دوشنبه ۲۷ دی ۱۴۰۰ - الإثنين 14 جماد ثاني 1443

(۱۳۸۷/۱۰/۲۰) خطبه های نماز جمعه خوی – ۲۰ دی ۱۳۸۷

موضوع خطبه اول : الف : تقوی از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه (۱۳) امیرالمؤمنین (ع) موقع بازگشت از جنگ صفیّن به قبرستان پشت دروازه کوفه رسید. روبه مردگان کرد و فرمود : یا اَهْلَ الدِّیارِ الْمُوحِشَهِ وَ الْمَحالِّ الْمُقْفِرَهِ وَ الْقُبُورِ الْمُظْلِمَهِ ای ساکنان خانه های وحشت زا و محله های خالی و […]

موضوع خطبه اول :

الف : تقوی از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه (۱۳)

امیرالمؤمنین (ع) موقع بازگشت از جنگ صفیّن به قبرستان پشت دروازه کوفه رسید.

روبه مردگان کرد و فرمود :

یا اَهْلَ الدِّیارِ الْمُوحِشَهِ وَ الْمَحالِّ الْمُقْفِرَهِ وَ الْقُبُورِ الْمُظْلِمَهِ

ای ساکنان خانه های وحشت زا و محله های خالی و گورهای تاریک

یا اَهْلَ التُّرْبَهِ یا اَهْلَ الْغُرْبَهِ یا اَهْلَ الْوَحْدَهِ یا اَهْلَ الْوَحْشَهِ

ای خفتگان در خاک، ای غریبان، ای تنها شدگان ، ای وحشت زدگان

اَنْتُمْ لَنا فَرَطٌ سابِقٌ وَ نَحْنُ لَکُمْ تَبَعٌ لاحِقٌ

شما پیش از ما رفتید و ما در پی شما روانیم و به شما خواهیم رسید

اَمَّا الدُّورُ فَقَدْ سُکِنَتْ وَ اَمَّا الْاَزْواجُ فَقَدْ نُکِحَتْ وَ اَمَّا الْاَمْوالُ فَقَدْ قُسِمَتْ

اما خانه هایتان دیگران در آن سکونت گزیدند ، اما زنانتان با دیگران ازدواج کردند، اما اموال شما در میان دیگران تقسیم شد .

هَذا خَبَرُ ما عِنْدَنا فَما خَبَرُ ما عِنْدَکُمْ ؟

این خبری است که ما داریم حال شما چه خبر دارید ؟

ثُمَّ اِلْتَفَتَ اِلی اَصْحابِهِ فَقالَ:

سپس به اصحاب خود رو کرد و فرمود

اَمالَوْ اُذِنَ لَهُمْ فِی الْکَلامِ لَاَخْبَرُوُکُمْ (۱) اِنَّ خَیْرَ الزّادِ التَّقْوی(۲)

بدانید اگر اجازه سخن گفتن داشتند شما را خبر می دادند که بهترین توشه تقوی است .

 

 

ب : خانواده از دیدگاه اسلام (۱) :

در آیات و روایات متعددی موضوع خانواده از ابعاد مختلف مورد توجه قرار گرفته است

ما قصد داریم بخشی از این مباحث را بر اساس درخواست نمازگزاران عزیز و سفارش مقام معظم رهبری مدظله العالی مورد بررسی قرار بدهیم :

۱- اهمیّت تشکیل خانواده :

خداوند در دو آیه شریفه از قرآن، ازدواج و تشکیل خانواده را یک امر فطری برای بشر معرفی فرموده که با اراده حکیمانه او صورت پذیرفته است .

و در ضمن، مهمترین فلسفه و حکمت ازدواج را سکوت و آرامش جسمی و روحی بیان فرموده است :

۱- وَ مِنْ آیاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ اَنْفُسِکُمْ اَزْواجاً لِتَسْکُنُوا إِلَیْها (۳)

و از نشانه های خدا این است که از جنس خودتان همسرانی برای شما آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید

 

۲- هُوَ الَّذی خَلَقَکُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَهٍ وَ جَعَلَ مِنْها زَوْجِها لِیَسْکُنَ اِلَیْها (۴) 

او خدائی است که همه شما را از یک فرد آفرید و همسرش را نیز از جنس او قرار داد تا در کنار او بیاساید

 

۳- مرحوم صدوق در من لا یحضره الفقیه از رسولخدا (ص) نقل کرده فرمود :

ما بُنِیَ بِناءٌ فِی الْاِسْلامِ اَحَبُّ اِلَی اللهِ تَعالی مِنَ التَّزْویجِ (۵)

در اسلام هیچ سازمانی بوجود نیامده که پیش خدا محبوبتر از ازدواج باشد

 

۴- امام صادق (ع) فرمود : مَنْ تَرَکَ التَّزْویجَ مَخافَهَ الْفَقْرِ فَقَدْ اَساءَ الظَّنَّ بِاللهِ (۶)

هرکس از ترس تنگدستی ازدواج نکند به خدا بدگمان شده است .

 

 

۲- ضرورتهای ازدواج :

غیر از فطری بودن موضوع ازدواج در آیات و روایات متعدد آثار و برکات زیادی برای ازدواج و تشکیل خانواده مطرح شده است که علماء در کتب مربوطه مورد بررسی قرار داده اند که به تعدادی از آنها بصورت فهرست اشاره می کنیم :

۱- ازدواج موجب تکامل انسان و رشد استعدادهای او می شود .

(چون شکوفائی استعدادهای انسان به محیط امن و آرامش روحی نیاز دارد که در سایه ازدواج تأمین می شود .)

۲- بقای نسل بشر در سایه تشکیل خانواده است .

۳- موجب جلوگیری از فساد اخلاقی انسان می شود .

۴- ازدواج عامل تکمیل شدن دین انسان است .

۵- تشکیل خانواده ، انسان را از تنهایی نجات می دهد .

۶- همسر گزینی یک نوع پاسخ مثبت به فطرت است .

۷- ازدواج موجب امنیت و آسایش انسان است .

 

 

 

خطبه دوم :

امروز جمعه ۲۰ دی ماه دو مناسبت مهم و مرتبط به هم دارد :

یکی شهادت امام زین العابدین (ع)

و دیگری ورود کاروان اهل بیت امام حسین (ع) به کوفه می باشد

 

الف : نتایج جنایات بنی امیه در کربلا

یکی از بحثهای مهم مربوط به این بخش از حماسه کربلا ، جنایات ستمگریهای بنی امیه به فرزندان رسول خدا (ص) است که آنان را بصورت اسیر در شهرها و روستاها گرداندند و این مسئله را بعنوان پیروزی خود تلقی نموده و پای کوبی کردند لکن نفهمیدند با این کارهای ستمگرانه ریشه خود را قطع نمودند .

رسول خدا (ص) فرمود :

اَلْمُلْکُ یَبْقی مَعَ الْکُفْرِ وَ لا یَبْقی مَعَ الظُّلْم

امیر المؤمنین (ع) نیز سرنوشت بنی امیه را در اثر ظلم و ستمگری در یکی از خطبه های نهج البلاغه چنین پیشگویی فرموده اند

… حَتّی یَظُنُّ الظّانُّ اَنَّ الدُّنْیا مَعْقُولَهٌ عَلی بَنی اُمَیَّهَ

تا آنجاکه بعضی گمان کردند دنیا به کام بنی اُمیّه است

تَمْنَحُهُمْ دَرَّها وَ تُورِدُهُمْ صَفْوَها

و همه خوبیهایش را به آنان می بخشد و آنان را از سرچشمه زلال خود سیراب می سازد .

وَ لا یُرْفَعُ عَنْ هَذِهِ الْاُمَّهِ سَوْطُها وَ لا سَیْفُها

و نیز گمان کردند که تازیانه و شمشیر آنها از سر این امت برداشته نخواهد شد .

وَ کَذَبَ الظّانُّ لِذلِکَ

کسانیکه چنین گمان می کنند دروغ می گویند و در اشتباهند

بَلْ هِیَ مَجَّهٌ مِنْ لَذیذِ الْعَیْشِ یَتَطَعَّمُونَها بُرْهَهً

چه اینکه سهم آنان از زندگی لذت بخش جرعه ای بیش نیست که زمان کوتاهی آن را می چشند

ثُمَّ یَلْفَظُونَها جُمْلَهً (۷)  

سپس ( قبل از آنکه آن را فرو برند) به کلّی بیرون می افکنند .

 

بر اساس مستندات تاریخی حکومت بنی امیه بیش از هشتاد سال طول نکشید.

عباس محمود عقّاد دانشمند مصری می نویسد :

دستاورد یکی از روزهای دولت بنی امیه ( فاجعه روز عاشورا ) این شد که کشوری با آن وسعت و پهناوری ، به اندازه عمر طبیعی یک انسان نپائید و از چنگشان بیرون رفت .

امروز که عمر گذشته هر دو طرف را در ترازو می گذاریم به حساب بُرد و باخت هریک را می سنجیم پیروز مندِ روز ِ کربلا ( یزید ) را مغلوبتر از مغلوب و شکسته خورده تر از شکست خورده می بینیم و پیروزی را کاملا با حریف او ( امام حسین (ع)) می یابیم . (۸)

 

 

ب : قیامها علیه بنی امیه :

حکومت بنی امیه پر از طوفانها و قیامها و شورشهایی از جانب گروههای مختلف بود .

حدود ۱۲ نفر از خوارج در مناطق مختلف علیه بنی امیه شورش به راه انداختند .

باز قیام های زیر در طول حکومت آنان صورت گرفت :

۱- قیام حُجربن عَدی در برابر مُغَیره بن شُعبه استاندار معاویه در کوفه

۲- قیام عبدالله بن زبیر در برابر یزید در مکّه

۳- قیام مردم مدینه با رهبری عبدالله بن حَنظَله علیه یزید

۴- قیام توابین کوفه با رهبری سلیمان بن صرد خزاعی

۵- قیام مختار ثقفی و انتقام از قاتلین سید الشهداء (ع)

۶- قیام مصعب بن زبیر

۷- قیام عبدالرحمان بن محمد اشعث

۸- قیام آل مِهْلَب در برابر یزید بن عبدالملک

۹- قیام سلیمان بن کثیر خزاعی

۱۰- قیام زید بن علی بن الحسین در برابر هشام بن عبد الملک

۱۱- قیام یحیی بن زید

۱۲- قیام ضحاک بن قیس در برابر عبد الله بن عمر بن عبدالعزیز

۱۳- قیام ابوحمزه مختار بن عوف در برابر مروان حِمار

۱۴- قیام ابراهیم بن محمد امام و ابومسلم خراسانی که به پیروزی بنی العباس منجر شد(۹)

 

 

ابن ابی الحدید می نویسد :

وَ لَمّا اُتِیَ اَبُو الْعَبّاسُ بِرَأسِ مَروان ، سَجَدَ فَاَطالَ ، ثُمَّ رَفَعَ رَأسَهُ

وَقالَ : اَلْحَمْدُ للهِ الَّذی اَظْفَرَنا بِکْ وَ اَظْهَرَنا عَلَیْکَ ، ما اُبالِی مَتی طَرَقَنِی الْمَوْتُ وَ قَدْ قَتَلْتُ بِالْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلامُ ألْفَاً مِنْ بَنِی اُمَیَّهَ (۱۰)            

وقتی سر بریده مروان ( آخرین خلیفه اموی ) را نزد ابوالعباس ( اولین خلیفه عباسی) آوردند سجده طولانی به جاآورد و آنگاه سر از سجده برداشت و خطاب به سر بریده مروان گفت : خدا را سپاس می گویم مرا بر تو پیروز کرد و آنگاه افزود اکنون دیگر باکی از مرگ ندارم زیرا این من با کشتن هزار نفر از بنی امیه انتقام امام حسین (ع) را گرفتم.

 

 

ج : جنایات اسرائیل در غزّه:

محرم امسال مصیبت مسلمانان و پیروان اهل بیت (ع) به خاطر جنایات اسرائیل و حامیان او در غزّه مضاعف گردید.

من فکر می کنم سنگینی سکوت معنی دار مجامع بین المللی ، کشورهای غربی و اروپائی ، سران کشورهای اسلامی و بسیاری از کسانیکه انتظار می رفت علیه اسرائیل موضع گیری بکنند کمتر از قتل عام کودکان بی گناه و معصوم غزّه نبوده تنها چیزی که انسان را تسلّی می دهد فرمایش ابا عبدا.. الحسین (ع) پس از تیرباران حضرت علی اصغر می باشد که فرمود:

هَوَّنَ عَلَیَّ ما نَزَلَ بِی اَنَّهُ بِعَیْنِ اللهِ (۱۱)  

یعنی چیزیکه این مصیبت را بر من آسان می کند اینکه این جنایات در محضر خداوند صورت می پذیرد .

در عین تلخی و سنگینی این جنایات که در برابر چشمان به خواب رفته بسیاری از سردمداران حکومتهای جهان صورت می گیرد دارای چند پیام و اثر مثبت است :

۱-  اثبات حاکمیّت جاهلیت مدرن بر جهان امروز که نوع سردمداران کشورهای غربی و اروپائی و سران کشورهای اسلامی در برابر چنین جنایات کم سابقه از اسرائیل حمایت می کنند .

 

۲-  اثبات بی خاصیت بودن مجامع بین المللی به اصطلاح مدافع حقوق بشر و اثبات این نکته که این مجامع بویژه سازمان ملل مدافع حقوق استعمارگران هستند نه حقوق بشر

 

۳-  اثبات وابستگی و بی عرضگی مفتیان خائن کشورهای اسلامی که بعضی از آنان فقط بلد هستند علیه شیعه فتوا صادر کنند .

 

۴-  اثبات شدن مواضع اصولی و بر حق نظام جمهوری اسلامی در دفاع از مظلومیت مسلمانان فلسطین علیه صهیونیستهای اشغالگر

 

۵- در نهایت هرچه بهتر شناخته شدن خادمین از خائنین به آرمان فلسطین

 

پی نوشت :

 

(۱)   نهج البلاغه حکمت ۱۳۰                  

(۲)   سوره بقره آیه ۱۹۷

(۳) سوره روم آیه ۲۱

(۴)   سوره اعراف آیه ۱۸۹

(۵)   من لا یحضره الفقیه ج ۳ ص ۵۱۰

(۶)   مستدرک الوسائل ج۲ ص ۵۴۴

(۷)   نهج البلاغه خطبه ۸۷

(۸)   ابوالشهداء/ عباس محمود عقاد ص ۲۰۶

(۹)   پیام امام ج ۳ ص۵۹۸

(۱۰) شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید ج ۷ ص ۱۳۰- ۱۳۱

(۱۱) بحار الانوار ج ۴۵ ص ۴۶