چهارشنبه ۵ آبان ۱۴۰۰ - الأربعاء 21 ربيع أول 1443

(۱۳۸۷/۱۰/۱۳) خطبه های نماز جمعه خوی – ۱۳ دی ۱۳۸۷

موضوع خطبه اول : الف : تقوی از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه (۱۲) فَاعْتَصِمُوا بِتَقْوَی اللهِ             به رشته تقوی چنگ زنید فَاِنَّ لَها حَبْلاً وَثِیقاً عُرْوَتُهُ       زیرا رشته ای است با دست آویزهای محکم وَ مَعْقِلاً (۱) مَنیعاً (۲) ذِرْوَتُهُ (۳)               و پناهگاهی است که قلّه آن بلند و اطمینان بخش است […]

موضوع خطبه اول :

الف : تقوی از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه (۱۲)

فَاعْتَصِمُوا بِتَقْوَی اللهِ            

به رشته تقوی چنگ زنید

فَاِنَّ لَها حَبْلاً وَثِیقاً عُرْوَتُهُ      

زیرا رشته ای است با دست آویزهای محکم

وَ مَعْقِلاً (۱) مَنیعاً (۲) ذِرْوَتُهُ (۳)              

و پناهگاهی است که قلّه آن بلند و اطمینان بخش است

وَ بادِرُوا الْمَوْتَ وَ غَمَراتِهِ (۴)             

( با اعمال صالح ) به استقبال مرگ و سختیهایش بروید

وَ امْهَدُوا لَهُ قَبْلَ حُلُولِهِ          

و پیش از فرا رسیدنش آماده آن شوید

وَ اَعِدُّوا لَهُ قَبْلَ نُزُولِهِ      

و هرگونه وسیله نجات را قبل از نزول مرگ را فراهم سازید

فَاِنَّ الْغایَهَ اَلْقِیامَهُ                

زیرا پایان کار همه قیامت است

وَ کَفی بِذلِکَ واعِظاً لِمَنْ عَقَلَ (۵)

و مرگ برای اندرز خردمندان کفایت می کند.

 

 

درسی از امر به معروف و نهی از منکر در حماسه عاشورا :

در خطبه قبل مطرح گردید که از اهداف اساسی نهضت عاشورا، امر به معروف و نهی از منکر بوده و چند نمونه از فرمایشات اباعبدالله الحسین (ع) و مسلم بن عقیل سفیر آن بزرگوار در کوفه را مورد اشاره قرار دادیم

با توجه به اینکه داخل هفته امر به معروف و نهی از منکر هستیم ضرورت دارد در ادامه همان بحث مواردی را تحت عنوان درسی از امر به معروف و نهی از منکر در حماسه عاشورا، متذکّر شویم.

 

 

الف : هدف ادای تکلیف است:

احتمال دارد بعضی از انسانها در تحلیل و برداشت خود از ناهنجاریها و معضلات اجتماعی به این نتیجه برسند که با توجه به گستردگی دایره انحرافات در جوامع بشری انجام این فریضه الهی اثر عملی مناسب را نخواهد داشت ؟

در پاسخ باید گفت : در انجام این دستور خداوندی نباید از دو نکته اساسی غافل شد:

۱- امر به معروف و نهی از منکر یک تکلیف و واجب همگانی است .

بر عموم مسلمانان همانند سایر واجبات دینی انجام آن لازم است لذا در عملی ساختن این فریضه، مصلحت اندیشی مفهومی نخواهد داشت بطوریکه رهبرکبیر انقلاب اسلامی بارها در شرایط بحرانی انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی می فرمودند: ما موظّف به انجام تکلیف هستیم نه نتیجه

 

۲- دیگر اینکه معمولاً آثار و ثمرات بسیاری از تکالیف اجتماعی در دراز مدت مشخص می شود نه در همان لحظه انجام تکلیف برای هرچه بهتر روشن شدن مطلب برمی گردیم به حماسه عاشورا  

 

 

شرایط حاکم بر عصر امام حسین (ع) :

بر اساس گزارشات تاریخی شرایط سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی حاکم بر عصر امام (ع) (دوران حاکمیت بنی امیه) بدترین شرایط بود و امام حسین (ع) در صحنه های مختلف قیام خویش نمونه هایی از شرایط و وضعیت حاکم بر زمان خود را مطرح فرمودند که از آن جمله است موارد زیر:

۱-  اِنَّ هِذِهِ الدُّ نْیا قَدْ تَغَیَّرَتْ وَ تَنَکَّرَتْ وَ اَدْبَرَ مَعْرُوفُها

چهره دنیا دگرگون و ناسازگار شده است نیکی اش پشت کرده

وَلَمْ یَبْقَ مِنْها اِلاّ صُبابَهٌ کَصُابَهِ الْاِناءِ وَ خَسیسُ عَیْشٍ کَالْمَرْعَی الْوَبیل

و از آن جز اندکی همچون ته مانده ظروف بیش نمانده است و همچون چراگاهی سخت و پرخطر

 

۲- اَلا تَرَوْنَ اَنَّ الْحَقَّ لا یُعْمَلُ بِه وَ اَنَّ الْباطِلَ لا یُتَناهی عَنْه

آیا نمی بینید که به حق عمل نمی کنند و از باطل بازنمی دارند ؟

 

۳- اِنَّ النّاسَ عَبیدُ الدُّ نْیا وَ الدِّینُ لَعِقُ عَلی اَلْسِنَتِهِمْ یَحُوطُونَهُ مادَرَّتْ مَعائِشُهُمْ فَاِذا مُحِّصُوا بِالْبَلاءِ قَلَّ الدَّ یّانُونَ (۶)

نوع مردم بندگان دنیا هستند و دین لغلغه زبانشان است و از آن پیروی می کنند تا زمانیکه دنیایشان به خطر نیفتند ولی در موقع آزمایش دینداران کم می شوند.

از این فرمایشات نتیجه می گیریم که به ظاهر شرایط برای امر به معروف و نهی از منکر فراهم نبود و معلوم بود هرکس به این فریضه قیام بکند کشته خواهد شد و حداقل نتیجه ای بعنوان پیروزی ظاهری نخواهد داشت.

در عین حال اباعبدالله الحسین (ع) جان خود ، اهل بیت و یاران باوفایش را در این راه قربانی کردند.

در مقابل بودند کسانیکه نمی توانستند شرایط را درست تحلیل بکنند لذا فقط به ظاهر امر توجه داشتند که آن ظاهر غیر از شکست اردوگاه اباعبدالله (ع) چیز دیگری نبود ابراهیم فرزند طلحه از جمله این افراد بود.

از امام صادق (ع) نقل شده است می فرماید :

پس از شهادت امام حسین (ع) هنگامی که ابراهیم بن طلحه در مدینه با امام علی بن الحسین (ع) روبه رو شد از روی طعنه پرسید:

یا عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ مَنْ غَلَبَ ؟    

یعنی در این نبرد چه کسی پیروز شد ؟

( ظاهراً این سؤال موقع ورود کاروان اهل بیت (ع) به مدینه در پایان اسارت بوده )

امام (ع) در پاسخ فرمود :

اِذا اَرَدْتَ اَنْ تَعْلَمَ مَنْ غَلَبَ وَ دَخَلَ وَقْتُ الصَّلاهِ فَاَذِّنْ وَ اَقِمْ تَعْرِفُ الْغالِبَ (۷)

اگر می خواهی بدانی پیروزی و غلبه با چه کسی بود به هنگام فرارسیدن وقت نماز اذان و اقامه بگو آن وقت می فهمی، پیروز چه کسی بوده ؟

 

 

خطبه دوم :

مناسبتهای هفته :

این هفته دارای مناسبتهای متعددی است که اتفاقاً همه مناسبتها مربوط به جهاد ، مبارزه و شهادت هستند از قبیل:

شهادت شهدای حویزه در ۱۶ دی سال ۵۹ که روز شهدای دانشجو نام گرفته است.

و بمب گذاری منافقان کوردل در حرم امام رضا (ع) و شهادت ۲۷ تن از زائران حسینی ۱۰ محرم سال ۷۳٫ش

قیام خونین طلاب حوزه علمیه قم در اعتراض به مقاله توهین آمیز رژیم شاه به حضرت امام رضوان الله تعالی علیه ۱۹ دی سال ۵۶ که به نام روز تجلیل از اسرا و مفقودان نامگذاری شده است.

در نهایت تاسوعا و عاشورای اباعبدالله الحسین (ع) و شهدای کربلا

 

 

راز ماندگاری عاشورای حسینی :

مهمترین مناسبت هفته که در طول تاریخ عالم هستی را تحت تأثیر خود قرار داده است مصائب اباعبدالله الحسین (ع) و اهل بیت و یاران شهید آن بزرگوار در نهضت عاشورا می باشد.

یکی از مباحث مربوط به این قیام که مدام مورد توجه اندیشمندان، مورّخان، سیره نویسان و جامعه شناسان تاریخ قرار گرفته است راز ماندگاری این نهضت و آثار و برکات بی شمار آن در طول تاریخ اسلام می باشد.

به نظر می رسد راز ماندگاری قیام عاشورا ریشه در حوادث و اتفاقات این قیام دارد چون همانند این حوادث و فجایع با آن خصوصیات و ویژگیها در هیچ جنگ، جنایت و قتل عامی در تاریخ بشریّت اتفاق نیافتاده است.

قبل از اینکه نمونه هایی از این حوادث را اشاره بکنم لازم است مقدمه ای را تحت عنوان انگیزه های قیام مطرح سازم.

 

 

انگیزه های قیام :

بر اساس گزارشات و اطلاعات مستند بدست آمده از تاریخ در قیام اباعبدالله الحسین (ع) سه انگیزه و هدف عمده وجود داشت:

الف : انگیزه دفاعی :

بعداز هلاکت معاویه، یزید بر اساس یک نامه ای محرمانه از والی خویش در مدینه درخواست اخذ بیعت از اباعبدالله الحسین (ع) را کرده بود.

بعد از ابلاغ پیام به امام (ع) و انتشار موضوع در جامعه ، اباعبدالله (ع) در موارد مختلف در برابر این درخواست موضع گیری فرمودند از جمله:

۱- خطاب به والی مدینه فرمود :

یَزیدُ رَجُلٌ فاسِقٌ شارِبُ الْخَمْرِ ، قاتِلُ النَّفْسِ الْمُحَرَّمَهِ مُعْلِنٌ بِالْفِسْقِ وَ مِثْلِی لا یُبایِعُ لِمِثْلِه (۸)

 

۲- در پاسخ به عبدالله بن زبیر فرمود :

اِنّی لا اُبایِعُ لَهُ اَبَداً لِاَنَّ الْاَمْرَ اِنَّما کانَ لِی بَعْدَ اَخِی الْحَسَنِ (۹)

 

۳- در پاسخ برادرش محمد حنفیه فرمود :

یا اَخِی وَاللهُ لُو لَمْ یَکُنْ فِی الدُّنْیا مَلْجَأً وَ لا مَأوی لَما بایَعْتُ یَزیدَ بْنَ مُعاوِیَهِ (۱۰)

 

۴- بعد از نماز عصر خطاب به لشکریان حُرّ فرمود :

نَحْنُ اَوْلی بِوِلایَهِ هِذِهِ الْاُمُورِ عَلَیْکُمْ مِنْ هُولاءِ الْمُدَّعِینَ ما لَیْسَ لَهُمْ (۱۱)

 

 

ب : پاسخ به دعوت کوفیان :

حضرت اباعبدالله الحسین (ع) در نامه ای که موقع اعزام حضرت مسلم به کوفه نوشتند در فرازی از این نامه چنین آمده است :

اَمّا بَعْدُ فَاِنَّ هانِئاً وَ سَعیداً قَدِما عَلَیَّ بِکُتُبِکُمْ وَ کانا آخِرَ مَنْ قَدِمَ عَلَیَّ مِنْ رُسُلِکُمْ وَ قَدْ فَهِمْتُ کُلَّ الَّذِی اقْتَصَصْتُمْ وَ ذَکَرْتُمْ وَ مَقالَهُ جُلِّکُمْ اَنَّهُ لَیْسَ عَلَیْنا اِمامٌ ، فَاقْبَلْ لَعَلَّ اللهُ اَنْ یَجْمَعَنا بِکَ عَلَی الْهُدی وَ الْحَقِّ وَ قَدْ بَعَثْتُ اِلَیْکُمْ اَخِی وَابْنَ عَمِّی وَ ثِقَتِی مِنْ اَهْلِ بَیْتِی مُسْلِمَ بْنَ عَقیلٍ (۱۲)

 

 

ج : موضع تهاجمی :

در جلسه قبلی و خطبه اول مطرح گردید که یکی از اهداف اساسی اباعبدالله (ع) از قیام خویش امر به معروف و نهی از منکر بود و توضیحات لازم در این زمینه داده شد.

 

 

نمونه هایی از فجایع دشمن در عاشورا :

برای اینکه رمز و راز ماندگاری عاشورا دقیقاً روشن گردد و مظلومیّت اباعبدالله الحسین (ع) و خاندان او هرچه بهتر مشخص گردد و علّت گریه انبیاء و ائمه (ع) و کلاً عالم هستی بر مظلومیّت اباعبدالله الحسین (ع) معلوم گردد لازم است نگاهی اجمالی به برخی از ظلم ها و بیدادگریهای لشکریان یزید در کربلا داشته باشیم.

۱-  بی وفایی بی سابقه مردم و بویژه کوفیان که نامه نوشتند و امام (ع) را دعوت کردند نه تنها کمک نکردند ، علیه او شمشیر کشیده و اهل بیت امام (ع) را اسیر کردند.

 

۲-    فرزندان پیامبر (ص) را به عنوان خارجی قتل عام کردند .

 

   3- آب را به روی آل الله بستند و در نهایت آنان را تشنه شهید کردند.

لذا در زیارت ناحیه می فرماید :

اَلسَّلامُ عَلَی الشِّفاهِ الذّابِلاتِ      

سلام بر آن لبان خشکیده

 

۴- فرزند ۶ ماهه اباعبدالله (ع) ( حضرت علی اصغر ) بر روی دستان امام (ع) تیرباران کردند.

امام عصر (عج) به علی اصغر سلام ویژه دارند :

اَلسَّلامُ عَلَی الرَّضیعِ الصَّغیر      

سلام بر آن شیرخوار کوچک

 

۵- بعد از شهادت اباعبدالله (ع) و یارانش خیمه ها را آتش زده و نوادگان پیامبر (ص) را ترساندند.

 

۶- همه زیورآلات دختران پیامبر (ص) را گرفته و لباسهای شهداء را به غارت بردند.

اَلسَّلامُ عَلَی الْاَجْسامِ الْعارِیَهِ فِی الْفَلَواتِ  

سلام بر پیکرهای عریان مانده در صحراها

 

۷- سر شهداء را از بدن جدا کرده و بر اجساد مطهّر آنان اسب دواندند.

اَلسَّلامُ عَلَی الرُّئُوسِ الْمُفَرَّقَهِ عَنِ الْاَبْدانِ    

سلام بر آن سرهای جدا افتاده از بدن

اَلسَّلامُ عَلَی الجُسُومِ الشّاحِباتِ                    

سلام بر آن پیکرهای تغییر یافته

 

۸- سرمطهّر شهداء را بالای نیزه ها زده و برای گرفتن هدیه به یزید فرستادند.

اَلسَّلامُ عَلَی الرُئُوسِ الْمُشالاتِ      

سلام بر آن سرهای بالای نیزه رفته

 

۹- اهل بیت اباعبدالله (ع) را با وضعیت رقّت باری به اسیری بردند و برای خالی کردن عقده خود آنان را از کنار اجساد شهداء عبور دادند.

 

۱۰- کشته های خود را دفن کردند ولی بدن شهدای کربلا سه روز برروی زمین ماندند.

 

۱۱- فرزندان اباعبدالله (ع) را شهر به شهر گرداندند و به آنان خندیدند و زخم زبان زدند

حضرت ولی عصر (عج) این جریان تلخ و شکننده را چنین بیان می فرمایند:

وَ سُبِیَ اَهْلُکَ کَالْعَبیدِ                  

و اهل بیت تو همچون بردگان به اسیری گرفته شدند.

وَ صُفِّدُوا فِی الْحَدیدِ              

در غل و زنجیر به بند کشیده شدند

فَوْقَ اَقْتابِ الْمَطِیّاتِ              

بر بالای جهاز شتران

تَلْفَحُ وُجُوهَهُمْ حَرُّ الْهاجِراتِ  

حرارت آفتاب داغ روزها چهره هایشان را می سوزاند

یُساقُونَ فِی الْبَرارِی وَ الْفَلَواتِ  

در بیابانها به جلو رانده می شدند

اَیْدیهِمْ مَغْلُولَهٌ اِلَی الْاَعْناقِ  

دستانشان با زنجیر به گردنهایشان بسته شده بود

یُطافُ بِهِمْ فِی الْاَسْواقِ    

و در بازارها چرخانده می شدند

فَالْوَیْلُ لِلْعُصاهِ الْفُسّاقِ (۱۳)  

وای بر آن گنهکاران و فاسقان

 

 

جنایات اسرائیل در غزّه :

بطوریکه عموم نمازگزاران عزیز از طریق رسانه های گروهی اطلاع پیدا کرده اند صهیونیستهای خونخوار جنایات خود را به نهایت رسانده اند.

تاکنون چهارصد و بیست نفر فلسطینی به شهادت رسیده اند و نزدیک به دو هزار نفر نیز زخمی شده اند و این جنایات در برابر چشمان به خواب رفته سردمداران کشورهای اسلامی و مدافعین به اصطلاح حقوق بشر و مجامع بین المللی صورت می گیرد.

در این زمینه چند مطلب لازم به یادآوری است :

۱- پیام شجاعانه و قهرمانانه و تاریخی مقام معظم رهبری مدظله العالی مرهمی بود بر دردها و آلام مسلمانان غزّه و عموم مظلومان جهان که نمایانگر رسالت جهانی نظام جمهوری اسلامی و مقام معظم رهبری مدظله العالی می باشد.

و امیدواریم این فریاد علی گونه همه غافلان کشورهای اسلامی اعم از علماء، روشنفکران، رجال و جریانهای سیاسی بویژه سردمداران کشورهای اسلامی را از خواب غفلت بیدار بکند. انشاء ا…

 

۲-  امیدواریم این حوادث و جنایاتِ رژیم صهیونیستی، تمامی آن کسانی را که تحلیل های غلط از حوادث منطقه دارند و همچنان برداشت درستی از مواضع منطقه ای نظام جمهوری اسلامی در دفاع از مظلومان فلسطین ندارند متوجه موضوع ساخته تا عقاید و مواضع خود را اصلاح نموده و به درگاه خداوند توبه نمایند.

 

۳- یکی از آثار مثبت این جنایات که مسلمانان در آینده نه چندان دور انشاء ا… شاهد آن خواهند بود مفتضح شدن هرچه بیشتر سران رژیم های وابسته کشورهای عربی و درنهایت سقوط آنان خواهد بود.

چون سنگینی جنایات اسرائیل و سکوت معنی دار سران حکومتهای عربی برای عموم مردم این کشورها کاملاً روشن گردید لذا قطعاًحکومت این قبیل انسانها را برکشور خود تحمّل نخواهندکرد.        

 

 

پی نوشت :

 (1) معقل بمعنای ملجأ و پناهگاه و کوه بلند است ، از عقل بمعنای منع گرفته شده است .

(۲) منیع از منع به معنای نفوذ ناپذیر ، دست نیافتنی و برج و باروی بلند است .

(۳) ذروته به قله کوه ها و قسمت بلند هرچیز اطلاق می شود.

(۴) غمرات جمع غمره بر وزن ضربه به معنای از بین بردن آثار چیزی است سپس به هر چیزی که همه چهره زمین یا غیر آن را بپوشاند اطلاق شده است . کتاب پیام امام امیرالمؤمنین (ع) ج ۷ ص ۳۰۰

(۵) خطبه ۱۹۰ نهج البلاغه

(۶)   بحار الانوار ج ۷۵ ص ۱۱۶-۱۱۷

(۷)     بحار الانوار ج ۴۵ ص ۱۷۷ و مقتل الحسین / مقرم ص ۳۷۵

(۸)   فتوح ابن اثم ج ۵ ص ۱۸و بحار الانوار ج۴۴ ص ۳۲۵                  

(۹)   مقتل / خوارزمی ج ۱ ص ۱۸۲  

(۱۰) بحار الانوار ج ۱ ص ۱۸۴                      

(۱۱)   تاریخ طبری ج ۴ ص ۳۰۳ و فتوح ابن اثم ج ۵ ص ۱۳۷

(۱۲)   تاریخ طبری   ج ۳   ص ۲۷۸

(۱۳)   بحار الانوار ج ۹۸ ص ۳۱۸ چ   بیروت

 

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر