یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۸۸/۰۹/۱۳) خطبه های نماز جمعه خوی – ۱۳ آذر ۱۳۸۸

خطبه اول: الف: تقوی از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه (۵۵): امیرمؤمنان (ع) در ادامه توصیه های خویش به رعایت کردن تقوی در تمامی شئون زندگی چنین می فرمایند :               أَیْقِظُوا بِها نَوْمَکُمْ             خواب خود را با تقوا به بیداری مبّدل سازید وَ اقْطَعُو بِها یَوْمَکُمْ         روزتان را با تقوا سپری کنید وَ […]

خطبه اول:

الف: تقوی از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه (۵۵):

امیرمؤمنان (ع) در ادامه توصیه های خویش به رعایت کردن تقوی در تمامی شئون زندگی چنین می فرمایند :              

أَیْقِظُوا بِها نَوْمَکُمْ            

خواب خود را با تقوا به بیداری مبّدل سازید

وَ اقْطَعُو بِها یَوْمَکُمْ        

روزتان را با تقوا سپری کنید

وَ أَشْعِرُوها قُلُوبَکُمْ        

دلهای خود را با تقوا نورانی سازید

وَارْحَضُوا بِها ذُنُوبَکُمْ

و گناهان خود را با تقوی شستشو دهید

وَ داوُوا بِهَا الأَسقامَ (۱)    

بیماریهای روان و جان خود را با تقوا درمان کنید

 

 

توضیح :

یکی از ویژگیهای بارز و برجسته تعالیم آسمانی بویژه دین مقدس اسلام در تعلیم و تربیت جامعه و انسانها ، ایجاد انگیزه داخلی در افراد برای اصلاح فردی و اجتماعی است

بخش مهمی از انحرافات جوامع بشری از غفلت آنان ناشی می شود که درک درستی از عالم هستی و جایگاه خود ندارند ، لذا شبها و روزهای زندگی خویش را با بطالت و ضلالت سپری می کنند وجامعه را با آسیبهای جدّی مواجه می سازند.

لذا امیرمؤمنان (ع) جهت درمان این مرض روحی و روانی دستور می دهند:

أَیْقِظُوا بِها نَوْمَکُمْ وَ اقْطَعُو بِها یَوْمَکُمْ

با در نظر داشتن اینکه بخش اساسی عوامل بازدارنده و موانع رشد تکامل مادی و معنوی جوامع بشری از مرض ها اعم از روانی و جسمی ناشی می شود و در نهایت زندگی فردی و اجتماعی بشر با انحطاط و ارتجاع مواجه می شود.

لذا امیرمؤمنان (ع) جهت درمان آن می فرماید:

وَ أَشْعِرُوها قُلُوبَکُمْ وَ داوُوا بِهَا الأَسقامَ

 

 

ب : آسیبهای خانواده ( ۱۱ )

آسیبهای ناشی از همسر ( ۳ )

تاکنون سه مورد از آسیبهای خانواده ناشی از عملکرد همسر را مورد بررسی قرار دادیم اکنون ادامه همان موضوع را پی می گیریم:

۴- ناسازگاری :

از امیرمؤمنان (ع) نقل شده فرمود :

شَرُّ الزَّوْجاتِ مَنْ لا تُواتِی (۲)      

بدترین همسران آن زنی است که سازگار نباشد

المُؤاتاهُ : حُسْنُ الْمُطاوِعَهِ وَ الْمُوافَقَهِ وَ اَصْلُها اَلْهَمْزَهِ وَ اِنَّما جَعَلُوها واواً عَلی تَخْفیفِ الْهَمْزَهِ (۳)

 

 

۵ – خودآرایی برای غیر شوهر :

با توجه به این که در مورد خودآرایی در مباحث گذشته بصورت مبسوط بحث کردیم لذا اکنون فقط به حدیثی که رسولخدا (ص ) خطاب به زنی بنام حَوْلاء بیان فرمودند ترجمه می کنم.

ابتدا توضیح کوتاه در مورد زندگی حَولاء می دهیم.

ابن اثیر جزری در اُسدالغابه می نویسد:

اَلْحَولاءُ بِنْتُ تُوَیْت . هاجَرَتْ اِلَی الْمَدینَهِ و کانَتْ کَثیرَهَ الْعِبادَهِ

از عایشه نقل می کند که روزی حولاء بر وی گذرکرد و رسولخدا (ص) نیز حضور داشت.

 

عایشه خطاب به رسولخدا ( ص ) عرض کرد :

مردم فکر می کنند حولاء ( در اثر عبادت ) شبها نمی خوابد.

رسولخدا (ص) فرمود :

خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ ما تُطیقُونَ (۴)    

یعنی اعمال را به مقدار توان خود بجا آورید

 

باز از عایشه نقل شده روزی حولاء از محضر رسولخدا ( ص ) اجازه ورود خواست پیامبر ( ص ) اجازه دادند و به استقبال او رفتند.

 

من به رسولخدا (ص) عرض کردم :

أَتَقْبَلُ عَلی هذِهِ هَذَا الاِقْبال ؟!

 

پیامبر(ص) در پاسخ فرمودند :

إِنَّها کانَتْ تَأتینا زَمَنَ خَدیجَهَ وَ إِنَّ حَسَنَ الْعَهْدِ مِنَ الایمانِ (۵)

او در زمان خدیجه به خانه ما رفت و آمد داشت لذا زیبایی ، پیمان داری از ایمان است.

 

اکنون بر می گردیم به حدیث رسولخدا (ص) خطاب به حولاء در زمینه خودآرایی زن

یا حَوْلاءُ لا تُبْدی زینَتَکَ لِغَیْرِ زَوْجِکَ یا حَوْلاءُ لا یَحِلُّ لِامْرَئَهٍ أَنْ تُظْهِرَ مِعْصَمَها وَ قَدَمَها لِرَجُلٍ غَیْرِ بَعْلِها وَ اِذا فَعَلَتْ ذلِکَ لَمْ تَزَلْ فی لَعْنَهِ اللهِ وَ سَخَطِهِ و غَضِبَ اللهُ عَلَیْها (۶)

ای حولاء زیور خود را برای غیر شوهر نمایان مساز ای حولاء برای هیچ زنی حلال نیست که مچ و پای خود را برای مردی جز شوهرش آشکار سازد هرگاه چنین کند پیوسته مورد لعنت و ناخوشنودی خدا قرار می گیرد و خداوند برای او خشم می گیرد.

 


خطبه دوم:

مناسبتهای هفته :

هفته جاری دارای مناسبتهای متعددی است. از قبیل:

  •        عید سعید غدیر خم و هفته ولایت
  •        روز دانشجو و روزجهانی هواپیمایی
  •        سالگرد معرفی عراق به عنوان مسئول و آغازگر جنگ علیه ایران
  •        آغاز هفته پژوهش و روز جهانی حقوق بشر

 

 

الف : عید سعید غدیر

با تبریک این عید ولایت و روز تمام شدن نعمت الهی ، کامل شدن دین و روز ولایت و امامت بر عموم نمازگزاران ولایت مدار

بر خود لازم و ضروری می دانم بر حسب انجام وظیفه مطالبی را در اهمیّت و نقش سرنوشت ساز موضوع امامت مطرح سازم.

 

مقدمه :

موضوع امامت و رهبری یکی از مهم ترین موضوعات در جوامع بشری می باشد

و در ارتباط با اهمیت این موضوع در میان مسلمانان شهرستانی صاحب کتاب الملل و النحل می نویسد :

وَ أَعْظَمُ خِلافٍ بَیْنَ الاُمَّهِ خِلافُ الْاِمامَهِ ، إذ ما سُلَّ سَیْفٌ فِی الْاِسْلامِ عَلی قاعِدَهٍ دینِیَّهٍ مِثْلَ ما سُلَّ عَلَی الْاِمامَهِ فِی کُلِّ زَمَنٍ (۷)

لذا دور از منطقِ عقل است که کسی بگوید:

رسولخدا (ص) موضوع وصایت و خلافت خویش را مسکوت گذاشته یا تعیین سرنوشت آن را بر اُمّت واگذار نموده است.

در صورتیکه اگر زندگی و سیره رسولخدا (ص) بویژه بخشهای سیاسی آنرا مورد مطالعه و بررسی قرار بدهیم خواهیم دید که جزء اولین دل مشغولیهای آن بزرگوار موضوع ولایت و خلافت بعد از خویش بوده است.

زمانی که پیامبر (ص) پس از سه سال دعوت مخفی از ناحیه خداوند مأمور به تبلیغ علنی گردید

وآیه شریفه “وَ أَنْذِرْ عَشیرَتَکَ الْاَقْرَبینَ ” نازل شد. (۸)      

رسولخدا (ص) پس از جمع کردن فامیل در یک جلسه خطاب به آنان فرمود:

فَأَیُّکُمْ یُوازِرُ نِی عَلَى هذَا الْأَمْرِ عَلَى أَنْ یَکُونَ أَخِی وَ وَصِیّی وَ خَلیفَتِی فیکُم‏؟ (۹)

درآن جمع تنها کسیکه به این فراخوان پاسخ مثبت می دهد حضرت علی(ع) بوده ، لذا رسولخدا ( ص ) فرمود :

إِنَّ هَذا أَخِی وَ وَصِیّی وَ خَلیفَتِی فِیکُم فَاسْمَعُوا لَهُ وَ اَطیعُوا (۱۰)  

بر اساس گزارش کتب تاریخی و مفاد کتب روایی فریقین رسولخدا (ص) در مناسبتهای مختلف بر موضوع امامت و خلافت امیرمؤمنان (ع) وسایر ائمه (ع) تأکید فرموده است.

 

به چند مورد اشاره می کنم:

۱- احادیث وصایت :

از جمله فرمود : إِنَّ لِکُلِّ نَبِیٍّ وَصِیّاً وَ إِنَّ عَلِیّاً وَصِیّی وَ وارِثی(۱۱)

بی گمان هر پیامبری وصیّ و وارثی دارد و علی وصیّ و وارث من است.

۲- احادیث امامت :

از جمله فرمود : یا عَلِیُّ اَنْتَ وَصِیّی وَ خَلیفَتِی وَ اِمامُ اُمَّتِی بَعْدِی(۱۲)

ای علی پس از من تو وصیّ و جانشین من و امام امّت من هستی.

۳- احادیث هدایت :

سیوطی در تفسیر آیه شریفه ” اِنَّما اَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِکُلِّ قَوْمٍ هادٍ (۱۳) می نویسد:

رسولخدا ( ص ) فرمود :

اَلْمُنْذِرُ أَنَا وَ الْهادِیُ عَلِیُّ بْنُ اَبِی طالِبٍ(۱۴)

هشدار دهنده منم و هدایگر علی بن ابی طالب است.

۴- احادیث جانشین :

در منابع متعدد اهل سنّت از جمله در صحیح مسلم از رسولخدا ( ص ) نقل شده فرمود:

لا یَزالُ الدّینُ قائِماً حَتّی تَقُومَ السّاعَهُ اَوْ یَکُونَ عَلَیْکُمْ اِثْنا عَشَرَ خَلیفَهً کُلُّهُمْ مِنْ قُرَیْشٍ(۱۵)

این دین برقرار می ماند تا این که قیامت بر پا شود و تا دوازده خلیفه بر شما فرمان برانند که همگی آنان از قریش هستند.

 

 

حدیث غدیر :

مرحوم علامه امینی در کتاب الغدیر از ۱۱۰ نفر از اصحاب رسولخدا (ص) ۸۴ نفر از تابعان و ۳۶۰ نفر از دانشمندان قرنهای مختلف نام می برند حدیث غدیر را نقل کرده اند. (۱۶)  

از آن جمله است که تَرمَذی در سُنن خود می نویسد :

رسولخدا ( ص ) فرمود : مَنْ کُنْتُ مَوْلاهُ فَعَلِیٌّ مَوْلاهُ (۱۷)

هر که من مولای اویم پس علی مولای اوست

 

 

ب : اصلاح الگوی مصرف ( ۲۹ )

انواع اسراف ( ۱۳ )

اسراف در مسکن ( ۸ )

موضوعات متعددی در ارتباط با مسکن مطرح گردید که اجمال آن به ترتیب زیر است:

۱- مسکن از جمله نیازهای اولیّه انسان بوده و اهمیّت آن از دیدگاه اسلامی در حدّی است که اگر صاحب مسکن ورشکست گردد خانه او از مستثنیات دیون وی به حساب می آید و طلبکاران حق مصادره و مطالبه آن را ندارند.

۲- وسعت خانه ، برخورداری از فضای باز و مناسب به حدی ارزشمند است که در روایات بعنوان مایه سعادت و خوشبختی صاحب آن شمرده شده است.

۳- اجمالاً اشاره گردید که دین اسلام بر حسب احکام اولیّه خود دید مثبتی نسبت به مرتفع سازی ، متراکم سازی و آپارتمان نشینی ندارد البته به گونه ای که امروز مرسوم است و در صورت اضطرار رعایت کردن معیارها و ارزشهای دینی را در ساختمان سازی توصیه می نماید.

۴- برخورداری از فضای مناسب ، امکانات لازم جهت آرامش روحی، سلامت بهداشتی استحکام و مقاوم بودن در برابر حوادث، برخورداری از مکان مناسب برای عبادت خدا و ساخت آن به گونه ای که گرم و سرد کردن آن با مصرف حداقل انرژی ممکن باشد و جدا بودن محل دستشویی از قسمتهای نشیمن و پذیرایی و آشپزخانه و در نهایت توجه به معماری اسلامی در ساختمان سازی از جمله ویژگیهای مسکن از دیدگاه دین مقدس اسلام بود که مورد یادآوری قرار گرفت .(۱۸)  

 

    

ج : روز دانشجو :

یکی از مناسبتهای مهم هفته ۱۶ آذر روز دانشجو می باشد.

با تبریک این مناسبت به عموم دانشجویان عزیز فلسفه این نامگذاری ، مقاومت دانشجویان در برابر رژیم کودتا و اعتراض به ورود نیکسون معاون رئیس جمهور آمریکا به ایران بود.

که در این مبارزه دانشجویان دانشگاه تهران به خاک و خون کشیده شدند و سه نفر از دانشجویان بنامهای بزرگ نیا ، مهدی شریعت رضوی و احمد قندچی به شهادت رسیدند.

و این مبارزات با رهبری حضرت امام خمینی قدس سره همچنان استمرار پیدا کرد و در نهایت با پیروزی انقلاب اسلامی و سقوط رژیم استبدادی پهلوی و اخراج آمریکا از ایران و اشغال لانه جاسوسی ، انتقام شهدا گرفته شد.

چیزی که امروز در این شرایط حساس زمانی از اهمیّت فوق العاده برخوردار است و باید دانشجویان عزیز مورد توجه قرار بدهند رسالت جهانی آنان است که از ناحیه انقلاب مقدس اسلامی برعهده شان گذاشته شده است و این رسالت را امیرمؤمنان (ع) در دو جمله کوتاه و پرمغز خویش چنین بیان فرموده اند:

خَیْرُ الْعِلْمِ مَا أَصْلَحْتَ بِهِ رَشَادَ کَ وَ شَرُّهُ مَا أَفْسَدْتَ بِهِ مَعَادَ کَ (۱۹)

بهترین دانش آن است که به کار هدایت و رستگاری تو آید و بدترین دانش آن است که آخرت خویش را با آن تباه گردانی

بر اساس مفاد این روایت و بر مبنای آرمانها و اهداف انقلاب مقدس اسلامی و اهداف شهدا، رشد و تعالی بشریّت و اصلاح دنیا و آخرت جوامع بشری ، رسالت نهایی دانش و دانشجو می باشد .

 

 

د: پیامهای قطعنامه شورای حکّام:

عموم نمازگزاران عزیز در جریان قطعنامه اخیر شورای حکام علیه فعالیتهای هسته ای نظام جمهوری اسلامی و همچنان مواضع قاطع مسئولان محترم نظام قرار دارید

با توجه به اینکه این قطعنامه در شرایط ویژه حاکم بر جهان و منطقه خاورمیانه صادر گردیده است لذا پیامهای متعددی را در بر داردکه باید مورد توجه جهانیان بویژه مسلمانان و ملت متعهد ایران قرار بگیرد.

من در این فرصت کوتاه چند مورد از این پیامها را مورد اشاره قرار میدهم:

۱- صدور این قطعنامه و تصوب اعزام سی هزار نیروی آمریکا نظامی به افغانستان و ایجاد ناامنی و کشتار شیعیان یمن با تحریکات آمریکا و اسرائیل و همچنان ادامه و استمرار اشغالگری ، ترور و ناامنی در عراق ، افغانستان و پاکستان نشان می دهد که شعار تغییر رئیس جمهور آمریکا دروغ و فریبی بیش نبوده است

۲- صدور این قطعنامه با توافق و هماهنگی صاحبان حق وِتو در شورای امنیّت سازمان ملل نشان داد که: اَلْکُفْرُ مِلَّهٌ واحِدَهٌ

و اینکه هیچکدام از این کشورها قابل اعتماد نمی باشند و برای رسیدن به اهداف شوم خود آماده هستند تمامی مقررات ، ضوابط و تعهدات خویش را زیر پا بگذارند لذا ضرورت دارد روابط دیپلوماسی با این کشور ها متناسب با مواضع جدید آنان تنظیم گردد

۳- یکی دیگر از پیامهای مهم این قطعنامه به صاحبان تریبون و قلم و نخبگان سیاسی و رهبران گروهها و جریانهای سیاسی کشور این است که اختلافات داخلی می تواند یکی از علل اساسی وحدت استکبار علیه اسلام و مسلمین باشد.

۴- در نهایت مهترین پیام این قطعنامه بر مسئولان و ملّت متعهد ایران این است که استکبار جهانی از انقلاب اسلامی ما احساس خطر جدّی میکند لذا این موضوع کشورهای مستکبر جهان را با آن همه اختلافات در کنار هم قرار می دهد پس ما نیز باید همانند سالهای گذشته در دفاع از حقوق مشروع و آرمانهای انقلاب اسلامی خویش همچنان پشت سر رهبری جدّی و مصمّم باشیم.

و به مفاد این آیه شریفه کمال باور را داشته باشیم که:   لا تَحْزَنْ إِنَّ اللهَ مَعَنا (۲۰)

 

 

هـ : همایش شعر دفاع مقدس:

امروز سومین همایش دفاع مقدس استان، در شهرستان خوی درحال برگزاری است با تقدیر و سپاس از مسئولان محترم برگزار کننده همایش و قدردانی از شعرای متعهد دفاع مقدّس ، لازم میدانم این نکته را یادآوری کنم که:

شعرای بزرگوار در این زمینه مسئولیّت سنگینی برعهده دارند چون وظیفه دارند: شیرینی ها و تلخی های جبهه ، قهرمانی های ملّت ایران و رزمندگان ، در عین حال مظلومیّت و غربت آنان ، ایثار و جهادِ جهادگران و شهامت خانواده شهدا و در نهایت قداست و عزّت شهدای مظلوم را در قالب هنر و شعر به نمایش گذاشته و درگستره تاریخ ماندگار سازند.  

 

پی نوشت :

(۱)     نهج البلاغه خطبه ۱۹۱

(۲)     غُرَرِ الْحِکَمْ     ح ۵۶۸۶                

(۳)     لسان العرب / ابن منظور ماده ( اتی )

(۴)     صحیح / مسلم   ح ۷۸۵              

(۵)     اُسد الغابه فی معرفه الصحابه / ابن اثیر   ج ۵   ص ۴۱۲                

(۶)     مستدرک الوسائل / محدث نوری   ج ۱۴ ص ۲۴۲

(۷)     نظام الحُکم و الاداره فی الاسلام / محمد مهدی شمس الدین   (مقدمه)

(۸)     سوره شعرا   آیه ۲۱۴            

(۹)     المناقب / ابن شهر آشوب   ج ۱   ص ۳۰۶                  

(۱۰)     همان

(۱۱)     تاریخ دمشق / ابن عساکر ج ۴۲   ص ۳۹۲        

(۱۲)     کتاب الامالی / صدوق ص ۴۳۴              

(۱۳)     سوره رعد آیه ۷        

(۱۴)     در المنثور / سیوطی ج ۴ ص ۵۴۰

(۱۵)     صحیح / مسلم ج ۳ ص ۱۴۵۳    

(۱۶)     الغدیر / علاّمه امینی ج ۱ ص ۱۴۱ – ۱۴۴                

(۱۷)     سنن / تَرمذی ج ۵   ص ۶۳۳  

(۱۸)     اسلام و الگوی مصرف / دکتر کلانتری ص ۱۷۴  

(۱۹)     غررالحکم / آمری   ج ۳   ص ۴۳۴

(۲۰)     سوره توبه آیه ۴۰

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر