَ الْیَتیمِ اِلاّ بِالَّتی هِیَ اَحْسَنٌ

۷- کم فروشی نکنید و حق پیمانه و وزن را با عدالت ادا کنید.

وَ اَوْفُوا الْکَیلَ وَ الْمیزانَ بِالْقِسْطِ

۸- به هنگام داوری یا شهادت و هرمورد دیگری سخن می گوئید عدالت را رعایت کنید.

وَ اِذا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَ لُوْ کانَ ذُا قُرْبی

۹- و به عهد خداوند وفا کنید .

وَ بِعَهْدِ اللهِ اَوْفُوا

۱۰-در آخرین بخش می فرماید : این راه مستقیم من است از آن پیروی کنید .

وَ اِنَّ هذَا صِراطِی مُسْتَقیماً فَاتَّبِعُوهُ

پس از بیان این ۱۰ دستور در پایان می فرماید :

ذلِکُمْ وَ صّاکُمْ بِهِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ

یعنی اینها اموری است که خداوند به شما توصیه می کند تا شما پرهیزکار شوید.

 

 

ب : عوامل بی نظمی :

۳- سستی و تنبلی کردن :

یکی دیگر از عوامل بی نظمی ، تنبلی است .که موجب می شود انسان نتواند کارها را به موقع انجام بدهد.

در روایات متعدد به این مطلب اشاره شده است . مرحوم ثقه الاسلام کلینی در فروع کافی بابی را تحت عنوان کَراهِیَّهُ الْکَسَلْ به این موضوع اختصاص داده و چندین روایت را مطرح ساخته است . از آنجمله است:

۱-   کَتَبَ اَبُوعَبْدِاللهِ (ع) اِلی رَجُلٍ مِنْ اَصْحابِه :

اَمّا بَعْدُ … وَ لا تَکْسَلْ عَنْ مَعیشَتِکَ فَتَکُونَ کَلاًّ عَلی غَیْرِکَ – اَوْ قالَ عَلی اَهْلِکَ (۱)

در بدست آوردن مایحتاج زندگی سُستی و تنبلی نکن تا سربار دیگران نشوی

۲-     عَنْ اَبی عَبْدِالله (ع) قالَ : عَدُّوُ الْعَمَلِ اَلْکَسَلُ (۲)  

سستی و تنبلی دشمن عمل است.

۳-     امیرالمؤمنین (ع) می فرماید :

مَنْ أطاعَ التَّوانِی ضَیِّعَ الْحُقُوقَ (۳)

آن کس که درکارها سستی ورزد حقوق افراد را تباه می سازد.

 

 

توضیح :

در این سه روایت کوتاه سه اثر از آثار تخریبی سُستی و تنبلی مورد توجه قرار گرفته است.

الف : سربار دیگران شدن .

اگر فردی در اثر تنبلی نتواند کارهای خود را به موقع انجام بدهد و در وقت لازم دنبال روزی درآوردن برود قطعاً دچار ورشکستگی خواهد شد.

در آن صورت دیگران اعم از خانواده یا غیر آنان از روی ناچاری مسئولیت روزی او را بعهده خواهند گرفت و این همان کَلّ و سربار شدن است که در روایت مطرح گردیده است.

 

 

ب : دشمنی با عمل :

اثر تخریبی دوم تنبلی ، جدا شدن و دشمنی او با عمل است . همان عملی که امیرالمؤمنین (ع) می فرماید :

اَلْعَمَلُ شِعارُ الْمُؤْمِنِ (۴)

عمل شعار مؤمن است و از وی جدا نخواهد شد.

و درجای دیگر می فرماید :

اَلْاَعْمالُ فِی الدُّنْیا تِجارَهُ الْآخِرَهِ

اعمال در دنیا تجارت آخرت است (بنابراین انسان باید در دنیا بکوشد عملی انجام بدهد که در آخرت خریدار داشته باشد)

 

 

ج : ضایع کردن حقوق دیگران :

سومین اثر منفی تنبلی ، پایمال کردن حقوق دیگران است .

انسان تنبل بدلیل سستی در انجام بموقع کارها موجب می شودحقوق دیگران اعم از خانواده و سایرین ضایع گردد بوی‍ژه اگر این انسان تنبل سمت و مسئولیتی نیز داشته باشد.

 

 

خطبه دوّم :

هفته جاری دارای مناسبتهای متعددی است از قبیل :

الف : سالگرد شهادت رجائی و باهنر :

امروز جمعه مصادف با هشتم شهریور سالروز شهادت رئیس جمهور رجائی و نخست وزیر شهید باهنر است. با تسلیت این مناسبت به مقام معظم رهبری مدظله و شما نمازگزاران جمعه با توجه به اینکه در پایان هفته دولت قرار داریم. لازم می دانم مطالبی را در این زمینه مطرح سازم:

۱- در طول هفته مسئولان محترم اجرائی اعم از هیئت دولت و مدیران منطقه ای گزارشات لازم را از عملکرد و فعالیتهای خویش مطرح کردند و از طریق رسانه های گروهی به اطلاع مردم رسانده شد.

۲- ریاست محترم جمهور در محضر مقام معظّم رهبری مدظله العالی گزارش نسبتاً جامعی را از عملکرد قوّه مجریّه مطرح کردند و مورد تأیید آن بزرگوار قرار گرفت و از سیمای جمهوری اسلامی نیز پخش شد.

۳- مقام معظم رهبری مُدّظله در جلسه ملاقات هیئت دولت سخنان مبسوطی را در ارتباط ویژگیها و ابعاد عملکرد دولت و همچنان مطالبات خویش و مردم از دولت را بیان فرمودند که ضروری می دانم بر محورهایی از این فرمایشات تأکید نمایم.

 

خصوصیات ممتاز دولت :

معظّم لَه بر سه خصوصیت دولت تأکید فرمودند :

الف : کاری بودن دولت :

فرمودند :

یک خصوصیت این است که این دولت واقعاً یک دولت کار است.

 

ب : انطباق گفتمان با گفتمان امام (ره) و انقلاب :

فرمودند :

خصوصیت و امتیاز دوم که در این دولت هست شعار و گفتمان کلّی این دولت است که منطبق بر شعار و گفتمان امام (ره) و انقلاب است. و بر شعار عدالت خواهی و استکبار ستیزی و دفاع از عزّت ملّی دولت تأکید فرمودند.

 

ج : روحیه مردمی داشتن و ساده زیستی :

فرمودند : ساده زیستی بخصوص در خود آقای رئیس جمهور خوب و برجسته است. در مسئولین هم یک جایی کمتر یک جایی بیشتر بحمد الله هست.

 

 

ب : آمادگی برای ماه رمضان :

با توجه به اینکه در آستانه ماه مبارک رمضان قرار داریم لازم است مطالبی در این زمینه یادآوری شود.

یکی از کارهائی که رسولخدا(ص) و ائمه هدی (ع) در آستانه ماه رمضان انجام می دادند آماده سازی مردم برای ورود به ماه مبارک رمضان از طریق ایراد خطبه بود که در قالب آن تمامی موضوعات لازم را مطرح می فرمودند:

لذا اینجانب برای اینکه مجلس خود را با کلام اهل بیت (ع) نورانی کنیم بخش هایی از خطبه امیرالمؤمنین (ع) را مطرح می سازم.

مرحوم صدوق کتابی دارد بنام فَضائِلُ الْاَشْهُرِ الثَّلاثَهِ در آن کتاب روایتی از امام صادق (ع) نقل می کند که مولا علی (ع) در اولین روز ماه رمضان در مسجد کوفه خطبه ای خواند ( معلوم می شود این خطبه را در دوران حکومت خویش خوانده ) فرازهایی از این خطبه به ترتیب زیر است:

۱- اَیُّهَا النّاسُ اِنَّ هذَا الشَّهْرَ شَهْرٌ فَضَّلَهُ اللهُ عَلی سائِرِ الشُّهُورِ کَفَضْلِنا أَهْلَ الْبَیْتِ عَلی سائِرِ النّاسِ … وَ هُوَ شَهْرٌ یُسْمَعُ فِیهِ النِّداءُ وَ یُسْتَجابُ فِیهِ الدُّعاءُ وَ یُرْحَمُ فِیهِ الْبُکاءُ

ای مردم این ماه ، ماهی است که خداوند آن را بر ماههای دیگر برتری داده است مانند برتری ما اهل بیت (ع) بر دیگر مردم.

و ماهی است که در آن ندا شنیده می شود و دعا مستجاب می گردد و گریه مورد ترحّم قرار می گیرد.

 

۲- اَیُّهَا الصّائِمُ تَدَبَّرْ اَمْرَکَ فَاِنَّکَ فِی شَهْرِکَ هذا ضَیْفُ رَبِّکَ اُنْظُرْ کَیْفَ تَکُونُ فِی لَیْلِکَ وَ نَهارِکَ ؟ وَ کَیْفَ تَحْفَظُ جَوارَحَکَ عَنْ مَعاصِی رَبِّکَ؟

اُنْظُرْ اَلاّ تَکُونَ بِاللَّیْلِ نائِماً وَ بِالنَّهارِ غافِلاً فَیَنْقَضِیَ شَهْرُکَ وَ قَدْ بَقِیَ عَلَیْکَ وِزْرُکَ فَتَکُونَ عِنْدَ اسْتیفاءِ الصّائِمینَ اُجُورَهُمْ مِنَ الْخاسِرینَ

ای روزه دار در کار خویش نیک بنگر که در این ماه میهمان پروردگار خویش هستی بنگر که در شب و روزت چگونه ای و چگونه اعضای خود را از نافرمانی خدا حفظ می کنی بنگر تا مبادا شب را در خواب باشی و روز در غفلت. پس این ماه بر تو بگذرد و بار گناهت همچنان بر دوشت مانده باشد پس آنگاه که روزه داران پاداشهای خود را می گیرند تو از زیانکاران باشی.

 

۳- اَیُهَّا الصَّائِمُ تَقَرَّبْ اِلَی اللهِ بِتِلاوَهِ کِتابِهِ فِی لَیْلِکَ وَ نَهارِکَ فَاِنَّ کِتابَ اللهِ شافِعٌ مُشَفَّعٌ یَشْفَعُ یَوْمَ الْقِیامَهِ لِاَهْلِ تِلاوَتِهِ فَیعْلُونَ دَرَجاتِ الْجَنَّه بِقَرَائَهِ آیاتِه (۵)

ای روزه دار در شب و روزت با تلاوت کتاب خدا به او تقرّب بجوکه همانا کتاب خدا شفیعی است که در روز قیامت شفاعتش بر قرآن خوانان پذیرفته است و با خواندن آیات آن از درجه های بهشت بالا می روند.

 

 

ج : چند یادآوری :

۱-  از عموم برادران و خواهران روزه دار ، روحانیان و مبلّغان بزرگوار و نیروهای انتظامی خدمتگزار ، دادستان و قضّات محترم و تمامی کسانیکه بعنوان مسلمان ، معتقد به امر به معروف و نهی از منکر هستند تلاش کنند شرایط و جوّی را بر شهر و روستاهای اطراف حاکم کنند که احترام ظاهری ماه ضیافت خدا بوسیله عدّه ای غافل و روزه خوار شکسته نشود.

 

۲-  از همه آقایان روحانیون بزرگواری که قدرت تدریسِ تفسیر قرآن را دارند عاجزانه می خواهم حداقل یک وعده به تفسیر آیات قرآن بپردازند و بخشی از سخنرانی های خود را به افشای عقاید انحرافی وهابیّت اختصاص دهند.

 

۳-  از هیئت امنای مساجد درخواست می کنم با ایجاد شرایط لازم و تنوّع در برنامه های مساجد و دایر کردن کلاسهای احکام و قرائت و کوتاه کردن برنامه ها و تکریم شخصیت ، نوجوانان و جوانان را به مساجد جذب نمایند.

 

پی نوشت:

(۱) فروع کافی   ج ۵   ص ۸۶                

(۲)   همان   ص ۸۵

(۳)   نهج البلاغه   حکمت ۲۳۱                      

(۴)   غرر الحکم / شیخ الاسلام   ج ۲   ص ۱۰۳۹

(۵)   فضائل الاشهر الثلاثه   ص ۱۰۷   ح ۱۰۱