یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۸۸/۰۹/۲۷) خطبه های نماز جمعه خوی – ۲۷ آذر ۱۳۸۸

خطبه اول: الف: تقوی از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه (۵۷): امیرمؤمنان (ع) در ادامه خطبه ۱۹۱ نهج البلاغه می فرماید : وَ کُونُوا عَنِ الدُّ نْیا نُزّاهاً وَ اِلَی الْآخِرَهِ وُ لاّهاً در برابر دنیا خویشتن دار و بر آخرت دلباخته باشید وَ لا تَضَعُوا مَنْ رَفَعَتْهُ التَّقْوی کسی را که تقوی او […]

خطبه اول:

الف: تقوی از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) در نهج البلاغه (۵۷):

امیرمؤمنان (ع) در ادامه خطبه ۱۹۱ نهج البلاغه می فرماید :

وَ کُونُوا عَنِ الدُّ نْیا نُزّاهاً وَ اِلَی الْآخِرَهِ وُ لاّهاً

در برابر دنیا خویشتن دار و بر آخرت دلباخته باشید

وَ لا تَضَعُوا مَنْ رَفَعَتْهُ التَّقْوی

کسی را که تقوی او را بلندمرتبه ساخته خوار مشمرید

وَ لا تَرْفَعُوا مَنْ رَفَعَتْهُ الدُّ نْیا

و آن کس که دنیا عزیزش کرده گرامی ندارید

وَ لا تَشیموا بارِقَها

برق درخشنده دنیا شما را خیره نکند

وَ لا تَسْمَعُوا ناطِقَها

سخن ستاینده دنیا را نشنوید

وَ لا تُجیبُوا ناعِقَها

به دعوت کننده بسوی دنیا پاسخ ندهید

و لا تَسْتَضیعُوا بِاِشْراقِها

و از تابش دنیا روشنایی نخواهید

وَ لا تُفْتَنُوا بِأَعْلاقِها (۱)

فریفته کالاهای به ظاهر نفیس دنیا نگردید

 

 

ب : بصیرت دینی (۲)

جلسه گذشته در توضیح ویژگیهای انسان بصیر از دیدگاه امیرمؤمنان (ع) دو واژه « سَمِعَ » و « فَتَفَکَّرَ » رامطرح کردیم.

توضیحات لازم در زمینه کلمه « سَمِعَ » داده شد اکنون به توضیح واژه « فتَفَکَّرَ » می پردازیم:

فَإِنَّمَا الْبَصیرُ مَنْ سَمِعَ فتَفَکَّرَ

شهید مطهری (ره) در معنی تفکُّر می نویسد:

تفکّر عبارت است از مربوط کردن چند معلوم به یکدیگر برای بدست آوردن معلوم جدید و تبدیل کردن یک مجهول به معلوم (۲)

  

جایگاه تفکّر و نقش او در بصیرت انسان :

اگر بخواهیم به جایگاه واقعی اندیشه و تفکّر و نقش اساسی او در رشد و توسعه بصیرت انسان دست پیدا بکنیم لازم است احادیث و روایات اهل بیت (ع) را مورد توجه قرار بدهیم لذا چند نمونه از فرمایشات آن بزرگواران را مطرح می کنیم:

۱- از رسولخدا (ص) نقل شده است فرمود :

إِنَّ التَّفَکُّرَ حَیاهُ قَلْبِ الْبَصیرِ کَما یَمْشِی الْمُسْتَنیرُ فِی الظُّلُماتِ بِالنُّورِ یُحْسِنُ التَّخَلُّصَ وَ یُقِلُّ التَّرَ بُّصَ (۳)

اندیشه ، مایه حیات دل شخص با بصیرت است و همانگونه که اگر شخص چراغ به دست در تاریکیها در پرتو نور چراغ ، راه رود بخوبی خود را نجات می دهد و کمتر درنگ و توقف می کند.

۲- امیرمؤمنان (ع) در نهج البلاغه می فرماید :

مَنْ تَفَکَّرَ أَبْصَرَ (۴)

هرکه بیاندیشد بینا شود.

۳- باز آن بزرگوار می فرماید :

رَحِمَ اللهُ امْرَأً تَفَکَّرَ فَاعْتَبَرَ وَاعْتَبَرَ فَأَبْصَرَ (۵)

خدا بیامرزد کسی را که بدرستی فکر کند و عبرت گیرد و آگاهی یابد و بینا شود.

۴- صاحب مجمع البحرین در ضمن معنی تفکر این حدیث را از رسولخدا (ص) نقل می کند که فرمود :

تَفَکُّرِ ساعَهٍ خَیْرٌ مِنْ عِبادَهِ سِتّینَ سَنَهً (۶)

ساعتی تفکر و اندیشه کردن بهتر از ۶۰ سال عبادت است.

سپس در توجیه آن ، مطلبی را از فخر رازی می آورد که گفته :

أَنَّ الْفِکْرَ یُوصِلُکَ اِلَی اللهِ وَ الْعِبادَهُ تُوصِلُکَ اِلی ثَوابِ اللهِ وَ الَّذِی یُوصِلُکَ اِلَی اللهِ خَیْرٌ مِمّا یُوصِلُکَ اِلی غَیْرِ اللهِ (۷)  

چون اندیشه تو را به خدا می رساند درحالیکه عبادت تو را به پاداش خدا می رساند و چیزی که انسان را به خود خدا برساند به مراتب بهتر است از چیزی که او را به غیر خدا برساند.

 

 

توضیح :

با توجه به مفاد روایات مطرح شده ، اهمیّت و نقش سرنوشت ساز تفکّر و اندیشه در بصیرت پیدا کردن انسان کاملاً مشخص می گردد.

لذا انسان بصیر پس از دریافت اخبار و اطلاعات متعدد از بیرون و پرداختن به تدبّر و اندیشه در مفاد آنها و تجزیه و تحلیل کردن در ارتباط با حقیقت ، صحّت و سقم آنها به یک جمع بندی و در نهایت به نتیجه مطلوب و مورد نظر می رسد و قدرت پیدا می کند حوادث و پدیده های پیرامونی خود را با درایت کامل درک کرده و موضع گیری صحیح داشته باشد و در مواقع حساس و بحرانی مسیر حق و راه مستقیم را گم نکند.


خطبه دوم :

هفته جاری دارای مناسبتهای متعددی است. از جمله :

۱- آغاز سال ۱۴۳۱ قمری

۲- آغاز هفته امر به معروف و نهی از منکر

۳- سالگرد شهادت آیت الله مفتح (ره)

۴- روز وحدت حوزه و دانشگاه

این چهار مناسبت مربوط به امروز جمعه می باشد.

۵- شنبه دوم محرم ، روز ورود کاروان اباعبدالله الحسین (ع) به کربلا است.

الف : اصلاح الگوی مصرف (۳۱)

اسراف در پوشش (۲)

قبل از پرداختن به مباحث و موضوعات اصلی لازم است به یک نکته اساسی اشاره کنم و آن اینکه بر اساس مفاد برخی از روایات و سیره اهل بیت (ع) توجه و رعایت کردن مقتضیّات زمان در پوشش لازم است.

برای اثبات این مطلب ضرورت دارد مواردی را مورد اشاره قرار بدهیم :

۱- مرحوم کلینی با سند صحیح از حَمّاد بن عثمان نقل می کند که گفت :

کُنْتُ حاضِراً عِنْدَ اَبِی عَبْدِالله (ع) اِذْ قالَ لَهُ رَجُلٌ أَصْلَحَکَ اللَّهُ ذَکَرْتَ أَنَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (ع) کَانَ یَلْبسُ الْخَشِنَ، یَلْبَسُ الْقَمِیصَ بِأَرْبَعَهِ دَرَاهِمَ، وَ مَا أَشْبَهَ ذَلِکَ وَ نَرَى عَلَیْکَ اللِّبَاسَ الْجَیِّدَ ؟

در خدمت امام صادق (ع) بودم مردی ( بصورت انتقاد آمیز ) به ایشان عرض کرد:

شما می گویید علی بن ابی طالب (ع) لباس زبر و خشن و پیراهن چهار درهمی می پوشید و حال آنکه خودتان لباس مرغوب می پوشید؟

امام (ع) فرمود :

إِنَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (ع) کَانَ یَلْبَسُ ذَلِکَ فِی زَمَانٍ لَا یُنْکَرُ، وَ لَوْ لَبِسَ مِثْلَ ذَلِکَ الْیَوْمَ لَشَهِرَ بِهِ ، فَخَیْرُ لِبَاسِ کُلِّ زَمَانٍ لِبَاسُ أهْلِهِ غَیْرَ أَنَّ قائِمَنا أَهْلَ الْبَیْت اِذا قامَ لَبِسَ لِباسَ عَلِیٍّ وَ سارَ بِسیِرَتِهِ (۸)  

علی بن ابی طالب (ع) چنین لباسی را در دوران سختی و تنگنا می پوشید و اگر امروز ( که وضع رفاهی مسلمانان بهبود یافته ) مانند همان لباس بپوشد به آن مشهور می شود( لباس شهرت ناپسند است ) بهترین لباس در هر زمان لباس مردم همان زمان است.

 

 

کلام مرحوم کاشف الغطاء :

مرحوم شیخ جعفر کاشف الغطاء از فقهایی هستند که شیخ انصاری (ره) در کتاب مکاسب خود متجاوز از ۴۰ مورد فقط از شرح قواعد ایشان استفاده کرده و تعبیراتی که از کاشف الغطاء می کند عبارت اند از :

بَعْضُ الْاَساطین، ( ۲۶ مورد) یا شِیخُ مَشایِخِنا یا فَقیهِ عَصرِه (۹)    

ایشان کتابی فقهی دارند بنام کشف الغطاء که اخیراً در چهار مجلّد چاپ شده است در ضمن مباحث مربوط به لباس نمازگزار مستحبّات پوشش را در ۱۳ مورد مطرح فرموده است.

از آن جمله می نویسد:

وَ مِنْها : أَنْ یَلْبَسَ وَ یَتَزَیَّنَ بِالْفاخِرِ فی زَمانِ اِتِّساعِ الْاُمُورِ عَلَی الْخَلْقِ ، وَ بِالرَّدِیءِ فِی زَمانِ الضَّیْق ، وَ بِذلِکَ اِخْتَلَفَ حالُ رَسُولِ اللهِ (ص) وَ حالُ اَکْثَرِ الْأَئِمَّهِ (ع)(۱۰)

از مستحبّات پوشش بر انسان آن است که هرگاه وضع معیشتی مردم خوب است و درگشایش به سر می برند لباس فاخر و زیبا بپوشد و هر زمان آنان در تنگنا هستند لباسی ارزان قیمت و سطح پایین به تن کند. حال و وضع پیامبر(ص) و بیشتر امامان نیز بر همین اساس متفاوت بود.

 

  

ب : بایدهای و نبایدهای محرم :

با توجه به اول محرم الحرام و آغاز هفته امر به معروف و نهی از منکر لازم است مسائلی را همه مورد عنایت و توجه قرار بدهیم :

۱- لازم است فلسفه قیام اباعبدالله (ع) در لابه لای مسائل فرعی و حاشیه ای فراموش نشود و برای فهمیدن و فهماندن این نهضت الهی حضرات آقایان علمای بزرگوار این حماسه عظیم را در سه محور بصورت تحلیلی مورد بررسی قرار بدهند.

الف : بررسی و تحلیل زمینه های قیام عاشورا

ب : تشریح حوادث و اتفاقات داخل قیام

ج : تبیین آثار و نتایج قیام عاشورا در طول تاریخ

 

۲- با توجه به اینکه امروز لبه تیز حملات ناجوانمردانه استکبار جهانی ، جوانان عزیز می باشند لذا آقایان سخنرانان ، امنای مساجد و مسئولان هیئتهای عزاداری و توده اهالی مساجد شرایط و زمینه های لازم را برای جذب جوانان به مساجد و اجتماعات معنوی ایام محرم فراهم سازند و خدایی نکرده برخورد منفی و حذفی با آنان نداشته باشند.

 

۳- عظمت و جایگاه قیام و شهادت اباعبدالله الحسین (ع) به حدّی است که امام صادق (ع) خطاب به زراره می فرماید:

یَا زُرَارَهُ إِنَّ السَّمَاءَ بَکَتْ عَلَى الْحُسَیْنِ أَرْبَعِینَ صَبَاحاً (۱۱)

لذا همه عزاداران اباعبدالله الحسین (ع) باید دقت داشته باشیم که تمامی کارهای خود را از قبیل:

سخنرانی ، مداحی ، احسان ، مدیریت هیئت ، ارائه خدمات به عزاداران و حضور در مراسم ، در نهایتِ اخلاص و توأم با معنویت انجام دهیم و خدایی نکرده این مراسم را به اغراض و اهداف نفسانی آلوده نکنیم. انشاء ا…

 

 

ج : روز وحدت حوزه و دانشگاه :

با تسلیت شهادت آیت الله مفتح که یکی از پایه گذاران اصلی مسئله وحدت حوزه و دانشگاه بودند روز وحدت حوزه و دانشگاه را به عموم حوزویان و دانشگاهیان کشور بویژه همشهریان تبریک میگویم.

خدا را شاکریم که چندین سال است این مناسبت در شهرستان خوی با اجتماع و برنامه های پرشور هر دو قشر برگزار می شود.

امسال نیز طی هماهنگی های قبلی ، جلسه باشکوهی با حضور مسئولان و جمعی از اساتید دانشگاه و حوزه و طلاّب حوزه های نمازی و الزهرا (س) و دانشجویان دانشگاههای آزاد اسلامی، پیام نور، دانشکده علوم قرآنی ، فنی و حرفه ای ، پرستاری و مهدیه برگزار گردید.

ضمن سخنرانی مسئولان و اساتید مراکز علمی و ارائه مقالات ازسوی دانشجویان و طلاّب در موضوعات مختلف در نهایت با اهداء هدایایی به حائزین رتبه های بالای علمی و فعالین در عرصه های تحقیقی و پژوهشی خاتمه پیدا کرد.

 

 

د : تبیین مواضع مقام معظم رهبری مدظله :

به دنبال توهین به ساحت مقدّس رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی قدس سره ، مقام معظم رهبری مدظله العالی روز یکشنبه گذشته در جمع هزاران تن از روحانیّان و مبلّغان دینی ماه محرم الحرام سخنرانی مبسوطی ایراد فرمودند که برای عموم مردم ایران راهگشا و سرنوشت ساز بود و بدنبال آن طلاب حوزه های علمیه ، دانشجویان دانشگاهها و اقشار جامعه و مردم ولایت مدار ایران اسلامی با راه اندازی اجتماعات، راهپیمایی، تظاهرات و صدور بیانیّه ، مواضع قاطع خود را در حمایت از ولایت و اعلان انزجار از استکبار جهانی و سران فتنه اعلام نمودند.

و امروز نیز نمازگزاران جمعه در سطح کشور بعنوان چندمین بار طی راهپیمایی مواضع خود را اعلان خواهند کرد.

می خواهم به چند مورد از بیانات مقام معظم رهبری مدظله که در راستای بالا بردن سطح بصیرت و آگاهی جامعه در ارتباط با حوادث اخیر بیان فرمودند یادآوری نمایم.

 

الف : با تقدیر از حضور آگاهانه و پرشور مردم در صحنه و دعوت عموم به ویژه دانشجویان عزیز به حفظ کردن آرامش فرمودند:

این بنای استوار که هندسه آن الهی است و بنای آن هم با دست یک مرد الهی پایه ریزی شده و بقای آن نیز به پشتوانه یک ملت الهی است، استوار خواهد ماند و مخالفان آن به اهداف خود نخواهند رسید.

 

ب : با تبیین نقش تبلیغ و روشنگری صحیح در دوران فتنه به قضایای بعد از انتخابات اشاره کرده و فرمودند:

بعد از انتخابات متأسفانه عده ای قانون شکنی و ایجاداغتشاش کردند و زمینه ای را بوجود آوردند که دشمنِ مأیوس و ناامید جان بگیرد و آن قدر جسارت پیدا بکند که در مقابل چشم انبوه دانشجویان علاقه مند به امام (ره) ، انقلاب و نظام اسلامی به امام (ره) اهانت بکند.

 

ج : با خطاب به سران اغتشاش و بوجود آورندگان فتنه فرمودند :

وقتی از اصلی ترین شعار جمهوری اسلامی، یعنی استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی، اسلام آن حذف می شود، آقایان باید به خود بیایند و بفهمند که راه غلطی را می روند.

وقتی در روز قدس که اساس آن برای دفاع از فلسطین و مقابله با رژیم صهیونیستی است، به نفع رژیم غاصب و برضد فلسطین شعار داده می شود، باید متنبّه شوند و تبرّی خود را از این جریان اعلام کنند.

چرا هنگامی که سران ظلم و استکبار که مظهر آن آمریکا، فرانسه و انگلیس است از آنها حمایت می کنند، متنبّه نمی شوند؟

چرا هنگامی که افراد فاسد فراری و سلطنت طلب و توده ای از آنها حمایت می کنند، به خود نمی آیند و متوجه نمی شوند که مسیر آنها غلط و اشتباه است؟(۱۲)

اکنون بعد از این مواضع روشنگرانه و پدرانه مقام معظم رهبری مدظله العالی تکلیف همه روشن و مشخص گردید دیگر هیچ گونه بهانه ای برای کسی باقی نمی ماند.

و لازم است تمامی انسانهایی که خود را در داخل خانواده انقلاب می دانند از این مواضع الهی آن بزرگوار حمایت و تبعیّت بکنند در غیر این صورت نباید خود را در داخل این دایره بدانند.

 

 

ولی چرا ؟

اینجا سؤالی که باقی می ماند این است که تمامی این حوادث و مسائل در این برهه از زمان چرا اتفاق می افتد ؟

این سوال باید پاسخ داده شود به نظر من همه این حوادث حکایت از مظلومیت رهبری دارد چون ولایت مداران ، نخبگان ، خواص و مسئولان نظام باید بپذیرند که به دستورات کلیدی و اساسی رهبری در طول سالیان متمادی عمل نکرده اند ؛ لذا نتیجه غیر از این نخواهد بود.

من چند نمونه از فرمایشات آن بزرگوار را مطرح می کنم که تاکنون بر زمین مانده است:

۱- موضوع ضرورت بالا بردن بصیرت جامعه که سالیان متمادی است مطرح می فرمایند

۲- موضوع شبیخون فرهنگی و به دنبال آن مطرح کردن ناتوی فرهنگی

۳- توصیه های مکرر به دستگاه دیپلوماسی کشور

۴- موضوع مبارزه جدی با فساد مالی و اقتصادی

۵- موضوع مظلومیت فرهنگ در کشور

۶- موضوع رسالت خواص در حوادث و پیشامدها

۷- موضوع حفظ وحدت که نوعاً ارکان نظام علیه همدیگر موضع گیری و افشاگری می کنند.(۱۳)

و دهها موضوع اساسی دیگر که معمولاً با همه آنها برخورد شعاری شده است.

لذا اگر بخواهیم دیگر شاهد این قبیل حوادث و فتنه ها نباشیم باید به فرمایشات مقام معظم رهبری مدظله با جان دل و از روی اعتقاد عمل بکنیم.

 

پی نوشت:

(۱)   نهج البلاغه / ترجمه دشتی خطبه ۱۹۱

(۲)   مجموعه آثار / شهید مطهری ج ۵   ص ۴۵

(۳)   بحار الانوار / علامه مجلسی   ج ۹۲   ص ۱۷/۱۷            

(۴)   نهج البلاغه نامه ۳۱                

(۵)   نهج البلاغه خ ۱۰۳              

(۶)   کنزالعمال / هندی ج ۳ ص ۱۰۶          

(۷)     مجمع البحرین / طریحی ج ۳ ص ۱۴۰

(۸)     فروع کافی / کلینی ج ۶   ص ۴۴۴                      

(۹)     هدایه الطالب الی مصادر المکاسب / جعفری ص ۱۵۸

(۱۰)   کشف الغطاء / شیخ جعفر کاشف الغطاء ج ۳ ص ۳۵

(۱۱)   بحار الأنوار / علامه مجلسی ج‏۴۵ ص ۲۰۶

(۱۲)   سایت دفتر مقام معظم رهبری مدظله

(۱۳)   سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر