جمعه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ - الجمعة 19 شوال 1443

(۱۳۸۹/۱۱/۲۹) خطبه های نماز جمعه شهرستان خوی – ۲۹ بهمن ۱۳۸۹

خطبه اول الف : تقوی از دیدگاه روایات (۳۷) عَنِ الصّادِقِ (ع): اَلا کُلُّ خُلَّهٍ کانَتْ فِی الدُّنْیا هر دوستی که در دنیا بوده فِی غَیْرِ اللهِ عَزَّوَجَلَّ اما برای غیر خداوند فَاِنَّها تَصیرُ عَداوَهً یَوْمَ الْقِیامَهِ در قیامت تبدیل به عداوت می شود اِلاَّ الْمُتَّقینَ فَاِنَّ خُلَّتَهُمْ مگر انسانهای پرهیزگار چون دوستی آنان لَمّا […]

خطبه اول

الف : تقوی از دیدگاه روایات (۳۷)

عَنِ الصّادِقِ (ع):

اَلا کُلُّ خُلَّهٍ کانَتْ فِی الدُّنْیا

هر دوستی که در دنیا بوده

فِی غَیْرِ اللهِ عَزَّوَجَلَّ

اما برای غیر خداوند

فَاِنَّها تَصیرُ عَداوَهً یَوْمَ الْقِیامَهِ

در قیامت تبدیل به عداوت می شود

اِلاَّ الْمُتَّقینَ فَاِنَّ خُلَّتَهُمْ

مگر انسانهای پرهیزگار چون دوستی آنان

لَمّا کانَتْ فِی اللهِ تَبْقی

برای خدا بوده باقی می ماند

نافِعَهً أَبَدَ الْآبادِ (۱)

و سود آن دائمی خواهد بود

 

 

ب : شرح زیارت جامعه (۱۴)

وَ عَناصِرَ الْاَبْرارِ و (سلام بر شما) ای عنصرهای نیکان

معنی عَناصِر:

ابن منظور می نویسد : اَلْعُنْصُرُ وَ الْعُنْصَرُ اَیِ الْاَصْلُ، قالَ الْاَزْهَرِیُّ: اَلْعُنْصُرُ أَصْلُ الْحَسَبِ(۲)  

یعنی عنصر به معنای ریشه و اساس می باشدازهری می گوید: عنصر به معنای اصل نسب است.

 

 

معنی ابرار:

اَبرار جمع« بِرّ » است . واژه « بَرّ » اگر با فتحه حرف باء خوانده شود به معنای انسان خوب است ولی اگر« بِرّ » با کسره حرف باء قرائت شود به معنای خوبی است. (۳)

در قرآن « بَرّ »به عنوان یکی از نامهای خداوند ذکر شده است : إِنَّهُ هُوَ الْبَرُّ الرَّحیمُ (۴)   به راستی اوست نیکوکار و مهربان

 

 

ائمه (ع) اصل و اساس نیکان هستند

در این زمینه به نقل دو مطلب از مجلسی اول و دوم و ترجمه یک روایت اکتفا می کنیم :

۱- مرحوم ملا محمدتقی مجلسی پدر بزرگوار مرحوم ملامحمدباقر مجلسی شرحی دارد بر کتاب مَن لا یَحضُرُه الفَقیه صدوق بنام روضه المُتّقین در بخش زیارات به شرح زیارت جامعه کبیره پرداخته است.

در شرح جمله عناصر الابرار می نویسد :

اَیْ أَصْلُهُمْ مِنْهُمْ فَاِنَّهُمْ ذُرِیَّهُ الْاَنْبِیاءِ اَوْ لِما کانُوا سَبَبَ اِیجادِ الْعالَمِ فَکَاَنَّهُمْ اَصْلُ الْاَبْرارِ (۵)

یعنی اصل ابرار از ائمه (ع) می باشد چون آنان ذریه انبیاء هستند و یا اینکه ائمه (ع) سبب ایجاد عالم هستی بوده لذا اصل ابرار می باشند.

در این زمینه در فقرات بعدی توضیح لازم داده خواهد شد.

 

۲- مرحوم ملا محمد باقر مجلسی درکتابُ الْمَزارِ بِحارُ الاَنوارِبه شرح زیارت جامعه پرداخته و در شرح عبارت عناصر الابرار می نویسد :

أَیْ هُمْ اُصُولُ الْاَبْرارِ لِانْتِسابِهِمْ إِلَیْهِمْ وَ اهْتِدائِهِمْ بِهِمْ (۶)

یعنی ائمه (ع) اصول و اساس ابرار هستند چون ابرار منتسب به آنان و هدایت شده بوسیله علوم آنان می باشند

 

۳- مرحوم کلینی در کتاب الروضه کافی از امام صادق (ع) روایتی نقل کرده می فرماید:

نَحْنُ أَصْلُ کُلِّ خَیْرٍ

ما اساس و ریشه هر خیر و خوبی هستیم

وَ مِنْ فُرُوعِنا کُلُّ بِرٍّ

و همه نیکی ها از شاخه های وجود ما است

فَمِنَ الْبِرِّ التُّوحِیدُ وَ الصَّلاهُ

از جمله نیکی ها است خداپرستی و نماز

وَ الصِّیامُ وَ کَظْمُ الْغَیْظِ

و روزه و فرو بردن خشم

وَ الْعَفْوُ عَنِ الْمُسِئِ وَ رَحْمَهُ الْفَقیرِ

و گذشت از گنه کار و مهرورزی به نیازمند

وَ تَعَهُّدُ الْجارِ وَ الْاِقْرارُ بِالْفَضْلِ لِاَهْلِهِ

و تفقّد از همسایه و اقرار به فضیلت اهل فضل

 

امام (ع) پس از بیان علائم و نشانه های نیکوکاران و اشاره به ریشه و اساس آنها که به اهل بیت (ع) برمی گردد در ادامه به خصوصیات اشرار و ریشه آنان می پردازد که دشمنان اهل بیت (ع) هستند

 

وَ عَدُوُّ نَا أَصْلُ کُلِّ شَرٍّ

و از دشمن ما است ریشه هر شرّ و بدی

وَ مِنْ فُرُوعِهِمْ کُلُّ قَبِیحٍ وَ فَاحِشَهٍ

و از شاخه های وجود آنهاست هرکار زشت و هرزه ای

فَمِنْهُمُ الْکِذْبُ وَ الْبُخْلُ وَ النَّمِیمَهُ

از آنها است دروغ ،بخل و سخن چینی

وَ الْقَطِیعَهُ وَ أَکْلُ الرِّبی وَ أَکْلُ مَالِ

وقطع رحم ، ربا خواری و خوردن مال

الْیَتِیمِ بِغَیْرِ حَقِّهِ وَ تَعَدِّی الْحُدُودِ

یتیم به ناحق و تجاوز کردن به حدودی

الَّتِی أَمَرَ اللَّهُ وَ رُکُوبُ الْفَوَاحِشِ

که خداوند مقرر فرموده و ارتکاب به هرزه گیها

ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ وَ الزِّنی

از آشکار و پنهانش و عمل منافی عفّت (زنا)

وَ السِّرْقَهُ وَ کُلُّ مَا وافَقَ ذلِکَ مِنَ الْقَبِیحِ

و دزدی و هر کار زشتی که مانند اینها باشد

فَکَذَبَ مَنْ زَعَمَ أَنَّهُ مَعَنا وَ هُوَ

از این رو دروغ میگوید کسیکه پندارد با ماست

مُتَعَلِّقٌ بِفُرُوعِ غَیْرِنَا (۷)

ولی به شاخه های دیگران غیر از ما چنگ زده


خطبه دوم:

هفته جاری دارای مناسبت های متعدد و مهمی است چند مورد را یادآوری می کنیم:

الف : میلاد رسول اکرم (ص):

در ارتباط با روز ولادت رسولخدا (ص) در میان مورّخان و محدّثان اختلاف نظر وجود دارد لکن مشهور علما دو نظر را مطرح کرده اند:

۱- روز ۱۲ ربیع الاول

مشهور دانشمندان اهل سنّت و صریح مرحوم کلینی در اصول کافی (۸) و ظاهر بیان مرحوم صدوق در کمال الدین (۹) و باز ظاهر کلام علی بن ابراهیم قمی که از شیوخ مرحوم کلینی می باشد و ابراهیم بن هاشم قمی (هُوَ اَوَّلُ مَنْ نَشَرَ الْحَدیثَ فِی قُمْ) این است که ولادت رسولخدا (ص) روز دوازدهم ربیع الاول بوده است.(۱۰)

 

۲- روز ۱۷ ربیع الاول

مشهور فقها و محدثین شیعه میلاد رسولخدا(ص)را ۱۷ربیع الاول می دانند و مستند آنان روایت ابواسحاق عَلوی عُریضی از امام هادی (ع) می باشد

که مرحوم شیخ طوسی این روایت را در دو کتاب تهذیب الاحکام و مصباح المتهجد نقل کرده است که ابو اسحاق می گوید:

قصد داشتم در مورد روزهایی که روزه در آنها مستحب بوده از امام (ع) بپرسم لکن قبل از پرسش من امام (ع) پاسخ را بیان کرده ؛ از جمله فرمودند:

وَ یَوْمُ مَوْلِدِهِ وَ هُوَ السّابِعُ عَشَرَ مِنْ رَبیعِ الْاَوَّلِ (۱۱)

 

 

نقش رسولخدا (ص) در ایجاد وحدت از دیدگاه امیرمؤمنان (ع) :

با توجه به اینکه فاصله۱۲ و ۱۷ ربیع الاول از سوی رهبر کبیر انقلاب اسلامی به نام هفته وحدت نامیده شده است ؛ لذا مناسب دیدم محور بحث را موضوع وحدت قرار بدهم و مستند ترین مطلب در این زمینه فرمایشات امیرمؤمنان(ع) در خطبه ۲۳۱ نهج البلاغه می باشد که در ارتباط با نقش رسولخدا (ص) در ایجاد وحدت در میان مسلمانان می فرماید:

فَصَدَعَ بِمَا أُمِرَ بِهِ

پیامبر (ص) آنچه را به آن مأمور بود آشکار ساخت

وَ بَلَّغَ رِسَالاتِ رَ بِّهِ

و رسالت های پروردگارش را ابلاغ کرد

فَلَمَّ اللَّهُ بِهِ الصَّدْعَ

خداوند بوسیله او شکاف های اختلاف را به هم پیوست

وَ رَ تَقَ بِهِ الْفَتْقَ

و فاصله ها را از میان برداشت

وَ أَلَّفَ بِهِ الشَّمْلَ بَیْنَ ذَوِی الْأَرْحَامِ

و در میان اجتماع خویشاوندان الفت برقرار ساخت

بَعْدَ الْعَدَاوَهِ الْوَاغِرَهِ فِی الصُّدُورِ

بعد از آنکه آتش دشمنی ها در سینه ها انباشه شده بود

وَ الضَّغَائِنِ الْقَادِحَهِ فِی الْقُلُوب (۱۲)

و شعله کینه از درون دلها زبانه می کشید

 

 

نمونه هایی از فرمایشات رسولخدا (ص) در زمینه وحدت :

بعنوان تیمّن و تبرّک لازم است مواردی را از فرمایشات آن بزرگوار با نقل از کتب فریقین مطرح بکنم:

۱- بخاری در صحیح خود از رسولخدا (ص) نقل می کند فرمود:

اَلْمُسْلِمُ اَخُ الْمُسْلِمِ لا یَظْلِمُهُ وَ لا یُسَلِّمُهُ (۱۳)

مسلمان برادر مسلمان است که نه به وی ظلم می کند و نه او را تسلیم ستمکار می نماید

 

۲- امام صادق (ع) می فرماید:

اَلْمُسْلِمُ اَخُ الْمُسْلِمِ وَ هُوَ عِینُهُ وَ مِرْآتُهُ وَ دَلیلُهُ لا یَخُونُهُ وَ لا یَخْدَعُهُ وَ لا یَظْلِمُهُ وَ لا یَکْذِبُهُ وَ لا یَغْتابُهُ (۱۴)  

مسلمان برادر مسلمان است که چون بازرس یا آیینه ای عیوبش را به او می نماید و در عین حال راهنمای اوست و به وی خیانت و مکر نمی کند و ستم بر او را روا نمی دارد و سخنش را تکذیب نمی کند و به غیبتش نمی پردازد

 

۳- مالک در مُوَطَّأ از رسولخدا (ص) نقل می کند فرمود:

مَنْ کَفَّرَ مُؤْمِناً صارَ کافِراً(۱۵)

هرکس مؤمنی را تکفیر کند خودش کافر می شود

۴- امام صادق (ع) می فرماید:

اِیّاکُمْ وَ الْخُصُومَهَ فَاِنَّها تُشْغِلُ الْقَلْبَ وَ تُورِثُ النِّفاقَ وَ تَکْسِبُ الضَّغائِنَ (۱۶)  

از مخاصمه بپرهیزید که دل را مشغول می سازد ( و فراغت بال را از آدمی دور می کند) و موجب نفاق می گردد و باعث بغض و کینه می شود

 

 

ب : هفته وحدت :

روز چهارشنبه ۲۷ بهمن مصادف با ۱۲ ربیع الاول آغاز هفته وحدت می باشد.

با تبریک این مناسبت که از میراث های ماندگار رهبر کبیر انقلاب می باشد و تاکنون در طول ۳۲ سال پس از پیروزی انقلاب آثار و برکات بی شمار آن را در ایجاد و توسعه وحدت و انسجام در میان مسلمانان را شاهدبوده ایم لازم است در این زمینه مباحثی را تحت عنوان توطئه های استکبار جهانی بویژه آمریکا در جهت به هم ریختن وحدت مسلمانان مطرح کنم :

چون اگر توطئه های استکبار را شناسایی و مورد توجه قرار ندهیم قطعاً در ایجاد انسجام میان مسلمانان و کشورهای اسلامی موفق نخواهیم بود

لذا لازم است با توجه به محدودیت فرصت خطبه دوم مواردی را بصورت فهرست مورد اشاره قرار بدهیم که اشناء ا… در فرصت های دیگر مورد بررسی و تحلیل گسترده قرار خواهیم داد:

۱-    راه اندازی شبکه های جاسوسی در نوع کشورهای اسلامی جهت دامن زدن به اختلافات و سایر اهداف شوم

۲- استفاده از گروه های تکفیری در جهت دامن زدن به اختلافات مذهبی و فرقه ای که نمونه های آن را در طول سالیان متمادی در کشورهای مختلف شاهد بوده و هستیم از آن جمله : در لبنان ، عراق ، پاکستان و افغانستان

۳- تقویت پادشاهان برخی از کشورهای اسلامی جهت ایجاد مانع در برابر بیداری اسلامی و جلوگیری از همگرایی در میان کشورهای اسلامی در این رابطه می توان به پادشاهان مصر، عربستان، اردن، تونس و یمن اشاره کرد

۴- ترساندن حاکمان کشورهای اسلامی از نظام جمهوری اسلامی ایران بدلیل پیشرفت های علمی، صنعتی بویژه در موضوع انرژی هسته ای لذا مطرح کردن موضوع هلال شیعی (ایران، عراق و حزب الله) در این راستا صورت گرفت و بخش مهمی از تبلیغات گسترده استکبار علیه نظام جمهوری اسلامی در سالهای اخیر در همین زمینه بوده

۵- اشغال نظامی عراق و افغانستان و ایجاد ناامنی از طریق گروه های تکفیری بطوریکه هر روز شاهد برادرکُشی در سه کشور عراق، افغانستان و پاکستان توسط گروه طالبان و القاعده می باشیم

۶- ایجاد اختلال در روابط میان کشورهای اسلامی و مسلمانان با مطرح ساختن موضوعات واهی و بی پایه و در این رابطه می توان به مشکلات روابط سوریه و لبنان ، ایران و امارات و پاکستان و افغانستان را مطرح کرد

۷- راه اندازی گروهها و جریانهای سیاسی روشنفکری در تعدادی از کشورهای اسلامی جهت زیر سوال بردن ارزش های دینی و توطئه علیه رهبران مستقل کشورهای اسلامی

۸- مطرح ساختن موضوع صلح اعراب و اسرائیل که بخش مهم اهداف آمریکا در این زمینه گسترش اختلافات داخلی مسلمانان و برانگیختن حساسیت های آنان است که موضوع قرارداد کمپ دیوید، برگزاری همایش ها و کنفرانس های متعدد ، سازش عرفات با اسرائیل از همین قماش می باشد.

۹- تحمیل جنگ هشت ساله علیه نظام جمهوری اسلامی به سرکردگی حزب بعث عراق

چون یکی از اهداف اساسی استکبار جهانی از این جنگ میان دو کشور اسلامی ایجاد نفاق و اختلاف در میان مسلمانان بود.(۱۷)

 

 

ج: اوج خباثت فتنه گران :

خیانتی که روز ۲۵ بهمن فتنه گران در حق انقلاب اسلامی و مردم متعهد ایران مرتکب شدند بدلیل شرایط زمانی در نوع خودش بی سابقه بوده و برای هر چه بهتر روشن شدن ابعاد خباثت آنان لازم است چند مطلب را متذکر شویم:

۱-    به برکت صدور اهداف و آرمانهای انقلاب اسلامی شاهد یک بیداری عمیق و معنی دار در نوع کشورهای تحت ستم جهان بویژه در کشورهای اسلامی هستیم. انقلاب مردم تونس و مصر و نهضت مردم یمن و اردن نمونه های بارز این بیداری هستند که مشاهده می کنیم.

۲- سردمداران مستکبر حکومت های آمریکا، انگلستان ، رژیم اشغالگر قدس و سایر هم پیمانان غربی و اروپایی آنان نگرانی خود را از تکرار شدن انقلاب اسلامی در مصر ، تونس و سایر کشورهای اسلامی با صراحت تمام اعلان کردند وبدین طریق اوج درماندگی و وحشت خود را ازحوادث اخیر به نمایش گذاشتند.

۳- به دنبال مواضع قاطع مقام معظم رهبری مدظله العالی در برابر حوادث منطقه و انقلاب مردم مصر و ابلاغ پیام هشت ماده ای عربی به آنان در قالب خطبه نمازجمعه مردم وفادار و ولایت مدار ایران اسلامی در سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در صفوف فشرده و با تمام وجود از ولایت فقیه و انقلاب مردم تونس و مصر حمایت کردند و اخوان المسلمین مصر نیز رسماً از حمایت رهبری و مردم ایران قدردانی کردند.

۴- از سویی دیگر در آستانه وحدت قرار داشتیم که از میراثهای ماندگار و تاریخی رهبرکبیر انقلاب اسلامی می باشد که فتنه گران سنگ او را با ریاکاری به سینه می زدند.

در چنین شرایطی سران فتنه فراخوان تظاهرات دادند و تجربه یک سال گذشته نشان داده که طرفداران آنان مجموعه ای از منافقان، سلطنت طلبان، پژاک، دموکرات، سایر گروه های محارب خارج نشین ، حاکمان کشورهای آمریکا ، اسرائیل و انگلستان و عده ای فریب خورده است که هر روز تعدادشان کم می شود.

به دنبال این فراخوانی که در ظاهر برای حمایت از انقلاب مردم مصر و تونس بود تنها شعاری که داده نشد حمایت از آنان بود لکن برای مردم ایجاد مزاحمت کرده و دو نفر را شهید و چند نفر را مجروح و رسماً اعلان مبارزه علنی با ولایت فقیه کردند همان ولایتی که امام عصر (عج) فرمود:

اَلرّادُ عَلَیْهِمْ کَالرّادِّ عَلَیْنا وَ الرّادُّ عَلَیْنا کَالرّادِّ عَلَی اللهِ (۱۸)

و در روایت دیگر از امام صادق (ع) می فرماید:

… وَ هُوَ فِی حَدِّ الشِّرْ کِ بِاللهِ (۱۹)

 

 

د : قدردانی از آقای استاندار :

روز چهارشنبه جناب آقای استاندار با چند نفر از مدیران محترم کل سفری به شهرستان خوی داشتند که در این سفر پرکار و فشرده

  •        
  •        در اجتماع پرشور مردم بخش قطور حاضر شدند
  •        نمایشگاه کتاب خوی را افتتاح نمودند
  •        از چند پروژه از جمله حوزه جدیدالتأسیس دیدن کردند

لازم می دانم از سوی مردم متعهد و مسئولان خوی از عنایت ایشان به شهرستان خوی قدردانی نمایم.

در پایان ضمن قدردانی از حضور حماسی و معنی دار مردم متعهد و ولایت مدار شهرستان خوی در راهپیمایی یوم الله ۲۲ بهمن از نمازگزاران جمعه دعوت می کنم امروز نیز بعد از خطبه های نمازجمعه با تظاهراتی گسترده انزجار خود را از خباثت فتنه گران در ۲۵ بهمن اعلان کنند.

 

پی نوشت:

(۱)   بحار الانوار / علامه مجلسی ج ۶۷ ص ۲۷۷

(۲)   لسان العرب / ابن منظور ماده (عنصر)

(۳)   باپیشوایان هدایتگر / میلانی ج۱ص ۱۴۸

(۴)   سوره طور آیه ۲۸

(۵)   روضه المتقین / ملا محمد تقی مجلسی ج۹ ص ۴۱۲  

(۶)   بحار الانوار / علامه مجلسی ج ۹۹ ص ۱۳۵

(۷)   روضه الکافی / کلینی ص ۲۴۲

(۸)   اصول کافی / کلینی ج ۱ ص ۴۳۹  

(۹)   کمال الدین / صدوق ج ۱ ص ۱۹۶

(۱۰) تواریخ النّبی والآل / علامه تستری   ص ۱۸

(۱۱) تهذیب الاحکام / شیخ طوسی ج ۴ ص ۳۰۴        

(۱۲)   نهج البلاغه / دشتی خ ۲۳۱

(۱۳)   صحیح بخاری / کتاب المظالم

(۱۴)   بحار الانوار / مجلسی ج ۷۴ ص ۲۳۷

(۱۵)   کتاب الموطّأ / مالک

(۱۶)   اصول کافی / کلینی ج۲ ص ۳۰۱

(۱۷)   یادداشت های شخصی

(۱۸)   بحار الانوار / علامه مجلسی ج ۲ ص ۲۲۱

(۱۹)   وسائل الشیعه / حرعاملی ج ۱۸ ص ۹۸