یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۸۸/۰۲/۲۵) خطبه های نماز جمعه خوی – ۲۵ اردیبهشت ۱۳۸۸

خطبه اول : الف : تقوی از دیدگاه امیر المومنین (ع) در نهج البلاغه (۲۸) ادامه خطبه ۹۹ نهج البلاغه : وَ کُلُّ مُدَّهٍ فِیهَا اِلَی انْتِهاءٍ و هر مدت و زمانی در دنیا پایان می یابد وَ کُلُّ حَیٍّ فِیها اِلَی فَناءٍ و هر موجود زنده ای بسوی فنا پیش می رود أَوَلَیْسَ لَکُمْ […]

خطبه اول :

الف : تقوی از دیدگاه امیر المومنین (ع) در نهج البلاغه (۲۸)

ادامه خطبه ۹۹ نهج البلاغه :

وَ کُلُّ مُدَّهٍ فِیهَا اِلَی انْتِهاءٍ

و هر مدت و زمانی در دنیا پایان می یابد

وَ کُلُّ حَیٍّ فِیها اِلَی فَناءٍ

و هر موجود زنده ای بسوی فنا پیش می رود

أَوَلَیْسَ لَکُمْ فِی آثارِ الْاَوَّلینَ مُزْدَجَرٌ

آیا برای شما در آثار پیشینیان وسیله عبرت نیست که شما را ( از کردار بد ) باز دارد ؟

وَ فِی آبائِکُمُ الْماضینَ تَبْصِرَهٌ وَ مُعْتَبَرٌ إِنْ کُنْتُمْ تَعْقِلُونَ !

و آیا اگر اندیشه کنید در آثار پدران خود عبرت و پند نخواهید گرفت ؟

اَوَلَمْ تَرَوْا اِلَی الْماضینَ مِنْکُمْ لا یَرْجِعُونَ ؟

مگر نمی بینید گذشتگان شما بر نمی گردند

وَ اِلَی الْخَلَفِ الْباقینَ لا یَبْقونَ (۱)

و بازماندگان باقی نمی مانند

 

 

ب : موانع و مشکلات ازدواج (۹)

۷- استحباب سبک بودن مهریه

از روایات متعدد و فتاوای فقهای شیعه استفاده می شود که سبک بودن مهریه استحباب دارد و سنگین قرار دادن آن مورد نکوهش قرار گرفته است

۱- مرحوم سید کاظم یزدی در بحث مستحبات نکاح می نویسد :

یُسْتَحَبُّ تَخْفِیفُ مَئُونَهِ التَّزْوِیجِ وَ تَقْلِیلُ الْمَهْرِ (۲)

مستحب است سبک کردن هزینه ازدواج و کم کردن مهریه

 

‏۲- مرحوم محقق در شرایع می فرماید :

وَ یُسْتَحِبُّ تَقْلیلُ الْمَهْرِ وَ یُکْرَهُ اَنْ یَتَجاوَزَ السُّنَّهَ (۳)

مستحب است کم گرفتن مهریه و مکروه است که از مهر سنّت بیشتر باشد

 

۳- مرحوم شهید ثانی در مسالک می نویسد :

لا خِلافَ فِی اِسْتِحْبابِ تَقْلیلِ الْمَهْرِ وَ أَنْ لا یَتَجاوَزَ مَهْرَ السُّنَّهِ اَلَّذِی تَزَوَجَّ بِهِ النَّبِیُّ (ص) نِسائَهُ وَ زَوَّجَ بِهِ بَناتَهُ لِلْتَأسِی بِهِ (۴)

( در میان فقهاء ) اختلافی در استحباب کم گرفتن مهریه وجود ندارد و اینکه از مهر سنّت بیشتر نباشد که رسولخدا (ص) مهریه زنان و دختران خود را بر آن اساس قرار داده است.

 

 

روایات استحباب :

لازم به یادآوری است که مستند فقهاء در استحباب کم گرفتن مهریه چند روایت است .

الف : رسولخدا (ص) فرمود :

أَفْضَلُ نِسَاءِ أُمَّتِی أَصْبَحُهُنَّ وَجْهاً وَ أَقَلُّهُنَّ مَهْراً (۵)

برترین زنان امّت من زنی است که زیبائیش بیشتر و مهریه اش کمتر باشد

 

ب : امیرالمؤمنین (ع) می فرماید :

لَا تُغالُوا بِمُهُورِ النِّسَاءِ فَیَکُونَ عَدَاوَهً (۶)

مهریه های زنان را زیاد نگیرید که مایه دشمنی است .

 

ج : رسولخدا (ص) فرمود :

لَا تُغَالُوا بِمُهُورِ النِّسَاءِ فَإِنَّمَا هِیَ سُقْیَا اللَّهِ سُبْحَانَهُ (۷)

مهریه های زنان را سنگین نگیرید مهر و محبت را باید خدا فراهم آورد ( چون مال محبت نمی آورد)

 

 

توضیح :

در عبارت مرحوم محقق این جمله وجود داشت که وَ یُکْرَهُ اَنْ یَتَجاوَزَ السُّنَّهَ

مرحوم شهید ثانی در توضیح این عبارت می نویسد :

وَظاهِرُ الْاَخْبارِ اَنَّ الْکَراهَهَ مُتَعَلِّقَهٌ بِالْمَرْئَهِ وَ وَلِیِّها لابِالزَّوْجِ (۸)

از ظاهر اخبار استفاده می شود که کراهت مربوط به زن و ولیّ اوست نه شوهر


خطبه دوم :

الف : اصلاح الگوی مصرف (۶)

حکم اسراف (۲) :

در جلسه گذشته مطرح گردید که حرام بودن اسراف از آیات متعدد قرآن استفاده می شود از جمله آیه شریفه :

یا بَنی آدَمَ خُذُوا زینَتَکُمْ عِنْدَ کُلِّ مَسْجِدٍ وَکُلُوا وَاشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا اِنَّهُ لا یُحِبُّ الْمُسْرِفینَ (۹)

ای فرزندان آدم زینت خود را به هنگام رفتن به مسجد با خود بردارید و از نعمتهای الهی بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید که خداوند مسرفان را دوست نمی دارد

مرحوم شیخ طوسی (ره) در ارتباط با دلالت این آیه شریفه بر حرمت اسراف روی دو جمله تکیه فرموده اند:

۱- قَوْلُهُ (وَ لا تُسْرِفُوا) : نَهْیٌ لَهُمْ عَنِ الْاِسْرافِ وَ هُوَ الخُرُوجُ عَنْ حَدِّ الْاِسْتِواءِ فِی زِیادَهِ الْمِقْدارِ

وَ قیلَ : اَلْمُرادُ : اَلْخُرُوجُ عَنِ الْحَلالِ اِلَی الْحَرامِ …

فَالْاِسْرافُ وَ الْاِقْتارُ مَذْمُومانِ

 

 

توضیح :

جوهری در ارتباط با معنی اقتار می نویسد :

وَ قَتَرَ عَلی عِیالِهِ یَقْتُرُ وَ یَقْتِرُ … اَیْ : ضَیَّقَ عَلَیْهِمْ فِی النَّفَقَهِ .

وَ کَذلِکَ التَّقْتیرُ وَ الْاِقْتارُ ، ثَلاثُ لُغاتٍ (۱۰)

۲- قَوْلُهُ ( اِنَّهُ لا یُحِبُّ الْمُسْرِفینَ ) :

مَعْناهُ یُبْغِضُ الْمُسْرِفینَ لِاَنَّهُ ذَمٌّ لَهُمْ

وَ لَوْ کانَ بِمَعْنی لا یُحِبُّهُمْ وَ لا یُبْغِضُهُمْ لَمْ یَکُنْ ذَمّاً لَهُمْ وَ لا مَدْحاً

وَ قالَ اَبُو عَلِیٌّ : مَنْ لا یُحِبُّهُ اللهُ فَهُوَ یُبْغِضُهُ وَ یُعادیِهِ (۱۱)

 

 

ب : انتخابات ریاست جمهوری (۱)

بطوریکه عموم نمازگزاران عزیز مستحضر هستید در آستانه دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری قرار داریم لذا ضرورت دارد مواردی را در این زمینه یادآوری بکنیم :

اولین مطلبی که لازم است مورد توجه قرار بگیرد شرایط داخلی و بین المللی است چون دقت و توجه به این شرایط هم در احساس هرچه بیشتر تکلیف برای حضور بر سرصندوقها مؤثر است و هم در انتخاب اصلح از میان نامزدها

چند نمونه از این شرایط را مطرح می سازیم که ارتباط تنگاتنگ با قوه مجریّه و مسئولیتهای ریاست جمهوری دارد:

۱- جهان غرب و اروپا با بحران جدّی اقتصادی مواجه است و شرایط نشان می دهد که این بحران خیلی عمیق و ریشه دار بوده و به سایر مناطق جهان سرایت خواهد کرد و یا خود غربیان صادر خواهند کرد.

۲- پیمان نظامی ناتو به سرکردگی آمریکا قصد بحران آفرینی در خاورمیانه دارد و مدتی است منطقه را با ناامنی مواجه ساخته است بویژه دو کشور همسایه و مسلمان پاکستان و افغانستان

۳- بیداری اسلامی در خاورمیانه از یکسو و بحران آفرینی های آمریکا در منطقه

از سویی دیگر نیاز به مدیریّت قوی از طریق دیپلوماسی فعّال دارد

۴- سیاست معروف به چماق و هویج آمریکا و متحدانش در برخورد با پرونده هسته ای ایران نیازمند به یک تدبیر قوی در سیاست خارجی است.

۵- ایران اسلامی به یک قدرت منطقه ای تبدیل شده است حفظ و تعمیق این توان و مقابله با توطئه های منطقه ای و فرا منطقه ای دشمنان نیازمند به یک تدبیر قوی در روابط بین الملل است.

۶- در رمز پیروزی و استمرار انقلاب اسلامی و موفقیت در برابر تمامی توطئه ها ، رشد و توسعه روز افزون و معجزه آسای نظام جمهوری اسلامی در تمامی زمینه ها ، وحدت و انسجام ملّی نقش اساسی داشته است حفظ این وحدت به مدیریت قوی اجرایی و عدالت محور نیاز دارد.

 

 

ج : بحران در پاکستان :

ابتدا لازم به یادآوری است که کشور پاکستان با حدود ۱۷۲ میلیون نفر جمعیّت یکی از کشورهای مهم اسلامی در شبه قاره هند است.

۹۶ درصد جمعیت آن مسلمان هستند و از این میزان ۸۰ درصد سنی و حدود ۲۰ درصد شیعه هستند

پاکستان از جمله همسایگان ایران است که در شرق کشور حدود ۹۰۰ کیلومتر با کشور ما مرز مشترک دارد

مدتی است که در اثر سیاستهای سلطه جویانه آمریکا و بی تدبیری مسئولان پاکستان ، این کشور با بحران و بی ثباتی مواجه شده است و صدها نفر انسان بیگناه قربانی و در به در شده اند

درگیریهای اخیر میان ارتش پاکستان با شبه نظامیان طالبان است که یک جریان افراطی ساخته آمریکا ، انگلستان و عربستان سعودی است که خود مسئولان وقت پاکستان نیز در بوجود آوردن این جریان انحرافی نقش داشتند.

امیدواریم سیاستمداران کشور پاکستان به توطئه گسترده دشمنان اسلام و مسلمین توجه عمیق داشته باشند و در نهایت دشمن اصلی را فراموش نکنند و با این درگیریهای داخلی بی حاصل، قدرت کشورشان را تضعیف نکنند و در بحران آفرینی های آمریکا در منطقه سهیم نباشند.(۱۲)  

 

 

د : سفر رهبر معظم انقلاب به کردستان :

روز سه شنبه هفته گذشته شاهد سفر پرخیر و برکت مقام معظم رهبری مدظله به استان کردستان بودیم این سفر آثار متعدد سیاسی ، اجتماعی ، فرهنگی و اقتصادی به دنبال دارد که در یک فرصت گسترده باید مورد تحلیل قرار بگیرد.

اکنون چند مورد از موضوعاتی که آن بزرگوار در این سفر مورد توجه قرار دادند اشاره می کنم :

۱- تأکید بر ویژگیهای استان کردستان و سوابق تاریخی و ایثارگریهای مردم در طول سالیان متمادی پس از پیروزی انقلاب اسلامی

۲- تأکید بر خدمات و پیشرفتهای نظام جمهوری اسلامی در عرصه های مختلف

۳- تأکید بر رسالت سنگین روحانیّت و علمای مذاهب اسلامی در شرایط حساس فعلی جهان

۴- تذکرات و یادآوریهای لازم در زمینه انتخابات آینده ریاست جمهوری انتظار از رسانه های گروهی ، مطبوعات ، احزاب و جریانهای سیاسی این است که مواضع

مقام معظم رهبری مدظله را بویژه در ارتباط با مسائل بین المللی و انتخابات ریاست جمهوری بعنوان یک وظیفه و تکلیف شرعی مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و عمل نمایند . انشاء ا…

 

پی نوشت ها :

 

(۱)   نهج البلاغه / مکارم خطبه ۹۹ ص ۲۱۰

(۲)   العروه الوثقی / سید کاظم یزدی ج ۵ ص ۴۹۱      

(۳)   شرایع الاسلام / محقق   ص ۲۶۲        

(۴)   مسالک / شهید ثانی ج ۸   ص ۱۹۹      

(۵)   وسائل الشیعه / حر عاملی ج ۱۴ ص ۱۶ و الکافی / کلینی ج ۵ ص ۳۲۴ حدیث ۴                    

(۶)   مکارم الاخلاق ص ۲۷۲ و بحار الانوار / مجلسی ج ۱۰۰ ص ۳۵۱

(۷)   مجازات النبویه / الشریف الرضی ص ۱۷۷ حدیث (۱۴۴)   و   بحار الانوار / مجلسی ج ۱۰۰ ص ۳۵۳    

(۸)   المسالک / شهید ثانی ج ۸ ص ۲۰۰

(۹)     سوره اعراف آیه ۳۲        

(۱۰)   الصحاح / ابن حَمّاد جوهری ماده ( قَتَرَ )      

(۱۱)   التبیان فی تفسیر القرآن / شیخ طوسی   ج ۶   ص ۳۷۰

(۱۲)   سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر