سه شنبه ۲۸ دی ۱۴۰۰ - الثلاثاء 15 جماد ثاني 1443

(۱۳۸۹/۰۳/۰۷) خطبه های نماز جمعه خوی – ۷ خرداد ۱۳۸۹

خطبه اول الف : تقوی از دیدگاه روایات (۶) عن الصادق (ع): ما نَقَلَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَبْدَاً                                   خداوند عزّوجل هیچ بنده ای را مِنْ ذُلِّ الْمَعاصِی                         از ذلت گناهان اِلی عِزِّ التَّقْوی                                   به عزت تقوی منتقل نکرد اِلاّ أَغْناهُ مِنْ غَیْرِ مالٍ                                 مگر اینکه او را بدون مال توانگر ساخت وَ […]

خطبه اول

الف : تقوی از دیدگاه روایات (۶)

عن الصادق (ع):

ما نَقَلَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَبْدَاً                                  

خداوند عزّوجل هیچ بنده ای را

مِنْ ذُلِّ الْمَعاصِی                        

از ذلت گناهان

اِلی عِزِّ التَّقْوی                                  

به عزت تقوی منتقل نکرد

اِلاّ أَغْناهُ مِنْ غَیْرِ مالٍ                                

مگر اینکه او را بدون مال توانگر ساخت

وَ اَعَزَّهُ مِنْ غَیْرِ عَشیرَهٍ                                  

و بی ایل و عشیر ، قدرتمند نمود

وَ آنَسَهُ مِنْ غَیْرِ بَشَرٍ(۱)                                  

و بی آنکه کسی با او باشد او را از تنهایی بدر آورد

 

 

توضیح :

مرحوم علامه مجلسی (ره) در توضیح بخش آخر روایت تحت عنوان بیانٌ می نویسد

« مِنْ غَیْرِ بَشَرٍ » اَیْ مِنْ غَیْرِ أَنیسٍ مِنَ الْبَشَرِ، بَلِ اللهُ مُونِسُهُ کَما قالَ اَمیرُ الْمُؤْمِنینَ (ع): اَللّهُمَّ اِنَّکَ آنَسُ الْآنِسینَ بِأَوْلیائِکَ   (2)

یعنی مقصود از جمله من غیر بشر اینکه انسان پرهیزکار مونسش خداوند است بطوریکه امیرمؤمنان (ع) فرمود: خدایا تو مأنوس ترینِ مأنوسان هستی نسبت به اولیاء خودت

 

 

ب : آثار و نتایج بصیرت (۱)

تاکنون محور بحث عوامل رشد و توسعه بصیرت بود که ۱۱ مورد را یاد آوری کردیم که عبارت بودند از:

۱- تفکر و اندیشه                

۲- تعقل و خردمندی            

۳- فراگیری معارف دینی

۴- تقوی و پرهیزکاری                

۵- عبرت آموزی از حوادث              

۶- اخلاص داشتن

۷- پیروی از رهبران حق                

۸- دعا کردن                        

۹- فراگیری دانش

۱۰- در یاد خدا بودن                

۱۱- حفظ کردن زبان

 

 

اکنون موضوع آثار و نتایج بصرت را مورد بررسی قرار میدهیم:

۱- علم و دانایی :

در روایات متعدد دانش و دانایی را از جمله آثار و برکات بصیرت معرفی فرموده اند بعنوان مثال چند نمونه را یادآوری می کنیم

 

از رسولخدا (ص) نقل شده فرمود :

اِنَّ أَعْلَمَ النّاسِ أَبْصَرُهُمْ بِالْحَقِّ اِذَا اخْتَلَفَ النّاسُ وَ اِنْ کانَ مُقَصِّراً فِی الْعَمَلِ (۳)  

داناترین مردم کسی است که هرگاه مردم در حق اختلاف کنند او بیناترین آنان به حق باشد اگر چه در عمل کوتاهی کند

 

  •        امیرمؤمنان (ع) فرمود :

مَنْ اَبْصَرَ فَهِمَ وَ مَنْ فَهِمَ عَلِمَ (۴)  

کسیکه بینا باشد می فهمد و کسیکه بفهمد دانا می شود

 

  •        باز امیرمؤمنان (ع) فرمود :

لا عِلْمَ لِمَنْ لا بَصیرَهَ لَهُ   (5)  

کسیکه بصیرت نداشته باشد در حقیقت علم ندارد

 

 

۲- عبرت آموزی :

از جمله آثار بصیرت دینی عبرت آموزی از حوادث و پدیده های عالم هستی است

  •        خداوند در قرآن می فرماید :

یُقَلِّبُ اللهُ اللَّیْلَ وَ النَّهارَ إِنَّ فِی ذلِکَ لَعِبْرَهً لِأُولِی الْأَبْصارِ   (6)      

خداست که شب و روز را با هم جا به جا می کند قطعاً در این تبدیل برای صاحبان بصیرت عبرتی است

 

  •        رسولخدا (ص) فرمود :

لا یَصِّحُ الْاِعْتِبارُ اِلاّ لِأَهْلِ الصَّفاءِ وَ الْبَصیرَهِ (۷)  

عبرت آموختن فقط برای اهل صفا و بصیرت حاصل می شود.


 

خطبه دوم :

مناسبتهای هفته :

هفته جاری دارای مناسبتهای متعددی است از آن جمله است :

۱-    روز پنجشنبه ۱۳ خرداد مصادف با ( ۲۰ جمادی الثانی ، هشتم قبل از هجرت) سالروز ولادت حضرت زهرا (س) و روز زن و تولد بنیانگذار جمهوری اسلامی حضرت امام خمینی (ره) ( ۱۳۲۰٫ق) می باشد . هر سه مناسبت را به شما نمازگزاران و شیعیان اهل بیت (ع) و امت انقلابی و رهبر بزرگوار انقلاب تبریک می گویم

در ارتباط با این مناسبت ها چند مطلب را لازم به یادآوری می دانم:

۱- شرط شیعه اهل بیت (ع) بودن :

از حضرت زهرا (س) نقل شده است فرمود :

إِنْ کُنْتَ تَعْمَلُ بِما أَمَرْناکَ وَ تَنْتَهِی عَمّا زَجَرْناکَ عَنْهُ فَاَنْتَ مِنْ شیعَتِنا وَ اِلاّ فَلا (۸)  

اگر به آنچه تو را به آن فرمان می دهیم عمل کنی و از آنچه برحذر می داریم دوری کنی از شیعیان ما هستی و الاّ هرگز در رابطه با مفاد این روایت دو نکته لازم به دقت و توجه است

 

الف : دستورات دین مقدس اسلام خیلی سهل و آسان است و اساس آنها را اوامر و نواهی تشکیل میدهند؛ لذا نباید این احکام آسان را با سلیقه و برداشت های شخصی خود سخت و سنگین بکنیم

 

ب : بعضی از انسانها برای رسیدن به حقایق عرفان و شناخت خدا مسیرهای انحرافی را طی می کنند.

درحالیکه حضرت زهرا (س) دستور می دهند که عمل به اوامر و نواهی اهل بیت (ع) که همان دستورات خداوند احدیت می باشد در معیار شیعه بودن یک مسلمان کافی است

 

 

۲- دیدگاه اسلام در رابطه با حقوق زن :

از امام موسی بن جعفر (ع) نقل شده است فرمود :

إِنَّ اللهَ عَزَّوَجَلَّ لَیْسَ یَغْضَبُ لِشَیْئٍ کَغَضَبِهِ لِلنِّساءِ وَ الصِّبْیانِ   (9) 

خداوند بزرگ به چیزی مانند خشمش به نفع زنان و کودکان خشم نمی گیرد

در احادیث اهل بیت (ع) در زمینه جایگاه و حقوق خانوادگی زنان مطالب بسیاری مطرح شده است که بعنوان نمونه موارد ذیل را به صورت فهرست مطرح می کنیم:

لازم به ذکر است که در این روایات نوع سفارشات به مردان است که باید این حقوق را در ارتباط با زنان خویش رعایت کنند

۱- با زنان خود خوش رفتاری کنید

۲- زنان امانتهای خدا در دست شما هستند

۳- در خوراک و پوشاک زنان کوتاهی نکنید

۴- در مورد زنان خود غیرت داشته باشید

۵- احترام زنان خود را نگه دارید

۶- هرکس زن خود را بزند در قیامت رسوا خواهد شد

۷- بد اخلاقی زنان را تحمل کنید

۸- مردان ، خود را برای زنان پاکیزه نگه دارند

۹- برای زنان هدیه بدهید

۱۰- درکارها به زنان خود کمک کنید

۱۱- زنان خود را امر به معروف و نهی از منکر کنید.

 

 

همّت مضاعف و کارمضاعف (۶)

اسلام و توصیه به کار (۲)

دین مقدس اسلام در ارتباط با توصیه به کار دستور العمل های سرنوشت سازی را ارائه کرده است که در قالب احادیث و روایات اهل بیت (ع) و همچنان در آیات قرآن مطرح شده است.

چهار مورد از روایات را در جلسه قبلی مطرح کردیم اکنون ادامه همان بحث را پی می گیریم.

 

۵- در کتب روایی نقل شده است :

جاءَ رَجُلٌ اِلَی النَّبِیِّ (ص) وَ قالَ: ما طَعِمْتُ طَعاماً مُنْذُ یَوْمَیْنِ .

فَقالَ : عَلَیْکَ بِالسُّوقِ (۱۰)

مردی نزد پیامبر (ص) آمد و گفت: دو روز است چیزی نخورده ام.

فرمود: برو به بازار و (کار کن)

 

۶- باز از پیامبر بزرگوار نقل شده است فرمود :

إِنَّ مِنَ الذُّنُوبِ ذُنُوباً لا یُکَفِّرُها صَلاهٌ وَ لا صَدَقَهٌ

قِیلَ یا رَ سُولَ اللهِ (ص) : فَما یُکَفِّرُها ؟

قالَ : اَلْهُمُومُ فِی طَلَبِ الْمَعیشَهِ (۱۱)

پاره ای از گناهان است که هیچ نماز و صدقه ای کفاره آن نمی شود

پرسیدند : ای پیامبر خدا (ص) پس چه چیز کفّاره آنها ست ؟

فرمود : غم و اندوه خوردن در طلب معیشت.

 

۷- در ارتباط با اصحاب و یاران حضرت مسیح (حواریون) نقل شده است که :

اِنَّهُمُ اتَّبَعُوا عِیسی (ع) وَ کانُوا إِذا جاعُوا قالُوا : یا رُوحَ اللهِ جُعْنا ! فَیَضْرِبُ بِیَدِهِ عَلَی الْاَرْضِ – سَهْلاً کانَ اَوْ جَبَلاً – فَیَخْرُجُ ماءٌ فَیَشْرَبُونَ ؛

قالُوا : یا رُوحَ اللهِ ! مَنْ أَفْضَلُ مِنّا ، إِذا شِئْنا أَطْعَمْتَنا ، وَ إِذا شِئْنا سَقَیْتَنا ، وَ قَدْ آمَنّا بِکَ وَ أتَّبَعْناکَ ؟ قالَ : أَفْضَلُ مِنْکُمْ مَنْ یَعْمَلُ بِیَدِهِ وَ یَأکُلُ مِنْ کَسْبِهِ (۱۲)

آنان به دنبال عیسی (ع) می رفتند ، و چون گرسنه می شدند می گفتند : یا روح الله ! گرسنه ایم.

و عیسی (ع) – در بیابان یا در کوه – دست بر زمین می کوفت و آبی بیرون می آمد و از آن آب می نوشیدند ؛ گفتند : یا روح الله ! چه کسی از ما برتر است ، ما که هرگاه ( خوراک ) بخواهیم به ما خوراک می دهی ، و هرگاه (آب) بخواهیم به ما آب می نوشانی ، و ما همه به تو ایمان آورده ایم واز تو پیروی کرده ایم ؟

فرمود : از شما برتر کسانیند که با دست خود کار می کنند و از کسب خود روزی می خورند.

 

 

ج : سالگرد رحلت رهبر کبیر انقلاب :

در آستانه بیست و یکمین سالگرد رحلت رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی قدس سره هستیم.

با تسلیت این مصیبت به عموم ملت متعهد ایران اسلامی و شما نمازگزاران بویژه به ساحت مقدس حضرت ولی عصر (عج) و مقام معظم رهبری مدظله چند نکته را در این زمینه لازم به یادآوری می دانم :

۱- باید در گرامیداشت این مناسبت حتی بهتر از سالهای گذشته احساس مسئولیت کرده و حضور داشته باشیم.

بدلیل اینکه نه تنها ملت ایران بلکه عموم مسلمانان جهان عزّت و عظمت امروزی خویش را مدیون آن بزرگوار هستند. و گرامیداشت سالگرد رحلت ایشان یک نوع قدرشناسی و سپاسگزاری از زحمات آن مرد الهی است.

دیگر اینکه در فتنه سال گذشته با دسیسه استکبار جهانی عده ای فریب خورده به ساحت مقدس ایشان جسارت کردند ؛ ما باید عملاً اثبات کنیم که همچنان به اهداف و آرمانهای امام (ره) وفادار هستیم و در برابر تمامی توطئه های استکبار و عوامل او خواهیم ایستاد.

۲- مطلب دوم اینکه در این ایام (خرداد ماه) که پر از خاطرات تلخ و شیرین می باشد از قبیل :

سخنرانی تاریخی حضرت امام (ره) در مدرسه فیضیه ،

قیام   15 خرداد ،

فتح خرمشهر ،

رحلت رهبرکبیر انقلاب ،

انتخاب حضرت آیت الله خامنه ای مدظله به رهبری انقلاب و نظام جمهوری اسلامی

و برگزاری انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری با حضور چهل میلیون نفر از واجدین شرایط

لذا بر گویندگان ، نویسندگان ، مطبوعات ، تحلیل گران و رسانه ملی است که این حوادث مهم و سرنوشت ساز را همراه با تحلیل علمی برای اقشار جامعه بویژه نسل جوان تبیین کنند.(۱۳)

 

پی نوشت :

(۱)     اصول کافی / کلینی ج ۲ ص ۷۶                          

(۲)        بحارالانوار /مجلسی ج ۶۷ ص ۲۸۲

(۳)     حلیه الاولیاء / ابونعیم اصفهانی ج ۴   ص ۱۷۷

(۴)     نهج البلاغه حکمت ۲۰۸              

(۵)     غررالحکم /آمدی ح ۱۰۷۷۳                

(۶)     سوره نور آیه ۴۴                        

(۷)     مصباح الشریعه ص ۲۰۶

(۸)     بحار الانوار / علامه مجلسی ج ۶۸ ص ۱۵۵

(۹)     وسائل الشیعه / حرعاملی ج ۲۱ ص ۴۸۴

(۱۰)   سفینه البحار / محدث قمی ج ۱ ص   584                            

(۱۱)   مستدرک الوسائل / محدث نوری ج ۲ ص ۴۱۵

(۱۲)   سفینه البحار / محدث قمی   ج ۲   ص ۴۷۸  

(۱۳)   سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه