سه شنبه ۲۸ دی ۱۴۰۰ - الثلاثاء 15 جماد ثاني 1443

(۱۳۸۸/۱۰/۲۵) خطبه های نماز جمعه خوی – ۲۵ دی ۱۳۸۸

خطبه اول : الف : تقوی از دیدگاه امیر المومنین (ع) در نهج البلاغه (۶۱) امیرمؤمنان (ع) در استمرار خطبه ۱۹۱ و در ادامه بیان ویژگی های دنیا می فرماید : دارُ حَرَبٍ و سَلَبٍ و نَهْبٍ و عَطَب دنیا خانه جنگ ، غارتگری ، تبهکاری و هلاکت است .     توضیح : بعضی […]

خطبه اول :

الف : تقوی از دیدگاه امیر المومنین (ع) در نهج البلاغه (۶۱)

امیرمؤمنان (ع) در استمرار خطبه ۱۹۱ و در ادامه بیان ویژگی های دنیا می فرماید :

دارُ حَرَبٍ و سَلَبٍ و نَهْبٍ و عَطَب

دنیا خانه جنگ ، غارتگری ، تبهکاری و هلاکت است .

 

 

توضیح :

بعضی از شارحان نهج البلاغه در توضیح این عبارت نوشته اند

اَی اَنَّ الدُّ نْیا دارُ مُحارَ بَهٍ وَاخْتِلاسٍ وَ غارَهٍ وَ هَلاکٍ وَ لِذلِکَ تَرَی النّاسَ فِی مُدَّهِ حَیاتِهِمْ فِیها مَشْغُولینَ بِهَذِهِ الْاُمُورِ فَهذا یُحارِبُ هَذا وَ یَسْلُبُهُ وَ یَنْهَبُ مالَهُ وَ یَقْتُلُهُ وَ بِالْعَکْسِ (۱)

أهْلُها عَلی ساقٍ وَ سِیاقٍ

اهل دنیا آماده حرکت و راهی شدن به سوی جهان دیگرند

 

 

تذکّر :

واژه « ساق » به معنای ساق پا است و تعبیر به « عَلی ساقٍ » در جایی گفته می شود که کسی به پا ایستاده و آماده انجام کاری است واژه « سِیاق » از ریشه « سوق » به معنای راندن و به پیش بردن است بنابراین مفهوم جمله (عَلی ساقٍ وَ سِیاق) همان است که در ترجمه مطرح گردید. (۲)

  •        وَ لَحاقٍ وَ فِراقٍ (۳)

دنیا جای پیوستن (به گذشتگان) و جدایی (از دوستان و عزیزان) است.

مرحوم هاشمی خویی می نویسد:

اَیْ یَلْحَقُ اَحْیائُهُمْ بِالْأَمْواتِ وَ یُفارِقُونَ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ (۴)

 

 

ب : بصیرت دینی (۶) :

می خواهیم مباحث این جلسه را بر محور فرمایشات ۱۹ دیماه مقام معظم رهبری مدظله در زمینه بصیرت مطرح کنیم.

آن بزرگوار چند موضوع اساسی را مورد اشاره قرار دادند که به صورت اجمال و فهرست عبارت بودند از :

۱- در شرایط فتنه کار دشوارتر و تشخیص سخت تر است.

۲- مشکل اصلی دشمنان این سرزمین بصیرت ملت ایران و غیرت دینی جوانان کشور است.

۳- در این شرایط غبار آلود باید خیلی با احتیاط و تدبیر و در وقت خود با قاطعیت عمل کرد.

۴- دشمن در صدد است با رخدادهای ماههای اخیر چرخ پیشرفت اقتصادی و علمی ایران و روند حضور قدرت مندانه جمهوری اسلامی در عرصه های بین المللی را تخریب کند. (۵)  

 

 

روش بالا بردن سطح بصیرت

یکی از روشهای اساسی بالا بردن سطح شناخت و بصیرت عُمق بخشیدن به ایمان و یقین در خویش است که در روایات اهل بیت(ع)مورد تأکید قرار گرفته است بعنوان نمونه روایتی را مورد اشاره قرار می دهیم:

ابتداء لازم می دانم این توضیح را مطرح سازم که روایت مورد نظر را نوع محدثان و فقهای شیعه در کتب خود آورده اند از آن جمله است:

۱- سُلیم بن قِیس در کتاب خود ص ۶۱۳ . (مرحوم شیخ طوسی، سُلیم را از اصحاب امیرمؤمنان (ع) و حسنین و امام زین العابدین (ع) شمرده است.) (۶)

۲- شیخ صدوق در کتاب الخصال ص ۲۳۱ (باب الاربعه ح ۷۴)

۳- شیخ مفید در کتاب الامالی ص ۲۷۵ مجلس ۳۳ ذیل حدیث ۳

۴- شیخ طوسی در کتاب الامالی ص ۳۷ مجلس ۲ ذیل ح ۹

۵- کلینی در اصول کافی ج ۲ ص ۵۰

۶- سید رضی در نهج البلاغه حکمت ۳۱

راوی حدیث ، جابر است از امام محمدباقر(ع) نقل کرده فرمود :

سُئِلَ اَمیرُ الْمُؤْمِنینَ(ع) عَنِ الْاِیمانِ ، فَقالَ:

اِنَّ اللهَ عَزَّوَجَلَّ جَعَلَ الْاِیمانَ عَلی اَرْبَعِ دَعائِمَ عَلَی الصَّبْرِ وَ الْیَقینِ وَ الْعَدْلِ وَ الْجِهادِ

… وَ الْیَقینِ عَلَی اَرْبَعِ شُعَبٍ  

و یقین بر چهار پایه استوار است

عَلی تَبْصِرَهِ الْفِطْنَهِ      

بر بینش زیرکانه

وَ تَأَوُّلِ الْحِکْمَهِ        

و دریافت حکیمانه واقعیتها

وَ مَعْرِفَهِ الْعِبْرَهِ          

و شناخت عبرت گیری از حوادث

وَ سُنَّهِ الْأَوَّلینَ          

و شناخت راه و رسم پیشینیان

فَمَنْ أَبْصَرَ الْفِطْنَهَ عَرَفَ الْحِکْمَهَ  

هر کس بینش زیرکانه داشته باشد حکمت شناس می شود

وَ مَنْ تَأَوَّلَ الْحِکْمَهَ عَرَفَ الْعِبْرَهَ          

و هر که حکمت شناس شود عبرت را می شناسد

وَ مَنْ عَرَفَ الْعِبْرَهَ عَرَفَ السُّنَّهَ          

و کسیکه عبرت شناس باشد سنت را می شناسد

وَ مَنْ عَرَفَ السُّنَّهَ فَکَأَنَّما کانَ مَعَ الْاَوَّلینَ

و کسیکه سنّت را بشناسد گویی با گذشتگان بوده است

وَاهْتَدی اِلَی الَّتِی هِیَ أَقْوَمُ (۷)  

و به درست ترین راه هدایت می شود .


 

خطبه دوم :

هفته جاری دارای مناسبتهای مهم و متعددی است از قبیل:

۱- فرار محمد رضا پهلوی

روز شنبه مصادف با ۲۶ دیماه سال( ۵۷٫ش) سالروز فرار محمد رضا پهلوی از کشور ایران می باشد.

او پادشاهی بود که با حمایت و هدایت استعمارگران روی کار آمد و در طول حکومت خویش در راستای پیاده کردن اهداف استعمارگران در مقابل ملت ایران قرار گرفت.

وقتی خشم ایرانیان به یک بحران و طوفان تبدیل شد حتّی حامیان قدرتمند او نتوانستند کاری انجام بدهند در نهایت او فرار را بر قرار ترجیح داد تا بتواند چند روز بیشتر به حیات ننگین خود استمرار بخشد.

لکن قرآن می فرماید :

قُلْ لَنْ یَنْفَعُکُمُ الْفِرارُ إِنْ فَرَرْتُمْ مِنَ الْمَوْتِ أَوِ الْقَتْلِ وَ اِذاً لا تُمَتَّعُونَ اِلاّ قَلیلاً (۸)

بگو اگر از مرگ یا کشته شدن فرار کنید سودی به حال شما نخواهد داشت و در آن هنگام جز بهره کمی از زندگانی نخواهید گرفت.

 

۲- شهادت فدائیان اسلام :

روز یکشنبه مصادف با ۲۷ دیماه سال( ۳۴٫ش ) سالروز شهادت حجت الاسلام سید مجتبی نواب صفوی و سه تن از یاران باوفای او بوسیله رژیم پهلوی می باشد.

لازم به یادآوری است که تعهّد ، اخلاص ، شجاعت ، ظلم ستیزی و ایثار در راه اسلام از جمله ویژگیهای بارز فدائیان اسلام بود که در طول عمر کوتاه خویش در چند جبهه مبارزه می کردند. مبارزه با افکار و اندیشه های الحادی کسروی ، مبارزه با استعمار انگلستان و آمریکا، مبارزه با رژیم استبدادی پهلوی و در نهایت مبارزه با ملّی گرایان لائیک

 

۳- میلاد امام محمد باقر (ع) :

روز سه شنبه مصادف با سوم صفر ( ۵۷٫ق) سالروز خجسته میلاد حضرت امام محمد باقر (ع) می باشد.

با تبریک این مناسبت به عموم نمازگزاران بعنوان عرض اخلاص به ساحت مقدس آن امام بزرگوار روایتی را از ایشان در زمینه آثار گناهان ترجمه می کنم:

عَنْ اَبِی جَعْفَرٍ (ع) قالَ :

وَجَدْنا فِی کِتابِ رَسُولِ اللهِ (ص) اِذا کَثُرَ الزِّنی مِنْ بَعْدِی کَثُرَ مَوْتُ الْفَجْأَهِ

وَ اِذا طُفِّفَ الْمِکْیالُ وَ الْمِیزانُ اَخَذَهُمُ اللهُ بِالسِّنینَ وَ النَّقْصِ

وَ اِذا مَنَعُوا الزَّکاهَ مَنَعَتِ الْاَرْضُ بَرَکَتَها مِنَ الزَّرْعِ وَ الثِّمارِ وَ الْمَعادِنِ کُلَّها ( تأکید للبرکه)

وَ اِذا جارُوا فِی الْاَحْکامِ تَعاوَنُوا عَلَی الظُّلْمِ وَ الْعُدْوانِ

وَ اِذا نَقَضُوا الْعَهْدَ سَلَّطَ اللهُ عَلَیْهِمْ عَدُوَّهُمْ

وَ اِذا قَطَعُوا الْاَرْحامَ جُعِلَتِ الْاَمْوالُ فِی اَیْدِی الْاَشْرارِ

وَ اِذا لَمْ یَأمُرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ لَمْ یَنْهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ

وَ لَمْ یَتَّبِعُوا الْاَخْیارَ مِنْ اَهْلِ بَیْتِی سَلَّطَ اللهُ عَلَیْهِمْ شِرارَهُمْ فَیَدْعُوا خِیارُهُم فَلا یُسْتَجابُ لَهُمْ (۹)    

امام باقر (ع) می فرماید :

در کتاب رسولخدا (ص) یافتیم هرگاه پس از من زنا پدیدار شود، مرگ ناگهانی فراوان گردد و هرگاه از پیمانه و ترازو کم شود، خداوند آنان را به قحطی و کمی (خواربار و سایر وسایل زندگی) گرفتار می کند ، و هرگاه از دادن زکات دریغ کنند، زمین برکات خود را از زراعت و میوه ها و معادن از آنها دریغ می کند، و هرگاه در احکام به ناحق حکم کنند ، در ستم و دشمنی با هم گرفتار می شوند و چون پیمان شکنی کنند خداوند دشمنانشان را بر آنان مسلّط کند ، و چون قطع رحم کنند خداوند اموال ( و ثروتها ) را در دست اشرار قرار دهد و چون امر به معروف و نهی از منکر نکنند و پیروی از نیکان اهل بیت من ننمایند خداوند اشرار آنان را بر ایشان مسلّط گرداند پس نیکان آنها دعا کنند و مستجاب نشود.

 

 

الف : اصلاح الگوی مصرف (۳۳)

اسراف در پوشش (۴)

حکم پوشیدن لباس شهرت :

یکی از مباحث مربوط به پوشش ، لباس شهرت است و درکتب فقهی و روائی مورد توجه قرار گرفته است.

 

معنی لباس شهرت :

اولین بحثی که در این زمینه لازم به یادآوری است معنی لباس شهرت می باشد.

در معنی آن دانشمندان و فقهاء اظهار نظر فرموده اند از آنجمله است موراد زیر:

۱-    مقصود از لباس شهرت هرگونه پوششی است که به سبب نامتعارف بودن و ناهمخوانی با عرف مردم ، موجب انگشت نماشدن شخص در جامعه شود . (۱۰)

۲-    لباس شهرت لباسی است که پوشیدن آن برای شخص بخاطر رنگ یا کیفیت دوخت یا مندرس بودن آن و علل دیگر مناسب نیست بطوریکه اگر آن را در برابر مردم بپوشد توجه آنان را به خود جلب نموده و انگشت نما می شود. (۱۱)

۳- منظور از لباس شهرت لباسی است که جنبه ریاکاری دارد و می خواهد بوسیله آن مثلاً به زهد و ترک دنیا مشهور شود خواه از جهت پارچه یا رنگ آن باشد یا دوخت آن(۱۲)

از مجموع این سه تعریف ویژگیهای زیر برای لباس شهرت بدست می آید :

۱ : عدم هم خوانی با عُرف مردم

۲ : انگشت نما شدن انسان در جامعه

۳ : رنگ وکیفیت دوخت لباس نقش دارد

۴ : ریاکاری و زهد فروشی نیز مؤثر است. ( ادامه دارد)

 

 

ج : ترور دکتر علی محمدی :

در ارتباط با این اقدام جنایتکارانه و حرکت کور چند نکته لازم به یادآوری است:

۱- ترور این دانشمند هسته ای و ربودن دانشمند هسته ای دیگر در عربستان سعودی ( شهرام امیری ) و چند حادثه مشابه دیگر در داخل کشور نشان می دهد که استکبار جهانی و صهیونیسم بین الملل با بکارگیری عوامل منطقه ای و داخلی خود احتمالاً علیه نظام جمهوری اسلامی پروژه جدیدی از توطئه را آغازکرده اند.

لذا هوشیاری هرچه بیشتر مردم ، مسئولان ، بویژه نیروهای امنیتی و اطلاعاتی از ضرورتهای اجتناب ناپذیر است.

 

۲- این اقدامات رذیلانه استکبار نشان از عمق کینه و دشمنی آنان با ملّت ایران اسلامی دارد؛ لذا انتظار از عموم سیاستمداران و جناحان سیاسی داخلی این است که با درک صحیح از شرایط موجود ، برای دفاع از نظام اسلامی و منافع ملی همانند ۳۰ سال گذشته در کنار رهبری نظام و همگام با مردم متعهد وفادار ایران علیه استکبار سنگر بگیرند و از فرصت طلایی حماسه ۹ دی ماه ملّت بیدار و فهیم ایران عبرت بگیرند.

۳-    حماقت سردمداران حکومت آمریکا و رژیم صهیونیستی بسی جای تأسف است که در طول سالیان متمادی پس از پیروزی انقلاب اسلامی بارها این قبیل اقدامات ناجوانمردانه و جنایتکارانه را آزمایش کرده اند و می دانند که هیچکدام از آنها در اراده ملّت ایران برای رسیدن به قله های بلند علم و دانش و عملی ساختن اهداف و آرمانهای انقلاب اسلامی خللی ایجاد نکرده و نخواهد کرد. (۱۳)  

 

پی نوشت :

(۱)     شرح نهج البلاغه / نقوی قاینی ج ۱۲ ص ۴۵۸              

(۲)     پیام امام امیرالمؤمنین/جمعی از فضلا ج ۷ ص ۳۴۵    

(۳)     نهج البلاغه /ترجمه دشتی   خ ۱۹۱        

(۴)     منهاج البراعه خ نهج البلاغه / هاشمی خویی ج ۱۱ ص ۲۱۶        

(۵)     پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار مقام معظم رهبری مدظله العالی مورخه ۱۹/۱۰/۸۸

(۶)     معجم رجال الحدیث /خویی   ج ۹   ص ۲۲۷          

(۷)     بحارالانوار / علامه مجلسی ج ۶۸ ص ۳۵۱

(۸)     سوره احزاب آیه ۱۶

(۹)     اصول کافی / کلینی ج ۲ ص ۳۷۴   و امالی / شیخ طوسی ص ۲۱۰   و امالی / صدوق ص ۳۰۸

(۱۰)   اسلام و الگوی مصرف / دکتر کلانتری ص ۲۰۴

(۱۱)   اجوبه الاستفتئات / مقام معظم رهبری مدظله ج ۲ ص ۹۹              

(۱۲)   مسائل جدید / محمودی ج ۳ ص ۱۷۰ نظر حضرت آیت الله مکارم شیرازی

(۱۳)   برداشت و تحلیلی از سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور