شنبه ۱ آبان ۱۴۰۰ - السبت 17 ربيع أول 1443

(۱۳۸۸/۱۰/۱۸) خطبه های نماز جمعه خوی – ۱۸ دی ۱۳۸۸

خطبه اول : الف : تقوی از دیدگاه امیر المومنین (ع) در نهج البلاغه (۶۰) امیر مؤمنان (ع) در خطبه ۱۹۱ در ضمن توصیف دنیا و بیان ویژگیهای آن می فرماید: حالُها اِنْتِقالٌ                      حال دنیا دگرگونی دایمی است وَ وَطْأَتُها زِلْزالٌ                     و گام های محکمش لرزان است وَ عِزُّها ذُلٌّ                               عزّت آن ذلّت است […]

خطبه اول :

الف : تقوی از دیدگاه امیر المومنین (ع) در نهج البلاغه (۶۰)

امیر مؤمنان (ع) در خطبه ۱۹۱ در ضمن توصیف دنیا و بیان ویژگیهای آن می فرماید:

حالُها اِنْتِقالٌ                     

حال دنیا دگرگونی دایمی است

وَ وَطْأَتُها زِلْزالٌ                    

و گام های محکمش لرزان است

وَ عِزُّها ذُلٌّ                              

عزّت آن ذلّت است

وَ جِدُّ ها هَزْلٌ                      

برنامه های جدی دنیا شوخی است

وَ عُلْوُها سُفْلٌ (۱)                    

و بلندی دنیا عین سقوط است    

 

 

توضیحات :

۱-    اما دگرگونی و تغییرات دنیا بر کسی پوشیده نیست ؛ اگر تمامی پدیده های جهان هستی را مورد مطالعه قرار بدهیم خواهیم دید هیچکدام ثبات و دوام ندارند عمرها ، مقام ها ، ثروت ها ، حکومت ها ، دوستی ها ، دشمنی ها، فعالیتها ، روزها ، شبها و … همه در حال گذر و تغییر هستند

۲-    اما متزلزل و لرزان بودن گامهای دنیا ؛ چون انسان در این سرای ناپایدار به هر چیزی تکیه بکند از قبیل: ثروت ، مقام ، دانش ، حکومت ، فرزندان و اقوام تمامی آنها موقتی و پایان یافتنی هستند.

۳- اما اینکه عزّت دنیا عین ذلّت است ؛ چون عزّتهای مادی موجب وابستگی های شدید می شود و همین وابستگی ها انسان را به ذلّت می کشاند چون برای حفظ آن باید در مقابل هر کس و ناکس سر فرود آورد.(۲)

امام زین العابدین (ع) می فرماید :

فَاِنَّ الشَّریفَ مَنْ شَرَّفَتهُ طاعَتُکَ وَ الْعَزیزَ مَنْ اَعَزَّتْهُ عِبادَتُکْ (۳)

شریف کسی است که طاعت توبه او شرف بخشیده و عزیز و قدرتمند کسی است که عبادت تو او را داشته باشد.

 

 

ب : بصیرت دینی (۵) :

امیرمؤمنان (ع) پس از بیان چند ویژگی برای انسان بصیر

۱-    بشنود و بیندیشد

سَمعَ فَتَفَکَّرَ

۲-    ببیند و بینا شود  

نَظَرَ فَاَبْصَرَ

۳-    از عبرتها سود ببرد    

وَ انْتَفَعَ بِالْعِبَرِ

 

 

در ادامه چنین بیان می فرمایند :

ثُمَّ سَلَکَ جَدَداً وَاضِحاً                

سپس در جاده روشنی گام نهد

یَتَجَنَّبُ فِیهِ الصَّرْعَهَ فِی الْمَهاوِی              

از افتادن در پرتگاهها دوری کند.

وَ الضَّلالَ فِی الْمَغاوِی                

واز گم شدن در کوره راهها دوری کند

 

 

توضیح :

ابتدا لازم است معنی چند واژه توضیح داده شود .

۱- جَدَدْ :

در مجمع البحرین می نویسد :

الْجَدَدُ : اَلْاَرْضُ الْصُلْبَهُ الَّتِی یُسْهَلُ الْمَشْیُ فِیها (۴)  

جَدد یعنی زمین سفت و سختی که راه رفتن روی آن آسان و راحت باشد

 

۲- اَلْمَهاوِی :

جمع مِهواه بر وزن (مِقداد) به معنای گودال یا

پرتگاهی است که انسان در آن سقوط می کند. (۵)

۳- اَلْمَغاوِی :

جَمْعُ مِغْواهٍ وَ هِیَ الشُّبْهَهُ الَّتِی یَضِلُّ بِهَا النّاسُ (۶)

در واقع این فراز از فرمایشات مولا امیرمؤمنان (ع) ثمره و نتیجه مطالب قبلی است یعنی اگر انسان :

۱- بتواند حقایق و پدیده های پیرامونی خود را خوب دریافت کند.

۲- و بتواند روی آنها درست اندیشه و تدبّر نماید.

۳- و بتواند از تجزیه و تحلیل و عبرت آموزی از حوادث سود ببرد.

۴- در نهایت خواهد توانست :

الف : راه مستقیم و روشنی انتخاب نماید.

ب : و خود را از پرتگاههای زندگی نجات بخشد.

ج : از افتادن در فتنه شبهات اجتناب کند.

امیرمؤمنان (ع) در ادامه می فرماید :

وَ لا یُعینُ عَلی نَفسِهِ الغُواهَ  

یعنی انسان بصیر گمراهان را

بِتَعَسُّفٍ فِی حَقٍّ          

با سازش کاری در بیان حق

اَو تَحْرِیفٍ فِی نُطقٍ      

یا با تحریف و اخلال در گفتار

اَو تَخَوُّفٍ مِن صِدقٍ (۷)

و یا بخاطر ترس از صدق و صفا            

بر خود مسلّط نمی سازد

 

 

توضیح :

بعضی از افراد ضعیف النفس و عافیت طلب هنگامی که در برابر انسانهای گمراه قرار می گیرند سعی دارند با چشم پوشی از بعضی حقایق یا تحریف در برابر مطالب حق یا ترس از راستگویی و صراحت در بیان، مخالفتهای آنها را کاهش دهند و همین امر سبب می شود که آنها بر انسان مسلّط شوند و جسور گردند که جلوگیری از آنان بعد از آن مشکل خواهد شد.

باید با صراحتِ آمیخته با ادب و دلسوزی حقایق را بیان کرد و از مخالفت گمراهان نترسید آنها غالباً در برابر موضع گیری های شجاعانه عقب نشینی می کنند و اجازه جسارت به خود نمی دهند.(۸)


خطبه دوم :

هفته جاری دارای مناسبتهای مهم و متعددی است از قبیل:

۱- روز شنبه ۱۹ دی ماه قیام خونین طلاّب حوزه علمیّه قم در اعتراض به مقاله ساواک علیه رهبر کبیر انقلاب اسلامی در سال ۵۶ هـ .ش می باشد.(۹)

لازم است قیام ۱۹ دی ازچند جهت مورد توجه جدّی و تحلیل واقع بینانه قرار بگیرد .

الف : ریشه و اساس بوجود آمدن این قیام که خودش مبدأ و اساس سایر قیام ها و خیز عمومی ملت ایران اسلامی گردید دفاع از جایگاه والای فقاهت و مرجعیّت بود .

یعنی همان عاملی که در نوع مبارزات و نهضتهای شیعه بویژه ایرانیان در طول تاریخ اسلام مشهود و ملموس است.

ب : این قیام در آن ظرف زمانی از عمق بصیرت ، زمان شناسی ، دشمن شناسی ، و درک واقعیات حوزه علمیه قم و مردم این شهر حکایت دارد که به موقع موضع گیری و اقدام کردند و از حرکت خویش نتیجه گرفتند.

ج : شهدای ۱۹ دی در اوج قدرت استعمار و استبداد در این کشور و درنهایت غربت و بی کسی جان شیرین خود را تقدیم دفاع از حریم ولایت ، حُریّت و آزادی ملّت مسلمان ایران کردند.

۲- روز سه شنبه ۲۲ دیماه سالروز تشکیل شورای انقلاب به فرمان رهبر کبیر انقلاب اسلامی است که در سال ۵۷ .ش از پاریس خطاب به ملت ایران صادر فرمودند.(۱۰)  

مناسبت دوم همین روز انتصاب مقام معظم رهبری مدظله العالی به امامت جمعه تهران از سوی رهبر کبیر انقلاب اسلامی در سال ۵۸ .ش می باشد.

 

 

الف : اصلاح الگوی مصرف (۳۲)

اسراف در پوشش (۳)

ابتدا لازم به یادآوری است که یکی از مباحث لازم و ضروری در ارتباط با پوشش ، اندازه و حدود شرعی آن در زنان و مردان است

لکن بدلیل اینکه اولاً بحث فعلی ما بررسی پوشش از بُعد اسراف می باشد نه تبیین حدود شرعی آن

و ثانیاً با در نظر داشتن اینکه بررسی حدود شرعی پوشش نیازمند به یک بحث گسترده و فراگیر است

لذا فعلاً از این بحث صرف نظر می کنیم . انشاء ا… در مناسبتهای دیگر این بخش را نیز پی خواهیم گرفت .

 

آیا داشتن لباسهای متعدد اسراف است ؟

یکی از پرسشهایی که مدام از مبلّغان دینی پرسیده می شود و یا در عُرف جامعه در برابر آن موضع گیری می شود داشتن لباسهای متعدد است.

به دلیل اهمیّت موضوع برای مسلمانان حتی به کرّات از ائمه (ع) نیز سوال شده است از جمله:

الف : اسحاق بن عمّار که از ثِقات روات شیعه است می گوید :

قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِالله (ع) یَکُونُ لِی ثَلاثَهُ أَقْمِصَهٍ ، قالَ : لا بَأسَ (۱۱)

از امام صادق (ع) پرسیدم : من سه تا پیراهن دارم . امام (ع) فرمود : اشکال ندارد.

 

ب : باز اسحاق بن عمّار می گوید :

سَئَلْتُ أَبا عَبْدِالله (ع) عَنِ الرَّجُلِ یَکُونُ لَهُ عَشَرَهُ أَقْمِصَهٍ یُراوِحُ بَیْنَها ؟ قالَ : لا بَأسَ (۱۲)

 

ج : باز اسحاق بن عمّار می گوید :

قُلْتُ لِاَبِی عَبْدِالله (ع) یَکُونُ لِلْمُؤْمِنِ عَشَرَهُ أَقْمِصَهٍ ؟

قالَ : نَعَمْ ، قُلْتُ عِشْرُونَ ؟ قالَ : نَعَمْ . قُلْتُ : ثَلاثُونَ ؟

قالَ : نَعَمْ . لَیْسَ هَذا مِنَ السَّرَفِ ، اِنَّمَا السَّرَفُ أَنْ تَجْعَلَ ثَوْبَ صَوْنِکَ ثَوْبَ بِذْلَتِکَ (۱۳)

به امام صادق (ع) عرض کردم: شخص مؤمن می تواند ۱۰ پیراهن داشته باشد؟

فرمود : آری. عرض کردم : بیست پیراهن چطور؟ فرمود : آری.

پرسیدم : سی پیراهن ؟   فرمود : آری این اسراف نیست.

اسراف آن است که از لباس بیرونی و رسمیّت که آبروی تو را در انظار مردم حفظ می کند بعنوان لباس خانگی استفاده کنی.

 

 

ب : ساخت دیوار فولادی :

از جمله جنایاتی که در مقابل دیده جهانیان علیه ملّت مظلوم فلسطین با همکاری رژیم اشغالگر قدس و سران مرتجع مصر صورت می پذیرد.

ساخت دیوار فولادی در مرزهای مصر و نوار غزّه است این اقدام جنایتکارانه یعنی گرفتن حق حیات از مردم غزّه است کجا هستند عربده کشان مست و لا یعقل غرب و اروپا که چند روز قبل از حقوق اغتشاشگران روز عاشورا در ایران حمایت می کردند چرا خفه خون گرفته اند؟

آیا مسلمانان مظلوم غزّه انسان نیستند ؟ چرا از حق حیات آنان حمایت نمی شود ؟

امروز وظیفه اسلامی و انسانی هر مسلمان است که علیه این جنایت وحشیانه فریاد بکشد.

 

 

ج : توهین به آیت الله سیستانی :

هفته گذشته یکی از خطیبان جیره خوار و مزدور عربستان سعودی در شهر ریاض به آیت الله سیستانی توهین کرده است.

این اقدام در راستای اهداف استکباری آمریکای جنایتکار صورت می پذیرد که ایجاد اختلاف میان پیروان مذاهب مختلف اسلامی در سرلوحه فعالیتهای استعماری این کشور قرار دارد و بوسیله وهابیان تکفیری عربستان سعودی به مرحله اجرا و عمل در می آید. (۱۴)

از مسئولان حکومت عراق و مردم شیعه وسنّی بویژه علمای این کشور که با تمام قوا علیه این اقدام زشت و ننگین موضع گیری کردند کمال تقدیر و سپاسگزاری را داریم.

 

پی نوشت:

(۱)   نهج البلاغه / ترجمه علامه جعفری خطبه ۱۹۱

(۲)     پیام امام امیرالمؤمنین (ع) / جمعی از فضلا ج ۷ ص ۳۴۵  

(۳)     صحیفه سجادیه دعای ۳۵            

(۴)     مجمع البحرین / طریحی ماده (جدد)          

(۵)     پیام امیرالمؤمنین (ع) / جمعی از فضلاء ج ۶ ص ۶۸          

(۶)     شرح نهج البلاغه / سید عباس علی موسوی ج ۲ ص ۴۸۷

(۷)     نهج البلاغه خ ۱۵۳                    

(۸)     پیام امام امیرالمؤمنین (ع) / جمعی از فضلاء ج ۶ ص ۶۹

(۹)     سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور

(۱۰)   صحیفه امام (ره)   ج ۵   ص ۴۲۶                  

(۱۱)   فروع کافی / کلینی ج ۶ ص ۴۴۳      

(۱۲)   وسائل الشیعه / حر عاملی ج ۵ ص ۲۱    

(۱۳)   الوافی / فیض کاشانی ج ۲۰ ص ۷۰۷ و من لا یحضره الفقیه / صدوق ج ۳ ص ۱۶۷

(۱۴)   خبرگزاری تقریب ( مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ) – سرویس ادیان – مورخه ۱۵/۱۰/۸۸

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر