یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۸۷/۰۹/۰۸) خطبه های نماز جمعه خوی – ۸ آذر ۱۳۸۷

موضوع خطبه اول : الف : تقوی از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه (۷) امیرالمؤمنین (ع) در اولین خطبه خود که بعد از رسیدن به خلافت ظاهری در مدینه ایراد شد در بخشی از این خطبه خطاب به مردم چنین فرمود: اَلا وَ اِنَّ الْخَطایا خَیْلُ شُمُسٍ حُمِلَ عَلَیْها اَهْلُها آگاه باشید گناهان اسبهای […]

موضوع خطبه اول :

الف : تقوی از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه (۷)

امیرالمؤمنین (ع) در اولین خطبه خود که بعد از رسیدن به خلافت ظاهری در مدینه ایراد شد در بخشی از این خطبه خطاب به مردم چنین فرمود:

اَلا وَ اِنَّ الْخَطایا خَیْلُ شُمُسٍ حُمِلَ عَلَیْها اَهْلُها

آگاه باشید گناهان اسبهای سرکشی هستند که اهلش را بر آنها سوار می کنند.

وَ خُلِعَتْ لُجُمُها فَتَقَحَّمَتْ بِهِمْ فِی النّارِ

و لجامهای آنها برگرفته می شود و سرانجام آنان را در دوزخ سرنگون می کند

اَلا وَ اِنَّ التَّقْوی مَطایا ذُ لُلٍ حُمِلَ عَلَیْها اَهْلُها

آگاه باشید تقوی و پرهیزکاری همانند مرکبهای راهوار و رام و سریع السیر می باشند که اهلش را بر آن سوار می کنند

وَ اُعْطُو اَزِمَّتَها فَاَوْرَدَتْهُمُ الْجَنَّهَ (۱)

و زمام آنها را به دستشان می سپارند و آنان را به بهشت جاویدان می رسانند

 

 

توضیح :

در ارتباط با توصیه های امیرالمؤمنین (ع) دو مطلب لازم به یادآوری است :

الف : مرحوم سیّد رضی (ره) بدنبال این فرمایشات امیرالمؤمنین (ع) می نویسد :

در این کلام که از فصیح ترین سخنان است لطایفی نهفته که جز سخن سنجان به آن نمی رسند … ریزه کاری هایی از فصاحت در آن وجود دارد که نه زبان قادر به شرح آن است و نه هیچ انسانی به عمق آن می رسد(۲)

 

ب : امام (ع) در این توصیه ها دو تشبیه زیبا مطرح فرموده اند:

 1-   تشبیه گناهان و خطاها به اسبهای سرکش که در نهایت انسان را به دوزخ وارد می کنند

چون ارتکاب یک گناه انسان را بی اختیار به گناهان دیگر می کشاند.

فی المثل کسی مرتکب خیانتی می شود و مورد بازخواست قرار می گیرد ؛ لذا ناچار می شود برای پوشاندن گناه ، قَسَمهای دروغ بخورد و یا افراد دیگری را متهم سازد و یا احتمالاً دست خود را به خون دیگران آلوده سازد و این مسیر ادامه پیدا بکند تا دوزخ.

 

۲-      تشبیه تقوی و اعمال صالح به مرکب آرام

که در نهایت انسان را بر بهشت وارد می سازد.

چون پرهیزکاری و انجام کارهای خیر، بدنبال خود کارهای دیگری را می کشاند مثلا هنگامیکه کسی فرزند خود را خوب تربیت کند او هم منشأ خیرات و برکات می شود و در دوستان و اطرافیان خود اثر می گذارد آنها هم وسیله انجام کارهای خیر دیگری می شوند و به همین ترتیب جامعه رو به صلاح و سعادت می رود. (۳)

 

 

ب : آثار و برکات قناعت (۳) :

در جلسات گذشته پنج مورد از آثار و برکات قناعت را از دیدگاه روایات اهل بیت (ع) مطرح کردیم.

اکنون محورهای دیگری را در این زمینه مطرح می سازیم:

 

۶- قناعت عامل نهایت کمال انسان است :

از امام باقر (ع) نقل شده فرمود :

اَلْکَمالُ کُلُّ الْکَمالِ اَلتَّفَقُّهُ فِی الدِّینِ وَ الصَّبْرُ عَلَی النّائِبَهِ وَ تَقدیرُ الْمَعیشَهِ (۴)

کمال در درجه اعلا به تفقّه در دین، صبر بر مصیبت، اندازه داری و ( برنامه ریزی) در معیشت است.

 

۷- ایمان حقیقی در سایه قناعت :

از امیرالمؤمنین (ع) نقل شده فرمود :

لا یَذُوقُ الْمَرْءُ مِنْ حَقیقَهِ الْاِیمانِ حَتّی یَکُونَ فِیهِ ثَلاثُ خِصالٍ:

اَلْفِقْهُ فِی الدّینِ وَ الصَّبْرُ عَلَی الْمَصائِبِ وَ حُسْنُ التَّقْدیرِ فِی الْمَعاشِ(۵)

کسی مزه ایمان را نمی چشد مگر آنکه از سه خصلت بهره مند باشد :

فهم درست دین ، بردباری در مصیبتها ، و اندازه داری نیکو در معاش

 

۸- قناعت عامل نجات ابدی :

از امام صادق (ع) یا امام زین العابدین (ع) نقل شده فرمود :

قالَ رَسُولُ الله (ص) :

ثَلاثٌ مُنْجِیاتٌ وَ ثَلاثٌ مُهْلِکاتٌ

قالُوا : یا رَسُولَ اللهِ (ص) مَا الْمُنْجِیاتُ؟

قالَ :

·       خُوفُ اللهِ فِی السِّرِّ کَاَنَّکَ تَراهُ فَاِنْ لَمْ تَکُنْ تَراهُ فَاِنَّهُ یَراکَ

·       وَ الْعَدْلُ فِی الرِّضا وَ الْغَضَبِ

·       وَ الْقَصْدُ فِی الْغِنی وَ الْفَقْرُ (۶)

رسولخدا (ص) فرمود :

سه چیز مایه نجات است و سه چیز مایه هلاک

گفتند : ای پیامبر خدا (ص) مایه های نجات کدامند ؟

فرمود : ترسیدن از خدا در نهان بدان گونه که گویی او را می بینی، چه اگر تو او را نمی بینی او تو را می بیند و عادلانه رفتار کردن با مردم در حال خوشنودی و خشمناکی و میانه روی در حال توانگری و ناداری

 

 

خطبه دوّم :

مناسبتهای هفته:

این هفته دارای مناسبتهای متعدد و مهمی است که بدلیل نبود فرصت به بعضی از آنها فقط اشاره می کنیم و چند مورد را توضیح می دهیم:

۱- روز شنبه ۹ آذر مصادف با ۳۰ ذو القعده سالروز شهادت امام محمد تقی (ع)می باشد. این مصیبت را به عموم نمازگزاران و شیعیان اهل بیت (ع) تسلیت می گویم.

 

۲- روز یکشنبه ۱۰ آذر مصادف با اول ذی الحجّه دارای دو مناسبت است :

  •        سالروز ازدواج امیرالمؤمنین علی(ع) و حضرت زهرا(س) سال(۲٫ق) و بدین مناسبت روز ازدواج جوانان
  •        سالروز شهادت عالم مجاهد آیت الله سیّد حسن مدرّس توسط عمّال رضاخان و بدین مناسبت روز مجلس می باشد.(۱۳۱۶٫ش)

۳-   روز دوشنبه ۱۱ آذر سالروز شهادت میرزا کوچک خان جنگلی(۱۳۰۰٫ش)

۴-   سه شنبه ۱۲ آذر سالروز تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۵۸ .ش)

 

 

الف : مروری بر زندگی امام جواد (ع) :

دوران زندگی امام جواد (ع) به دو بخش تقسیم می شود :

بخش اوّل :

از روز ولادت (۱۰ رجب ۱۹۵٫ق ) تا ۷ سالگی در کنار پدر بزرگوارش امام رضا (ع) سپری شد که مصادف با حکومت امین عبّاسی بود.(۷)

 

بخش دوّم :

پس از شهادت پدر بزرگوارش (روز آخر ماه صفر سال ۲۰۳ .ق) حدود ۱۷ سال زندگی فرمودند که بر دو مقطع سیاسی قابل تقسیم است.

الف: پانزده سال از عمر شریف ایشان دوران خلافت غاصبانه مأمون عباسی سپری شد

ب : دوسال آخر عمر ایشان در حکومت قاتل ستمگر خویش معتصم عبّاسی گذشت(۸)

 

شهادت امام (ع) :

شهادت امام جواد (ع) با تحریک معتصم عباسی توسط اُمّ الفضل دختر مأمون و همسر امام (ع) صورت گرفت که بوسیله انگور مسموم و به شهادت رسید.

 

ستم عبّاسیان به علویان :

بر اساس اظهار نظر نوع مورّخین ستمگری و خشونت عبّاسیان نسبت به خاندان پیامبر(ص) به مراتب بیشتر از اُمویان بوده است

چند نمونه از ستمگری تعدادی از خلفای عبّاسی را یادآوری می کنیم :

۱-   در مورد منصور دوانیقی که با لقب فرعون اُمّت معروف بود نقل شده که گفت :

قَتَلْتُ مِنْ ذُرِّ یَّهِ فاطِمَهَ اَلْفاً اَوْ یَزیدُونَ وَ تَرَکْتُ سَیِّدَهُمْ وَ مَوْلاهُمْ جَعْفَرَبْنَ مُحَمَّدٍ (ص)(۹)

هزار تن حتی بیشتر از آن از فرزندان فاطمه(س) را کشتند و هنوز آقا و مولای آنان جعفر بن محمد (ع) زنده است.

 

۲- طبری از مورّخین معروف اهل سنّت در مورد منصور دوانیقی می نویسد:

هُوَ صاحِبُ خَزانَهِ رُؤوسِ الْعَلَویینَ اَلَّتِی تَرَکَها لِابْنِهِ الْمَهْدِی تَثْبیتاً لِمُلْکِهِ وَ سُلْطانِهِ وَ قَدْ تضَمَّنَتْ تِلْکَ الْخَزانَهُ رُؤوسَ الْاَطْفالِ وَ الشَّبابِ وَ الشُّیُوخِ مِنَ الْعَلَویینَ (۱۰)

منصور صاحب خزانه ای از سرهای علویان بود که آنها را به فرزندش مهدی گذاشت برای تثبیت و تقویت حکومت وی ، در آن خزانه سرهای بریده کودکان ، جوانان و کهن سالان از خاندان علی (ع) را نگه می داشت.

 

۳- هادی عبّاسی گوی سبقت را از سلف خود ربوده بود چون واقعه فَخ در دوران ایشان صورت گرفت که مورّخین در این زمینه می نویسند:

هُوَ صاحِبُ واقِعَهِ فَخِّ اَلَّتِی لا تَقِلُّ فِی مَشاهِدِهَا الْحَزینَهِ عَنْ واقِعَهِ کَرْبَلا وَ قَدْ اِرْتَکَبَ فِیها هَذَا السَّفّاکُ مِنَ الْجَرائِمِ ما لَمْ یُشاهَدْ مِثْلُهُ فَقَدْ اَوْعَزَ بِقَتْلِ الْاَطْفالِ وَ اِعْدامِ الْاَسْری وَ ظَلَّ یُطارِدُ الْعَلَویینَ وَ یُلِحُّ فِی طَلَبِهِمْ فَمَنْ ظَفَرَ بِهِ قَتَلَهُ (۱۱)  

یعنی او بوجود آورنده حادثه فخ بود که از نظر سنگینی دست کمی از حادثه عاشورا نداشت این خلیفه خون ریز مرتکب جنایتهای بی مانندی شد و به کشتن کودکان و اعدام اسیران فرمان داد و علویان را تحت تعقیب قرار داد و هرجا آنان را می یافت بی مهاوا می کشت.

 

۴- هارون الرّشید از جمله خلفای سفّاک عبّاسی بود که در دشمنی با خاندان پیامبر (ص) از نیاکان خود عقب نماند او نتوانست کینه خود را نسبت به این خاندان پنهان دارد و بی پرده چنین گفت:

تا کی باید وجود فرزندان ابوطالب ( علویان ) را تحمّل کنم ؟

وَاللهُ لَاَقْتُلَنَّهُمْ وَ لَاَقْتُلَنَّ شیعَتَهُمْ وَ لَاَفْعَلَنَّ وَ اَفْعَلَنَّ(۱۲)

به خدا سوگند آنان و شیعیانشان را خواهم کشت و به یقین این کار را خواهم کرد.

وی چندین سال امام موسی بن جعفر (ع) را در زندانهای خود نگه داشت و سرانجام به شهادت رساند.  

 

 

ب : سفر رئیس جمهور لبنان به ایران :

هفته گذشته سفر میشل سلیمان رئیس جمهور مسیحی لبنان به ایران اسلامی در صدر اخبار سیاسی جهان قرار داشت:

این سفر از جهات مختلف دارای اهمیّت بود و بدین جهت تعداد زیادی از کشورهای غربی، اروپائی و منطقه خاورمیانه نسبت به آن حساس بودند:

۱- ترکیب هیئت همراهی کننده رئیس جمهور که متشکل از رجال و وزراء نوع جریانهای سیاسی و اقوام لبنان بود.

۲- قدردانی رئیس جمهور لبنان از مواضع اصولی و حمایتهای ایران از لبنان در برابر رژیم اشغالگر قدس و کمک به حل مشکلات سیاسی داخلی لبنان و همکاری در بازسازی آن کشور پس از جنگ ۳۳ روزه

۳- فرمایشات و توصیه های مقام معظم رهبری در ملاقات با آقای میشل عون مبنی بر حفظ انسجام وحدت میان تمامی اقوام و گروههای سیاسی لبنان و حمایت قاطع از مقاومت در برابر رژیم اشغالگر قدس

 

 

ج: انفجار در بمبئی هند:

بطوریکه در اخبار منعکس شد شاهد انفجار در هتل تاج محل شهر بمبئی هندوستان بودیم که بر اساس گزارش واحد مرکزی خبر در اثر این انفجار ۱۲۵ نفر کشته و صدها نفر مجروح شده اند. قطعاً این قبیل حوادث در اثر شرارتهای آمریکا در منطقه صورت می پذیرد.

امروز ما شاهد یک ناامنی جدّی در خاورمیانه و آسیا هستیم.

این حرکتهای تروریستی تعدادی از کشورهای منطقه را از جمله: پاکستان ، افغانستان ، لبنان ، عراق و اکنون هندوستان را ناامن کرده است.

و تنها راه حل برای پیروز شدن بر این قبیل شرارتها و آدم کُشیها خروج نیروهای اشغالگر غربی و اروپائی از منطقه می باشد.

 

 

پی نوشت :

(۱)   نهج البلاغه خطبه ۱۶

۱- شُمُس : از ماده شِماسْ بر وزن کتاب بمعنای دگرگونی و ناپایداری است و شمس در عبارت بالا جمع شموس ؛ بمعنای مرکب یا انسان کج خلق و سرکش و به اصطلاح چموش است.

۲- ذُلُلْ : جمع ذَ لُولْ بمعنای رام و راهوار می باشد

۳- مَطایا : جمع مَطِیّه از ماده مَطْو بمعنی جدّیت در سیر است

(۲)     نهج البلاغه / عبده ص ۴۹                    

(۳)     پیام امام / آیت الله مکارم ج ۱ ص ۵۴۹ – ۵۵۰

(۴)     تحف العقول   ص ۲۱۳                  

(۵)     سفینه البحار   ج ۲   ص ۴۳۱

(۶)     بحار الانوار ج ۷۰   ص ۷   از کتاب المحاسن

(۷)     پیشوایان معصوم / مؤسسه راه حق   ص ۴۲۷                  

(۸)     اعلام الهدایه   ج ۱۱ ص ۵۴                

(۹)     الأدب فی ظل التشیع   ص ۶۸          

(۱۰)   تاریخ طبری ج ۱۰ ص ۴۴۶                  

(۱۱)   اعلام الهدایه   ج ۱۱   ص ۱۰۴          

(۱۲)   حیاه الامام موسی بن جعفر ج ۲ ص ۴۷

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر