شنبه ۱ آبان ۱۴۰۰ - السبت 17 ربيع أول 1443

(۱۳۸۸/۰۷/۲۴) خطبه های نماز جمعه خوی – ۲۴ مهر ۱۳۸۸

خطبه اول: الف: تقوی از دیدگاه امیرالمؤمنین(ع) در نهج البلاغه (۴۹) امیرمؤمنان (ع) در بخش مربوط به رعایت تقوای الهی (خطبه ۱۶۱ ) در سه محور فرمایشات خود را بیان فرمودند. الف : توصیه مردم به رعایت کردن تقوی و بیان آثار و نتایج رعایت آن ب : بیان ویژگیها و خصوصیات حاکم بر دنیا […]

خطبه اول:

الف: تقوی از دیدگاه امیرالمؤمنین(ع) در نهج البلاغه (۴۹)

امیرمؤمنان (ع) در بخش مربوط به رعایت تقوای الهی (خطبه ۱۶۱ ) در سه محور فرمایشات خود را بیان فرمودند.

الف : توصیه مردم به رعایت کردن تقوی و بیان آثار و نتایج رعایت آن

ب : بیان ویژگیها و خصوصیات حاکم بر دنیا

ج : توصیه به عبرت گرفتن از سرنوشت گذشتگان و بیان حالات آنان در عالم برزخ

اکنون در جملات پایانی خطبه بعنوان نتیجه گیری از سفارشات و توصیه های خویش می فرماید:

فَاحْذَرُوا عبادَ اللهِ

پس ای بندگان خدا بپرهیزید

حَذَرَ الغالِبِ لِنَفْسِهِ

مانند پرهیز کسی که بر نفس خویش چیره است

المانِعِ لِشَهْوَتِهِ

و بر شهوات خود پیروز است

الناظِرِ بِعَقْلِهِ

و با عقل خویش به درستی می نگرد

در نهایت امیرمؤمنان (ع) در پایان خطبه چهار جمله اساسی را مورد اشاره و یادآوری قرار می دهند و می خواهند بفرمایند که حجّت برای همه انسانها تمام است وکسی نمی تواند در اطاعت فرامین الهی بهانه و عذر تراشی بکند.

الف : فَ‍‍‍‍اِنَّ الأَمْرَ واضِحٌ

چرا که همه چیز آشکار است

(چون برنامه های سعادت انسانها بوسیله قرآن و رسولخدا (ص) و اهل بیت (ع) او کاملاً تبیین شده است.)

 

ب: وَ الْعَلَمَ قائِمٌ

نشانه های روشن در جای جای مسیر و راه خداوند نصب شده است

ج : وَ الطَّریقَ جَدَدٌ  

 

جاده نیز محکم و صاف وخالی از عوامل لغزش وگمراهی است.

 

د : وَ السَّبیلَ قَصَدٌ (۱)    

و راه نیز مستقیم و خالی از هرگونه کجی و انحراف است

 

 

ب : آسیبهای خانواده (۵)

آسیبهای ناشی از شوهر (۲)

۶- بد اخلاقی نکنید :

بَد اخلاقی یکی از رزایل اخلاقی بوده و مورد نکوهش شدید اهل بیت (ع) قرار گرفته است بعنوان نمونه مواردی را یادآوری می کنیم.

الف‌‌ : امام صادق (ع) فرمود :

قالَ لُقْمانُ لِابْنِهِ : یا بُنَیَّ ، اِیّاکَ وَ الضَّجْرَ وَ سُوْءَ الْخُلْقِ وَ قِلَّهَ الصَّبْرِ فَلا یَسْتَقیمُ عَلی هِذِهِ الْخِصالِ صاحِبٌ (۲)

لقمان به فرزندش گفت : فرزندم از غم زدگی و بی حوصلگی و بدخویی و کم صبری دوری کن که هیچ دوستی تحمل این خصلتها را ندارد.

 

ب : امیرمؤمنان (ع) فرمود :

مَنْ ضاقَ خُلْقُهُ مَلَّهُ أَهْلُهُ (۳)

کسی که بد اخلاق است خانواده اش از اوخسته و بیزار می شوند

 

ج : رسول خدا (ص) در بیان علت فشاری که به هنگام دفن سعد بن مَعاذ بر او وارد آمد؛ فرمود :

نَعَمْ اِنَّهُ کانَ فِی خُلْقِهِ مَعَ أَهْلِهِ سُوءٌ (۴)

آری او با خانواده اش کمی بد اخلاق بود

 

د : امیر مؤمنان (ع) می فرماید :

سُوءُ الْخُلْقِ یُوحِشُ الْقَریبَ وَ یُنَفِّرُ الْبَعیدَ (۵)

بد خلقی نزدیکان را می آزارد و بیگانه را فراری می دهد .

لذا خداوند خطاب به رسول خویش می فرماید :

فَبِما رَحْمَهٍ مِنَ اللهَ لِنْتَ لَهُمْ و لَوْ کُنْتَ فَظًّا غَلیظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّو مِنْ حَوْلِکَ (۶)

به (برکت) رحمت الهی در برابر آنان (مردم) نرم شدی و اگر خشن ، سخت دل بودی از اطراف تو پراکنده می شدند.

آثار و نتایج سوء و زیانباری که احتمال دارد از طریق بد اخلاقی دامن گیر خانواده ها بشود

۱- استمرار درگیریهای لفظی در خانواده که آثار سوء تربیتی به فرزندان دارد

۲- قهر کردن زن و ترک زندگی مشترک با شوهر

۳- احتمال مقابله به مثل از سوی زن و فرزندان و از میان رفتن احترام

۴- از میان رفتن جایگاه وآبرو در میان فامیل ، همسایگان وآشنایان

۵- زیر سؤال رفتن اعتماد و حسن ظن در محیط خانواده

۶- در نهایت متلاشی شدن کانون گرم خانواده بوسیله طلاق وجدایی


خطبه دوم:

هفته جاری دارای مناسبتهای متعددی می باشد از آنجمله است :

الف: اصلاح الگوی مصرف (۲۴)

انواع اسراف (۹)

اسراف در مسکن (۳)

جلسه گذشته دو گروه از روایات در زمینه مسکن مورد توجه قرار گرفت

گروه اول :

روایاتی بودند که وسعت مسکن را بعنوان ارزش و عامل سعادت صاحب آن مطرح می کردند

گروه دوم :

روایاتی بودند که برنکوهش وسعت مسکن دلالت می کردند.

بطوریکه درپایان جلسه گذشته اشاره گردید در میان این دو گروه از روایات منافاتی وجود ندارد چون هدف روایات گروه دوم از نکوهش بزرگی و وسعت مسکن اسراف در آن است چون بعضی از انسانها خارج از مایحتاج و مورد نیازشان مسکن تهیه می کنند

لذا در حدیثی رسولخدا (ص) می فرماید:

مَنْ بَنَی بُنْیاناً رِیاءً وَ سُمْعَهً حَمَلَهُ یَوْمَ الْقِیامَهِ مِنَ الْأَرْضِ السّابِعَهِ وَ هُوَ نارٌ تَشْتَعِلُ … قِیلَ یا رَسُولَ اللهِ کَیْفَ یَبْنِی رِیاءً وَ سُمْعَهً ؟ قالَ: یَبْنِی فَضْلاً عَلَی مَا یَکْفِیهِ اِسْتِطالَهً مِنْهُ عَلَی جِیرانِهِ وَ مُباهاهً لِإِخْوانِهِ(۷)

هرکس از روی ریا و سمعه ساختمانی بنا کند روز قیامت آنرا از زمین هفتم بر دوش می کشد در حالیکه آتش برافروخته است… به حضرت عرض شد مقصود از بنا کردن ساختمان به قصد ریا و سُمعه چیست؟

فرمود : یعنی آن را به اندازه ای بیش از نیاز خود و به منظور کردن فرازی به همسایگان و تفاخر به برادرانش بنا کند

بطوریکه ملاحظه می فرمائید رسولخدا (ص) می فرماید:

یَبْنِی فَضْلاً عَلَی مَا یَکْفِیهِ

پس نکوهش ، به زیاده روی و اسراف در مسکن هست ، نه وسعت طبیعی آن و حتّی مورد نکوهش واقع شدن علاء بن زیاد توسط امیرمؤمنان (ع) نیز می تواند به این سبب بوده باشد که خانه وی بسیار فراتر از نیازهای متعارف و معقول او بوده است

چنانکه در ذیل مطالب امیرمؤمنان(ع) نشان می دهد حتی ساختن خانه به بزرگی خانه او نیز در صورتیکه به انگیزه های شرعی و اخلاقی باشد مذموم نیست.

لذا می فرماید:

بَلی اِنْ شِئْتَ بَلَغْتَ بِهَا الآخِرَهَ : تَقْرِی فِیهَا الضَّیْفَ وَ تَصِلُ فِیهَا الرَّحِمَ وَ تُطْلِعُ مِنْهَا الْحُقُوقَ مَطالِعَها فَاِذاً اَنْتَ قَدْ بَلَغْتَ بِهَا الآخِرَهَ (۸)

آری اگر بخواهی می توانی با همین خانه به آخرت برسی ؛ در این خانه وسیع مهمانان را پذیرایی کنی ، به خویشاوندان با نیکوکاری بپیوندی و حقوقی که برگردن توست به صاحبان حق برسانی پس آنگاه تو با همین خانه وسیع به آخرت نیز می توانی پرداخت

 

 

ب : مناسبتهای امروز جمعه :

امروز جمعه مصادف با ۲۴ مهر ماه دارای چند مناسبت است:

۱- روز پیوند اولیاء و مربیان :

یکى از نهادهاى مؤثر در تعلیم و تربیت نظام اسلامى ایران، انجمن اولیاء و مربیان مى‏باشد که با هدف هماهنگى و همکارى همه‏جانبه بین خانه و مدرسه تأسیس شده است تا امر خطیر پرورش و آموزش فرزندان ما را تا سر حد بالندگى و شکوفایى استعدادها پیگیرى نماید.

انجمن اولیاء و مربیان، سازمانى است که رئیس آن از سوى وزیر آموزش و پرورش به‏ عنوان قائم مقام وزیر در انجمن مذکور، منصوب مى‏شود تا در تمام مدارس کشور تشکیل و زمینه ارتباط اولیاء و مربیان را با استفاده از همیارى و مشارکت مردم به صورت خدمات پرورشى و آموزشى مشخصى فراهم سازد. مهم‏ترین اهداف انجمن عبارتند از:

۱ – آگاه‏تر ساختن اولیاء و مربیان به معارف اسلامى درزمینه رشد و پرورش دانش آموزان.

۲ – تقویت احساس مسئولیت در اولیاء و مربیان نسبت به تعلیم و تربیت فرزندان.

۳ – تقویت و تحکیم روابط صمیمى بین والدین ، مربیان و دانش آموزان.

۴ – فراهم سازی موجبات تحکیم مبانى شخصیت و تقویت خودآگاهى دانش‏آموزان.

۵ – مطالعه و بررسى علل ناسازگارى و یا موانع رشد جسمى و روانى فرزندان همراه با پیدا کردن راه‏حل

۶ – جذب امکانات و نیروهاى مردمى براى مشارکت آنان در پیشبرد اهداف آموزش و پرورش.

 

 

ساز و کار تشکیل انجمن در هر مدرسه‏

در آغاز هر سال تحصیلى، از طریق انتخابات، تعدادى از والدین با رأى مستقیم اولیاء همراه با نمایندگانى از معلمان به عنوان اعضاى انجمن اولیاء و مربیان مدرسه انتخاب مى‏شوند.

هدف اصلى انجمن آن است که فعالیت‏هاى پرورشى و آموزشى مدرسه با مشارکت والدین انجام گیرد و با برقرارى ارتباط دائمى و صمیمى بین اولیاء و مسؤولان مدرسه، مشکلات درسى و تربیتى دانش‏آموزان حل و فصل گردد. (۹)

۲- آغاز هفته بهداشت روانی:

از روز ۲۴ الی ۳۰ مهر بعنوان هفته بهداشت روانی نامگذاری شده است.

۳- روز جهانی غذا : (جمعه ۲۴ مهرماه )

با توجه به تناسب و ارتباط تنگاتنگی که میان بهداشت روان و تغذیه سالم وجود دارد حدیثی را از امیرمؤمنان (ع) ترجمه می کنم:

آن بزرگوار خطاب به کمیل می فرماید:

یا کُمَیْلُ ، اِنَّ اللِّسانَ یَبُوحُ مِنَ الْقَلْبِ    

ای کمیل زبان از دل خبر می دهد

وَ الْقَلْبُ یَقُومُ بِالْغَذاءِ    

و دل با خوراک برپاست

فَانْظُرْ فِیما تُغَذّی قَلْبَکَ وَ جِسْمَکَ

پس دقت کن که دل و جسمت را با چه تغذیه می کنی

فَاِنْ لَمْ یَکُنْ ذلِکَ حَلالاً

زیرا اگر غذایت حلال نباشد

لَمْ یَقْبَلِ اللهُ تَعالی تَسْبیحَکَ وَ لا شُکْرَ کَ (۱۰)

خداوند متعال نه تسبیح تو را می پذیرد و نه شکر و سپاسگویی تو را

 

 

ج : آغاز هفته تربیت بدنی:

روز یکشنبه ۲۶ مهرماه آغاز هفته تربیت بدنی است.

این هفته همه ساله به منظور آشنایی جامعه با اهمیّت و اثرات کاربرد ورزش در زندگی فردی و اجتماعی ، اشاعه و توسعه و ترویج ورزش در خانه و خانواده و هدایت و ارشاد جامعه به ورزشهای همگانی انجام می گردد.

در دهه های اخیر گسترش شهرنشینی ، توسعه و تغییرات بنیادی در شیوه زیست محیطی بوجود آورده است. این امر باعث عدم تعادل بین غذای دریافتی و میزان انرژی مصرف شده گردیده است و نتیجه آن چیزی جز چاقی و بیماری نمی باشد

بیماریهای قلبی و عروقی در افراد کم تحرّک و سایر بیمارهای مزمن ناشی از کم تحرّکی روز به روز افزایش پیداکرده ؛ لذا اهمیّت ورزش چند برابر می گردددر دین مقدّس اسلام توصیه های متعددی در ارتباط با ورزش وجود دارد از قبیل:

۱- اسب سواری :

رسولخدا (ص) فرمود :

اَحَبُّ اللَّهْوِ عَلَی اللهِ تَعالی اِجراءُ الْخَیْلِ (۱۱)

بهترین بازیها در پیشگاه خداوند اسب دوانی است.

۲- تیراندازی :

از امام صادق (ع) نقل شده فرمود:

اَلرَّمْیُ سَهْمٌ مِنْ سِهامِ الْاِسْلامِ (۱۲)

تیراندازی بخشی از بخشهای اسلام است.

و درحدیث دیگر رسولخدا (ص) می فرماید:

عَلَیْکُمْ بِالرَّمْیِ فَاِنهُ مِنْ خَیْرِ لَهْوِکُمْ (۱۳)

برشما باد تیراندازی که آن یکی از بهترین سرگرمی های شماست.

 

۳- شناکردن :

رسولخدا (ص) فرمود:

حَقُّ الْوَلَدِ عَلَی الْوالِدِ اَنْ یُعَلِّمَهُ الْکِتابَهَ وَ السِّباحَهَ (۱۴)

حق فرزند بر پدر این است که به او سواد و شنا بیاموزد.

 

 

ورزش در خوی :

با تبریک هفته ورزش به مسئولان و متولیان امور ورزشی و عموم ورزشکاران در رشته های مختلف اعم از برادران و خواهران

برحسب اطلاعاتی که اینجانب دارم ۳۰ رشته ورزشی در میان برادران دایر است و در بعضی از آنها جوانان عزیز شهر ما مقامهای قهرمانی کشوری و استانی کسب کرده اند بویژه در سال ۸۸   از قبیل:

  •       کسب مقام اول در رشته تکواندو ،
  •       کسب مقام اول در رشته پینگ پنگ (تنیس روی میز) ،
  •       کسب مقام دوم استانی در رشته کشتی بزرگسالان ،
  •       کسب مقام دوم جهانی در کشتی ،
  •       کسب مقام دوم در رشته رزمی جودو،

و همچنان ۲۰ رشته ورزشی در میان خواهران دایر است از آنجمله است:

تیراندازی ، کاراته ، تکواندو، طناب کشی، کوه نوردی ، شنا ، ژیمناستیک و دو میدانی

از میان خانمها هم

  •          کسب مقام اول استانی در رشته رزمی ووشو
  •          کسب مقام اولی کشوری در رشته رزمی کاراته (۱۵)

 

 

د : روز جهانی کاهش بلایای طبیعی

به مناسبت نامگذارى ۲۰ مهر ماه به‏عنوان روز جهانى کاهش بلایاى طبیعى از «۱۸-۲۴» مهرماه، هفته ملى کاهش اثرات بلایاى طبیعى نامیده شده است

در مورد بلایا و حوادث طبیعی موضوعات متعدد اعتقادی ، اخلاقی و اجتماعی برای بررسی وجود دارد و در احادیث اهل بیت (ع) نوع این مباحث مورد اشاره قرار گرفته اند بعنوان نمونه فهرست برخی از موضوعات را یادآوری می کنیم:

۱- تبیین فلسفه و حکمت برخی از بلایا

۲- نقش اعمال و گناهان انسان در بلاها

۳- بعضی از بلایا آزمایش و امتحان الهی هستند

۴- بلایا یک نوع ارج نهادن به مقام مؤمن است

۵- بعضی از بلایا برای متنبّه ساختن انسانهاست

۶- ضرورت همدردی با بلا دیدگان

۷- برخی از حوادث و بلایا عامل تکامل انسان هستند(۱۶)

۸- حقیقت و جوهره انسانها در بلایا مشخص می شود.

امیرمؤمنان (ع) فرمود :

فِی تَقَلُّبِ الْاَحْوالِ عُلِمَ جَواهِرُ الرِّجالِ (۱۷)

در دگرگونی های احوال و زمانه است که گوهر مردان شناخته می شود

 

پی نوشت :

(۱) نهج البلاغه خطبه ۱۶۱

(۲)   میزان الحکمه مترجم   ج ۳   ص ۴۹۲            

(۳) روضه الکافی / کلینی ج ۸ ص ۲۳              

(۴) الامالی / صدوق ص ۴۶۹      

(۵)   غررالحکم ۵۵۹۳                  

(۶)   سوره آل عمران   آیه ۱۵۹

(۷) بحار الانوار / علامه مجلسی ج ۷۳ ص ۳۳۲

(۸)   نهج البلاغه / ترجمه دشتی   خطبه ۲۰۹

(۹)   سایت شواری سیاستگذاری ائمه جمعه کشور

(۱۰) بحار الانوار / علامه مجلسی   ج ۷۷ ص ۲۷۳

(۱۱)   نهج الفصاحه / ابوالقاسم پاینده ص ۱۵          

(۱۲)   فروع کافی / کلینی ج ۵ ص ۴۹            

(۱۳) کنزالعمال / متقی هندی ح ۱۰۸۴۱

(۱۴)   نهج الفصاحه / پاینده ص ۲۹۳                  

(۱۵) گزارش اداره تربیت بدنی شهرستان خوی

(۱۶)   میزان الحکمه / ری شهری ج ۱ ص ۳۰۱ – ۳۱۱                    

(۱۷)   بحار الانوار / علامه مجلسی ج ۷۷   ص ۲۸۶

 

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر