شنبه ۲۴ مهر ۱۴۰۰ - السبت 10 ربيع أول 1443

(۱۳۸۹/۰۱/۲۰) خطبه های نماز جمعه خوی – ۲۰ فروردین ۱۳۸۹

خطبه اول : الف : تقوی از دیدگاه امیر مؤمنان (ع) در نهج البلاغه (۷۱) امام (ع) در ادامه خطبه می فرماید : هَلَکَ مَنِ ادَّعی                   آن مدعی که ادعایش اساسی ندارد هلاکت در انتظار اوست وَ خابَ مَنِ افْتَری                           و کسیکه افترا به واقعیت بزند به استقبال سقوط می شتابد مَنْ أَبْدی صَفْحَتَهُ لِلْحَقِّ […]

خطبه اول :

الف : تقوی از دیدگاه امیر مؤمنان (ع) در نهج البلاغه (۷۱)

امام (ع) در ادامه خطبه می فرماید :

هَلَکَ مَنِ ادَّعی                  

آن مدعی که ادعایش اساسی ندارد هلاکت در انتظار اوست

وَ خابَ مَنِ افْتَری                          

و کسیکه افترا به واقعیت بزند به استقبال سقوط می شتابد

مَنْ أَبْدی صَفْحَتَهُ لِلْحَقِّ هَلَکَ          

آن کس که در برابر حق عرض اندام کند نابود خواهد شد

وَ کَفی بِالْمَرْءِ جَهْلاً أَنْ لا یَعْرِفَ قَدْرَهُ        

در نادانی انسان همین بس که قدرخود را نشناسد

لا یَهْلِکُ عَلَی التَّقْوی سِنْخُ اَصْلٍ        

اصل ریشه ای که بر تقوی روئیده هلاک نمی شود

وَ لا یَظْمَاُ عَلَیْها زَرْعُ قَوْمٍ (۱)                

و زراعت قومی که در زمین تقوی کاشته شده باشد از تشنگی نخواهد خشکید

 

 

توضیح :

از مفاد این فراز از خطبه امیرمؤمنان (ع) چند نکته اساسی استفاده می شود

۱- اگر انسانی مدّعی مقام و جایگاهی بشود اعم از سیاسی ، اجتماعی ، اعتقادی و علمی در صورتیکه شرایط لازم را برای احراز آن مقام نداشته باشد قطعاً نابود خواهد شد و در افکار عمومی با افتضاح روبرو می شود.

۲- بخش مهمی از مشکلات جوامع بشری که از ناحیه برخی از مدیران و مسئولان نالایق بوجود می آید نوعاً از این مطلب ناشی می شود که این مدیران نسبت به استعداد خود جاهل هستند لذا پُستی را اشغال می کنند که لیاقت آن را ندارند.

بدین جهت امیرمؤمنان (ع) هم در نهج البلاغه و هم در سایر منابع روایی روی این موضوع خیلی تأکید فرموده اند.

  •        در جایی می فرماید :

اَلْعالِمُ مَنْ عَرَفَ قَدْرَهُ وَ کَفی بِالْمَرْءِ جَهْلاً أَنْ لا یَعْرِفَ قَدْرَهُ (۲)

عالم واقعی کسی است که قدر و منزلت خویش را بشناسد و در نادانی انسان همین بس که قدر خود را نشناسد

  •        و در جای دیگر فرموده :

هَلَکَ امْرُءٌ لَمْ یَعْرِفْ قَدْرَهُ (۳)  

آنکس که قدر و منزلت خویش را نشناسد هلاک می گردد

  •      از امام موسی بن جعفر (ع) نقل شده فرمود :

ما جَهِلَ وَ لا ضاعَ امْرُءٌ عَرَفَ قَدْرَ نَفْسِهِ (۴)

کسیکه قدر خود را بشناسد نادان نیست و ضایع نمی شود

۳- از فراز آخر بیان امام ( لا یَهْلِکُ عَلَی التَّقْوی سِنْخُ اَصْلٍ ) استفاده می شود که تمامی انحرافات و سقوط های بشری ، ریشه در بی تقوایی دارد.

 

 

ب : عوامل رشد و توسعه بصیرت (۸)

پیروی از رهبران حق

بر اساس مفاد روایات متعدد از جمله عوامل رشد و توسعه بصیرت دینی ، تبعیّت و پیروی کردن از رهبران حق است اعم از انبیاء ، اوصیاء و سایرین

۱- از رسولخدا (ص) نقل شده فرمود :

فِی الْقَلْبِ نُورٌ لا یُضیئُ اِلاّ مِنِ اتِّباعِ الْحَقِّ وَ قَصْدِ السَّبیلِ وَ هُوَ نُورٌ مِنَ الْمُرْسَلینَ الْاَنْبِیاءِ مُوَدَّعٌ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنینَ (۵)

در دل مؤمن نوری وجود دارد که روشنایی و پرتو افشانی وی در سایه پیروی از حق و در مسیر حق قرار گرفتن است و این از ناحیه پیامبران الهی در قلوب مؤمنان به ودیعه گذارده شده است

۲- مرحوم شیخ مفید در کتاب الارشاد می فرماید:

از سخنان امیرمؤمنان (ع) است مطالبی که در مقام بیان فضایل خویش و تبیین حق خود و اشاره به کسانیکه در حق وی ستم کرده اند.

و این سخنان را شیعه و سنّی از آن حضرت نقل کرده اند و از آنجمله ابوعبیده مُعَمَّرُ بنُ مُثَنّی و دیگران از کسانیکه دشمنان شیعه روایت آنها را پذیرفته اند ؛ این سخنان را نقل کرده اند که:

أَنَّ أَمیرَالْمُؤْمِنینَ (ع) قالَ فِی اَوَّلِ خُطْبَهٍ خَطَبَها بَعْدَ بَیْعَهِ النّاسِ لَهُ عَلَی الْأَمْرِ وَ ذلِکَ بَعْدَ قَتْلِ عُثْمانِ بْنِ عَفّان …

أَلا وَ اِنّا أَهْلُ بَیْتٍ مِنْ عِلمِ اللهِ عِلْمُنا    

آگاه باشید ما خاندانی هستیم که از دانش خداوند است دانش ما

وَ بِحُکْمِ اللهِ حُکْمُنا                                

و حکم کردن ما به حکم خداوند است

وَ بِقَوْلٍ صادِقٍ أَخْذُنا                      

و به گفتار راستگویی ( مانند رسولخدا (ص)) است دستاویز ما

فَاِنْ تَتَّبِعُوا آثارَنا                                    

پس اگر از آثار ما پیروی کنید

تَهْتَدُوا بِبَصائِرِنا                                    

به بینایی و بصیرت ما هدایت می شوید

وَ اِنْ لَمْ تَفْعلوا                                  

و اگر ( از ما ) پیروی نکنید

یُهْلِکُمُ اللهِ بِأَیْدینا                                  

خداوند شما را به دست ما نابود خواهد کرد

(چون خداوند حجّت را با نصب انبیاء و اوصیاء بر همه مردم تمام کرده است )

مَعَنا رایَهِ الْحَقِّ                        

پرچم حق در اختیار ماست

مَنِ تَّبَعَها لَحِقَ                                  

هرکس پیروی کند به حق گراییده است

وَ مَنْ تَأَخَّرَ عَنْها غَرِقَ (۶)            

و هرکس از آن باز ماند (در دریای سرگردانی و گمراهی) غرق خواهد شد.

از این فرمایشات استفاده می شود که پیروی از رهبری و جایگاه ولایت نقش اساسی در معرفت و بصیرت انسان دارد و در مقابل اطاعت نکردن از فرامین او موجب سقوط و هلاکت انسان می شود.

ادامه دارد.


 

 

خطبه دوم :

الف: مناسبتها:

هفته جاری دارای مناسبتهای متعددی است ازجمله:

۱- امروز جمعه :

روز ملّی فنّاوری هسته ای ، روز سقوط بغداد توسط اشغالگران آمریکایی در سال ۱۳۸۲ .ش و روز هنر اسلامی بمناسبت شهادت هنرمند متعهد و بسیجی شهید سید مرتضی آوینی است.

 

۲- روز شنبه :

سالروز شهادت سپهبد علی صیاد شیرازی جانشین ستاد کلّ نیروزهای مسلّح بدست منافقین در سال ۱۳۷۸ .ش می باشد. این مناسبت را به عموم نمازگزاران تسلیت می گویم.

و سالروز تأسیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و افتتاح حساب شماره صد به فرمان رهبرکبیر انقلاب اسلامی است.

 

۳- روز یکشنبه :

سالروز رحلت فقیه نامدار شیعه شیخ جعفر حلّی معروف به (محقق اوّل) و صاحب کتاب فقهی معروف شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام می باشد.

 

 

ب : همّت مضاعف و کار مضاعف (۲)

جلسه گذشته در ارتباط با مفاد و محتوای پیام نوروزی مقام معظم رهبری مدظله و عرصه های اولویت دار از دیدگاه معظم له ، توضیحات لازم داده شد.

در ادامه همان موضوع لازم است ابتداء در ارتباط با دیدگاه دین مقدس اسلام را در موضوع همّت و کار مورد توجه قرار بدهیم ، سپس به مباحث پیرامونی هر دو موضوع بپردازیم.

۱- معنی همّت :

لغت شناسان در ارتباط با مفهوم همّت توضیحاتی دارند به چند مورد اشاره می کنیم

الف : در لغت نامه دهخدا می نویسد :

همّت : به معنای « اراده ، آرزو ، خواهش و عزم » می باشد. (۷)

ب : شَرطونی در اَقرب المَوارد می نویسد:

اَلْهِمَّهُ : ما هُمَّ بِهِ مِنْ أَمْرٍ لِیُفْعَلْ اَوْ اَوَّلُ الْعَزْمِ وَ قَدْ یُطْلَقُ عَلَی الْعَزْمِ الْقَوِیِّ (۸)

 

ج : سیّد شریف جُرجانی می نویسد :

اَلْهِمَّهُ : تَوَجُّهُ الْقَلْبِ وَ قَصْدُهُ بِجَمیعِ قُواهُ الرُّوحانِیَّهِ اِلی جانِبِ الْحَقِّ لِحُصُولِ الْکَمالِ لَهُ اَوْ لِغَیْرِهِ (۹)

توجه پیدا کردن قلب و اراده او با تمام قوای روحانی خود به جانب حق برای حصول کمال در خود یا دیگری

 

۲- همّت از دیدگاه روایات

در روایات متعدد موضوع همّت در ابعاد مختلف مورد توجه اهل بیت (ع) قرارگرفته است

نمونه هایی را که متناسب با موضوع بحث ما می باشد مطرح می سازیم.

  •        بلند همتّی (عُلُوُ الْهِمَّهِ)

۱- از رسولخدا (ص) نقل شده فرمود :

اِنَّ اللهَ تَعالی یُحِبُّ مَعالِیَ الْاُمُورِ وَ أَشْرافَها وَ یَکْرَهُ سَفْسافَها (۱۰)

خداوند متعال کارهای والا و شریف را دوست می دارد و کارهای پست و حقیر را خوش ندارد

۲- از امیرمؤمنان (ع) نقل شده فرمود :

مَنْ رَقِیَ دَرَجاتِ الْهِمَمِ عَظَّمَتْهُ الْاُمَمُ (۱۱)

هر که بر نردبان همّت بالا رود ملّت ها او را بزرگ می دارند

۳- از امام باقر (ع) نقل شده فرمود :

لا شَرَفَ کَبُعْدِ الْهِمَّهِ (۱۲)

هیچ شرافت و افتخاری چون بلند همّتی نیست

 

 

ج : نقش محقق در فقه شیعه :

مرحوم محقق حلّی از جمله معدود فقهایی هستند که موجب بوجود آمدن تحوّلات اساسی در فقه و فقاهت شیعه شده است.

او در دوران حساس سقوط حکومت عباسیان و هجوم مغولان به کشور اسلامی، زعامت شیعیان را بر عهده داشت و تلاشهای خود را برای نگهداری و حفاظت از فقه و حوزه های علمیّه در چند محور شروع کرد:

۱- رشد و توسعه دادن حوزه علمیّه حلّه پس از تخریب حوزه بغداد توسط مهاجمین

۲- تربیت کردن شاگردان نامدار همانند علاّمه حلّی ، سیّد بن طاووس ، ابن داود حلّی (۱۳)

۳- خلق آثار ماندگار در عرصه های مختلف علوم : فقه ، اصول ، عقاید ، منطق و ادبیات

بیشترین شهرت جهانی محقق بوسیله کتابهای فقهی او بویژه کتاب شرایع الاسلام می باشد از جمله ویژگی های این کتاب سلیس ، روان ، رسا و دقیق بودن عبارات او است.

از زمان تألیف تاکنون مورد توجه حوزه های علمیه شیعه و سایر مراکز علمی جهان قرار گرفت.

و به زبان های مختلف فارسی ، روسی ، انگلیسی ، ترکی و فرانسوی ترجمه شده است و مورد تدریس در حوزه های علمیّه و مراکز علمی دانشگاهی قرار می گیرد. (۱۴)

این کتاب متجاوز از یکصد شرح ، تعلیقه و حاشیه دارد. (۱۵)

از مرحوم آیت ا… بروجردی نقل شده فرمود: کتاب شرایع قرآن فقه است. (۱۶)  

 

 

د : توصیه های مقام معظم رهبری مد ظله العالی:

در طول هفته گذشته مقام معظم رهبری مدظله طی دو جلسه دیدار با جمعی از مسئولان کشور و شخصیتهای علمی و سیاسی ، توصیه های مهمی را مطرح فرمودند از جمله:

۱- مسئولان کشور در بخشهای مختلف توجه خود را بیشتر به اهداف اصلی نظام و خدمت رسانی به مردم متمرکز کنند.

۲- همگان را به رعایت تقوی و ارتباط با خدا خصوصاً توجه بیش از پیش در نماز توصیه فرمودند

۳- تأمین اهداف سند چشم انداز بیست ساله کشور را یکی از وظایف مهم و خطیر قوای سه گانه بر شمردند.

لازم است مسئولان محترم این توصیه های مهم ولایی را مورد توجه جدّی قرار داده و عمل نمایند. (۱۷)      

 

 

هـ : سفر هیئت دولت به استان:

روز چهارشنبه هفته گذشته شاهد سومین سفر ریاست جمهوری و هیئت دولت به استان بودیم.

ابتدا لازم است از استقبال پرشور و گسترده مردم ارومیه از ریاست محترم جمهور و هیئت دولت کمال قدردانی و سپاسگزاری را داشته باشم.

این سفرها که از ابتکارات دولت آقای دکتر احمدی نژاد می باشد بدلیل در بر داشتن آثار و برکات متعدد مورد تأیید و تشویق مقام معظم رهبری مدظله العالی و مردم متعهد ایران اسلامی می باشد.

ارتباط مستقیم با مردم

لمس مشکلات آنان از نزدیک

ملاقات با دانشمندان و نخبگان مناطق مختلف کشور

نظارت و اشراف بر عملکرد مجریان در استانها

و حل کردن مشکلات عدیده مردم در زمینه های مختلف در حد وسع و توان

از جمله آثار با برکت سفرهای استانی دولت می باشد.

از ویژگی های سفر سوم دولت به استان آذربایجان غربی رویکرد فرهنگی او همراه با تصویب متجاوز از دویست مصوبه می باشد که امیدوارم با تلاش و فعالیت مضاعف مسئولان استان شاهد تغییرات اساسی در چهره فرهنگی منطقه باشیم. انشاءا…

جناب آقای رئیس جمهور در ملاقات خصوصی که ائمه محترم جمعه با ایشان داشتند فرمودند:

سلام مرا به مردم خوی برسانید و اعلان بکنید که در سفر چهارم به خوی نیز خواهم آمد.  

 

پی نوشت :

(۱)     نهج البلاغه   خ ۱۶

(۲)     نهج البلاغه   خطبه ۱۰۳              

(۳)     کلمه قصار ۱۴۹                

(۴)     بحارالانوار /علامه مجلسی ج ۶۵ ص ۱۵۷    

(۵)     همان   ج ۲   ص ۲۶۵            

(۶)     الارشاد / شیخ مفید   ج۱   ص۱۳۶    

(۷)     لغت نامه دهخدا   ج ۱۵ ص ۲۳۵۲۷    

(۸)     اقرب الموارد / شرطونی ماده (همم)    

(۹)     کتاب التعریفات / جرجانی ماده (همم)  

(۱۰)   کنز العمال / متقی هندی ج ۱۵ ص ۳۲۶

(۱۱)     غررالحکم / آمدی   1991                

(۱۲)   کتاب الخصال / شیخ صدوق ۴۰/۲۵                

(۱۳)     گلشن ابرار / جمعی از پژوهشگران ج ۱ ص ۱۳۲

(۱۴)     دایرهالمعارف تشیع ج ۹ ص ۵۳۷        

(۱۵)     الذریعه/ آغا بزرگ تهرانی ج ۱۳ ص ۳۱۶      

(۱۶)     مقدمه شرایع السلام ص ۲۲ چ مؤسسه المعارف الاسلامیه      

(۱۷)     پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری مدظله العالی

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر