پنج شنبه ۳۰ دی ۱۴۰۰ - الخميس 17 جماد ثاني 1443

(۱۳۸۹/۰۷/۳۰) خطبه های نماز جمعه خوی – ۳۰ مهر ۱۳۸۹

خطبه اول الف : تقوی از دیدگاه روایات (۲۵) آثار پنجگانه تقوی: عَنْ مَوْلانا عَلِیٍّ عَلَیْهِ السَّلامُ : فَمَنْ أَخَذَ بِالتَّقْوی   هرکه به تقوی چنگ زند ۱- عَزَبَتْ عَنْهُ الشَّدائِدُ بَعْدَ دُنُوِّها سختی هایی که به او نزدیک شده اند از وی دور می گردند ۲- وَ احْلَوْلَتْ لَهُ الْاُمُورُ بَعْدَ مَرارَتِها و کارها بعد […]

خطبه اول

الف : تقوی از دیدگاه روایات (۲۵)

آثار پنجگانه تقوی:

عَنْ مَوْلانا عَلِیٍّ عَلَیْهِ السَّلامُ :

فَمَنْ أَخَذَ بِالتَّقْوی  

هرکه به تقوی چنگ زند

۱- عَزَبَتْ عَنْهُ الشَّدائِدُ بَعْدَ دُنُوِّها

سختی هایی که به او نزدیک شده اند از وی دور می گردند

۲- وَ احْلَوْلَتْ لَهُ الْاُمُورُ بَعْدَ مَرارَتِها

و کارها بعد از تلخ شدن بر او شیرین می شوند

۳- وَ انْفَرَجَتْ عَنْهُ الْاَمْواجُ بَعْدَ تَراکُمِها

و موجهایی که در برابرش متراکم شده اند کنار می روند

۴- وَ أَسْهَلَتْ لَهُ الْصِعابُ بَعْدَ إِنْصابِها

و مشکلاتی که او را به رنج افکنده آسان می گردند

۵- وَ هَطَلَتْ عَلَیْهِ الْکَرامَهُ بَعْدَ قُحُوطِها (۱)    

و عظمت از دست رفته همچون باران بر او فرو می بارد

 

 

ب : شرح زیارت جامعه (۳):

اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ یا أَهْلَ بَیْتِ النُّبُوَّهِ

درود بر شما ای خاندان نبّوت

توضیح :

با توجه به اینکه نوع زیارتنامه ها با سلام شروع می شوند لذا لازم است مقداری در ارتباط موضوع تحیّت یا سلام بحث کنیم

۱- معنی سلام :

مرحوم خلیل فراهیدی لغت شناس معروف می نویسد :

اَلسَّلامُ بِمَعْنَی السَّلامَهِ

وَ قَوْلُ النّاسِ : اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ، اَیِ السَّلامَهُ مِنَ اللهِ عَلَیْکُمْ (۲)  

یعنی سلام به معنای سلامت است و اینکه مردم به یکدیگر می گویند:

سلام بر شما یعنی سلامتی از ناحیه خداوند بر شما باد

 

تذکر :

در بعضی از آیات و روایات واژه«تحیّت» نیز در کنار کلمه «سلام» مطرح شده است

خداوند می فرماید:

فَاِذا دَخَلْتُمْ بُیُوتاً فَسَلِّمُوا عَلی أَنْفُسِکُمْ تَحِیَّهً مِنْ عِنْدِ اللهِ (۳)  

هنگامی که وارد خانه ای شدید بر خویشتن سلام کنید تحیتی از نزد خداوند

در معنی « تحیّت » گفته شده :

در اصل از ماده حیات است به معنی دعاکردن برای سلامت و حیات دیگری می باشد.

خواه این دعا به صورت « سَلام عَلَیکُم» باشد یا « اَلسَّلامُ عَلَینا» و یا مثلاً « حَیّاک الله » بوده باشد ولی معمولاً هر نوع اظهار محبتی را که افراد در آغاز ملاقات نسبت به یکدیگر می کنند تحیت می گویند. (۴)

 

۲- سلام در میان ملّت ها :

معمولاً در تمامی جوامع بشری و در میان تمامی اقوام و ملل جهان در ادوار مختلف تاریخی بعنوان یک اخلاق و ادب اجتماعی مرسوم بوده و هست که وقتی به همدیگر می رسند اظهار محبت و علاقه می نمایند چه از طریق کلام و یا انجام حرکات و اقدامات ویژه مانند برداشتن کلاه از سر خود، دست بر سینه گذاشتن، خم شدن یا گفتن زنده باشی ، دستمری زاد و یا سلام کردن در عصر جاهلیت قبل از اسلام نیز مردم با جملاتی از همدیگر تفقّد می کردند و آرزوی سلامتی می کردند مانند

تَعیشُ اَلْفَ سَنَهٍ

یعنی هزار سال زنده باشی

یا اَنْعِمْ صَباحاً

یعنی صبح تو نیکو باد

و یا أَبِیْتَ اللَّعْنَ

یعنی نفرین را از خود دور ساختی

ابن اثیر می نویسد:

اَبِیْتَ اللَّعْنَ :

کانَ مِنْ تَحایَا الْمُلُوکِ فِی الْجاهِلِیَّهِ وَ الدُّعاءِ لَهُمْ

وَ مَعْناهُ :

أَبیْتَ اَنْ تَفْعَلَ فِعْلاً تُلْعَنُ بِسَبَبِهِ وَ تُذَمُّ (۵)

یعنی جمله ابیت اللعن در عصر جاهلیت از تحیتها و دعای ویژه پادشاهان بود و معنای آن یعنی تو در امان هستی از اینکه کاری انجام بدهی که به خاطر آن مورد نفرین و مذمت قرار بگیری

 

۳- سلام تحیّت مسلمانان است

۱- از رسولخدا (ص) نقل شده است فرمود:

اَلسَّلامُ تَحِیَّهٌ لِمِلَّتِنا (۶)  

سلام درود ملّت ماست

۲- در حدیث دیگر می فرماید:

اِذا تَلاقَیْتُمْ فَتَلاقَوا بِالتَّسْلیمِ وَ التَّصافُحِ (۷)  

هرگاه به هم رسیدید سلام گویید و با هم دست بدهید


 

  

خطبه دوم :

الف : مناسبتهای هفته:

هفته جاری دارای مناسبت های متعددی است از جمله آنها عبارتند از :

۱- شنبه اول آبان ماه دارای دو مناسبت است :

الف : سالگرد شهادت مرحوم حاج آقا مصطفی خمینی (ره)

ب : روز آمار و برنامه ریزی

۲- دوشنبه سوم آبان ماه دارای دو مناسبت است :

الف : رحلت بنیانگذار حوزه علمیه قم مرحوم آیت الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حایری

ب : کشته شدن ناصر الدین شاه به دست میرزا رضای کرمانی

۳- سه شنبه هفته جاری مصادف با ولادت امام رضا (ع) سفر مقام معظم رهبری مدظله به استان قم می باشد

 

ب : علل کشته شدن ناصر الدین شاه :

علل و ریشه های کشته شدن ناصر الدین شاه را باید در بی لیاقتی و بی عرضگی پادشاهان قاجار جستجو کرد و همچنین در مظالم بی حد خود ناصر الدین شاه در طول نیم قرن حکومت استبدادی وی که از جمله خیانت ها و جنایت های وی عبارتند از:

۱- فروش بخشی از کشور ایران به روسیه و انگلستان

۲- کشتن رجال سیاسی و مدیران لایق کشور

۳- بستن قرار دادهای ننگین با کشورهای غربی و اروپایی

۴- عیاشی و زنبارگی شخص ناصر الدین شاه

۵- سفرهای چندماهه خارج از کشور جهت عیاشی

۶- توهین به روحانیت و مقدسات دینی(۸)

این موارد نمونه هایی از ستمگریهای ناصر الدین شاه بود که موجب گردید طلبه ای شجاع و با غیرت به نام میرزا رضای کرمانی اقدام به کشتن وی نماید و مصداق این روایت امام رضا (ع) قرار بگیرد که فرمود:

مَنْ خَذَلَ ظالِماً فَهُوَ عادِلٌ (۹)    

هرکس ستمگری را خوار و ذلیل سازد او عادل است.

 

 

ج : سفر مقام معظم رهبری مدظله به قم:

با توجه به گستردگی و اهمیت فرمایشات مقام معظم رهبری مد ظله در طول سفر به استان قم و سخنرانی های ایشان در اجتماعات مختلف حوزوی و مردمی نیاز به فرصت بیشتر و تحلیل گسترده دارد

ما در این فرصت کوتاهی که در اختیار داریم فقط به محورهایی از موضوعات این سفر اشاره می کنم:

۱- استقبال پرشور و تاریخی مردم ، حوزویان و مراجع بزرگوار تقلید از مقام معظم رهبری مدظله

۲- سخنرانی های مقام معظم رهبری مدظله در اجتماعات متعدد مردم ، خانواده شهداء ، ایثارگران و جانبازان ، طلاب و اساتید حوزه علمیه قم

۳- محورهای مهم و کلیدی فرمایشات معظم له در این اجتماعات به ترتیب زیر می باشد:  

  •       تأکید بر ویژگیهای بارز شهر قم از قبیل : علم ، اجتهاد، بصیرت و پایگاه خواستگاه انقلاب اسلامی بودن این شهر
  •       قدردانی از مجاهدت مراجع تقلید از بنیانگذار حوزه علمیه مرحوم آیت الله العظمی حائری تا عصر حاضر
  •       یادآوری اینکه زورگویان جهان دو هدف عمده را دنبال می کنند: یکی ضربه زدن به دین ، دومی ضربه زدن به وفاداری مردم

ایشان ماجرای سلمان رشدی، فیلم های ضد دینی غربی، کاریکاتورهای موهن و قرآن سوزی را از جمله تلاش های ناکام دشمنان دین برشمردند و اظهار داشتند:

در داخل کشور هم دنباله روهای آنان با اشاعه بی بندوباری، اباحی گری، عرفان های‌ کاذب و حرکات مشابه درصدد سست کردن عقاید دینی مردم بویژه نسل جوان هستند

  •       هشدار به مردم مبنی بر اینکه دشمنان جهت ایجاد انحراف دو موضوع اساسی را مورد توجه قرار داده و دنبال می کنند یکی تبلیغ اسلام منهای روحانیت و دیگری ترویج اسلام منهای سیاست
  •       تأکید بر ایستادگی مردم در برابر فتنه سال ۸۸ که کشور را در برابر میکروب های سیاسی و اجتماعی واکسینه کرد
  •       یادآوری مجدد ضرورت ایجاد وحدت عملی نه زبانی(۱۰)
  •       توصیه های مهم و تاریخی به طلاب ، اساتید و مراجع بزرگوار تقلید در زمینه ها و موضوعات مختلف داخلی و بین المللی ، سیاسی، اجتماعی ، علمی و فرهنگی که نیاز به تحلیل و بررسی مستقل دارد.

 

 

د : عزم ملّی برای هدفمند کردن یارانه ها

همه از طریق رسانه ها اطلاع پیدا کردیم که اولین گام در جهت هدفمندکردن یارانه ها روز سه شنبه مصادف با میلاد حضرت علی بن موسی الرضا (ع) برداشته شد در این زمینه چند نکته لازم به یادآوری است :

۱- اسراف های موجود جامعه :

در اثر نبود هدفمندی و برنامه ریزی لازم اکنون در بخش های مختلف مصارف، اسراف های زیادی صورت می گیرد. بعنوان نمونه مواری را یادآوری می کنم:

الف : در حال حاضر ۳۰ درصد نان به ضایعات تبدیل می شود درحالیکه این میزان می تواند غذای ۱۵ میلیون نفر را تأمین نماید

ب : در ایران هر روز پانصد میلیون متر مکعب گاز مصرف می شود درحالیکه در کلّ

کشورهای اروپایی در روز ششصد میلیون متر مکعب گاز مصرف می شود

ج : در حال حاضر هفتاد درصد از مجموع یکصد هزار میلیارد تومان یارانه که به اجناس مختلف تعلق می گیرد توسط سه دهک بالای جامعه استفاده می شود و سی درصد باقی را هفت دهک دیگر پایین جامعه استفاده می نمایند

د : حدود پانزده میلیون نفر در روستاها از بنزین و گاز استفاده نمی کنند و در این زمینه از یارانه استفاده نمی کنند

 

۲- هدفمند کردن یارانه ها خواست تمامی مسئولان است

نکته دیگری که لازم است مورد توجه قرار بگیرد اینکه ساماندهی وضعیت اقتصادی فعلی و هدفمند کردن یارانه ها خواست عموم مسئولان فعلی و قبلی نظام بوده و تقریباً تمامی دولت ها به این موضوع توجه داشتند

لکن دولت دهم با شهامت، این اقدام اساسی را که می توان نام آن را جراحی اقتصادی کشور گذاشت شروع کرده است

۳- مطلب سوم اینکه برای به نتیجه رساندن این اقدام شجاعانه، نیاز به اراده ملّی دارد لذا تمامی اقشار جامعه باید دولت را یاری دهند تا ضمن خنثی کردن توطئه ها و تبلیغات مسموم دشمنان در رسیدن به یک اقتصاد مطلوب و عادلانه سهیم باشند. (۱۱)

 

پی نوشت :

(۱)   نهج البلاغه خ ۱۹۸

(۲)   کتاب العین / الخلیل ماده (سلم)

(۳)   قرآن   سوره نور / آیه ۶۱

(۴)   تفسیر نمونه / مکارم شیرازی ج ۱۴ ص ۵۹۶

(۵)   النهایه / ابن اثیر ج ۱ ماده (ابا)

(۶)    مستدرک الوسائل / محدث نوری ج ۸ ص ۳۶۰    

(۷)   کتاب الامالی / شیخ طوسی ص ۲۱۵

(۸)   تاریخ تحولات سیاسی ایران / دکتر مدنی ج ۱

(۹)     عیون اخبار الرضا /   ج ۲ ص ۲۳۵

(۱۰) پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری مدظله العالی

(۱۱) سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور