سه شنبه ۲۸ دی ۱۴۰۰ - الثلاثاء 15 جماد ثاني 1443

(۱۳۸۹/۰۳/۱۴) خطبه های نماز جمعه خوی – ۱۴ خرداد ۱۳۸۹

خطبه اول الف : تقوی از دیدگاه روایات (۸) عَنْ عَلِیٍّ (ع):                                         از امیرمؤمنان (ع) است فرمود: کُونُوا بِقَبُولِ الْعَمَلِ                                           به پذیرفته شدن عمل اَشَدَّ إِهْتِماماً مِنْکُمْ بِالْعَمَلِ                                 بیشتر اهتمام ورزید تا به خود عمل فَاِنَّهُ لَنْ یَقِلَّ                                                 چون هرگز کم نیست عَمَلٌ مَعَ التَّقْوی                                                 عملی که همراه با تقوی باشد وَ کَیْفَ یَقِلُّ عَمَلٌ […]

خطبه اول

الف : تقوی از دیدگاه روایات (۸)

عَنْ عَلِیٍّ (ع):                                        

از امیرمؤمنان (ع) است فرمود:

کُونُوا بِقَبُولِ الْعَمَلِ                                          

به پذیرفته شدن عمل

اَشَدَّ إِهْتِماماً مِنْکُمْ بِالْعَمَلِ                                

بیشتر اهتمام ورزید تا به خود عمل

فَاِنَّهُ لَنْ یَقِلَّ                                                

چون هرگز کم نیست

عَمَلٌ مَعَ التَّقْوی                                                

عملی که همراه با تقوی باشد

وَ کَیْفَ یَقِلُّ عَمَلٌ تُقُبِّلَ (۱)                                    

چگونه کم باشد عملی که پذیرفته می شود

توضیح :

لازم به یادآوری است که محتوای روایت مذکور از امیرمؤمنان (ع) در منابع حدیثی شیعه نیز وارد شده است

۱- مرحوم کلینی (ره) از آن بزرگوار نقل می کند فرمود:

لا یَقِلُّ عَمَلٌ مَعَ تَقْوی وَ کَیْفَ یَقِلُّ ما یُتَقَبَّلُ (۲)  

۲- فعل ( تُقُبِّلَ ) در روایت اول و ( یُتَقَبَّلُ ) در روایت دوم اشاره است به آیه شریفه است که می فرماید:

اِنَّما یَتَقَبَّلُ اللهُ مِنَ الْمُتَّقینَ (۳)  

۳- در امالی مرحوم شیخ مفید و نهج البلاغه کلمه تقوی با الف و لام ( اَلتَّقْوی ) آمده است. (۴)  

 

 

ب : آثار و نتایج بصیرت (۳)

۴- تمسّک به حق

از مفاد روایات متعدد استفاده می شود که انسان دارای بصیرت دینی مدام طرفدار و مدافع حق است و علت آن نیز کاملاً معلوم و روشن است چون فرد بصیر به دلیل دارا بودن بر بصیرت و قدرت تشخیص می تواند حق را از باطل و سره را از ناسره تمییز بدهد و در نهایت از حق پیروی نماید

بعنوان نمونه دو مورد را یادآوری می کنیم:

الف : راهنمایی شیعیان از طریق امام عسکری (ع) :

کَتَبَ إِلَیْهِ ( اِمامُ الْعَسْکَرِی (ع)) بَعْضُ شِیعَتِهِ

نوشت به امام عسکری (ع) یکی از شیعیانش

یُعَرِّ فُهُ اخْتِلَافَ الشّیعَهِ

که اختلاف میان شیعیان را به استحضار ایشان رساند

فَکَتَبَ (ع) إِنَّمَا خَاطَبَ اللَّهُ الْعَاقِلَ

امام (ع) نوشت به راستی خدا با خردمند گفتگو دارد

وَ النَّاسُ فِیَّ عَلَى طَبَقَاتٍ  

و مردم درباره من سه گروه شده اند

الْمُسْتَبْصِرُ عَلَى سَبِیلِ نَجَاهٍ                      

یکی گروه بینا و بصیر به راه نجات

مُتَمَسِّکٌ بِالْحَقِّ                          

چنگ زننده به حق

مُتَعَلِّقٌ بِفَرْعِ الْأَصْلِ                  

و آویخته به شاخه حقیقت

غَیْرُ شَاکٍّ وَ لَا مُرْتَابٍ                      

و هیچ شک و تردیدی ( در دل ) ندارند

لَا یَجِدُ عَنِّی مَلْجَأً                      

و جز من پناهی برای خود نجویند

وَ طَبَقَهٌ لَمْ تَأْخُذِ الْحَقَّ مِنْ أَهْلِهِ            

گروه دیگر حق را از حق شناسان به دست نیاورده اند

فَهُمْ کَرَاکِبِ الْبَحْرِ یَمُوجُ عِنْدَ مَوْجِهِ  

آنان مانند دریانوردان هنگام موج به حرکت درآیند

وَ یَسْکُنُ عِنْدَ سُکُونِهِ              

و هنگام سکون دریا آرام گیرند

وَ طَبَقَهٌ اسْتَحْوَذَ عَلَیْهِمُ الشَّیْطانُ                      

و گروهی هم تحت سلطه شیطانند

شَأْنُهُمُ الرَّدُّ عَلَى أَهْلِ الْحَقِّ                        

و کارشان رد کردن اهل حق است

وَ دَفْعُ الْحَقِّ بِالْبَاطِلِ                            

و دفع کردن حق توسط باطل است

حَسَداً مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ                  

به خاطر آن حسدی است که در دل خود دارند

فَدَعْ مَنْ ذَهَبَ یَمِیناً وَ شِمَالًا      

پس آن کس که به راست و چپ می رود واگذار

…وَ إِیَّاکَ وَ الْإِذَاعَهَ وَ طَلَبَ الرِّ ئَاسَهِ          

از افشای اسرار و ریاست جویی پرهیز کن

فَإِنَّهُمَا یَدْعُوَانِ إِلَى الْهَلَکَه (۵)              

که این دو مایه نابودی است

ب : نامه امیرمؤمنان (ع) به معاویه بن ابی سفیان :

وَ أَرْدَیْتَ جِیلًا مِنَ النَّاسِ کَثِیراً              

ای معاویه ، گروهی بسیار از مردم را به هلاکت کشاندی

خَدَعْتَهُمْ بِغَیِّکَ                      

و با گمراهی خود فریب شان دادی

وَ أَلْقَیْتَهُمْ فِی مَوْجِ بَحْرِکَ                          

و در موج دریای جهالت خود غرق شان کردی

تَغْشَاهُمُ الظُّلُمَاتُ                            

که تاریکی ها آنان را فرا گرفت

وَ تَتَلاطَمُ بِهِمُ الشُّبُهَاتُ                      

و در امواج انواع شبهات غوطه ور گردیدند

فَجَارُوا فَجَازُوا عَنْ وِجْهَتِهِمْ                    

پس از راه حق به بیراهه افتادند

وَ نَکَصُوا عَلَى أَعْقَابِهِمْ                          

و به دوران جاهلیت گذشتگان خود روی آوردند

… إِلَّا مَنْ فَاءَ مِنْ أَهْلِ الْبَصَائِرِ                        

جز اندکی از آگاهان که مسیر خود را تغییر دادند

فَإِنَّهُمْ فَارَقُوکَ بَعْدَ مَعْرِفَتِکَ                            

و پس از آن که تو را شناختند از تو جدا شدند

وَ هَرَ بُوا إِلَى اللَّهِ مِنْ مُوَازَرَتِکَ                    

و از یاری کردن تو به سوی خدا گریختند

إِذْ حَمَلْتَهُمْ عَلَى الصَّعْبِ                              

زیرا تو آنان را به کار دشوار وا داشتی

وَ عَدَلْتَ بِهِمْ عَنِ الْقَصْدِ                                        

و از راه راست منحرف شان ساختی

فَاتَّقِ اللَّهَ یَا مُعَاوِیَهُ فِی نَفْسِکَ (۶)                            

ای معاویه در کارهای خود از خدا بترس

 

 

توضیح :

    نوع مردم شیفته ثروت هستند و معاویه اموال فراوانی را در اختیار داشت و آن را در اختیار دین فروشان می گذاشت لذا بازار معاویه گرم بود و افراد فراوانی به او مراجعه می کردند. (۷)

طبری در تاریخ خود و ابن عساکر در تاریخ دِمشق می نویسند :

اِنَّ الْحُتاتَ الْمُجاشِعِی وَفَدَ عَلی مُعاوِیَهَ مَعَ جَماعَهٍ مِنَ الرُّؤَساءِ فَاَمَرَ لِکُلِّ واحِدٍ بِمَئَهِ اَلْفٍ وَ لِلْحُتاتِ بِسَبْعینَ… وَ لَمّا عاتَبَهُ الْحُتاتُ قالَ لَهُ الْمُعاوِیَهُ : اِشْتَرَیْنا مِنَ الْقَوْمِ دِینَهُمْ

فَقالَ الْحُتاتُ: وَ اَنَا اِشْتَرْ مِنّی دِینِی فَاَکْمَلَها مُعاوِیَهُ عَلَی الْمِئَهِ وَ تَمَّتِ الْصَّفْقَهُ (۸)

حتات مشاجی به همراه گروهی از بزرگان قبایل نزد معایه رفتند معاویه به هریک از آنها صد هزار دینار داد و به حتات، هفتاد هزار داد … حتات از معاویه گله مند شده و دلیل این کار را از او جویا شد معاویه به او گفت که از آنان دین شان را خریده است حتات گفته که دین مرا نیز بخر سرانجام معاویه سی هزار درهم دیگر به او داد و صد هزار درهم کامل شد


 

 

خطبه دوم :

الف : مناسبتهای هفته:

یکشنبه ۲۳ خرداد

سالروز فرمان حضرت امام خمینى(ره) مبنى بر تشکیل ستاد انقلاب فرهنگى در سال ۱۳۵۹٫ ش

 

دوشنبه ۲۴ خرداد

ولادت حضرت امام محمد باقر(ع) (۵۷ . ق)

 

چهارشنبه ۲۶ خرداد

مصادف با ۳ رجب شهادت حضرت امام على‏النقى الهادى(ع) (۲۵۴٫ ق)

 

پنجشنبه ۲۷ خرداد

فرمان حضرت امام خمینى(ره) مبنى بر تشکیل جهاد سازندگى در سال ۱۳۵۸٫ ش

و روز جهاد کشاورزى‏ و سالروز تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی

 

 

ب: سه موضوع مهم نیازمند به تحلیل :

در طول هفته گذشته مقام معظم رهبری مدظله دو سخنرانی مهم داشتند :

یکی ۱۴ خرداد خطبه های نماز جمعه تهران در مرقد رهبر کبیر انقلاب و تبیین ویژگیها و شاخص های خط امام (ره) ، دیگری در ملاقات با نمایندگان مجلس و توصیه به حفظ وحدت و هماهنگی میان ارکان و قوای نظام جمهوری اسلامی بویژه میان مجلس و دولت

موضوع دیگر سالگرد انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری و حضور چهل میلیون از واجدین شرایط در سر صندوقهای رأی

با توجه به اهمیت و نقش اساسی هر سه موضوع در مسایل داخلی و بین المللی مربوط به جمهوری اسلامی ضرورت دارد رسانه های گروهی و مطبوعات و تحلیل گران و مسئولان نظام هر سه موضوع بصورت علمی مورد بررسی و تحلیل جدی قرار بدهند  

 

 

ج: همت مضاعف و کار مضاعف (۶)

اسلام و توصیه به کار (۲)

با توجه به اهمیت موضوع لازم می دانم این جلسه نیز سفارش اهل بیت (ع) را در زمینه اهمیت و نقش اساسی کار مورد توجه قرار بدهیم:

۱- امام باقر (ع) فرمود:

إِنَّ الصَّدَقَهَ لا تَحِلُّ لِمُحْتَرِفٍ وَ لا لِذی مِرَّهٍ سَوِیٍّ قَوِیٍّ فَتَنَزَّهُوا عَنْها (۹)  

صدقه (گرفتن زکات) بر صاحب حرفه حلال نیست و نه بر شخص سالم و نیرومند پس از آن دوری جوئید

 

 

توضیح :

در کتب لغت« مِرَّهٍ » را بمعنای قوت و قدرت و «سَوِیٍّ» را بمعنای صحیح بودن اعضای جسمی معنی کرده اند (۱۰)  

۲- زراره نقل می کند:

إِنَّ رَجُلاً أَتی أَباعَبْدِ اللهِ (ع) فَقالَ اِنِّی لا اُحْسِنُ أَنْ اَعْمَلَ عَمَلاً بِیَدِی وَ لا اُحْسِنُ اَنْ أَتَّجِرَ وَ اَنَا مُحارَفٌ مُحْتاجٌ فَقالَ إِعْمَلْ فَاحْمِلْ عَلی رَأسِکَ وَاسْتَغْنِ عَنِ النّاسِ فَاِنَّ رَسُولَ اللهِ قَدْ حَمَلَ جَحَراً عَلی عاتِقِهِ فَوَضَعَهُ فِی حائِطٍ لَهُ مِنْ حِیطانِه وَ اِنَّ الْحَجَرَ لَفِی مَکانِهِ (۱۱)  

مردی نزد ابوعبدالله ( امام صادق (ع)) آمد و گفت:

از من بر نمی آید که با دست خود کار کنم و نیز نمی توانم به تجارت بپردازم و من انسان بدبخت و نیازمندم

امام(ع) فرمود: کار کن ، و بر سر خود برای این و آن بار ببر و از مردم خود را بی نیاز ساز، رسول خدا (ص) سنگی را بر دوش خود حمل کرد و آنرا در (دیوار) یکی از باغهای خود قرار داد آن سنگ هنوز در جایش است

 

 

توضیح:

ابن اثیر می نویسد :

اَلْمُحارَفُ بِفَتْحِ الرّاءِ :

هُوَ الْمَحُرومُ الْمَجْدُودُ الَّذِی اِذا طَلَبَ لا یُرْزَقُ اَوْ یَکُونُ لا یَسْعی فِی الْکَسْبِ (۱۲)

 

۳- ابو بصیر می گوید:

از امام صادق (ع) شنیدم می فرمود:

اِنّی لَاَعْمَلُ فِی ضِیاعِی حَتّی اَعْرَقَ وَ اِنَّ لِی مَنْ یَکْفینِی لِیَعْلَمَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ اِنِّی اَطْلُبُ الرِّزْقَ الْحَلالَ (۱۳)

من در برخی از کشتزارها آنقدر کار می کنم که عرق بریزم در حالی که، کسی است که این کارها را برایم انجام بدهد این کار را بدان جهت انجام می دهم که خداوند ببیند که من در پی روزی حلالم  

 

 

د: روز جهاد کشاورزی :

با تبریک این مناسبت به عموم مدیران و کارکنان خدوم جهاد کشاورزی

       از رسولخدا (ص) سئوال شد:

اَیُّ الْمالِ خَیْرٌ؟

کدام مال بهتر است؟

قالَ: زَرْعٌ زَرَعَهُ صاحِبِهُ وَ أَصْلَحَهُ وَ اَدّی حَقَّهُ یَوْمَ حَصادِهِ (۱۴)

فرمود: زراعتی که صاحبش بکارد و به آن رسیدگی کند و در روز برداشت حق و حقوق آنرا بپردازد

       امام صادق (ع) می فرماید:

اَلزّارِعُونَ کُنُوزُ الْأَنامِ (۱۵)

کشاورزان گنجهای مردم هستند

با تقدیر از زحمات و خدمات جهاد کشاورزی شهرستان خوی که بخشی از عملکرد آنان را رئیس محترم جهاد کشاورزی قبل از خطبه بیان فرمودند

 

 

مشکل آب خوی :

یک مطلب اساسی را می خواهم مطرح سازم آنهم وجود مشکلات اساسی در زمینه آب در شهرستان است اعم از آب کشاورزی و آشامیدنی ، اگر بگوییم خوی با بحران آب واجه است اغراق نکرده ایم براساس اظهار نظر مسئول اسبق جهاد کشاورزی ضخامت رسیدن به آب در فیرورق ۲۰۰ متر و در سایر مناطق ۱۸۰ متر برآورد شده است لذا موارد زیر پیشنهاد می شود:

۱- چاره اندیشی برای مهار کردن آب رودخانه های قطور ، الند ، آغ چای و غازان

۲- اجرای سدهای خاکی متوسط ، انجام پروژه های آبخیزداری

۳- گسترش طرح های لوله گذاری چاه های عمیق و اصلاح چاه ها

۴- آموزش کشاورزان در زمینه های مختلف برای هرچه بهتر اجرا شدن پروژه ها و صرفه جویی در آب

 

 

و: تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی :

دانشگاه آزاد دارای ۲۷ سال سابقه فعالیت دارد ، تاکنون متجاوز از ۳ میلیون نفر فارغ التحصیل داشته ۵/۱ میلیون نفر دانشجو ، ۴۰۰ واحد و مرکز دانشگاهی در داخل کشور و چهار واحد در خارج کشور ( انگلستان، لبنان، امارات متحده و تانزانیا ) و ۶۰۰ مدرسه با ۶۰ هزار دانش آموز و بیش از ۱۴ میلیون مترمربع فضای آموزشی،   50 مرکز پژوهشی و تحقیقاتی ، ۶۴ هزار نفر هیئت علمی تمام وقت و نیمه وقت ، ۳۳ هزار نفر پرسنل ، ۲ هزار کارگاه ، آزمایشگاه ، بیمارستان و یک هزار خوابگاه دانشجویی است

بدون اینکه بودجه ای از دولت گرفته باشد تمامی این پیشرفت با پول خود مردم و دانشجویان فراهم شده است. (۱۶)

راه اندازی انجمن های ادبی ، علمی و هنری ، حمایت از مؤلفین و پژوهشگران، انجام طرحهای تحقیقاتی ، شرکت در مسابقات علمی بین المللی ، راه اندازی واحد الکرونیکی ( دانشگاه مجازی ) از جمله خدمات دانشگاه آزاد به نظام جمهوری اسلامی می باشد

 

 

ز: پیام های قطعنامه تحریم ایران :

بطوریکه از رسانه ها ملاحظه گردید شورای امنیت روز چهارشنبه گذشته با ۱۲ رأی مثبت و دو رأی منفی ترکیه و برزیل و یک رأی ممتنع لبنان چهارمین قطعنامه علیه فعالیت های هسته ای صلح آمیز ایران صادر کرد. (۱۷)

این قطعنامه ضمن اینکه تأثیری در اراده مسئولان نظام جمهوری اسلامی و ملت متعهد ایران مبنی بر ادامه راه توسعه و پیشرفت ایران خللی ایجاد نخواهد کرد بلکه آنان را مصمم تر خواهد ساخت

در عین حال این قطعنامه دارای چند پیام است که ضرورت دارد هم ملت متعهد ایران و هم مسئولان نظام بویژه متولیان امور سیاست خارجی مورد عنایت قرار بدهند.

۱- اولین پیام قطعنامه این است که هیچکدام از اعضای شورای امنیت قابل اعتماد نمی باشند و بویژه برخی از کشورها سالیان متمادی مورد حمایت نظام جمهوری اسلامی قرار گرفته بودند ولی در عین حال در این قطعنامه علیه ایران اسلامی رأی دادند، لذا باید در ارتباط با این کشورها تجدید نظر شود.

۲- پیام دوم قطعنامه این است که مسائل داخلی بویژه اختلافات تأثیر منفی بر مواضع کشورها می گذارد و استکبار جهانی را علیه ملت و نظام جمهوری اسلامی جری تر می سازد لذا انتظار از گروهها و احزاب و جرایانهای سیاسی این است که مصالح اسلام و مسلمین را بر مصالح حزبی خود ترجیح بدهند و خدایی نکرده زمینه توطئه های دشمنان علیه کشور را فراهم نسازند.

۳- پیام سوم این است که فرهنگ حاکم بر کشورهای غربی و اروپایی و سایر کشورهای قدرتمند که با اسلحه های اتمی و میکروبی خود دنیا را مورد تهدید قرار می دهند فرهنگ زور ، قلدری و ستمگری است که امروز در نوع کشورهای جهان به خصوص در خاورمیانه آثار تخریبی این فرهنگ را شاهد هستیم ، لذا باید تلاش کنیم این فرهنگ را تغییر بدهیم و این کار شدنی است و رهبر کبیر انقلاب ما وعده داده اند که نظام جمهوری اسلامی پست های کلیدی دنیا را فتح خواهد کرد.

 

پی نوشت :

(۱)   کنزالعمال / متقی هندی ح ۸۴۹۶        

(۲)  اصول کافی / کلینی ج ۲ ص ۷۵          

(۳)  سوره مائه آیه ۲۷      

(۴)   الامالی / شیخ مفید ص ۱۹۴ و نهج البلاغه حکمت ۹۵

(۵)     تحف العقول / ابن شعبه حرانی ص ۴۸۶

(۶)     نهج البلاغه نامه ۳۲

(۷)     فی ظلال نهج البلاغه / مغنیه ج ۵ ص ۲۵۶        

(۸)     تاریخ طبری ج ۶ ص ۱۳۵   و     تاریخ دمشق / ابن عساکر ج ۱۰ ص ۲۷۱

(۹)     فروع کافی / کلینی ج ۱ ص ۵۶

(۱۰) النهایه / ابن اثیر ج ۴ ص ۳۱۶                            

(۱۱)   وسایل الشیعه/حر عاملی ج ۱۲ ص۲۲

(۱۲)   النهایه/ابن اثیر ج ۱ ص ۳۶۱                                      

(۱۳) الوافی / فیض کاشانی ج ۱۷ ص ۳۵

(۱۴)   الامالی / شیخ صدوق ص ۳۵                      

(۱۵)   فروع کافی / کلینی ج ۵ ص ۲۶۱

(۱۶)   سایت دانشگاه آزاد

(۱۷)   سایت شواری سیاستگذاری ائمه جمعه