جمعه ۳۰ مهر ۱۴۰۰ - الجمعة 16 ربيع أول 1443

(۱۳۸۹/۰۲/۱۰) خطبه های نماز جمعه خوی – ۱۰ اردیبهشت ۱۳۸۹

خطبه اول  : الف : تقوی از دیدگاه روایات (۳) تنها امتیاز تقوی می باشد: مرحوم شیخ مفید در کتاب الاختصاص می نویسد : بَلَغَنا أَنَّ سَلْمانَ الْفارْسِیَّ دَخَلَ مَجْلِسَ رَسُولِ اللهِ (ص) ذاتَ یَوْمٍ فَعَظَّمُوهُ وَ قَدَّمُوهُ وَ صَدَّرُوهُ اِجْلالاً لِحَقِّهِ وَ اِعْظاماً لِشَیْبَتِهِ وَ اخْتِصاصِهِ بِالْمُصْطَفی وَ آلِهِ فَدَخَلَ عُمَرُ فَنَظَرَ اِلَیْهِ فَقالَ […]

خطبه اول  :

الف : تقوی از دیدگاه روایات (۳)

تنها امتیاز تقوی می باشد:

مرحوم شیخ مفید در کتاب الاختصاص می نویسد :

بَلَغَنا أَنَّ سَلْمانَ الْفارْسِیَّ دَخَلَ مَجْلِسَ رَسُولِ اللهِ (ص) ذاتَ یَوْمٍ فَعَظَّمُوهُ وَ قَدَّمُوهُ وَ صَدَّرُوهُ اِجْلالاً لِحَقِّهِ وَ اِعْظاماً لِشَیْبَتِهِ وَ اخْتِصاصِهِ بِالْمُصْطَفی وَ آلِهِ فَدَخَلَ عُمَرُ فَنَظَرَ اِلَیْهِ فَقالَ : مَنْ هَذَا الْعَجَمِیُّ الْمُتَصَدِّرُ فِیما بَیْنَ الْعَرَبِ؟

فَصَعِدَ رَسُولُ اللهِ (ص) الْمِنْبَرَ فَخَطَبَ فَقالَ : إِنَّ النّاسَ مِنْ عَهْدِ آدَمَ اِلی یَوْمِنا هَذَا مِثْلُ أَسْنانِ الْمُشْطِ ، لا فَضْلَ لِلْعَرَبِیِّ عَلَی الْعَجَمِیِّ وَ لا لِلأَحْمَرِ عَلَی الْأَسْوَدِ اِلاّ بِالتَّقْوی (۱)  

به ما رسیده روزی سلمان فارسی وارد مجلس رسولخدا (ص) شد و مردم او را به سبب حقّی که داشت و به احترام موی سفیدش و منزلت خاصی که نزد پیامبر (ص) و خاندان او داشت ، احترام نهادند و او را بالای مجلس نشاندند ، عمر وارد شد و چشمش به سلمان افتاد و گفت : این مرد عجم کیست ؟ که در میان عربها صدرنشین شده است؟

رسولخدا (ص) به منبر رفت و خطبه ای ایراد کرد و فرمود :

مردم از روزگار آدم تا به امروز همچون دندانه های شانه هستند عرب را بر عجم برتری نیست و سفید را بر سیاه مگر با تقوی

 

 

ب : عوامل رشد و توسعه بصیرت (۱۱)

دعا کردن

لازم به یادآوری است که در آیات و روایات متعدد انسانها به دعا کردن توصیه شده اند.

۱- وَ قالَ رَبُّکُمُ ادْعُونِی اَسْتَجِبْ لَکُمْ (۲)  

پروردگارتان گفت : بخوانید مرا تا شما را پاسخ گویم

۲- امیرمؤمنان (ع) فرمود : أَکْثِرِ الدُّعاءَ تَسْلَمْ مِنْ سَوْرَهِ الشَّیْطانِ (۳)

بسیار دعاکن تا از گزند شیطان در امان بمانی

 

آثار دعا :

از جمله موضوعات مربوط به دعا که در روایات مورد توجه قرار گرفته است آثار و برکات آن است از قبیل :

۱- برگرداندن قضای حتمی

رسولخدا (ص) فرمود : لا یَرُدُّ الْقَضاءَ اِلاَّ الدُّعاءُ   (4)

قضا را چیزی جز دعا بر نمی گرداند

 

۲- عامل شفای دردها :

امام صادق (ع) فرمود : عَلَیْکَ بِالدُّعاءِ فَاِنَّ فِیهِ شِفاءٌ مِنْ کُلِّ دعاءٍ   (5)

برتو باد دعاکردن که آن شفای هر دردی است

 

۳- بلاها را دفع می کند :

امیرمؤمنان (ع) فرمود :

إِدْفَعُوا أَمْواجَ الْبَلاءِ عَنْکُمْ بِالدُّعاءِ قَبْلَ وُرُودِ الْبَلاءِ (۶)

امواج بلا را بوسیله دعا دفع بکنید قبل از آنکه وارد بشود.

 

۴- از جمله آثار با برکتی که ائمه معصومین (ع) از طریق دعاکردن در جستجوی آن بودند پیداکردن بصیرت دینی بوده که نمونه هایی را مورد اشاره قرار می دهیم :

۱- مرحوم سیّد بن طاووس کتابی در موضوع دعا دارد بنام مُهَجُ الدَّعَواتِ وَ مَنْهَجُ الْعِنایاتِ   در این کتاب ذکر قنوتی را از اباعبدالله الحسین (ع) آورده که در بخشی از آن ، امام (ع) به درگاه خداوند چنین عرض می کند:

اَللّهُمَّ وَ اِنّی مَعَ ذلِکَ کُلِّهِ عائِذٌ بِکَ

بار خدایا با این همه من به تو پناه آورده ام

… مُسْتَبْصِرٌ فِی ما بَصَّرْتَنِی

… و از آنچه به من نشان داده ای بصیرم

… فَلا تُخْلِنِی مِنْ رِعایَتِکَ

… پس مرا از حمایت خویش بی بهره مگذار

… وَ اجْعَلْ عَلَی الْبَصیرَهِ مَدْرَجَتِی (۷)  

… و مرا در مسیر خویش بصیرت عنایت فرما

۲- امام زین العابدین (ع) در دعاهای سحر شبهای رمضان به درگاه خداوند عرض می کند :

اَللّهُمَّ أَعْطِنِی بَصیرَهً فِی دِینِکَ            

بار خدایا بصیرت در دینت

وَ فَهْماً فِی حُکْمِکَ                                    

و فهمیدن احکامت

وَ فِقْهاً فِی عِلْمِکَ                                  

و فهم عمیق در علمت را به من عطا فرما

وَ وَرَعاً یَحْجُزُنِی عَنْ مَعاصِیکَ            

و ورعی را عنایت فرما که مرا از گناهانت باز دارد

وَ بَیضْ وَجْهِی بِنُورِکَ (۸)              

و رویم را با نور خود سفید گردان  


 

خطبه دوم :

الف: مناسبتها:

هفته جاری دارای مناسبتهای متعددی است ازجمله:

۱- روز ۹ الی ۱۵ اردیبهشت :

هفته شهر و شهروند نامگذاری شده است

اعضای شورای عالی استانها در آخرین جلسه سال ۸۸ خود در مصوبه ای روز ۹ اردیبهشت یعنی روز شوراها را به هفته شهر و شهروند تبدیل کردند. (۹)

با تبریک این مناسبت به اعضای محترم شوراها ، مواردی را بعنوان پیشنهاد به شوراهای محترم مطرح می سازم:

الف : برنامه ریزی برای پاسخگویی عملی به پیام نوروزی مقام معظم رهبری مدظله العالی مبنی بر همت مضاعف و کار مضاعف

 

ب : برنامه ریزی برای حل مشکل اساسی ترافیک شهرستان خوی که متأسفانه به مرحله بن بست و انفجار رسیده است

 

ج : برنامه ریزی برای ایجاد تغییرات اساسی در چهره ظاهری شهر با استفاده عملی از سرمایه گذاران بخش خصوصی و رفع موانع موجود

 

د : اولویت بندی مشکلات از طریق برگزاری همایشها و مطالعات کارشناسانه

 

 

۲- روز ۱۱ اردیبهشت روز کارگر

این روز بنام روز جهانی کارگر نامگذاری شده است

ضمن تبریک این مناسبت به عموم کارگران نظام جمهوری اسلامی، لازم می دانم چند نکته را در این زمینه یادآوری نمایم.

الف : ابن عباس از رسولخدا (ص) نقل کرده :

کانَ رَسُولُ اللهِ (ص) اِذا نَظَرَ اِلَی الرَّجُلِ فَاَعْجَبَهُ قالَ : هَلْ لَهُ حِرْفَهٌ ؟

فَاِنْ قالُوا : لا ؛   قالَ : سَقَطَ مِنْ عَیْنی

قِیلَ : وَ کَیْفَ ذاکَ یا رَسُولَ اللهِ (ص) ؟

قالَ : لِأَنَّ الْمُؤْمِنَ اِذا لَمْ یَکُنْ لَهُ حِرْفَهً یَعیشُ بِدِ ینِهِ (۱۰)  

رسولخدا (ص) هرگاه به کسی نگاه می کرد و از او خوشش می آمد می فرمود : شغلی هم دارد ؟

اگر می گفتند نه ، می فرمود : از چشمم افتاد، گفته می شد چرا یا رسول الله (ص) ؟

می فرمود : اگر مؤمن شغل و حرفه ای نداشته باشد دین خود را وسیله امرار معاشش می کند.

 

 

توضیح :

از این حدیث استفاده می شود که هر انسان ، مسئول است خودش دنبال کار برود و نباید از دیگران انتظار داشته باشد تا برای او شغل پیدا بکنند. البته این مطلب وظایف اساسی وزارت کار را در زمینه کاریابی نفی نمی کند.

ب : در ماده ۱۱۹ قانون کار می گوید :

وزارت کار و امور اجتماعی موظف است نسبت به ایجاد مراکز خدمات اشتغال در سراسر کشور اقدام نماید مراکز خدمات مذکور موظفند تا ضمن شناسایی زمینه های ایجاد کار و برنامه ریزی برای فرصتهای اشتغال نسبت به ثبت نام و معرفی بی کاران به مراکز کارآموزی ( در صورت نیاز به آموزش ) و یا معرفی به مراکز تولیدی ، صنعتی ، کشاورزی و خدماتی اقدام نمایند . (۱۱)

 

 

پیشنهادات :

ضرورت دارد مسئولان محترم اداره کار و امور اجتماعی در سال همت مضاعف و کار مضاعف چند موضوع را در اولویت کاری خود قرار بدهد:

الف : اقدام به فرهنگ سازی در جامعه برای اینکه بی کاران به مسئولانی که در زمینه اشتغال مسئولیت ندارند مراجعه نکنند.

 

ب : سازماندهی و اولویت بندی بی کاران شهتر و حومه

 

ج : مطالعه و پژوهش در زمینه ایجاد فرصتهای شغلی

 

د : تلاش در جهت حل مشکلات کارخانه ها و کارگاههای تولیدی

 

۳- شهادت استاد مطهری و روز معلم :

با تسلیت سالگرد شهادت شهید مطهری و تبریک روز و هفته معلم به تمامی برادران و خواهران معلم در سطوح مختلف مراکز علمی و آموزشی

 

 

جایگاه تعلیم و تربیت :

موضوعی را که لازم می دانم در این فرصت کوتاه خطبه دوم در ارتباط با هفته معلم مطرح بکنم جایگاه والا و ارزشمند تعلیم و تربیت و نقش حیاتی و سرنوشت ساز او در پیشرفت و تکامل جامعه می باشد.

مرحوم شهید ثانی در کتاب ارزشمند مُنْیَهُ الْمُریدِ فِی آدابِ الْمُفیدِ وَ الْمُسْتَفیدِ در ارتباط جایگاه تعلیم می نویسد:

إِعْلَمْ أَنَّ التَّعْلیمَ                

بدان یاد دادن

هُوَ الْأَصْلُ الَّذِی                  

اصل و اساسی است که

بِهِ قِوامُ الدّینِ                    

ثبات و قوام دین را به دنبال دارد

وَ بِهِ یُؤْمَنُ اِنْمِحاقُ الْعِلْمِ      

بوسیله او از میان رفتن دانش جلوگیری می شود

فَهُوَ مِنْ أَهَمِّ الْعِباداتِ      

تعلیم از مهمترین عبادات الهی است

وَآکَدُ فُرُوضِ الْکِفایاتِ (۱۲)    

از مؤکدترین واجبات کفایی است

 

 

زمینه ها و عوامل موفقیت در تعلیم و تربیت :

برای موفقیت تمامی انسانهایی که در جایگاه تعلیم و تربیت قرار دارند عوامل و زمینه های متعددی وجود دارد که در آیات ، روایات و کتب مربوط به تعلیم و تربیت و زندگی عملی دانشمندان مانند شهید مطهری مورد توجه قرار گرفته است از قبیل:

۱- برخورداری از فضایل اخلاقی و اجتناب از رذایل اخلاقی

۲- برخورداری از اخلاص و انگیزه قوی در تعلیم و تربیت

۳- داشتن تخصص و مهارت لازم در علوم مربوطه

۴- برخورداری از حوصله ، صبر ، تحمل و دلسوزی قوی

۵- دارا بودن بر روحیه انتقاد پذیری و تحمل عقاید نو دانش آموزان (۱۳)

 

 

ب : همّت مضاعف و کار مضاعف (۴)

ثمرات بلند همّتی :

یکی از مباحث مربوط به موضوع همّت ، ثمرات و نتایج بلند همّتی است که در روایات اهل بیت (ع) مورد توجه قرار گرفته است ؛ بعنوان نمونه چند مورد را اشاره می کنیم:

۱- بلند همّتی موجب بردباری و وقار است.

امیرمؤمنان (ع) فرمود : اَلْحِلْمُ وَ الْأَناهُ تَوْأَمانِ یُنْتِجِهُما عُلُوُّ الْهِمَّهِ (۱۴)

بردباری و وقار دو همزادند ، که از بلندی همّت زاده می شوند

۲- انجام دادن اعمال خوب و مورد پسند .

باز امیرمؤمنان (ع) فرمود : اَلْفِعْلُ الْجَمیلُ یُنْبِئُ عَنْ عُلُوِّ الْهِمَّهِ (۱۵)

عمل زیبا از بلندی همّت خبر می دهد

۳- بلند همتی موجب می شود انسان عزّت طمع نداشتن را کسب نماید.

امام باقر (ع) فرمود : إِسْتَجْلِبْ عِزَّ الْیَأْسِ بِبُعْدِ الْهِمَّهِ (۱۶)

عزّت طمع نداشتن را با بلند همّتی به دست آور

 

 

ج : تقدیر از سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی

رزمایش سه روزه دریایى پیامبر اعظم ۵ که با مشارکت یگان‏هاى مختلف نیروهاى دریایى، زمینى، هوافضا و بسیج سپاه پاسداران انقلاب اسلامى در ۴ مرحله به منظور نمایش اقتدار دریایى جمهورى اسلامى ایران در حفظ امنیت منطقه استراتژیک تنگه هرمز برگزار شد.

با تقدیر و سپاس از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در برگزاری این رزمایش ، نکته ای که لازم به یادآوری است اینکه این رزمایش ضمن اینکه موجب تقویت مبانی وحدت و هماهنگی کشورهای اسلامی در منطقه گردید باعث یأس و ناامیدی استکبار جهانی و دشمنان قسم خورده مسلمان شده و نشان داد ایران اسلامى در فاصله بسیار کوتاهى ، هر نوع تهدید و تحرکات مذبوحانه را بدون پاسخ کوبنده نخواهد گذاشت و از هیچ تهدیدى هراس ندارد.(۱۷)

 

 

پی نوشت :

(۱)     کتاب الاختصاص / شیخ مفید (ره) ص ۳۴۱

(۲)       سوره غافر   آیه ۶۰            

(۳)       بحار الانوار / علامه مجلسی ج ۷۸ ص ۹-۶۴            

(۴)       مکارم الاخلاق ۲/۷/۱۹۸۷                      

(۵)      همان ۲/۱۲/۲۰۰۸

(۶)     کتاب الخصال / شیخ صدوق ۶۲۱/۱۰                            

(۷)       مُهَجُ الدَّعَواتِ وَ مَنْهَجُ الْعِنایاتِ   / سید بن طاووس   ص ۱۱۴- ۱۱۵

(۸)       کتاب المصباح / کفعمی (ره) ص ۷۹۶        

(۹)       خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران (ایرنا)   21/12/88

(۱۰)     بحار الانوار / علامه مجلسی ج ۱۰۳ ص ۹

(۱۱)     وبلاگ خانه کارگر جمهوری اسلامی

(۱۲)     منیه المرید / شهید ثانی ص ۱۷۷                      

(۱۳)     سایت آینده روشن

(۱۴)     نهج البلاغه حکمت ۴۶۰              

(۱۵)     غررالحکم / آمدی                  

(۱۶)     بحار الانوار / علامه مجلسی ج ۷۸ ص ۱۶۴

(۱۷)     سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر