یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۸۷/۰۶/۲۹) خطبه های نماز جمعه خوی – ۲۹ شهریور ۱۳۸۷

موضوع خطبه اول :      الف : توصیه های امیرالمؤمنین (ع) به حسنین (ع) و مردم پس از ضربت خوردن : با توجه به اینکه در ایّام حُزن و اندوه ضربت خوردن و شهادت مولی الموحّدین امیرالمؤمنین (ع) قرار دادیم احساس کردم مناسب ترین موضوع برای خطبه اوّل وصایای آن بزرگوار به حسنین (ع) و توده […]

موضوع خطبه اول :     

الف : توصیه های امیرالمؤمنین (ع) به حسنین (ع) و مردم پس از ضربت خوردن :

با توجه به اینکه در ایّام حُزن و اندوه ضربت خوردن و شهادت مولی الموحّدین امیرالمؤمنین (ع) قرار دادیم احساس کردم مناسب ترین موضوع برای خطبه اوّل وصایای آن بزرگوار به حسنین (ع) و توده مسلمانان (در فاصله ضربت خوردن و شهادت ) می باشد.

لازم به ذکر است که غیر از نهج البلاغه نوع کُتب تاریخی و روائی فریقین این وصایا را نقل کرده اند از جمله :

طَبری در تاریخ خود ، مسعودی در مُرُوج الذَهَب و اِبن شُعبه حَرّانی در تُحَفُ العُقُول

 

 

وصایا در دو بخش :

وصایای امام (ع) در دو بخش مطرح شده است :

الف : وصیتهای ویژه به حسنین (ع) :

امام (ع) وصایای خود را به آن دو بزرگوار در ضمن شش ماده به ترتیب زیر بیان فرموده است :

۱- اُوصیکُمْا بِتَقْوَی اللهِ :

شما دو نفر را به ملازمت تقوی توصیه می کنم .

۲- وَ أَنْ لا تَبْغِیَا الدُّ نْیا وَ إِنْ بَغَتْکُما

به دنبال دنیا نروید اگرچه دنیا به دنبال شما می آید .

۳- وَ لا تَأْسَفا عَلی شَیْئٍ مِنْها زُوِیَ عَنْکُما

به هر چیزی که از دنیا از دست شما بدر رفت افسوس مخورید.

۴- وَ قُولا بِالْحَقِّ

حقّ بگوئید .

۵- وَ اعْمَلا لِلأَجْرِ

برای پاداش آخرت کار کنید.

۶- وَ کُونا لِلظّالِمِ خَصْماً وَ لِلْمَظْلُومِ عَوْناً

دشمن ظالم و یاور مظلوم باشید.

 

 

ب : وصیتهای عمومی :

به فرزندان اهل بیت خود و سایر مسلمانان در ضمن ۱۲ ماده به ترتیب زیر :

اُوصیکُما وَ جَمیعَ وَلَدی وَ أَهْلی وَ مَنْ بَلَغَهُ کِتابِی

شما و همه فرزندان و اهل بیتم و هرکه را که نامه ام به او می رسد سفارش می کنم.

۱- بتَقْوَی الله :

به رعایت کردن تقوای الهی

۲- وَ نَظْمِ أَمْرِکُمْ

و نظم دادن امورتان

۳- وَ صَلاحِ ذاتِ بَیْنِکُمْ فَاِنّی سَمِعْتُ جَدَّکُما (ص) یَقُولُ صَلاحُ ذاتَ الْبَیْنِ أَفْضَلُ مِنْ عامَّهِ الصَّلاهِ وَ الصِّیامِ

و اصلاح کردن اختلافهایتان که من از جد شما شنیدم فرمود :

اصلاح ذات البین از کلّیه نماز و روزه بهتر است .

۴- اَللهَ اَللهَ فِی الْاَیْتامِ

از خدا بترسید از خدا بترسید درباره یتیمان

۵- وَ اللهَ اللهَ فِی جیرانِکُم

از خدا بترسید از خدا بترسید درباره همسایگانتان

۶- وَ اللهَ اللهَ فِی الْقُرْآنِ لا یَسْبِقُکُمْ بِالْعَمَلِ بِهِ غَیْرُکُمْ

از خدا بترسید از خدا بترسید درباره قرآن که دیگران با عمل کردن به آن بر شما سبقت نگیرند.

۷- وَ اللهَ اللهَ فِی الصَّلاهِ فَاِنَّها عَمُودُ دینِکُمْ

از خدا بترسید از خدا بترسید درباره نماز که ستون دین شماست

۸- وَ اللهَ اللهَ فِی بَیْتِ رَبِّکُمْ لا تُخْلُوهُ ما بَقیتُمْ

از خدا بترسید از خدا بترسید درباره خانه پروردگارتان آن را خالی نگذارید.

۹- وَ اللهَ اللهَ فِی الْجِهادِ بِاَمْوالِکُمْ وَ اَنْفُسِکُمْ وَ اَلْسِنَتِکُمْ فِی سَبیلِ لِلّهِ

از خدا بترسید از خدا بترسید درباره جهاد با اموالتان ، جانهایتان و زبانتان در راه خدا

۱۰- وَ عَلَیْکُمْ بِالتَّواصُلِ وَ التَّباذُلِ

و بر شما باد که با هم دوستی داشته باشید و به همدیگر بخشش کنید.

۱۱- وَ اِیّاکُمْ وَ التَّدابُرَ وَ التَّقاطُعَ

و از پشت کردن به یکدیگر و جدایی از هم بترسید.

۱۲- لا تَتْرُکُوا الْاَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْیَ عَنِ الْمُنْکَرِ فَیُوَلّی عَلَیْکُمْ شِرارُکُمْ ثُمَّ تَدْعُونَ فَلا یُسْتَجابُ لَکُمْ (۱)

امر به معروف و نهی از منکر را ترک نکید که بد کردارانتان بر شما مسلّط می شوند و سپس دعا می کنید ولی مستجاب نمی شود.

 

 

ب : روش توبه از گناهان :

این بحث را از کتاب جامع السّعادات مرحوم نراقی مطرح کردیم که گناهان را به سه قسمت تقسیم فرمودند و به طبع آن توبه را نیز در سه بخش بررسی کردند که دو بخش آن را در جلسه گذشته مطرح کردیم و در مورد بخش سوم می فرماید:

وَ ثالِثُها : اَلذُّ نُوبُ الَّتی بَیْنَهُ وَ بَیْنَ الْعِبادِ وَ هِیَ الْمُعَبَّرُ عَنْها بِحُقُوقِ النّاسِ وَ الْاَمْرُ فِیها أَصْعَبُ وَ اَشْکَلُ

سوم گناهانی که میان او ( گناهکار ) و بندگان دیگر است که از آنها به حقوق الناس تعبیر می شود امر آنها سخت تر و مشکل تر است.

 

بعداً این بخش را در چهار گروه دسته بندی فرموده اند :

گروه اول .عبارت اند از امور مالی :

یعنی انسان مال دیگری را دزدیده یا غصب کرده یا به نحوی از بین برده است ؛ وظایف انسان در این زمینه عبارت اند از :

۱- اموال را حد الامکان به صاحب اصلی برگرداند .

۲- اگر به علّت از بین رفتن اموال یا فقر نتواند برگرداند باید طلب حلّیت کند.

۳- اگر حلال نکند یا اصلاً صاحب مال پیدا نشود یا از دنیا رفته باشد و وارثی نداشته باشد باید از طرف صاحب مال صدقه بدهد.

۴- اگر صدقه دادن نیز مقدور نباشد

فَعَلَیْهِ بِالتَّضَرُّعِ وَ الْاِ بْتِهالِ اِلَی اللهِ أَنْ یُرْضِیَهُ عَنْهُ یَوْمَ الْقِیامَهِ

و در ادامه می نیوسد :

کُلُّ مَنْ لَهُ حَقٌّ عَلی غَیْرِهِ لا بُدَّ أَنْ یَأْخُذَهُ یَوْمَ الْقِیامَهِ عِوَضاً عَنْ حَقِّه(۲)

 

 

خطبه دوم:

مناسبتهای هفته :

الف : شبهای قدر :

الحمد لله مؤمنین جایگاه ، فضائل و اعمال شبهای قدر را متوجه هستند و عنایت ویژه دارند.

مطلبی را که دوست دارم مورد اشاره قرار بدهم اینکه در روایات و سیره پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) ، خود شب زنده داری شب قدر ذاتاً مورد توجه بوده است.

از امیرالمؤمنین (ع) نقل شده فرمود :

پیامبر خدا (ص) در شب ۲۳ اهل بیت (ع) خود را بیدار نگه می داشت و به صورت هر کدام که خواب بر او غلبه می کرد آب می پاشید.(۳)

همچنین حضرت زهرا (س) :

هیچکدام از اهل خانه را نمی گذاشت آن شب بخوابد و برای اینکه خوابشان نبرد غذای کمتر به آنان می داد.

مرحوم سیّد بن طاووس در الاقبال از رسولخدا (ص) نقل کرده فرمود :

مَن أَحْیی لَیْلَهَ الْقَدْرِحُوِّلَ عَنْهُ الْعَذابُ اِلَی السَّنَهِ الْقابِلَهِ (۴)      

عارف بزرگ مرحوم ملکی تبریزی می فرمایند چند گروه برای دعا کردن برآنان در شب قدر اولویّت دارند و عبارتند از:

حضرت ولی عصر (عج) ، پدر و مادر ، برادران ، فامیل ، همسایگان ، معلّمان ،کسانیکه برانسان از حقّی برخور دارند و در نهایت جمیع مؤمنان باید بر این گروه ، دعا به جان رهبر معظّم انقلاب و نجات مسلمانان تحت ستم و اشغال استکبار جهانی و نفرین بر ستمگران و ظالمان جهان اضافه گردد.

 

 

ب : شهادت امیرالمؤمنین (ع) :

با تسلیت شهادت مولی الموحدین امیرالمؤمنین (ع) به عموم نمازگزاران عزیز بویژه محضر مقدّس حضرت ولی عصر (عج) و مقام معظم رهبری مدظله

بخشی از مطالب خطبه اوّل که توصیه های امیرالمؤمنین (ع) بود باقی ماند از آن جمله است:توصیه های آن بزرگوار در ارتباط با قاتل خویش.

می خواهم قبل از پرداختن به این توصیه ها یک مقدمه مطرح کنم و آن اینکه همه می دانید امروز نعره های دروغین دفاع از حقوق بشر کشورهای غربی و اروپائی گوش فلک را کر ساخته است.

لکن همان مدافعان به اصطلاح حقوق بشر به بهانه کشته شدن ولیعهد اتریش دو جنگ جهانی بر بشریّت تحمیل کردند و میلیونها انسان را نابود ساختند و میلیاردها خسارت بر جهانیان تحمیل کردند و به خاطر انفجار دو ساختمان در آمریکا که کار خودشان بوده حدود ۴ سال است در جهان به نام مبارزه با تروریسم انسانهای بیگناه را درکشورهای مختلف قتل عام می کنند و در واقع با خیره سری خود زمینه را برای وقوع یک جنگ جهانی دیگر آماده می سازند.

اما شما شیعیان افتخار بکنید به مولای خودتان و باید بشریّت به این انسان پاک باخته افتخار بکند که در بستر شهادت چنین فرمود :

یا بَنی عَبدِ الْمُطَّلِبْ لا اُ لْفِیَنَّکُمْ تَخُضُونَ دِماءَ الْمُسْلِمینَ خَوْضاً تَقُولُونَ قُتِلَ اَمیرُالْمُؤْمِنینَ اَلا لا تَقْتُلُنَّ بِی اِلاّ قاتِلی اُنْظُرُوا اِذا اَنَا مُتُّ مِنْ ضَرْبَتِهِ هذِهِ فَاضْرِبُوهُ ضَرْبَهً بِضَرْبَهٍ

ای فرزندان عبدالمطلب مبادا دست به خون مسلمانان فرو برید و بگوئید امیرالمؤمنین (ع) کشته ، آگاه باشید جز قاتل من کسی دیگر را نکشید اگر من از ضربت او از دنیا رفتم او را تنها یک ضربت بزنید …

 

 

ج : هفته دفاع مقدس :

روز یکشنبه آغاز هفته دفاع مقدس است با تبریک این مناسبت به عموم نمازگزاران جمعه چند نکته را به عزیزان مسئول و متولیّان امور یادآوری می کنم که در طول هفته مورد توجه قرار بدهند:

۱- تبیین نامردیهای استکبار جهانی و سران کشورهای اسلامی منطقه در طول سالهای دفاع مقدس که علیه نظام نوپای اسلامی اِجماع کرده بودند.

۲- توضیح دادن مظلومیتهای ملّت متعهد ایران که به جرم دفاع از دین اسلام مورد تجاوز استکبار جهانی قرار گرفت.

۳- تشریح رشادتها ، شجاعتها و ایثارگریهای فرزندان مجاهد ایران اسلامی در اوج غربت و مظلومیّت.

۴- تحلیل رشادتها و شهامتهای زنان متعهد و انقلابی ایران اسلامی در پشتیبانی از جبهه و جنگ

۵- تجلیل و قدرشناسی از رزمندگان و فرماندهان جنگ ، جانبازان ، ایثارگران و خانواده های معظّم شهداء  

 

 

د : گزارش البرادعی :

روز دوشنبه هفته گذشته مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی در ارتباط با فعالیتهای هسته ای ایران گزارشی به ۳۵ عضو شورای حُکّام تهیه و ارسال داشته این گزارش همانند گزارشهای قبلی دو پهلو بوده

و آقای البرادعی با بکار گیری مهارتی ویژه در نگارش این متن ضمن اشاره گذرا به برخی جنبه های مثبت

همکاری های گسترده و شفاف جمهوری اسلامی با آژانس جملاتی مُبهم و منفی علیه ایران مطرح کرده است که :

این جملات می تواند دستاویزی برای آمریکا و حامیان آن باشد که بتوانند فشارهایی علیه ایران وارد ساخته و زمینه را برای تصویب قطعنامه دیگر و اِعمال تحریم های جدید فراهم سازند.

ولی با توجه به شکستهای مکرر سرمداران آمریکا در برخورد با ایران و مسائل خاورمیانه و با توجه به جنگ سردی که میان کشورهای غربی و اروپائی از یک طرف و روسیه از طرف دیگر بر سر گرجستان پیش آمده است بعید به نظر می رسد که اعضای شورای امنیّت بتوانند علیه ایران به اجماع برسند.(۵)

 

 

هـ : بازگشایی مدارس :

اول مهرماه مصادف با بازگشایی مدارس و دانشگاههای کشورمی باشد من این مناسبت را به همه دانش آموزان ، دانشجویان ، معلمان ، اساتید ، اولیاء و خانواده های آنان تبریک و تهنیت عرض می کنم.

امیدوارم با شناخت و آگاهی بیشتر در فراگیری دانش و همچنان تعلیم و تربیت دانش آموزان تلاش مضاعف داشته باشیم . انشاء ا…

 

پی نوشت:

(۱)    نهج البلاغه نامه ۴۷

(۲)   جامع السعادات   ج ۳   ص ۷۰

(۳)   الاقبال / سید بن طاووس ج ۱ ص ۳۷۵                      

(۴)   همان ج ۱   ص ۳۴۵  

(۵)   سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر