جمعه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ - الجمعة 19 شوال 1443

(۱۳۸۷/۰۹/۲۲) خطبه های نماز جمعه خوی – ۲۲ آذر ۱۳۸۷

موضوع خطبه اول : الف : تقوی از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه (۹) جلسه گذشته مطرح گردید که امیرالمؤمنین (ع) در ضمن مواعظ خطبه ۱۱۴ خطاب به مردم موضوع تقوا را در سه بخش مورد توجه قرار داده اند. بخش اول که در زمینه آثار اخروی تقوا بود هفته گذشته توضیح داده شد […]

موضوع خطبه اول :

الف : تقوی از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه (۹)

جلسه گذشته مطرح گردید که امیرالمؤمنین (ع) در ضمن مواعظ خطبه ۱۱۴ خطاب به مردم موضوع تقوا را در سه بخش مورد توجه قرار داده اند.

بخش اول که در زمینه آثار اخروی تقوا بود هفته گذشته توضیح داده شد اکنون ادامه همان بحث را پی می گیریم:

بخش دوم : بیان اهمیّت تقوا .

دَعا إِلَیْها أَسْمَعُ داعٍ

دعوت کننده ای که سخنانش از همه نافذتر است به سوی آن (تقوا) دعوت کرده است.

وَ وَعاها خَیْرُ واعٍ

و بهترین نگهدارنده آن را نگهداری و پاسداری نموده است.

فَاَسْمَعَ داعِیها

آری دعوت کننده بسوی تقوا دعوت خود را به گوش همگان رسانید

وَ فازَ واعِیها

و نگهدارنده و پاسدار آن درکار خود پیروز گردید.

 

 

توضیح :

مرحوم میرزا حبیب الله هاشمی خوئی در توضیح عبارات مذکور می نویسد:

مقصود از « اَسْمَعُ داعٍ » یا خداوند می باشد که در تمامی کُتب آسمانی و در آیات متعدد قرآنی بندگان خویش را به رعایت تقوی سفارش فرموده است از قبیل آیه شریفه « وَ تَزَوَّدُوا فَاِنَّ خَیْرَ الزّادِ التَّقْوی» (۱) و یا هدف پیامبر بزرگوار اسلام (ص) است.

و منظور از « خَیْرُ واعٍ » پیامبران خدا هستند. (۲)

 

 

ب : آثار زیانبار فقر( ۲ )

در ادامه بحث قناعت و بیان آثار مثبت آن رسیدیم به موضوع فقر و گفته شد که یکی از ثمرات قناعت فقر زدایی از زندگی است که چند روایت در این زمینه مورد اشاره قرار گرفت.

با توجه به اهمیّت مسئله فقر قرار شد آثار زیانبار فقر را طی چند جلسه مورد بررسی قرار بدهیم.

در جلسه گذشته چهار مورد را به ترتیب زیر مطرح کردیم:

۱- فقر عامل گرفتاری و بدبختی انسان است .

۲- فقر تلخ ترین چیزهاست.

۳- فقر شرّ واقعی است.

۴- فقر موجب زیادی خطاست.

اکنون اثر پنجم را مورد بحث قرار می دهیم :

۱- باید از فقر به خدا پناه برد .

 

الف : امیرالمؤمنین (ع) خطاب به فرزند بزرگوار خود امام حسن مجتبی (ع) می فرماید:

یا بُنَیَّ اَلْفَقیرُ حَقیرٌ لا یُسْمَعُ کَلامُهُ وَ لا یُعْرَفُ مَقامُهُ لَوْ کانَ الْفَقیرُ صادِقاً یُسَمُّونَهُ کاذِباً وَ لَوْ کانَ زاهِداً یُسَمُّونَهُ جاهِلاً

فرزندم فقیر در جامعه حقیر شمرده می شود حرف او را گوش نمی دهند جایگاهی برای وی نمی شناسند اگر راست بگوید … دروغگو می شمارند و اگر زاهد باشد جاهل می نامند.

یا بُنَیَّ مَنُ ابْتُلِیَ بِالْفَقْرِ اُبْتُلِیَ بِاَرْبَعِ خِصالٍ بِالضَّعْفِ فِی یَقینِه وِ النُّقْصانِ فِی عَقْلِه وَ الرِّ قَّهِ فِی دِینِه وَقِلَّهِ الْحَیاءِ فِی وَجْهِهْ فَنَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الْفَقْر(۳)

فرزندم انسان فقیر چهار ویژگی دارد :

یقین وی ضعیف ، عقل او ناقص ، دینداریش سطحی و شرم و حیایش کم می شود به خدا پناه می برم از فقر

 

ب : امام زین العابدین (ع) در دعای ابوحمزه ثمالی به درگاه خداوند چنین عرض می کند:

اَللّهُمَّ اِنّی اَعُوذُ بِکَ مِنَ الْکَسَلِ وَ الْفَشَلِ وَ الْهَمِّ وَ الْفَقْرِ (۴)

خدایا پناه می برم به تو از تنبلی و سستی و از اندوه و فقر

 

ج : امام زین العابدین (ع) در فرازی از دعای ۳۰ صحیفه سجّادیه موضوع فقر را مطرح می سازد.

پنج بار از فقر و ناداری و بدهکاری با الفاظ « اُعُوذُ بِکَ ، اَستَجیرُ بِکَ » به درگاه خداوند پناه می برد و در بیان علل پناه بردن به خدا از فقر چنین آمده است:

۱- فقر موجب رفتن آبروی انسان می شود.

۲- فقر باعث پراکندگی فکر و سرشکستگی و پریشان خاطری می شود.

۳- ناداری موجب غم و اندوه می گردد.

۴- فقر به خاری و ذلت انسان منجر می گردد

۵- فقر عامل بی خوابی انسان است. (۵)  

 

 

خطبه دوم :

الف : ولادت امام علی النقی (ع) :

روز یکشنبه مصادف با ۱۵ ذی الحجه سالروز ولادت امام علی النقی (ع) می باشد .

این مناسبت را به محضر امام عصر (عج) و شما پیروان و دوستداران اهل بیت (ع) تبریک می گویم.

از آن حضرت میراث با عظمتی در زمینه های تفسیر ، فقه ، حدیث ، دعا ، کلام و …

باقی مانده است از جمله آنها : مناجاتهای متعدد آن حضرت در دل شب می باشد.

از قبیل این جملات نورانی که با قلبی خاضع و خاشع و نفسی مطمئن به درگاه خداوند اظهار می دارد:

اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد  

خدایا بر محمد و آل محمد (ص) درود فرست

وَارْحَمْنِی اِذَا انْقَطَعَ مِنَ الدُّ نْیا اَثَرِی

بر من رحم کن هنگامی که آثار من از دنیا قطع شد

وَ مُحِیَ مِنَ الْمَخْلُوقِینَ ذِکْرِی

و یادم از خاطر مردم دنیا محو گردید

اِلهی کَبُرَ سِنّی وَرَقَّ جِلْدِی وَ دَقَّ عَظْمِی

خدایا سنم زیاد و پوستم نازک و استخوانم سست گشته است

وَ نالَ الدَّهْرُ مِنّی وَاقْتَرَبَ اَجَلِی

خدایا زمانه تا جائیکه توانسته به من صدمه زده است و اجلم نزدیک شده است

وَ نَفِدَتْ اَیّامِی وَ ذَهِبَتْ شَهَواتِی وَ بَقِیَتْ تَبِعاتِی(۶)

روزهای زندگیم رو به پایان است، شهوات من پایان یافته ولی پیامدهای سوء آن باقی مانده است. ژ

 

 

ب : عید غدیر :

روز چهارشنبه مصادف با ۱۸ ذی الحجّه روز عید سعید غدیر است.

این عید را به عموم دوستداران و شیعیان امیرالمؤمنین (ع) و محضر امام عصر (عج) و مقام معظم رهبری مدظله العالی تبریک می گویم.

جهت عرض اخلاص و ارادت به ساحت مقدس مولی الموحّدین و امام المتّقین(ع) چند مطلب را به صورت فهرست مطرح می سازیم:

۱- جایگاه امیرالمؤمنین (ع) از دیدگاه پیامبر (ص) :

در این زمینه دهها حدیث از طریق فریقین نقل شده است .

سه مورد را به عنوان نمونه مطرح می سازیم :

  •         خطاب به خود امیرالمؤمنین (ع) فرمود :

یاعَلِیُّ اَنْتَ الْعَلَمُ لِهذِهِ الْاُمَّهِ مَنْ اَحَبَّکَ فازَ وَمَنْ اَبْغَضَکَ هَلَکَ(۷)

ای علی تو نشانه هدایت این امتی هرکه تو را دوست بدارد

رستگار شود و هرکه تو را دشمن بدارد به هلاکت افتد.

  •         باز خطاب به آن بزرگوار فرمود:

یا عَلِیُّ لَوْ لا اَنْتَ وَ شیعَتُکَ ما قامَ لِلّهِ دِینٌ (۸)

ای علی اگر تو و شیعیانت نبودی دینی برای خدا پابرجا نمی ماند.

  •         باز فرمود :

وِلایَهُ عَلِّیِ بْنِ اَبِی طالِبٍ وِلایَهُ اللهِ وَ حُبُّهُ عِبادَهُ اللهِ وَ اتِّباعُهُ فَریضَهٌ مِنَ اللهِ (۹)

ولایت علی بن ابی طالب ولایت خدا ، و محبّت او عبادت خدا و و پیروی از او فریضه ای از جانب خداست.

 

۲- عید غدیر افضل اعیاد و حجّت خداست .

از رسولخدا (ص) نقل شده فرمود :

یَوْمُ غَدیرِ خُمٍّ اَفْضَلُ اَعیادِ اُمَّتِی … وَ هُوَ الْیَوْمُ الَّذِی اَکْمَلَ اللهُ فِیهِ الدّینَ وَ اَتَمَّ عَلی اُمَّتی فِیهِ النِّعْمَهَ (۱۰)

روز غدیر برترین عید اُمّت من است و آن روزی است که خدا دین را تکمیل و نعمت خدا را بر اُمّت من تمام کرد.

  •         حضرت فاطمه زهرا (س) فرمود :

ما جَعَلَ اللهُ بَعْدَ غَدیرِ خُمٍّ مِنْ حُجَّهٍ وَ لا عُذْرٍ (۱۱)

خداوند پس از غدیر خم برای کسی حجّت و عذری باقی نگذاشت.

 

 

ج : مسلمانان به فریاد مظلومان فلسطین برسند:

ابتدا لازم می دانم فرازی از پیام مقام معظم رهبری را به حجاج بیت الله الحرام در زمینه شجاعت، شهامت و قهرمانی مردم فلسطین در عین مظلومیت قرائت بکنم:

به صحنه‌ی فلسطین و بویژه غزّه بنگرید.

حرکات بیرحمانه و دژخیمانه‌ی دشمن در غزّه که نظیر آن در تاریخ ظلمهای بشری کمتر دیده شده است،

نشانه‌ی ضعف او در فائق آمدن بر اراده‌ی مستحکم آن مردان و زنان و جوانان و کودکانی است که با دست خالی،‌ در برابر رژیم غاصب و پشتیبانش یعنی ابرقدرت آمریکا ایستاده و خواسته‌ی آنها را که رویگردانی از دولت حماس است زیر پای خود افکنده‌اند.

درود خدا بر آن ملت مقاوم و بزرگ.

مردم غزه و حکومت حماس این آیات جاودانه‌ی قرآن را معنی کردند:

وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْ‏ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الأَْمْوالِ وَ الأَْنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرِینَ الَّذِینَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِیبَهٌ قالوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ راجِعُونَ أُولئِکَ عَلَیْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ رَحْمَهٌ وَ أُولئِکَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ (۱۲)

قطعاً همه شما را با چیزی از ترس ، گرسنگی و کاهش مالها و جانها و میوه ها آزمایش می کنیم و بشارت ده به استقامت کنندگان آنها که هرگاه مصیبتی به ایشان می رسد می گویند ما ازآن خداییم و بسوی او باز می گردیم اینها همانها هستند که الطاف و رحمت خدا شامل حالشان شده و آنها هدایت یافتگان هستند.

 

پیروز نهائی در این کارزار حق و باطل، جز حق نیست و این ملت مظلوم و صبور فلسطین است که سرانجام بر دشمن پیروز خواهد شد

وَ کانَ اللَّهُ قَوِیًّا عَزِیزاً (۱۳)

اگر یک نگاه اجمالی به وضعیت و شرایط حاکم بر منطقه داشته باشیم خواهیم دید متأسفانه مسلمانان در عین دارا بودن بر بهترین امکانات، امتیازات و نیروی عظیم انسانی در بدترین شرایط قرار دارند.

  •         دو کشور عراق و افغانستان چندین سال است تحت اشغال متجاوزان غربی و اروپائی قرار دارند و هرروز تعداد زیادی از زنان و کودکان بیگناه کشته می شوند

 

گروههای تروریستی با حمایت آمریکا و متّحدانش در تعدادی از کشورهای اسلامی منطقه به ترور ، انفجار و مسلمان کُشی مشغول هستند.

رهبران و حاکمان نوع کشورهای اسلامی تحت سلطه آمریکا قرار دارند، لذا در برابر ستمگریهای استکبار و اسرائیل نه تنها اقدام عملی ندارند بلکه علیه مظلوم موضع گیری می کنند.

 

متجاوز از یک ماه است حدود یک میلیون و نیم مسلمان در غزه از تمامی امکانات زندگی محروم شده اند و هر روز بی رحمانه کشته می شوند و فریاد مظلومیّت و یالَلمسلمین شان بلند است نه تنها پاسخ مثبت از نوع دولتهای اسلامی نمی شنوند بلکه در مقابل ملک عبد الله پادشاه عربستان به جلادان و قاتلان مسلمانان غزّه هدایایی تقدیم می کند. و حاکمان کشور مصر در بستن مبادی ورودی غزّه با اسرائیل همکاری می کنند.

در عین حال با توجه به وعده های الهی و با درنظر گرفتن پیام مقام معظم رهبری مدظله، پیروزی نهایی در این درگیری بین حق و باطل با جبهه حق و مسلمانان سلحشور غزّه می باشد. انشاء ا…

 

پی نوشت :

(۱)   سوره بقره   آیه ۱۹۷                      

(۲)     منهاج البراعه   ج ۸   ص ۵۸

(۳)     بحار الانوار   ج ۶۹   ص ۴۸-۴۷              

(۴)    مصباح المتهجد / شیخ طوسی     ص ۵۳۹

(۵)     الحیاه   ج ۴   ص ۳۹۷  

(۶)     حیاه الامام الهادی (ع) ص ۱۳۷    

(۷)     بشاره المصطفی ص ۱۸۰

(۸)   بحار الانوار   ج ۳۹   ص ۳۰۷      

(۹)   بشاره المصطفی ص ۱۶      

(۱۰)   بحار الانوار   ج ۹۴   ص ۱۱۰        

(۱۱)   دلائل الامامه ص ۱۲۲

(۱۲)   سوره بقره   آیات ۱۵۵-۱۵۶    

(۱۳)   سایت دفتر مقام معظم رهبری مدظله