دوشنبه ۳ آبان ۱۴۰۰ - الإثنين 19 ربيع أول 1443

(۱۳۸۸/۱۲/۲۱) خطبه های نماز جمعه خوی – ۲۱ اسفند ۱۳۸۸

خطبه اول : الف : تقوی از دیدگاه امیر مؤمنان (ع) در نهج البلاغه (۶۹) شُغِلَ مَنِ الْجَنَّهُ وَ النّارُ أَمامَهُ                 کسیکه بهشت و دوزخ را در پیش روی خود دارد در تلاش است ساعٍ سَریعٌ نَجا                         بعضی (از مردم به سرعت بسوی حق) پیش می روند که اهل نجاتند وَ طالِبٌ بَطی ءٌ […]

خطبه اول :

الف : تقوی از دیدگاه امیر مؤمنان (ع) در نهج البلاغه (۶۹)

شُغِلَ مَنِ الْجَنَّهُ وَ النّارُ أَمامَهُ                

کسیکه بهشت و دوزخ را در پیش روی خود دارد در تلاش است

ساعٍ سَریعٌ نَجا                        

بعضی (از مردم به سرعت بسوی حق) پیش می روند که اهل نجاتند

وَ طالِبٌ بَطی ءٌ رَجا                                

و بعضی به کندی می روند و امیدوارند

وَ مُقَصِّرٌ فِی النّارِ هَوی              

و عده ای کوتاهی می کنند و در آتش جهنم گرفتارند

اَلْیَمینُ وَ الشِّمالُ مَضَلَّهٌ              

انحراف به راست و چپ گمراهی و ضلالت است

وَ الطَّریقُ الْوُسْطی هِیَ الْجادَّهُ (۱)        

و راه میانه جادّه مستقیم الهی است  

 

 

توضیح :

لازم به یادآوری است که وجود گروههای سه گانه در جامعه بشریّت همیشه مطرح بوده و به هنگامی که بازار آزمایش و امتحان گرم می شود (همانند عصر خلافت امیرمؤمنان (ع) ) تمایز این صفهای سه گانه آشکارتر می شود

۱- جمعی هر چند غالباً اندک ، راه حق را بدون هیچ تردید و تزلزل پیش گرفته و به سرعت بسوی مقصد می تازند.

۲- گروه دیگری که از ایمان ضعیف تری برخوردارند گاه با تردید و تزلزل و گاه با اطمینان خاطر لنگان لنگان گام بر می دارند و به پیش می روند و اعمال صالح و نا صالحی را به هم آمیخته ولی امیدوارند عنایت خداوند آنان را بگیرد و سرانجام آنها را به مقصد برساند.

۳- اما گروه سوم که هوای نفس بر آنها چیره شده و با ایمان و تقوا وداع گفته اند در بیراهه ها سرگردان گشته و در کام بدبختی ها سقوط می کنند. (۲)

از آیات قرآن نیز این تقسیم بندی استفاده می شود

خداوند می فرماید :

ثُمَّ اَوْ رَ ثْنَا الْکِتابَ الَّذینَ اِصْطَفَیْنا مِنْ عِبادِنا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابقٌ بِالْخَیْراتِ بِاِذْنِ اللهِ (۳)

سپس این کتاب (آسمانی) را به گروهی از بندگان برگزیده خویش به میراث دادیم امّا از میان آنها عده ای بر خود ستم کردند ، عده ای میانه روی کردند و گروهی به اذن خدا در نیکی ها از همه پیشی گرفتند.

 

 

ب: بصیرت دینی (۱۴)

عوامل رشد و توسعه بصیرت (۶)

در یاد خدا بودن

مفاد آیات و روایات متعدد این است که در یاد خدا بودن یکی از عوامل رشد و توسعه بصیرت دینی است.

۱- مرحوم کلینی در روضه کافی از سعید بن مُسیّب نقل می کند گفت :

کانَ عَلِیُّ بْن الْحُسَیْنِ (ع) یَعِظُ النّاسَ وَ یُزَهِّدُهُمْ فِی الدُّنْیا وَ یُرَغِّبُهُمْ فِی اَعْمالِ الْآخِرَهِ بِهَذا الْکَلامِ فِی کُلِّ جُمُعَهٍ فِی مَسْجِدِ رَسُولِ اللهِ … فَاحْذَرُوا اَیُّهَا النّاسُ مِنَ الذُّنُوبِ وَ الْمَعاصِی … فَاِنَّ اللهَ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ:   (4)

اِنَّ الَّذینَ اتَّقَوْا اِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّیْطانِ تَذَکَّرُوا فَاِذاهُمْ مُبْصِرُونَ   (5)

حضرت علی بن الحسین (ع) هر روز جمعه در مسجد رسولخدا (ص) مردم را موعضه می فرمود و آنان را از آلودگی به دنیا برحذر می داشت و به انجام اعمال برای آخرت ترغیب می کرد و می گفت: ای مردم از گناهان به دور باشید چون خدای عزّوجل می فرماید :

پرهیزکاران هنگامی که گرفتار وسوسه های شیطان شوند به یاد (خدا و پاداش و کیفر او ) می افتند و ( در پرتو یاد او راه حق را می بینند) و ناگهان بینا می گردند

 

 

توضیح :

در ارتباط با آیه شریفه دو مطلب نیاز به توضیح دارد :

الف: واژه طائف اسم فاعل است یعنی طواف کننده

مرحوم علامه طباطبائی می نویسد :

وَ الطّائِفُ مِنَ الشَّیْطانِ هُوَ الَّذِی یَطُوفُ حَوْلَ الْقَلْبِ لِیُلْقِیَ عَلَیْهِ الْوَسْوَسَهَ اَوْ وَسْوَسَتُهُ الَّتِی تَطُوفُ حَوْلَ الْقَلْبِ لِتَقَعَ فِیهِ وَ تَسْتَقِرَّ عَلَیْهِ (۶)

و طائف از شیطان ، آن شیطانی است که پیرامون قلب آدمی طواف می کند تا رخنه ای پیدا کرده وسوسه خود را وارد قلب کند یا آن وسوسه ای است که در اطراف قلب می چرخد تا راهی به قلب باز کرده وارد شود.

 

ب : اینکه می فرماید انسانهای باتقوا وقتی در شرایط وسوسه شیطان قرار می گیرند:

تَذَکَّرُوا فَاِذاهُمْ مُبْصِرُون به یاد خدا می افتند ، ناگهان بصیرت پیدا می کنند اشاره به این حقیقت است که وسوسه های شیطانی پرده بر دیده باطنی انسان می افکنند آن چنانکه راه را از چاه و دوست را از دشمن و نیک را از بد نمی شناسد ولی یاد خدا به انسان بینایی و روشنایی می بخشد و قدرت شناخت واقعیت ها را به او می دهد ، شناختی که نتیجه اش نجات از چنگال وسوسه ها است. (۷)

 

۲- از امیرمؤمنان (ع) نقل شده فرمود :

مَنْ ذَکَرَ اللهَ اِسْتَبْصَرَ   (8)

هرکس به یاد خدا باشد بصیرت پیدا می کند.

 

۳- امام باقر (ع) فرمود :

إِنَّ الْمُؤْمِنَ مَعْنِیٌّ بِمُجاهَدَهِ نَفْسِهِ لِیَغْلِبَها عَلی هَواها فَمَرَّهً یُقیمُ اَوَدَها وَ یُخالِفُ هَواها فِی مَحَبَّهِ اللهِ وَ مَرَّهً تَصْرَعُهُ نَفْسُهُ فَیَتَّبِعُ هَواها فَیَنْعَشُهُ اللهُ فَیَنْتَعِشُ وَ یُقیلُ اللهُ عَثْرَتَهُ فَیَتَذَکَّرُ وَ یَفْزَعُ اِلَی التَّوْبَهِ وَ الْمَخافَهِ فَیَزْدادُ بَصیرَهً وَ مَعْرِفَهً لِما زیدَ فِیهِ مِنَ الْخَوْفِ وَ ذلِکَ بِاَنَّ اللهَ یَقُولُ :

اِنَّ الَّذینَ اتَّقَوْا اِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّیْطانِ تَذَکَّرُوا فَاِذاهُمْ مُبْصِرُونَ   (9)

مؤمن همواره در کار مبارزه با نفس خویش است تا بر هوس آن چیره آید . گاه نفس خود را از کژی ( و انحراف) به راستی می آورد و در راه محبت خدا ، با هوای نفس ، مخالفت می ورزد .

گاه نفسش ، او را بر زمین می افکند و در نتیجه ، پیرو هوس آن می گردد ؛ اما خداوند دستش را می گیرد و بر می خیزد و خدا ، لغزش او را می بخشد و مؤمن، به خود می آید (به یاد خدا می افتد) و به توبه و ترس از خدا پناه می برد و بر اثر افزایش ترسش ( از خدا ) بر بصیرت و معرفت او افزوده می گردد.

گواه بر این مطلب ، این فرموده خداوند است که : در حقیقت ، کسانی که ( از خدا ) پروا دارند ، چون وسوسه ای از جانب شیطان به ایشان رسد ، بی درنگ ( خدا را ) به یاد می آورند و آنگاه بینا می شوند.


 

 

خطبه دوم :

الف: مناسبتها:

هفته جاری دارای مناسبتهای متعددی است ازجمله:

۱- روز جمعه ۲۵ ربیع الاول ( ۴۳۶٫ق)    

* سالروز رحلت فقیه نامدار شیعه سید مرتضی علم الهدی است

۲- روز شنبه ۲۲ اسفند ( ۱۳۵۸٫ش)    

* سالروز تأسیس بنیاد شهید و روز بزرگداشت شهداء است.

۳- روزچهارشنبه ۲۶ اسفند (۱۳۷۳٫ش)  

* سالروز درگذشت جانسوز حاج احمد آقا خمینی (ره) می باشد.

 

 

ب : جایگاه سیّد مرتضی (ره)

مرحوم سیّد مرتضی علم الهدی از جمله معدود فقهائی هستند که بخاطر اُبهت و عظمت علمی خویش سدّ زمان را شکسته،حدود هزار سال تا به امروز امتداد یافته و در طول قرنها مراکز علمی و جوامع اسلامی را تحت تأثیر قدرت علمی و فقهی خویش قرار داده است

  •        مرحوم امام خمینی قدس سره می فرماید :

شیخ طوسی در سن ۵۲ سالگی در حوزه درس مرحوم سیّد مرتضی حاضر می شده که به آن مقام رسیده است. (۱۰)

 

  •      مرحوم شیخ عباس قمی می نویسد :

هرگاه در مجلس درس خواجه نصیر الدین طوسی(ره) نامی از سیّد مرتضی به میان می آمد ، خواجه می گفت : صَلَواتُ اللهِ عَلَیْهِ  

و روبه مدرسین و قضاتی که در درس حاضر بودند، کرده می فرمود :

کَیْفَ لا یُصَلّی عَلَی الْمُرْتَضی ؟ (۱۱)

 

  •      مرحوم علاّمه حلّی می نویسد :

وَ بِکُتُبِهِ اِسْتَفادَهِ الْاِمامِیَّهُ مُنْذُ زَمَنِهِ اِلی زَمانِنا هَذا وَ هُوَ سَنَهُ ۶۹۳ وَ هُوَ رُکْنُهُمْ وَ مُعَلِّمُهُمْ قَدَّسَ اللهُ رُوحَهُ وَ جَزاهُ عَنْ اَجْدادِهِ خَیْراً   (12)  

 

  •       مرحوم علاّمه امینی (ره) :

از ۸۶ مجلّد کتاب و رساله مرحوم سیّد مرتضی نام می برند که نوعاً مربوط به علوم فقه ، اصول ، حدیث ، عقاید ، کلام ، ادبیات و تفسیر می باشند. (۱۳)  

 

 

ج : بنیاد شهید و روز شهداء :

بنیاد شهید یکی از یادگارهای تاریخی و سرنوشت ساز رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی قدس سره می باشد.

با تبریک این مناسبت به خانواده معظّم شهداء و کارگزاران خدوم و زحمتکش بنیاد شهید لازم دیدم در این فرصت کوتاه هدیه به روح مقدس شهدای انقلاب فرمایشاتی از امیرمؤمنان (ع) شهید محراب در مورد جایگاه والای شهادت ترجمه کنم:

۱- آن بزرگوار ضمن ایراد خطبه ای پس از نکوهش مردم به خاطر عدم همکاری در سرکوب معاویه خطاب به آنان می فرماید:

وَ اللهِ لَوْ لا رَجائی الشَّهادَهَ عِنْدَ لِقائِی الْعَدُوَّ لَقَرَّ بْتُ رِکابِی ثُمَّ شخَصْتُ عَنْکُمْ   (14)

به خدا سوگند اگر امیدواری به شهادت در راه خدا نداشتم ؛ پای در رکاب کرده از میان شما می رفتم

 

۲- در جنگ صفین خطاب به سربازان خود فرمود :

إِنَّ اَکْرَمَ الْمَوْتِ الْقَتْلُ وَ الَّذِی نَفْسُ ابْنِ اَبِی طالِبٍ بِیَدِهِ لَاَلْفُ ضَرْبَهٍ بِالسَّیْفِ أَهْوَنُ عَلَیَّ مِنْ مِیْتَهٍ عَلَی الْفِراشِ فِی غَیْرِ طاعَهِ اللهِ (۱۵)

گرامی ترین مرگها کشته شدن در راه خداست سوگند به آن کس که جان پسر ابوطالب در دست اوست ، هزار ضربت شمشیر بر من آسانتر از مرگ در بستر استراحت در مخالفت با خداست.

 

۳- در پایان عهدنامه معروف به مالک اشتر نخعی از درگاه خدا چنین درخواست می کند :

وَ اَنَا اَسْئَلُ اللهَ بِسَعَهِ رَحْمَتِهِ وَ عَظیمِ قُدْرَتِه … اَنْ یَخْتِمَ لِی وَلَکَ بِالسَّعادَهِ وَ الشَّهادَهِ اِنّا اِلَیْهِ راجِعُونَ (۱۶)

از خداوند با رحمت گسترده و قدرت برترش درخواست می کنم پایان عمر من و تو را به رستگاری و شهادت ختم فرماید که همانا ما بسوی او باز می گردیم.

 

 

د : انتخابات پارلمانی عراق :

بیش از نوزده میلیون عراقی واجد شرایط رأی دادن روز یکشنبه پای صندوق های رأی رفتند تا ۳۲۵ نماینده پارلمان را برای یک دوره چهار ساله انتخاب کنند این دومین انتخابات پارلمانی است که از زمان سرنگونی صدام برگزار شده است.

بیش از شش هزار نامزد که یک هزار و هشتصد نفر زن بوده در قالب ۱۲ ائتلاف بزرگ و ۱۸۶ تشکل سیاسی با یکدیگر به رقابت پرداختند.

پیام مهم این حماسه ملّت عراق بر گروههای تروریستی و استکبار جهانی و اشغالگران عراق این است که هیچ قدرتی توان مقابله با اراده یک ملّت را ندارد

لذا بر اساس گزارش خبرگزاریها این حضور گسترده مردم در شرایط فوق العاده و بحرانی عراق همه کشورهای جهان حتی حامیان گروههای تروریستی و اشغالگران عراق را به تسلیم و تحسین وادار ساخت.

در عین حال باید نمایندگان منتخب مردم توجه داشته باشند که برای سرکوبی کامل تروریست ها و اخراج اشغالگران از عراق و ایجاد امنیت و ثبات کامل راه طولانی در پیش دارند که لازم است با تکیه بر قدرت الهی و نیروی عظیم ملّت عراق کار خود را شروع و استمرار بخشند. (۱۷)

 

 

هـ : دو نمایش از غربیان:

در هفته گذشته دو خبر متفاوت در رسانه های منطقه و جهان مطرح گردید که هر دو موضوع یک نوع مسخره کردن شعارهای دفاع از حقوق بشر و مبارزه با تروریسم بود که توسط دو کشور اروپایی ایتالیا و آلمان به نمایش در آمد

یکی دستگیری خبرنگار کشور ما به اتهام واهی قاچاق اسلحه از ایتالیا به ایران توسط پلیس آن کشور ؛ دیگری دستگیری و سپس آزاد کردن سرکرده گروهک تروریستی پژاک توسط نیروهای امنیتی آلمان

به نظر می رسد دشمنی و عصبانیّت برخی از کشورهای غربی و اروپایی از اسلام و مسلمانان به مرحله ای رسیده است که آنان شعور سیاسی خود را از دست داده اند

چون امروز کدام عاقل است که بپزیرد یک نفرخبرنگار قاچاقچی اسلحه باشد ؟

و یا اینکه دستگیری سرکرده یک گروه تروریستی که سالیان متمادی است که نوع کشورهای غربی و اروپایی از آنان حمایت می کنند و کشورهای خودشان را پناهگاه آنها قرار داده اند یک شاهکار اطلاعاتی و امنیتی محسوب گردد.

امیدواریم مردم این کشورها اجازه ندهند حاکمان آنان آبرو و حیثیتشان را در افکار عمومی جهان بیش از این به تاراج بگذارند. (۱۸)

 

 

و : ثبت نام در حوزه علمیه :

به استحضار جوانان عزیز می رساند که ثبت نام حوزه های علمیه برادران از اول اسفند ماه ۸۸ آغاز شده و تا پایان وقت اداری ۱۰ فروردین ۸۹ ادامه خواهد یافت.

و از داوطلبان فارغ التحصیل و یا شاغل به تحصیل در سوم راهنمایی، اول و دوم دبیرستان و همچنین دارندگان مدرک دیپلم یا پیش دانشگاهی و یا شاغل به تحصیل در سوم دبیرستان و دوره پیش دانشگاهی طلبه می پذیرد.

لازم به یادآوری است که رسالت حوزه های علمیه و روحانیت شیعه رسالت پیامبران است ؛ چون در آیه شریفه می فرماید:

فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَهٍ مِّنْهُمْ طائِفَهٌ لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدّینِ وَ الِیُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ اِذا رَجَعُوا اِلَیْهِمْ لَعَلَّهُمْ یَحْذَرُونَ (۱۹)

چرا از هرگروهی از آنان طایفه ای کوچ نمی کند تا در دین آگاهی یابند و به هنگام بازگشت بسوی قوم خود آنها را بیم دهند شاید بترسند.

این آیه رسالت روحانیت را انذار قوم مطرح کرده و این همان رسالتی است که رسولخدا (ص) می فرماید : وَ اُوحِیَ اِلَیَّ هَذَا الْقُرآنُ لِاُنْذِرَکُمْ بِهِ وَ مَنْ بَلَغَ (۲۰)

و این قرآن به من وحی شده تا شما و هرکه این پیام به او می رسد را بوسیله آن بیم دهم.

 

پی نوشت :

(۱)     نهج البلاغه / ترجمه دشتی خ ۱۶                            

(۲)     پیام امام (ع) / مکارم شیرازی ج ۱ ص ۵۵۷                  

(۳)     سوره فاطر آیه ۳۲                    

(۴)     روضه کافی / کلینی ص ۷۴                    

(۵)     سوره اعراف آیه ۲۰۱

(۶)     تفسیر المیزان / علامه طباطبایی   ج ۸   ص ۳۸۴                                  

(۷)     تفسیر نمونه / مکارم شیرازی   ج ۷   ص ۸۶

(۸)     غرر الحکم / آمدی ۷۸۰۰                            

(۹)     تحف العقول / ابن شعبه حرانی ص ۲۸۴     و   بحار الانوار / علامه مجلسی ج ۷۸ ص ۱۶۳ ح ۱

(۱۰)   جهاد اکبر ضمیمه ولایت فقیه ص ۲۱۶                  

(۱۱)   سفینه البحار / محدث قمی ج ۲ ص ۲۲۷      

(۱۲)   رجال / علامه ۹۵ رقم ۲۰                    

(۱۳)   الغدیر / علامه امینی   ج ۴ ص ۲۰۵                      

(۱۴)   نهج البلاغه خ۱۱۹

(۱۵)   نهج البلاغه خ ۱۲۳                                  

(۱۶)   نهج البلاغه نامه ۵۳

(۱۷)   سایت خبری تابناک و سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور

(۱۸)   سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور                  

(۱۹)   سوره توبه آیه ۱۲۲                      

(۲۰)   سوره انعام آیه ۱۹

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر