سه شنبه ۴ آبان ۱۴۰۰ - الثلاثاء 20 ربيع أول 1443

(۱۳۸۹/۰۱/۲۷) خطبه های نماز جمعه خوی – ۲۷ فروردین ۱۳۸۹

خطبه اول : الف : تقوی از دیدگاه روایات (۱) تاکنون ۷۱ جلسه تقوا از دیدگاه امیرمؤمنان (ع) مورد بررسی قرار گرفت. از این جلسه بحثی را آغاز می کنیم تحت عنوان تقوی از دیدگاه روایات تقوا موجب نجات و رستگاری است . عَنْ عَلِیٍّ (ع) اَلتَّقْوی غایَهٌ تقوی هدفی است لا یَهْلِکُ مَنِ اتَّبَعَها که […]

خطبه اول :

الف : تقوی از دیدگاه روایات (۱)

تاکنون ۷۱ جلسه تقوا از دیدگاه امیرمؤمنان (ع) مورد بررسی قرار گرفت.

از این جلسه بحثی را آغاز می کنیم تحت عنوان تقوی از دیدگاه روایات

تقوا موجب نجات و رستگاری است .

عَنْ عَلِیٍّ (ع)

اَلتَّقْوی غایَهٌ

تقوی هدفی است

لا یَهْلِکُ مَنِ اتَّبَعَها

که هرکس آن را دنبال کند به هلاکت نیفتد

وَ لا یَنْدَمُ مَنْ عَمِلَ بِها

و هرکه به کارش بندد پشیمان نشود

لِأَنَّ بِالتَّقْوی فَازَ الْفائِزُونَ

زیرا با تقواست که رستگاران رستند

وَ بِالْمَعْصِیَهِ خَسِرَ الْخاسِرُونَ (۱)

و با گناه است که زیانکاران زیان کردند

 

 

ب : عوامل رشد و توسعه بصیرت (۹)

پیروی از رهبران حق (۲)

جلسه گذشته دو روایت در زمینه اینکه پیروی و تبعیّت از رهبران حق موجب رشد و توسعه بصیرت دینی انسان می شود ، مورد اشاره قرار گرفت.

اکنون ادامه همان بحث را پی می گیریم:

۳- بخشی از نامه امام باقر (ع) به سعد الخیر

ابتدا لازم است دو نکته را مورد یادآوری قرار بدهیم :

الف : سعد بن عبدالملک از خاندان آل مروان بوده ، مرحوم شیخ مفید در کتاب الاختصاص نقل می کند:

سعد روزی در حال گریه و ناراحتی وارد محضر امام باقر(ع) شد .

امام (ع) پرسید : ما یُبْکیکَ ؟

سعد در پاسخ گفت : وَ کَیْفَ لا اَبْکِی وَ اَنَا مِنَ الْشَجَرَهِ الْمَلْعُونَهِ فِی الْقُرْآنِ ( اشاره به این آیه شریفه است … وَ الشَّجَرَهَ الْمَلْعُونَهَ فِی الْقُرْآن) (۲)

از عایشه نقل شده رسولخدا (ص) خطاب به مروان بن حکم فرموده :

لَعَنَ اللهُ اَباکَ وَ اَنْتَ فِی صُلْبِه فَاَنْتَ بَعْضُ مَنْ لَعَنَهُ اللهُ (۳)

فَقالَ عَلَیهِ السَّلام : لَسْتَ مِنْهُمْ اَنْتَ مِنّا اَهْلَ الْبَیْتِ ، أَما سَمِعْتَ قَوْلَهُ تَعالی : فَمَنْ تَبَعَنِی فَاِنَّهُ مِنّی (۴)

ب : دیگر اینکه امام باقر (ع) خطاب به سعد الخیر دو نامه دارند که مرحوم کلینی در روضه کافی هر دو را آورده است و در نامه دوم خطاب امام به سعد با عنوان « یا اَخی » است. (۵)

یَا أَخِی إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ جَعَلَ فِی کُلٍّ مِنَ الرُّسُلِ

ای برادر خداوند در میان امّت هر پیامبری

بَقَایَا مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ

باقیماندگانی از اهل علم قرار داده است

یَدْعُونَ مَنْ ضَلَّ إِلَى الْهُدَى

گمراهان را به هدایت راهنمایی می کند

وَ یَصْبِرُونَ مَعَهُمْ عَلَى الْأَذَى

همراه با مردم درناملایمات شکیبایی دارند

یُجِیبُونَ دَاعِیَ اللَّهِ

خواننده بسوی حق را اجابت می کنند

وَ یَدْعُونَ إِلَى اللَّهِ

و خود مردم را بسوی خداوند می خوانند

فَأَبْصِرْهُمْ رَحِمَکَ اللَّهُ

تو آنان را بشناس خدا رحمتت کند

فَإِنَّهُمْ فِی مَنْزِلَهٍ رَفِیعَهٍ

زیرا آنان دارای مقامی بلند هستند

یُحْیُونَ بِکِتَابِ اللَّهِ الْمَوْتَى

آنان مردگان را به توسط کتاب خدا زنده می کنند

وَ یُبْصِرُونَ بِنُورِ اللَّهِ مِنَ الْعَمَى (۶)

و بوسیله نور هدایت خدا انسانهای کور را بینا و بصیر می سازند.

۴- از امام صادق (ع) نقل شده فرمود :

اِنَّما شِیعَتُنا اَصْحابُ الْأَرْبَعَهِ الْأَعْیُنِ عَیْنَانِ فِی الرَّأْسِ وَ عَیْنَانِ فِی الْقَلْبِ أَلَا وَ الْخَلائِقُ کُلُّهُمْ کَذَلِکَ إِلَا أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فَتَحَ أَبْصَارَکُمْ وَ أَعْمى‏ أَبْصارَهُم‏ (۷)

به راستی شیعیان ما چهار چشم دارند ، دو چشم در سر ، دو چشم در دل ، آگاه باشید که همه اینطورند ولی خدای عزّوجل چشم های شما را بینا کرده و چشم های آنان را کور کرده است.


 

خطبه دوم :

الف: مناسبتها:

هفته جاری دارای مناسبتهای متعددی است ازجمله:

۱- جمعه ۲۷ فروردین      

صدور حکم تحریم تنباکو توسط فقیه مجاهد میرزامحمد حسن شیرازی

( اَلْیَوْمُ اِسْتِعْمالُ تُوتُون وَ تَنْباکُو بِأَیِّ نَحْوٍ کانَ در حکم محاربه با امام زمان صلوات الله علیه است.) (۸)

 

۲- یکشنبه ۲۹ فروردین  

روز ارتش جمهوری اسلامی ایران ، این مناسبت را به عموم ارتشیان غیور تبریک می گویم.

 

۳- سه شنبه ۳۱ فروردین

سالروز ولادت حضرت زینب (س) و روز پرستار است. هر دو مناسبت را به عموم نمازگزاران پیرو اهل بیت (ع) و پرستاران زحمتکش و ایثارگر تبریک می گویم.

 

۴- پنج شنبه ۲ اردیبهشت

سالروز تأسیس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران است این مناسبت را به عموم پاسداران شجاع و متعهد تبریک می گویم.

 

۵- پنج شنبه ۲  اردیبهشت  

سالروز اعلام انقلاب فرهنگی و روز زمین پاک است. (۹)

 

 

ب : همّت مضاعف و کار مضاعف (۳)

محور بحث در جلسه گذشته بلند همّتی بود ؛ سه روایت در این زمینه مورد اشاره قرار گرفت . اکنون ادامه همان بحث را پی می گیریم.

۴- از امیرمؤمنان(ع) نقل شده فرمود :

اَلشَّرَفُ بِالْهِمَمِ الْعالِیَهِ لا بِالرِّمَمِ الْبالِیَهِ (۱۰)  

شرافت به همّت های والاست نه به استخوانهای پوسیده (مردگانی که به آنها می بالید)

۵- درجای دیگر می فرماید :

قَدْرُ الرَّجُلِ عَلی قَدْرِ هِمَّتِهِ (۱۱)

ارزش انسان به اندازه همّت اوست.

 

 

کوته همّتی مرد عرب :

مرحوم کلینی (ره) در کتاب کافی نقل می کند :

رسولخدا (ص) پیش از ظهور اسلام در طائف بر مردی وارد شد.

و آن مرد از پیامبر (ص) با احترام پذیرایی کرد. پس از بعثت به آن مرد گفته شد:

آیا می دانی آن کسیکه خداوند بسوی مردم فرستاده کیست ؟ گفت : نه .

گفتند : او محمّد بن عبدالله (ص) و همان کسی است که در فلان روز مهمان تو شد و او را گرامی داشتی.آن مرد خدمت رسولخدا (ص) آمد و سلام کرد و اسلام آورد.

آنگاه عرض کرد : ای رسولخدا (ص) مرا می شناسید ؟ حضرت فرمود : تو کیستی ؟

عرض کرد : من صاحب همان منزلی هستم که شما در جاهلیّت وارد آن شدید و من با احترام از شما پذیرایی کردم.

پیامبر (ص) فرمود : خوش آمدید. حاجتت را بخواه. آن مرد عرض کرد : اَسْئَلُکَ مِائَتَیْ شاهٍ بِرُعاتِها

یعنی دویست گوسفند با چوپانان آنها به من عطا فرمائید.

رسولخدا (ص) دستور داد : حاجت او برآورده شد.

سپس خطاب به اصحاب خود فرمود: ما کانَ عَلی هَذَا الرَّجُلِ اَنْ یَسْأَلَنِی سُؤالَ عَجُوزِ بَنِی اِسْرائِیلَ

گفته شد : سوال زن بنی اسرائیل چه بود ؟

پیامبر(ص) فرمود: خداوند به حضرت موسی وحی فرمود:

پیش از آنکه مصر را به قصد شام ترک گویی استخوانهای حضرت یوسف را باخود ببر.

حضرت موسی از قبر یوسف پرسش کرد ، به یک پیر زن راهنمایی شد.

به آن پیرزن فرمود : قبر حضرت یوسف را به من نشان بده هرچه خواستی میدهم.

پیرزن گفت : نشانت نمی دهم مگر اینکه هرچه من بگویم همان را بدهی.

حضرت موسی گفت : « فَلَکِ الْجَنَّهُ »   بهشت مال تو.

پیرزن گفت : نه. من خودم تعیین می کنم. موسی به او گفت : تعیین با تو.

پیرزن اظهار داشت: فَاِنَّ حُکْمِی اَنْ اَکُونَ مَعَکَ فِی دَرَجَتِکَ الَّتِی تَکُونُ فِیها یَوْمَ الْقِیامَهِ فِی الْجَنَّهِ

می خواهم روز قیامت در بهشت با تو هم درجه باشم.

رسولخدا (ص) فرمود : ما کانَ عَلی هَذا لَوْسَئَلَنِی ما سَئَلَتْ عَجُوزُ بَنِی اِسْرائِیلَ (۱۲)

این مرد همّت آن را نداشت تا از من همان چیزی را بخواهد که پیرزن بنی اسرائیل خواست.

 

 

ج : روز ارتش جمهوری اسلامی ایران :

با تبریک روز ارتش جمهوری اسلامی ایران ، دو نکته را باید یادآوری کنم:

الف: اهمیّت و جایگاه ارتش :

باتوجه به نقش و جایگاه سرنوشت ساز ارتش در نظام جمهوری اسلامی در قانون اساسی ، فرماندهی کلّ نیروهای مسلّح ، اعلان جنگ و صلح ، نصب و عزل و قبول استعفای فرمانده کلّ ارتش را از جمله اختیارات مقام رهبری نظام جمهوری اسلامی قرار داده است. (۱۳)

 

ب: مواضع ارتش در ارتباط با انقلاب اسلامی :

۱- اعلان وفاداری به انقلاب اسلامی ملت متعهد ایران

۲- مقاومت در برابر توطئه های استکبار و عوامل داخلی از جمله توطئه انحلال ، توطئه اختلاف با سپاه پاسداران و توطئه اختلاف با روحانیت با صحنه گردانی بنی صدر

۳- نقش آفرینی در خنثی سازی توطئه استکبار در کردستان

۴- درخشش اصلی ارتش در طول ۸ سال دفاع مقدس بود

بویژه در عملیّات میمک ، ثامن الائمه ، طریق القدس ، فتح المبین و در نهایت عملیّات بیت المقدّس در سه مرحله که به آزادی خرمشهر ، هویزه و پادگان حمید و پنج هزار کیلومتر از زمینهای اشغالی از لوث وجود بعثیان منجر گردید. (۱۴)

 

 

د : انقلاب فرهنگی :

پس از پیروزی انقلاب اسلامی به علّت

  •        عدم همراهی فکری در برخی از دانشگاهها با حوادث انقلاب اسلامی،
  •        وجود عناصر وابسته به رژیم پهلوی و قدرتهای استکباری در بعضی از دانشگاهها
  •        و حرکتهای خصمانه گروههای نفاق در تبدیل کلاسهای درس به ستادهای عملیاتی خود برای تعرّض مسلّحانه به نظام جمهوری اسلامی

ضرورت انقلاب فرهنگی در عرصه دانشگاهها را ایجاب می کرد.

از این رو پس از اولتیماتوم سه روزه شورای انقلاب به گروهکها ، مردم انقلابی در روز دوم اردیبهشت ماه سال ۵۹ .ش دانشگاهها را تصرّف کردند و رهبر کبیر انقلاب اسلامی از این اقدام حمایت کرد و دانشگاهها تا ۲۷ آذرماه سال ۶۱ .ش تعطیل شد. (۱۵)

موضوع فرهنگ یکی از موضوعات اساسی و سرنوشت ساز تمامی جوامع بشری در هر عصر بویژه در عصر حاضر می باشد.

چون کشورهای قدرتمند و استکباری غرب با استفاده از قدرت تسلیحاتی و فن آوری خویش تلاش دارند ، فرهنگ منحط و مبتذل خویش به کل جهانیان تحمیل کنند.

لذا در این زمینه مسئولان و متولیان فرهنگی و تبلیغی جامعه، مسئولیت مضاعف دارند بویژه در چند محور زیر :

۱- تبیین علمی فرهنگ ناب اسلامی در میان اقشار جامعه متناسب با نیازهای آنان

۲- انجام فعالیتهای تحقیقی و پژوهشی موضوعی روی منابع اسلامی مربوط به مسئله فرهنگ

۳- معرفی چهره واقعی فرهنگ غربی بویژه برای قشر جوان جامعه و تبیین مضرّات و آثار مهلک این فرهنگ انحرافی

نقل شده رسولخدا (ص) ضمن بیاناتی مفصّل از اخبار آخر الزمان که روی سخن خویش به سلمان داشت فرمود:

یا سَلْمانُ: إِنَّ عِنْدَها یُؤْتی بِشَیْئٍ مِنَ الْمَشْرِقِ وَ شَیْئٌ مِنَ الْمَغْرِبِ یُلَوَّنُ اُمَّتِی ( اَی تَخْتَلِفُ اَخْلاقُهُمْ فَلا تُری فِیهِمِ الْخُلْقُ الْاِسْلامِیَّهُ ) فَالْوَیْلُ لِضُعَفاءِ اُمَّتِی مِنْهُمْ وَ الْوَیْلُ لَهُمْ مِنَ اللهِ لا یَرْحَمُونَ صَغیراً وَ لا یُوَقِّرُونَ کَبیراً وَ لا یَتَجاوَزُونَ عَنْ مُسیءٍ اَخْبارُهُمْ خِناءٌ جُثَّتُهُمْ جُثَّهُ الْآدَمیینَ وَ قُلُوبُهُمْ قُلُوبُ الشَّیاطینَ قالَ سَلْمانُ وَ اِنَّ هَذا لَکائِنٌ یا رَسُولَ الله (ص) ؟ قالَ : إِی وَالَّذِی نَفْسِی بِیَدِهِ (۱۶)

ای سلمان در آن هنگام چیزی از مشرق و چیزی از مغرب آورده شود که امّت مرا رنگ و وا رنگ سازد ، پس وای بر ضعفای (فرهنگی) امّتم از دست اینها و وای بر آنها از (خشم) خدا ، به کودک رحم نیاورند و بزرگان را احترام ننهند و از کسی گذشت نکنند، خبرهاشان ناسزا ، اندامشان اندام آدمیان و دلهاشان دلهای شیاطین باشد.    

 

پی نوشت :

(۱)   کنزالعمال / متقی هندی   ج ۱۶   ص ۸۴

(۲)     سوره اسراء   آیه ۶۰                        

(۳)     تفسیرالکبیر / فخر رازی   ج ۲۰   ص ۲۳۷                          

(۴)     الاختصاص / شیخ مفید ص ۸۵

(۵)     قاموس الرجال / تستری   ج ۵   ص ۳۵

(۶)     روضه الکافی / کلینی ص ۵۶                        

(۷)     تفسیر العیاشی ج ۲ ص ۲۴۴   و   الامالی / شیخ طوسی ص ۷۲۲

(۸)     گلشن ابرار / جمعی از پژوهشگران حوزه ج ۱ ص ۳۹۰                      

(۹)     سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور

(۱۰)   غررالحکم / آمدی ۱۹۹۱                          

(۱۱)   نهج البلاغه حکمت ۴۷

(۱۲)   فروع کافی / کلینی   ج ۸   ص ۱۵۵/۱۴۴

(۱۳)   آشنایی با قانون اساسی / مهدی نظر پور   ص ۱۰۰                        

(۱۴)   سایت تبیان   29/1/1383

(۱۵)   آیینه ایام  /   رحمتی   ص ۵۰

(۱۶)   بحار الانوار / علامه مجلسی   ج ۶   ص ۳۰۷

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر