چهارشنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۰ - الأربعاء 14 ربيع أول 1443

(۱۳۸۹/۰۵/۲۹) خطبه های نماز جمعه خوی – ۲۹ مرداد ۱۳۸۹

خطبه اول الف : تقوی از دیدگاه روایات (۱۷) عَنِ النَّبِیِ (ص) فِی وَصِیَّتِهِ لِأَبِی ذَرٍّ از رسولخدا (ص) در وصیت خود به ابی ذر یا أَباذَرٍ لا یَکُونُ الرَّجُلُ مِنَ الْمُتَّقِینَ ای ابوذر انسان از پرهیزگاران نمی شود حَتّی یُحاسِبَ نَفْسَهُ أَشَدَّ مِنْ مُحاسَبَهِ الشَّریکِ لِشَریکِهِ مگر آنگاه که حسابرسی او از نفس خویش […]

خطبه اول

الف : تقوی از دیدگاه روایات (۱۷)

عَنِ النَّبِیِ (ص) فِی وَصِیَّتِهِ لِأَبِی ذَرٍّ

از رسولخدا (ص) در وصیت خود به ابی ذر

یا أَباذَرٍ لا یَکُونُ الرَّجُلُ مِنَ الْمُتَّقِینَ

ای ابوذر انسان از پرهیزگاران نمی شود

حَتّی یُحاسِبَ نَفْسَهُ أَشَدَّ مِنْ مُحاسَبَهِ الشَّریکِ لِشَریکِهِ

مگر آنگاه که حسابرسی او از نفس خویش سخت از حساب کشیدن شریک از شریک خود باشد

فَیَعْلَمَ مِنْ أَیْنَ مَطْعَمِهِ  

و بداند که از کجا می خورد

وَ مِنْ أَیْنَ مَشْرَ بِهِ

از کجا می آشامد

وَ مِنْ أَیْنَ مَلْبَسِهِ  

و از کجا می پوشد

اَمِنْ حِلٍّ ذلِکَ اَمْ مِنْ حَرامٍ (۱)

آیا اینها از حلال است و یا از حرام؟      

 

 

توضیح:

یکی از شروط قبولی روزه در ماه مبارک رمضان طبق روایات اهل بیت (ع) رسیدگی به مسایل مالی و فارغ شدن از حقوق الناس و مشخص کردن وضع خوراک و پوشاک می باشد

  •        امام زین العابدین (ع) در بخشی از دعای مربوط به حلول ماه مبارک رمضان از درگاه خداوند چنین درخواست می نماید

وَقِّفْنا فِیهِ … أَنْ نُخَلِّصَ أَمْوالَنا مِنَ التَّبِعاتِ وَ أَنْ نُطَهِّرَها بِإِخْراجِ الزَّکَواتِ (۲)  

خدایا ما را واقف ساز اموال خویش را از مظالم و حقوق دیگران خالص گردانیم و با خارج ساختن زکات آن را پاکیزه گردانیم

  •        مرحوم سید علیخان می نویسد:

اَلتَّبِعاتُ جَمْعُ التَّبِعَهِ وَ الْمُرادُ بِهاهُنا ما یَتَّبِعُ الْمالَ مِنَ الْحُقُوقِ (۳)    

در ارتباط جمع بسته شدن کلمه زکات در کلام امام (ع) چنین توضیح می دهد

ایرادُهُ عَلَیْهِ السَّلامُ الزَّکَواتِ بِلَفْظِ الْجَمْعِ کَأَنَّهُ بِاِعْتِبارِ تِعْدُدِ ما تَجِبُ فِیهِ مِنَ التِّسْعَهِ الْمَشْهُورَهِ وَ هِیَ الْاِبِلُ وَ الْبَقَرُ وَ الْنَغَمُ وَ الذَّهَبُ وَ الْفِضَّهُ وَ الْحِنْطَهُ وَ الشَّعِیرُ وَ التَّمْرُ وَ الذَّبِیبُ (۴)  

 

 

سئوال :

پرداخت زکات چقدر اهمیت دارد که امام زین العابدین (ع) از خداوند درخواست می کند که او را بر پرداخت زکات در ماه رمضان واقف سازد

·       از امام محمد باقر (ع) روایتی نقل شده که آنرا کلینی در کافی ، شیخ طوسی در تهذیب، صدوق در من لا یحضره الفقیه ، شیخ مفید درکتاب المقنعه و نوع فقهاء در کتب فقهی استدلالی خود نقل فرموده اند از جمله : مرحوم شیخ محمد حسن در کتاب الجواهر

که آن بزرگوار فرمود :

بَیْنا رَسُولُ اللهِ (ص) فِی الْمَسْجِدِ إِذْ قالَ : قُمْ یا فُلانُ قُمْ یا فُلانُ قُمْ

یا فُلانُ حَتّی أَخْرَجَ خَمْسَهَ نَفَرٍ

فَقالَ : اخْرُجُوا مِنْ مَسْجِدِنا لا تُصَّلُوا فِیهْ وَ اَنْتُمْ لا تُزَّکُونَ (۵)    

پیامبر خدا (ص) در مسجد حضور داشت به ناگاه فرمود : فلانی و فلانی و فلانی برخیزید حضرت پنج تن را نام برد و فرمود : از مسجد ما بیرون روید در آن نماز نگزارید چراکه شما زکات اموالتان را نمی پردازید

 

  •        مرحوم کلینی (ره) از امام صادق (ع) نقل کرده فرمود :

دَمانِ فِی الْاِسْلامِ حَلالٌ مِنَ اللهِ … فَاِذا بَعَثَ اللهُ عَزَّوَجَلَّ قائِمَنا أَهْلَ الْبَیْتِ حَکَمَ فِیهِما بِحُکْمِ اللهِ لا یُرِیدُ عَلَیْهِما بَیِّنَهً اَلزّانِی ، الْمُحْصَنُ یَرْجُمُهُ وَ مانِعُ الزَّکاتِ یَضْرِبُ عُنُقَهُ (۶)

در اسلام دو نوع خون است که از جانب خداوند حلال است آنگاه که خداوند قائم اهل بیت (عج) را برانگیخت در آن دو مورد بدون بینه با حکم خداوند حکم خواهد کرد یکی زناکار همسردار که رجم خواهد کرد دیگری نپردازنده زکات که گردنش را خواهد زد

 

  •        مرحوم سید کاظم یزدی می نویسد :

کِتابُ اَلزَّکاتُ الَّتِی وُجُوبُها مِنْ ضَرُورِیاتِ الدّینِ وَ مُنْکِرُهُ کافِرٌ بَلْ فِی جُمْلَهِ مِنَ الْاَخْبارِ أَنَّ مانِعَ الزَّکاتِ کافِرٌ (۷)

در خمس نیز مطلب همین است

 

  •        حضرت امام خمینی (ره) و صاحب عروه می نویسند :

وَ مَنْ مَنَعَ مِنْهُ دِرْهَماً اَوْ اَقَلَّ کانَ مِنَ الضالِمینَ لَهُمْ (آل محمد(ص)) وَ الْغاصِبینَ لِحَقِّهِمْ بَلْ مَنْ کانَ مُسْتَحِلاًّ لِذلِکَ کانَ مِنَ الْکافِرینَ (۸)

هرکس از خمس یک درهم یا کمتر منع بکند در زمره ستمکاران بر آل محمد (ص) و از غاصبین حق آنان خواهد بود

 

  •        از امام باقر (ع) نقل شده فرمود :

وَ لا یَحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ یَشْتَرِیَ مِنَ الْخُمْسِ شَیْئاً حَتّی یَصِلَ اِلَیْنا نَصِیبَنا (۹)    

برای احدی حلال نیست که چیزی از خمس بخرد تا اینکه حق ما به ما برسد

در روایات متعدد وارد شده است که شرط پذیرش و یا تمامیت روزه حلال بودن غذا و طعام روزه دار است

 

  •        ابن فهد حلّی از رسولخدا (ص) نقل کرده فرمود :

اَلْعِبادَهُ مَعَ اَکْلِ الْحَرامِ کَالْبِناءِ عَلَی الرَّمْلِ وَ قِیلَ عَلَی الْماءِ (۱۰)      

عبادت با حرام خواری همچون ساختن بنا بر شنزار است و نیز نقل شده همچون ساختن بنا بر روی آب است

  •        دیلمی در ارشاد القلوب ، علی بن ابراهیم قمی در تفسیر خود و علامه مجلسی در بحار الانوار از صحابی معروف حذیفه بن الیمان به صورت مرفوعه نقل کرده اند که رسولخدا (ص) فرمود:

روز قیامت گروهی می آیند در حالیکه حسنات آنان همچون کوههاست خداوند همه آنها را نابود می سازد سپس فرمان می دهد آنان را به آتش بیفکنند

سلمان عرض کرد :

ای پیامبر (ص) آنان را برای ما توصیف کن فرمود :

اَما إِنَّهُمْ قَدْ کانُوا یَصُومُونَ وَ یُصَّلُونَ وَ یَأْخُذُونَ اُهْبَهً مِنَ الْلَیْلِ وَ لکِنَّهُمْ اِذا عَرَضَ لَهُمْ شَیْئٌ مِنَ الْحَرامِ وَثَبُوا عَلَیْهْ   (11)  

آنان کسانی هستند که روزه گرفته و نماز می خوانند و شب زنده داری کرده اند لیکن هرگاه حرامی بر آنان عرضه می شد بر آن می شتافتند.


 

خطبه دوم :

ب: همت مضاعف و کار مضاعف (۱۵)

کار در سیره انبیاء و اولیاء(۲) :

لازم است باسوادان و صاحبان مدارج علمی بالا در جامعه که برای خود جایگاه ویژه ای تعریف می کنند و بدین جهت به خود اجازه نمی دهند برای امرار معاش و گذران زندگی خویش کار و تلاش نمایند توجه داشته باشند که انبیاء الهی و کسانیکه واسطه فیض خداوند بر بندگان او بودند چگونه از سوی خداوند مأموریت دارند برای امرار معاش ، کار و تلاش نمایند

  •        مرحوم کلینی (ره) در فروع کافی ، شیخ طوسی در تهذیب ، شیخ صدوق در من لا یحضره الفقیه از امام صادق (ع) نقل می کنند که :

اِنَّ أَمیرَالْمُؤْمِنینَ (ع) قالَ :

امیرمؤمنان (ع) فرمود :

اَوْحَی اللهُ عَزَّوَجَلَّ اِلی داوُدَ(ع)

خدای بزرگ به داود وحی فرستاد

إِنَّکَ نِعْمَ الْعَبْدُ

تو چقدر بنده خوبی هستی

لَوْلا أَنَّکَ تَأْکُلُ مِنْ بَیْتِ الْمالِ

لکن تو از بیت المال روزی می خوری

وَ لا تَعْمَلُ بِیَدِکَ شَیْئاً

و با دست خودت کار نمی کنی

فَقالَ : فَبَکَی داوُدُ اَرْبَعینَ صَباحاً

گفت داود چهل روز گریه کرد

فَاَوْحَی اللهُ عَزَّوَجَلَّ اِلَی الْحَدیدِ

خداوند به آهن وحی (اشاره) فرمود

أَنْ لِنْ لِعَبْدِی داوُدَ

در دست بنده من داود نرم باش

فَأَلانَ اللهُ عَزَّوَجَلَّ لَهُ الْحَدیدَ

بدین سان خدای بزرگ آهن را برای او نرم کرد

فَکانَ یَعْمَلُ کُلَّ یَوْمٍ دِرْعاً

او هر روز یک زره می بافت

فَیَبِیعُها بِأَلْفِ دِرْهَمٍ

و آن را به هزار درهم می فروخت

فَعَمِلَ ثَلاثَ مِأَهٍ وَسِتّینَ دِرْعاً

تا اینکه سیصد و شصت زره بافت

فَباعَها بِثَلاثَ مِأَهٍ وَ سِتّینَ أَلْفاً

و آنها را به سیصد و شصت هزار درهم فروخت

وَ اسْتَغْنی عَنْ بَیْتِ الْمالِ (۱۲)

در نهایت از بیت المال بی نیاز شد

 

 

ب : مناسبت های هفته :

۱- وفات حضرت خدیجه کبری (س) (۳ سال قبل از هجرت)

امیر مؤمنان (ع) بزرگترین ویژگی و افتخار حضرت خدیجه (س) را چنین بیان فرموده:

لَمْ یَجْمَعْ بَیْتٌ واحِدٌ یَوْمَئِذٍ فِی الْإِسْلامِ غَیْرَ رَسُولِ اللهِ وَ خَدِیجَهَ وَ اَنَا ثالِثِهُمْ اَری نُورَ الْوَحْیِ وَ الرِّسالَهِ وَ أَشَمُّ رِیحَ النُبُوَّهِ (۱۳)

خانه ای واحد در آن روز در اسلام جمع نشد غیر از رسولخدا (ص) و خدیجه و من که سومین آنان بودم نور وحی و رسالت را می دیدم و بوی نبوت را استشمام می کردم

 

۲- روز جهانی مسجد : (شنبه ۳۰ مرداد)

مسجد مظهر عبودیت خداوند ، مرکز وحدت و انسجام مسلمانان و محل بسیج نیروهای اسلام علیه دشمنان و کانون بیداری اسلامی و نشر معارف دینی است ؛ لذا در روایات متعدد بر حضور در مساجد بسیار تأکید شده است

  •        مرحوم علامه مجلسی در بحار الانوار ، مرحوم کلینی در اصول کافی، مرحوم صدوق در کتاب الامالی از رسولخدا (ص) نقل کرده اند فرمود :

أَلْجُلُوسُ فِی الْمَسْجِدِ لِانْتِظارِ الصَّلاهِ عِبادَهُ مالَمْ یُحْدِثْ قِیلَ یا رَسُولَ اللهِ (ص) وَ ما یُحْدِثُ ؟ قالَ : اَلْإِغْتِیابَ (۱۴)    

نشستن در مسجد به انتظار نماز عبادت است تا زمانیکه حدثی سر نزنند عرض شد یا رسولخدا (ص) چه حدثی سر می زند ؟   فرمود : غیبت کردن

 

۳- روز پزشک : (دوشنبه اول شهریور)

مرحوم شیخ مفید برای علم طبّ ریشه و مبدأ الهی قائل است و عقیده دارد

اَلطِبُّ صَحیحٌ وَ الْعِلْمُ بِهِ ثابِتُ وَ طَرِیقُهُ الْوَحْیُ وَ إِنَّما اَخَذَ الْعُلَماءُ بِهِ عَنِ الْأَنْبِیاءِ (۱۵)

در احادیث اهل بیت (ع) آداب و وظایف متعددی برای پزشکان بیان شده است از قبیل :

احساس مسئولیت ، رعایت کردن تقوی ، خیرخواهی ، تلاش و جدیّت ، اهتمام به تشخیص بیماری، حفظ کردن اسرار بیمار ، ایجاد امیدواری در او و رعایت کردن ضرورت در تجویز دارو (۱۶)  

 

۴- آغاز هفته دولت :

با تبریک این مناسبت به عموم دولت مردان خدوم و زحمت کش و با سپاس از زحمات کارگزاران دولت در شهرستان و حومه چند مطلب را لازم به یادآوری می دانم :

الف : با استفاده بهینه از این فرصت یک هفته ای ضمن اینکه عملکرد خویش را گزارش خواهید داد قصور و بعضاً تقصیرها را نیز با شجاعت به مردم بگویید تلاش کنید ضعف ها و کاستی ها را توجیه نکنید

ب : در اجتماعات مردم حضور جدی داشته و از پیشنهادات و انتقادات آنها استقبال کنید از کارهایی بگویید که انجام داده اید نه کارهایی که در آینده انجام خواهید داد

ج : عزیزان مسئول در طول هفته دولت دقایقی اختصاص بدهند برای خواندن خطبه ۲۱۶ نهج البلاغه امیرمؤمنان (ع) که از چهار بخش تشکیل شده است

۱- حقوق متقابل زمامداران و مردم

۲- تشریح حقوق حاکمان بر مردم و حقوق مردم بر حاکمان

۳- پاسخ امام(ع) به یکی از یارانش که از وی تمجید می کرد فرمود :

من هرگز تعریف و ثناگویی و تمجید را خوش ندارم

۴- توصیه می فرمایند که :

حاکمان باید از متملقان و چاپلوسان بپرهیزند در مقابل آماده شنیدن نقد نقادان و خورده گیری خورده گیران باشند تا جامعه بسوی صلاح و فلاح حرکت کند (۱۷)

آثار رعایت حقوق متقابل :

امام (ع) در بخشی از خطبه آثار و برکات رعایت حقوق متقابل زمامداران و مردم را چنین بیان می فرماید :

فَاِذا اَدَّتِ الرَّعِیَّهُ اِلَی الْوالِی حَقَّهُ

هرگاه رعیت حق والی را ادا کند

وَ اَدَّی الْوالِی اِلَیْها حَقَّها

و والی حق رعیت را بپردازد

۱- عَزَّ الْحَقِّ بَیْنَهُمْ  

حق در میان آنها قوی و نیرومند خواهد شد

۲- وَ قامَتْ مَناهِجُ الدّینِ

مسیرهای دین خالی از انحراف می گردد

۳- وَ اعْتَدَلَتْ مَعالِمُ الْعَدْلِ

نشانه های عدالت استوار می شود

۴- وَ جَرَتْ عَلی اَذْلالِهَا السُّنَنُ

و سنت ها در مجرای صحیح خویش بکار می افتد

۵- فَصَلَحَ بِذلِکَ الزَّمانُ

و به این ترتیب زمان به صلاح می رود

۶- وَ طُمِعَ فِی بَقاءِ الدَّوْلَهِ

و مردم به بقای دولت امیدوار می شوند

۷- وَ یَئِسَتْ مَطامِعُ الْاَعْداءِ   (18)

و دشمنان مأیوس خواهند شد  

 

 

ج: اوج انحطاط غرب :

مدتی است مطبوعات ، سایت های خبری ، رجال سیاسی و فعالان باصطلاح مدافع حقوق بشر تعدادی از کشورهای غربی از جمله آمریکا ، انگلستان و فرانسه علیه حکم شرعی سکینه محمدی آشتیانی که بدلیل زِنای محصنه و کشتن شوهرش محکوم شده تلاش نموده و اشک تمساح می ریزند؛ در حالی که در طول چند هفته اخیر فقط در کشور عراق متجاوز از ۲۱۵ نفر توسط عوامل این مدافعین حقوق بشر کشته و صدها نفر زخمی شدند

و اخیراً در سیل پاکستان متجاوز از بیست میلیون نفر آسیب دیدند و شش میلیون نفر بصورت روزمره نیاز شدید به مواد غذایی دارند

چرا این مدافعان حقوق بشر اقدامی نمی کنند آیا اینها بشر نیستند ؟

آیا اینها به اندازه یک زن مفسد و فاسد ارزش ندارند ؟

این چه انحطاطی است که دامن کشور های غربی و اروپایی را گرفته است؟

چرا مردم غرب حاکمان خود را بازخواست نمی کنند و چرا آنان را به محاکمه نمی کشند؟

 

 

د : محورهایی از سخنرانی مهم رهبری در جمع مسئولان نظام :

۱- وحدت مسئولان یک فریضه مهم است و تعمد در برهم زدن آن خلاف شرع است

۲- گسترش عدالت، فرو بردن خشم، اصلاح ذات البین، ایجاد وحدت، فرو نشاندن آتش هایی که در جامعه ایجاد می شود و گرد آوردن کسانی را که به هر دلیل از مجموعه برادران مؤمن  جدا شده اند از ابعاد مهم تقوا است و این موارد، از جمله مسائل اساسی امروز ما نیز هست.

۳- تأکید فرمودند: امریکایی ها بدانند که نمی توانند ایران را همچون دیگران تحت فشار قرار دهند چرا که جمهوری اسلامی زیر بار هیچ فشاری نخواهد رفت و به سبک خود به هر فشاری پاسخ خواهد داد.

۴- ایشان با اشاره به تهدید نظامی آمریکاییان اظهار فرمودند : اگر تهدید نظامی عملی شود میدان مبارزه ملت ایران ، فقط منطقه ما نخواهد بود. (19)

 

 

هـ : مواضع سپاه و فرماندهان نظامی :

به دنبال تهدیدات آمریکا و رژیم صهیونیستی تعدادی از فرماندهان سپاه و ارتش مصاحبه کردند و بعد از سخنرانی مقام معظم رهبری مدظله سپاه پاسداران بیانیه ای صادر کرد که از مجموع مواضع انان مطالب زیر مورد تأکید قرار گرفته است :

۱- در صورت عملی شدن این تهدیدات، ایران اسلامی از تمامی ظرفیت های موجود از جمله بسیج جهان اسلام برای آسیب زدن به منافع دشمن در همه جای جهان استفاده خواهد کرد .

۲- با توجه به اینکه حدود ۴۵ درصد از انرژی و نفت جهان از خلیج فارس و تنگه هرمز عبور می کند این آبراه بسته خواهد شد

۳- به بعضی از کشورهای منطقه که احتمالاً پایگاههای خود را در اختیار دشمن قرار بدهند هشدار داده شده است که قطعاً این همکاری ها بدون پاسخ نخواهد بود.

لازم به ذکر است آقای محمد سرخانی دادستان عمومی و انقلاب شهرستان خوی سخنران قبل از خطبه های این هفته نمازجمعه خوی بود.

 

پی نوشت :

(۱)   کنز العمال / هندی   ج ۳ ص ۲۷۹

(۲)   صحیفه سجادیه دعای ۴۴

(۳)   ریاض السالکین / سید علیخان ج ۶ ص ۵۴

(۴)   همان ص ۶۱  

(۵) وسائل الشیعه / حرعاملی ج ۹ ص ۲۴

(۶) فروع کافی / کلینی ج ۳ ص ۵۰۳

(۷) عروه الوثقی / یزدی ج ۴ ص ۶  

(۸)   همان ص ۲۳۰

(۹)   وسائل الشیعه / حر عاملی ج ۹ ص ۴۸۴

(۱۰)   عده الداعی / ابن فهد حلی ص ۱۴۱

(۱۱) بحار الانوار / علامه مجلسی ج ۷۰ ص ۳۹۳

(۱۲) وسائل الشیعه / حر عاملی ج ۱۷ ص ۳۷

(۱۳)   شرح نهج البلاغه / ابن ابی الحدید ج ۱۳ ص ۱۹۷

(۱۴)‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ الامالی / صدوق ص ۴۲۰ و اصول کافی / کلینی ج ۲ ص ۳۵۷      

(۱۵) تصحیح الاعتقاد / شیخ مفید ص ۱۴۴          

(۱۶)   موسوعه الاحادیث الطبیه / ری شهری ج ۱ ص ۳۳

(۱۷)   پیام امیرمؤمنان (ع) / مکارم شیرازی ج ۸ ص ۲۳۱

(۱۸)   نهج البلاغه خ ۲۱۶

(۱۹) پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری مدظله

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر