دوشنبه ۳ آبان ۱۴۰۰ - الإثنين 19 ربيع أول 1443

(۱۳۸۹/۱۰/۱۷) خطبه های نماز جمعه خوی – ۱۷ دی ۱۳۸۹

خطبه اول : الف : تقوی از دیدگاه روایات (۳۱) عَن عَلِیٍّ (ع) از امیرمؤمنان (ع) است که فرمود: اِتَّقُوا اللهَ تَقِیَّهَ مَنْ از خدا پروا کنید همچون پروای کسیکه أَیْقَنَ فَاَحْسَنَ یقین کرد و نیکی بجا آورد وَ عَبَّرَ فَاعْتَبَرَ و پند داده شد پس پند گرفت وَ حُذِّرَ فَازْدَجَرَ و برحذر داشته شد پس […]

خطبه اول :

الف : تقوی از دیدگاه روایات (۳۱)

عَن عَلِیٍّ (ع)

از امیرمؤمنان (ع) است که فرمود:

اِتَّقُوا اللهَ تَقِیَّهَ مَنْ

از خدا پروا کنید همچون پروای کسیکه

أَیْقَنَ فَاَحْسَنَ

یقین کرد و نیکی بجا آورد

وَ عَبَّرَ فَاعْتَبَرَ

و پند داده شد پس پند گرفت

وَ حُذِّرَ فَازْدَجَرَ

و برحذر داشته شد پس حذر کرد

وَ بُصِّرَ فَاسْتَبْصَرَ

و بینایش کردند پس بینا شد

وَ خافَ الْعِقابَ

و از کیفر و عقاب ترسید

وَ عَمِلَ لِیَوْمِ الْحِسابِ (۱)

و برای روز حساب عمل کرد

 

 

ب : شرح زیارت جامعه (۹)

وَ خُزّانَ الْعِلْمِ (۳)

و (شما اهل بیت (ع)) خزانه داران دانش هستید

جلسه گذشته در ارتباط با دانش ائمه (ع) عنوان وارث علوم انبیاء بودن آنان را مورد بررسی قرار دادیم. اکنون عناوین دیگری را مطرح می سازیم.

 

۲- ائمه (ع) به همه زبانها آشنایی دارند:

بر اساس برخی از گزارش ها ، ائمه (ع) پرسش های مردم مناطق گوناگون را به زبان خودشان پاسخ می دادند.

البته بدلیل ناآشنایی راویان با زبانهای دنیای آن روز، متأسفانه تمام روایات ائمه (ع) به زبانهای مختلف فراهم نیامده است، ولی در پاره ای احادیث به آن اشاره شده است.(۲)

۱- مرحوم صدوق از ابوالصلت هروی نقل می کند گفت :

کَانَ الرِّضا (ع) یُکَلِّمُ النَّاسَ بِلُغاتِهِمْ وَ کَانَ وَ اللَّهِ أَفْصَحَ النَّاسِ وَ أَعْلَمَهُمْ بِکُلِّ لِسَانٍ وَ لُغَهٍ

امام رضا (ع) به زبان های مختلف، با مردم سخن می گفت .

و به خدا سوگند در هر زبان و گویشی، فصیح ترین و داناترین مردم بود.

فَقُلْتُ لَهُ یَوْماً : یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ إِنِّی لَأَعْجَبُ مِنْ مَعْرِفَتِکَ بِهذِهِ اللُّغاتِ عَلَى اخْتِلافِها

روزی به ایشان گفتم: ای فرزند پیامبر خدا (ص) من از آشنایی شما به این زبانهای گوناگون تعجب می کنم.

فَقَالَ : یَا أَبَا الصَّلْتِ أَنَا حُجَّهُ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ وَ مَا کَانَ اللَّهُ لِیَتَّخِذَ حُجَّهً عَلَى قَوْمٍ وَ هُوَ لا یَعْرِفُ لُغَاتِهِمْ (۳)

امام (ع) فرمود: ای ابوصلت ، من حجت خدا بر خلق او هستم و خداوند حجّتی را بر مردم نمی دارد که زبانهای ایشان را نداند.

 

۲- علی بن مَهزیار اهوازی در توصیف امام هادی (ع) می گوید:

دَخَلْتُ عَلَیْهِ (اِمامُ الْهادی(ع)) فَابْتَدَأنِی وَ کَلَّمَنِی بِالْفارسِیَّهِ (۴)

بر امام (ع) وارد شدم ، بدون مقدمه سخن را آغازید و به زبان فارسی با من سخن گفت.

لازم به یادآوری است که مرحوم شیخ طوسی در رجال خود علی بن مهزیار را از اصحاب امام رضا(ع) و امام جواد (ع) و امام هادی(ع) شمرده است و القابی که برای ایشان ذکر کرده به ترتیب عبارتند از: أَهْوازِیٌّ ، ثِقَهٌ صَحیحٌ ، اَلْأَهْوازِیُّ وَ أَهْوازِیٌّ ثِقَهٌ (۵)

 

۳- مرحوم محمد بن حسن صفار قمی در کتاب حدیثی بصائر الدرجات خویش بابی را عنوان کرده بنام « بابٌ فِی الْاَئِمَّه أَنَّهُمْ یَتَکَلَّمُونَ اَلْأَلْسُنَ کُلَّها » و تحت این عنوان ۱۵ روایت را مطرح نموده است

و به دنبال آن باب دیگری را عنوان کرده بنام « بابٌ فِی الْاَئِمَّهِ (ع) اَنَّهُمْ یَعْرِفُونَ الْاَلْسُنَ کُلَّها » (۶) و در ضمن این باب هفت روایت آورده است.

 

توضیح در شخصیت صاحب بصائر الدّرجات:

مرحوم نجاشی در رجال خویش می نویسد:

مُحَمَّدُ بْنُ حَسَنُ بْنُ فَرُّوخُ الصَّفارُ … الْاَشْعَرِی کانَ وَجْهاً فِی اَصْحابِنَا الْقُمِّیینَ ثِقَهٌ عَظیمُ الْقَدْرِ لَهُ کُتُبٌ از حدود ۳۷ کتاب وی نام می برد. (۷)

مرحوم شیخ طوسی او را از اصحاب امام حسن عسکری (ع) شمرده و می نویسد:

لَهُ اِلَیْهِ عَلَیْهِ السَّلام مَسائِلَ (۸)

مرحوم علامه تستری به نقل از مرحوم شیخ صدوق می نویسد:

صَرَّحَ فِی الْفَقیهِ فِی مَواضِعَ بِأَنَّ تَوقیعاتِ الْعَسْکَرِیِّ (ع) بِخَطِّهِ فِی جَوابِ مَسائِلِ الصَّفارِ مَوْجُودَهٌ عِنْدَهُ (۹)


خطبه دوم :

الف : مناسبتهای هفته

۱- امروز جمعه مصادف با سالگرد اجرای توطئه کشف حجاب توسط رضاخان پهلوی در سال ۱۳۱۴٫ش می باشد.

۲- روز یکشنبه مصادف با ۱۹ دیماه سالروز قیام خونین حوزه علمیه قم در اعتراض به مقاله توهین آمیز به رهبر کبیر انقلاب اسلامی در روزنامه اطلاعات در سال ۱۳۵۶٫ش است.

۳- روز چهارشنبه مصادف با ۷ صفر دارای چهار مناسبت مهم می باشد:

الف : میلاد حضرت امام کاظم (ع) در سال ۱۲۸٫ق

 

 

توضیح :

علامه تستری می نویسد:

فَلَمْ یُعَیِّنْ اَحَدٌ شَهْرَهُ ( اَیْ مَوْلَدَ الْاِمامِ(ع) ) وَ اِنَّما قالَ الْکُلُّ : اَنَّهُ وُلِدَ بِالْاَبْواءِ بَیْنَ مَکَّهَ وَ الْمَدینَهَ سَنَهَ ثَمانٍ وَ عِشْرینَ وَ مِائَهَ ، صَرَّحَ بِهِ الْکُلِینِی(۱۰) وَ الْمُفیدُ (۱۱) وَ الْمَسْعُودِی فِی الْاِثْباتِ (۱۲) وَ الشِّیْخُ (۱۳) وَ غَیْرُهُمْ (۱۴)

ب : شهادت امام حسن مجتبی(ع) به نقل ازشیخ مفید ، کفعمی(۱۵) و شهید اول (۱۶) در سال ۵۰٫ق

ج : رحلت آیت الله نجفی مرعشی (ره) در سال ۱۴۱۱٫ق

د : تشکیل شورای انقلاب فرهنگی به فرمان امام (ره) در سال ۱۳۵۰٫ش

۴- روز پنجشنبه ۲۳ دیماه مصادف با ۸ صفر دارای دو مناسبت است:

الف : رحلت حضرت سلمان فارسی صحابی بزرگوار رسولخدا (ص) در سال ۳۵٫ق (۱۷)

ب : رحلت حضرت آیت الله العظمی خوئی (ره) در سال ۱۴۱۳ .ق مصادف با ۱۷ مرداد ۱۳۷۱٫ش

 

 

ب : قیام خونین ۱۹ دیماه :

درسی که می توان از حماسه تاریخی ۱۹ دیماه سال ۵۶ حوزه علمیه قم گرفت اینکه مردم ایران اسلامی در طول تاریخ بارها نشان داده اند که توهین به مقدسات را تحمل نکرده و نخواهند کرد.

اگر تاریخ سیاسی ایران اسلامی را مورد بررسی قرار بدهیم بویژه در یکصد سال اخیر خواهیم دید ریشه بسیاری از قیام ها ، جنبش ها و انقلاب های ایرانیان دفاع و حمایت از ولایت ، مقام مرجعیّت و روحانیّت بوده است.

و این موضوع را نوع کشورهای غربی و اروپایی که به نحوی در ایران به چپاول سرمایه های مردم مشغول بوده اند در دوران حاکمیّت خویش بارها مشاهده و تجربه نموده اند

لکن بسی جای تأسف است که اکنون پس از شکست های مکرّر باز استکبار جهانی و عوامل او از توطئه علیه مقدسات اسلامی دست برنداشته اند؛

  •        یک روز به قرآن توهین می کنند
  •        روز دیگر عاشورای امام حسین علیه السّلام را زیر سوال می برند
  •        روزی با استفاده ازعوامل داخلی خود شعار جمهوری ایرانی را سر می دهند
  •        و رهبری نظام و انقلاب اسلامی را مورد توهین و تهمت قرار می دهند
  •        و روزی در دفاع از رژیم اشغالگر قدس ، سیاست خارجی نظام جمهوری اسلامی را زیر سوال برده و شعار نه غزه و نه لبنان سر می دهند

و در نهایت خود را رسوا ساخته و ارتباط فکری و تشکیلاتی جریانهای ضد انقلاب، منافقین ، ملّی گرایان ، ورشکستگان سیاسی ، جاسوسان سرویس های اطلاعاتی، سیاسیون مرتد و انکار کنندگان وجود امام عصر (عج) و غیر آسمانی معرفی کنندگان قرآن را به نمایش درمی آورند و ملّت ایران اسلامی را وادار به خلق حماسه ۹ دیماه می کنند.

 

 

ج : رحلت سلمان فارسی:

با توجه به محدودیت وقت در ارتباط با سلمان فارسی دو نکته را یادآوری می کنم:

۱- جایگاه سلمان در محضر رسولخدا (ص):

مرحوم شیخ مفید در کتاب الاختصاص از امام محمد باقر (ع) نقل می کند فرمود:

سَمِعْتُ جابِرَ بْنَ عَبْدِاللهِ الْاَنْصارِی یَقُولُ :

سَئَلْتُ رَسُولَ اللهِ(ص) عَنْ سَلْمانِ الْفارسِی فَقالَ(ص): سَلْمانُ بَحْرُ الْعِلْمِ لا یُقْدَرُ عَلی نَزْحِهِ ، سَلْمانُ مَخْصوصٌ بِالْعِلْمِ الْاَوَّلِ وَ الْآخِرِ أَبْغَضَ اللهُ مَنْ أَبْغَضَ سَلْمانَ وَ أَحَبَّ مَنْ أَحَبَّهُ (۱۸)

 

۲- رموز موفقیت سلمان:

رجالی بزرگ مرحوم شیخ عبدالله ممقانی(ره) در شرح زندگی سلمان فارسی می نویسد:

کانَ مِمَّنْ ضَرَبَ فِی الْاَرْضِ لِطَلَبِ الْحُجَّهِ فَلَمْ یَزَلْ یَنْتَقِلُ مِنْ عالِمٍ اِلی عالِمٍ وَ مِنْ فَقیهٍ اِلی فَقیهٍ وَ یَبْحَثُ عَنِ الْأَسْرارِ وَ یَسْتَدِلُّ بِالْأَخْبارِ وَ قَدْ تَحَمَّلَ أَذا یا کَثیرَهً فِی طَلَبِ الْحَقِّ مَذْکُورَهٌ فِی أَحْوالِهِ (۱۹)

 

 

د : آیت الله خویی (ره) و حفظ حوزه نجف:

مبارزه با ستمگران از اصول مسلم شیعه و حوزه های علمیه در طول تاریخ بوده و هست و اگر ادوار مختلف تاریخ خونبار شیعه و حوزه های علمیّه را ورق بزنیم شواهد بی شماری بر این مدّعی وجود دارد و حضرت آیت الله العظمی خویی (ره) خارج از این دایره نمی باشد.

مواضع و اعلامیه های ایشان علیه اسرائیل و حاکمان ستمگر عراق و محمد رضا پهلوی گواه این مدعی می باشد.

بعنوان نمونه فرازی از اعلامیه ایشان را که بمناسبت حادثه خونین مدرسه فیضیه در سال ۴۲٫ش صادر فرموده یادآوری می کنم:

ما ملّت ایران را … دعوت می کنیم با دشمنان دین و وطن به طرق مقتضی … بجنگند و بر عهده علمای عالی قدر است که مسلمانان را در وظیفه مقدسی که در پیش دارند رهبری کنند که « إِذا ظَهَرَتِ الْبِدَعُ فِى أُمَّتِى فَلْیُظْهِرُ الْعالِمُ عِلْمَهُ، فَمَنْ لَمْ یَفْعَلْ فَعَلَیْهِ لَعْنَهُ اللّهِ» (۲۰)

در بخش دیگر می نویسد :

من افتخار می کنم که خون ناچیز خود را بعنوان قربانی در راه حفظ دین و قرآن و نابودی ستمکاران تقدیم کنم زیرا زندگی با فشار ستمگران و دشمنان اسلام برای من چیزی جز مرگ یا بدتر از مرگ نیست.(۲۱)  

خطرات تهدید کننده حوزه نجف:

۱- حاکمیّت انگلستان بر عراق

بعد از پایان جنگ جهانی اول و فروپاشی حکومت مقتدر عثمانی کشور عراق جزو مستعمرات انگلستان قرار گرفت. مراجع بزرگ نجف و کربلا مانند حضرات آیات سید کاظم یزدی، شیخ الشریعه اصفهانی، سید مصطفی کاشانی، شیخ مهدی خالصی با صدور فتاوای جهاد و سازماندهی مردم مبارزه را علیه انگلستان آغاز کردند که در سال ۱۹۲۰ .م تحت عنوان « ثوره العشرین » به پیروزی رسیدند و در نهایت انگلیسی ها حکومت را به امیر فیصل واگذار کردند.

 

۲- حاکمیت امیرفیصل بر عراق

امیرفیصل بعد از حاکمیّت با مرور زمان سیاستهای انگلستان را به اجرا درآورد و در نهایت در سال ۱۹۲۳٫م

  •         شیخ مهدی خالصی را به حجاز و حضرات آیات سید ابوالحسن اصفهانی و نائینی را به ایران تبعید کرد
  •         و تمامی شیعیان را که در انقلاب نقش اساسی داشتند از مراکز حکومتی کنار زدند
  •         و در نهایت حوزه علمیه نجف را منزوی کرد.

این سیاست ها موجب گردید تا آیت الله حکیم فتوای معروف خود را علیه تفکرات کمونیستی صادر کردند.

و دو کتاب فلسفتنا و اقتصادنای مرحوم سید محمد باقر صدر شاگرد برجسته آیت الله خوئی (ره) مربوط به این دوران است.

 

۳- حاکمیت بعثی ها:

پس از کودتای بعثی ها در سال ۱۹۶۳٫م علیه حکومت عبدالکریم قاسم و روی کار آمدن حسن البکر سپس صدام برای کوبیدن حوزه های علمیه و شیعه در عراق اقدامات متعددی را به اجرا درآوردند از جمله :

۱- تحت فشار قرار دادن حوزه های نجف ، کربلا ، کاظمین و سامرا

۲- جلوگیری از برگزاری آئین های عزاداری ماه محرم الحرام

۳- تحت فشار قرار دادن مرحوم آیت ا… حکیم و متهم ساختن ایشان

۴- اخراج صدها روحانی برجسته غیر عراقی از آن کشور

۵- اعدام و شکنجه تعداد زیادی از فقهاء و علمای نجف از جمله آیه الله صدر و فرزندان آیه الله حکیم و بسیاری از شاگردان آیه الله خویی(۲۲)

در یک چنین شرایطی حضرت آیت الله العظمی خویی بزرگترین وظیفه خود را حفظ شاکله حوزه علمیه هزار ساله نجف می دانستند لذا نهایت تلاش خود را به کار بردند و مظلومیّت های متعددی را پذیرا شدند تا بتوانند این حوزه کهن شیعه حفظ گردد.

 

پی نوشت :

(۱)   غررالحکم / آمدی ۶۵۹۸

(۲)   شرح زیارت جامعه کبیره / ری شهری ص ۸۴

(۳)   عیون اخبار الرضا / صدوق ج ۲ ص ۲۲۸

(۴) بصائر الدرجات / صفارقمی ص ۳۳۳

(۵)   قاموس الرجال / تستری ج ۷ ص ۵۸۳

(۶)   بصائر الدرجات / صفار قمی ص ۳۳۳  

(۷)   رجال / احمد بن علی النجاشی ص ۳۵۴

(۸)   رجال / شیخ طوسی ص ۴۰۲

(۹)   قاموس الرجال / علامه تستری ج ۹ ص ۲۰۳

(۱۰) کافی / کلینی ج ۱ ص ۴۷۶  

(۱۱) الارشاد / شیخ مفید ص ۳۲۳

(۱۲) إثبات الوصیه / مسعودی ص ۱۸۶

(۱۳) التهذیب / شیخ طوسی ج ۶ ص ۷۸

(۱۴) تواریخ النبی و الآل / التستری ص ۳۵  

(۱۵) مصباح / کفعمی ص ۵۲۲  

(۱۶) الدروس / شهید اول ص ۱۵۲

(۱۷) وقایع الشهور / حسینی ص ۴۸                  

(۱۸) الاختصاص / شیخ مفید ص ۲۲۲  

(۱۹) تنقیح المقال / ممقانی ج ۳۲ ص ۲۳۷

(۲۰) الحیاه / ترجمه احمد آرام ج ۲ ص ۴۶۷

(۲۱) اسناد انقلاب اسلامی / مرکز اسناد انقلاب اسلامی ج ۱ ص ۸۹

(۲۲) اندیشه سیاسی آیت الله خویی (ره)/ پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ص ۳۷-۲

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر