یکشنبه ۲۶ دی ۱۴۰۰ - الأحد 13 جماد ثاني 1443

(۱۳۸۸/۰۱/۱۴) خطبه های نماز جمعه خوی – ۱۴ فروردین ۱۳۸۸

موضوع خطبه اول : الف : تقوی از دیدگاه امیر المومنین در نهج البلاغه (۲۳) معرفی کردن الگوی تقوی : امیرالمؤمنین (ع) در بخشی از خطبه ۸۳ که معروف به خطبه غرّاء می باشد در مقام معرفی الگوی پرهیزکاری چنین می فرماید : فَاتَّقُوا اللهَ عِبادَ اللهِ تَقِیَّهَ ذِی لُبٍّ ای بندگان خدا تقوای الهی […]

موضوع خطبه اول :

الف : تقوی از دیدگاه امیر المومنین در نهج البلاغه (۲۳)

معرفی کردن الگوی تقوی :

امیرالمؤمنین (ع) در بخشی از خطبه ۸۳ که معروف به خطبه غرّاء می باشد در مقام معرفی الگوی پرهیزکاری چنین می فرماید :

فَاتَّقُوا اللهَ عِبادَ اللهِ تَقِیَّهَ ذِی لُبٍّ

ای بندگان خدا تقوای الهی پیشه کنید همچون تقوای خردمندی که

۱- شَغَلَ التَّفَکر قَلْبَهُ  

تفکر قلب او را به خود مشغول ساخته

۲- وَ أَنْصَبَ الْخَوْفُ بَدَنَهُ  

و خوف الهی جسمش را خسته کرده

۳- وَ أَسْهَرَ التَّهَجُّدُ غِرارَ نَوْمِهِ  

شب زنده داری خواب را از چشمش ربوده است

۴- وَ أَظْمَأَ الرَّجاءُ هَواجِرَ یَوْمِهِ

امید به رحمت پروردگار او را به تشنگی روزه ایام گرم واداشته

۵- وَ ظَلَفَ الزُّهْدُ شَهَواتِهِ (۱)

و زهد در دنیا خواهشهای نفسانی را از او گرفته است.

 

 

موانع و مشکلات ازدواج (۴) :

v   استخاره بی مورد :

لازم به ذکر است که استخاره بمعنای طلب خیر از خداوند برای برطرف ساختن سرگردانی است و جهت خارج شدن انسان از سرگردانی از طریق استخاره روشهای متعددی در روایات ائمه (ع) مطرح شده است.

حتی امام زین العابدین (ع) یکی از دعاهای صحیفه سجادیّه را دعای استخاره نامیده اند.(۲)

لیکن چیزیکه اکنون در جامعه ، بعنوان استخاره عملی می شود با استخاره مورد سفارش اهل بیت (ع) متفاوت است ؛ لذا در موضوع ازدواج یکی از موانع همین استخاره های معمول در جامعه می تواند باشد.

دیده می شود به مجرّد اینکه کسی خواستگار آمد ، قبل از اینکه تحقیقات لازم را در ارتباط با ویژگیها و خصوصیات اخلاقی و خانوادگی طرف مقابل انجام بدهند استخاره می کنند و چنین استخاره ای دارای دو مشکل اساسی است :

الف : در صورت منفی بودن پاسخ استخاره موجب می شود فرصتها از دست برود و دو جوان نتوانند به همدیگر برسند و ازدواج به تأخیر می افتد بدون اینکه توجیه منطقی داشته باشد.

 

ب : در صورت مثبت بودن پاسخ استخاره ، باز بدلیل اینکه بررسی های لازم صورت نگرفته است احتمال زیاد وجود دارد که این وصلت با مشکلات اساسی مواجه بشود.

در نهایت بطوریکه از معنی استخاره نیز بدست می آید ، محل آن حالت تحیّر و سرگردانی است.

یعنی در جایی باید استخاره کرد که بررسیها ، تحقیقات و ارزیابیها ، انسان را به نتیجه نرساند ؛ لذا در چنین مواردی که خیلی کم اتفاق می افتد ، یکی از راه حلها استخاره است که دارای روشهای متعددی می باشد که درکتب مربوطه مطرح شده است.

 

v   فوت شدن نزدیکان :

باز یکی دیگر از عوامل به تأخیر افتادن ازدواجها فوت شدن فامیل است که در خانواده ها مورد توجه جدّی می باشد.

در این زمینه چند مطلب لازم به یادآوری است :

۱- از نظر شرعی تأخیر در ازدواج به علّت فوت یکی از نزدیکان واجب یا مستحب نیست ، همان گونه که انجام آن حرام یا مکروه نیست.

اما خوب است به آداب و رسوم عرفی در حد معقول احترام گذاشته شود.

 

۲- احترام عزیز از دست رفته بویژه اگر مؤمن یا مؤمنه باشد ایجاب می کند که همزمان با فوت او ازدواج صورت نگیرد.

اما اینکه ازدواج چه قدر به تأخیر بیافتد عرفها و خانواده ها و شرایط فرق می کند ؛ در نوع خانواده ها افراط یا تفریط وجود دارد.

 

۳- اینکه شخص از دست رفته از نزدیکان درجه یک باشد یا درجه دو و سه و اینکه خواستگاری در مرحله ابتدایی باشد یا انتهایی و اینکه روحیّات بازماندگان چگونه باشد همه در میزان به تأخیر افتادن ازدواج مؤثر است.

 

۴- در مواردی‌که ازدواج به اندازه متعارف به تأخیر می افتد و دوباره فوت دیگری رخ می دهد می توان عقد بست و مراسم جشن را در موقعیت مناسب برگزار کرد.

 

۵- باید توجه داشته باشیم که ازدواج از امور ضروری امروزی جامعه ماست و تا جائیکه امکان داشته باشد باید موانع را از سر راه آن برداشت و خانواده ها باید در این زمینه بصورت جدّی توجه لازم را داشته باشند.

و در کتابهای معتبر نقل شده است که عروسی حضرت زهرا (س) یعنی رفتن به خانه امیرالمؤمنین (ع) ۱۷ روز پس از فوت خواهر بزرگترش رقیه و حدود ۲۵ روز پس از غزوه بدر اتفاق افتاد که در آن چند شهید هم تقدیم اسلام شده بود. (۳)

 

 

تذکر :

لازم به یادآوری است که بر اساس نوشته واقدی در المغازی و ابن هشام در سیره خود تعداد شهدای جنگ بدر ۱۴ نفر بوده اند.(۴)

مرحوم حُرّ عاملی در وسائل الشیعه چنین نقل می کند :

رُوِیَ أَنَّ اَمیرَالْمُؤْمِنینَ (ع) دَخَلَ بِفاطِمَهَ بَعْدَ وَفاتِ اُخْتِها رُقَیَّهَ بِسَبْعَهَ عَشَرَ یَوْماً وَ ذلِکَ بَعْدَ رُجُوعِهِ مِنْ بَدْرٍ وَ ذلِکَ لِاَیّامٍ خَلَتْ مِنْ شَوّال (۵)


 

خطبه دوم :

مناسبتهای هفته :

هفته جاری دارای مناسبتهای متعددی است که چند مورد را یادآوری می کنیم :

الف : ولادت امام حسن عسکری (ع) :

 

درباره تاریخ ولادت ، محل ولادت و تاریخ شهادت امام حسن عسکری (ع) میان مورّخان اختلاف نظر وجود دارد.

اما مشهور این است که درماه ربیع الثانی سال ۲۳۲ .ق چشم به جهان گشود و در تاریخ اول ربیع الاول سال ۲۶۰٫ق به دستور معتمد عباسی مسموم و در روز هشتم همان تاریخ به شهادت رسید و فرزندش امام عصر (عج) در حالیکه بیشتر از ۵ سال نداشت بر او نماز خواند و در خانه خود در سامرا در کنار مرقد پدرش به خاک سپرده شد . (۶)

با تبریک این میلاد بزرگ به محضر حضرت ولی عصر (عج) و شما شیعیان و پیروان اهل بیت (ع) و نمازگزاران جمعه بعنوان عرض ارادت به ساحت مقدس امام عسکری(ع) یک روایت کوتاه و پرمغزی از آن بزرگوار بعنوان درس ترجمه می کنم ، فرمود :

اَوْرَعُ النّاسِ مَنْ وَقَفَ عِنْدَ الشُّبْهَهِ

با ورع ترین مردم کسی است که دربرابر شبهات توقف کرده و آلوده نشود

أَعْبَدُ النّاسِ مَنْ اَقامَ عَلَی الْفَرائِضْ

عابدترین مردم کسی است که واجبات را به پا دارد

اَزْهَدُ النّاسِ مَنْ تَرَکَ الْحَرامَ

زاهدترین مردم کسی است که از حرام اجتناب بکند

اَشَدُّ النّاسِ اِجْتِهاداً مَنْ تَرَکَ الذُّنُوبَ (۷)

شدیدترین مردم از نظر تلاش کسی است که گناهان را ترک گوید .

 

 

ب : وفات حضرت معصومه (س) :

با تسلیت این مصیبت به عموم شیعیان اهل بیت (ع) مزار آن بانوی بزرگوار در شهر قم ، یکی از نعمتهای بی پایان خداوند به مردم ایران اسلامی است که این شهر را در طول تاریخ محور و پایگاه تشیّع قرار داده است و امروز نیز وجود حوزه علمیّه در شهر قم از جمله آثار وجودی آن بزرگوار می باشد.

مرحوم علامه مجلسی از امام صادق (ع) نقل کرده می فرماید :

اَلا وَ اِنَّ لِلْجَنَّهِ ثَمانِیَهَ اَبوابٍ

بدانید که بهشت را هشت در است

ثَلاثَهٌ مِنْها اِلی قُمّ

که سه درِ آن بسوی قم می باشد

تُقْبَضُ فِیها امْرَأَهٌ مِنْ وُلْدِی اسمُها فاطِمَهُ بِنْتُ مُوسی

بانویی از فرزندان من در این شهر درمی گذرد که نام او فاطمه ، دخت موسی است.

وَ تَدْخُلُ بِشَفاعَتِها شِیعَتِی الجَنَّهَ بِأَجْمَعِهِم (۸)

همه شیعیان من در روز قیامت به شفاعت او روانه بهشت می شوند.

 

 

ج : پیام نوروزی مقام معظم رهبری مدظله العالی :

مقام معظم رهبری در پیام نوروزی سال ۸۸ و سخنرانی تاریخی و مبسوط خویش در مشهد مقدس موضوعات مهم و سرنوشت سازی را در مسائل داخلی و بین المللی مطرح فرمودند که در محورهای زیر خلاصه می شود.

الف : نامگذاری سال ۸۸ بنام سال اصلاح الگوی مصرف و بیان موضوعات مهمی در زمینه

اسراف و توصیه های لازم به مردم و مسئولان در جهت اصلاح کردن الگوی مصرف

 

ب : تبیین مشخصه های دهه چهارم انقلاب اسلامی که بنام دهه پیشرفت و عدالت نامگذاری شده است.

 

ج : اعلان موضع رهبری در مورد انتخابات آینده ریاست جمهوری و توصیه های کلیدی به کاندیداها و مردم

 

د : تبیین مواضع اصولی نظام جمهوری اسلامی ایران در مواجهه به آمریکا و هشدارهای عمیق به سردمداران حکومت آن کشور در ارتباط با مواضع غیرمنطقی و سلطه جویانه بین المللی آنان

قصد داریم انشاء ا… طی چندین جلسه در ارتباط با همه محورها مطالبی را مطرح سازیم لذا ابتدا محور اول ، یعنی اصلاح الگوی مصرف را مورد بررسی قرار می دهیم.

در تبیین دیدگاههای مقام معظم رهبری مدظله در زمینه اصلاح الگوی مصرف ضرورت دارد موضوعات زیر مورد بررسی قرار بگیرد :

۱- اسراف از دیدگاه دین مقدس اسلام

۲- علل و انگیزه های اسراف در جامعه

۳- انواع اسراف    

۴- الگوی مصرف در اسلام

۵- وظایف و مسئولیتهای مردم و مسئولان نظام در اصلاح الگوی مصرف (ادامه دارد)

 

پی نوشت :

(۱)     نهج البلاغه / ترجمه دشتی   خ ۸۳

(۲)     صحیفه سجادیه دعای ۳۳  

(۳)     مجموعه گفتگوی تلویزیونی ازدواج / حسین دهنوی ص ۱۰۱ و ۱۰۲    

(۴)     المغازی / واقدی ج ۱ ص ۱۴۵ و السیره النبویه/ ابن هشام ج ۱ ص ۷۰۶ – ۷۰۸

(۵)     وسائل الشیعه / حر عاملی ج ۱۴ ص ۱۷۸

(۶)     اصول کافی/ کلینی ج ۱ ص ۲۲۳                

(۷)     بحار الانوار / مجلسی   ج ۷۵   ص ۳۷۳

(۸)     همان   ج۶۰   ص ۲۲۸