یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۹۰/۰۱/۱۲) خطبه های نماز جمعه شهرستان خوی – ۱۲ فروردین ۱۳۹۰

خطبه اول الف : تقوی در خطبه های معصومین (۱)  قصد داریم از ابتدای سال جدید محور مباحث مربوط به تقوا را خطبه های حضرات معصومین از رسولخدا (ص) و ائمه هدی (ع) قرار بدهیم.   اولّین خطبه پیامبر (ص) : بر اساس اظهارنظر بسیاری از مفسّران ، مورّخان و محدثان اوّلین نماز جمعه رسول […]

خطبه اول

الف : تقوی در خطبه های معصومین (۱)

 قصد داریم از ابتدای سال جدید محور مباحث مربوط به تقوا را خطبه های حضرات معصومین از رسولخدا (ص) و ائمه هدی (ع) قرار بدهیم.

 

اولّین خطبه پیامبر (ص) :

بر اساس اظهارنظر بسیاری از مفسّران ، مورّخان و محدثان اوّلین نماز جمعه رسول خدا(ص) پس از هجرت از مکه به مدینه در منطقه قبا و یا در مکانی نزدیک قبا به نام وادی سالم بن عَوف اقامه گردید و خطبه آن بزرگوار در بسیاری از کتب تاریخی و تفسیری و حدیثی ثبت شده است.

از جمله :

۱ مرحوم طبرسی در تفسیر مجمع البیان (۱)

۲- قُرطُبی ( محمد بن احمد اَندُلسی از علمای اهل سنّت قرن ۷ ) در تفسیر خود به نام جامع الاحکام (۲)  

۳- محمد بن جریر طبری (از مورّخین مشهور اهل سنّت قرن سوم) در تاریخ خود (۳)

۴- مرحوم علاّمه محمد باقر مجلسی در بحار الانوار (۴)  

 

 

متن خطبه رسولخدا (ص) :

ابتدا لازم به یاد آوری است که از متن خطبه فقط بخش هایی ترجمه و توضیح داده خواهد شد که در ارتباط با توصیه به تقوا می باشد.

… وَ أوصِیکُمْ بِتَقْوَى اللّهِ

شما را به تقوای الهی توصیه می کنیم

فَإِنَّهُ خَیْرُ ما أَوْصى بِهِ الْمُسْلِمُ الْمُسْلِمَ

زیرا بهترین سفارش مسلمان به مسلمان

أَنْ یَحُضَّهُ عَلَى الآخِرَهِ

این است که او را بسوی آخرت تشویق کند

وَ أَنْ یَأمُرَهُ بِتَقْوَى اللّهِ

و او را به پرهیزکاری فرا خواند

فَأحْذَرُوا ما حَذَّرَکُمُ اللّهُ مِنْ نَفْسِهِ

پس هراسان باشید از آنچه خداوند نسبت به خودش بیم داده

وَ لا أَفْضَلَ مِنْ ذلِکَ نَصیحَهً

پندی از این با فضیلت تر وجود ندارد

وَ لا أَفْضَلَ مِنْ ذلِکَ ذِکْراً (۵)

و یادآوری بهتر از این موجود نمی باشد

 

 

ب : شرح زیارت جامعه (۱۷)

وَ اَرْکانَ الْبِلادِ و ( سلام بر شما ) ای ارکان سرزمین ها

 

معنی واژه ها:

۱- اَرْکان : جمع رُکن است راغب اصفهانی می نویسد:

رُکْنُ الشَّیْ‌ءِ : جانِبُهُ الَّذِی یَسْکُنُ إِلَیْهِ وَ یُسْتَعارُ لِلْقُوَّهِ (۶)      

رُکن یعنی پهلو و جانب هر چیز که بر آن تکیه می شود و به طور استعاره برای قدرت و نیرو به کار می رود

 

  • خداوند می فرماید :

وَ لا تَرْکَنُوا إِلَى الَّذینَ ظَلَمُوا (۷)    

برستمگران که ظلم می کنند تکیه نکنید.

از امام صادق (ع) در تفسیر آیه ، روایتی وارد شده می فرماید :

هُوَ الرَّجُلُ یَأْتِی السُّلْطَانَفَیُحِبُّ بَقَاءَهُ إِلَى أَنْ یُدْخِلَ یَدَهُ إِلَى کِیسِهِ فَیُعْطِیَهُ(۸)

او در مورد مردی است که نزد پادشاه می رود و دوست می دارد (حتی به همین مقدار) او زنده بماند تا دست در کیسه خود کند و پولی به او بخشد.

  • مرحوم طبرسی در تفسیر جوامع الجامع در ذیل تفسیر آیه شریفه می نویسد :

وَ فِی الْحَدیثِ مَنْ دَعا لِظالَمٍ بِالْبَقاءِ فَقَدْ أَحَبَّ أَنْ یُعْصَی اللهُ فی اَرِضِه (۹)

 

۲- اَلبِلاد : جمع « بَلدَه » است و در معنی« بَلده »گفته می شود:

قِطْعَهٌ مَحْدُودَهٌ مِنَ الْأَرْضِ مُطْلَقاً عامِرَهً اَوْ غَیْرِها (۱۰)  

بَلَد قطعه محدودی از زمین است خواه آباد باشد یا موات

 

 

وجود ائمه (ع) اسباب آرامش کره زمین

از مفاد روایات متعدد استفاده می شود که وجود ائمه (ع) اسباب آرامش و پایداری کره زمین است

۱- امام باقر (ع) فرمود :

جَعَلَهُمُ اللهُ اَرْکانَ الاَرْضِ اَنْ تَمیدَ بِأَهْلِها(۱۱)

خدا ایشان (ائمه ) را ارکان زمین قرار داد تا اهل خود را نلرزاند

 

۲- باز امام باقر (ع) فرمود :

لَوْ أَنَّ الْإِمَامَ رُفِعَ مِنَ الْأَرْضِ سَاعَهً لَمَاجَتْ بِأَهْلِهَا کَمَا یَمُوجُ الْبَحْرُ بِأَهْلِهِ(۱۲)      

اگر امام یک ساعت در روى زمین نباشد زمین ساکنان خود را فرو می برد همان طور که دریا انسان را از امواج خروشان غرق می نماید.

 

۳- حضرت امام عصر (عج) در پاسخ نامه :

اسحاق بن یعقوب خطاب به نماینده خویش محمّد بن عثمان عمری چنین می نویسد:

... إِنِّی لَأَمَانٌ لِأَهْلِ الْأَرْضِ کَمَا أَنَّ النُّجُومَ أَمَانٌ لِأَهْلِ السَّمَاءِ (۱۳)  

من برای اهل زمین مایه امنیت و آرامش هستم چنانچه ستاره ها مایه آرامش برای آسمانیان هستند.


 

خطبه دوم:

الف : مناسبت های هفته :

هفته جاری دارای مناسبت های متعدد می باشد از جمله :

۱- امروز جمعه ۱۲ فروردین:

روز جمهوری اسلامی ایران نامگذاری شده است که در چنین روزی حدود ۲/۹۸ درصد مردم ایران به جمهوری اسلامی رأی مثبت دادند این مناسبت را به عموم نمازگزاران تبریک می گویم.

۲- روز شنبه ۱۳ فروردین : روز طبیعت نامگذاری شده است .

۳-روز یکشنبه ۱۴ فروردین : روز جهانی کتاب کودک می باشد.

۴- روز سه شنبه ۱۶ فروردین :روز انتشار حکم تحریم استعمال تنباکو توسط فقیه مجاهد، میرزا محمّد حسن شیرازی در سال ۱۲۷۰ .ش

« الیوم استعمال توتون وتنباکو بأی نحوکان در حکم محاربه با امام زمان (عج) است »

۵- روز چهارشنبه ۱۷ فروردین : روز آزادی رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) از زندان رژیم طاغوت در سال ۱۳۴۳ .ش

۶- روز پنجشنبه ۱۸ فروردین : روز سلامتی ، هفته بهداشت مدارس و روز جهانی بهداشت است. (۱۴)

 

 

ب : روز جمهوری اسلامی :

  •        این روز یک آزمون بزرگ ، سرنوشت ساز و تاریخی برای ملّت متعهد ایران است.
  •        در این روز وفاداری و ولایت مداری ملّت ایران امضاء گردید.
  •        در این روز زحمات شیعه در طول تاریخ به ثمر نشست.
  •        12 فروردین سال ۵۸ روز شکست خوردن استکبار جهانی و توطئه گران منطقه ای و داخلی علیه انقلاب اسلامی ایران است.
  •        در چنین روزی پایه و اساس نظام جمهوری اسلامی با حضور قریب به اتفاق مردم ایران طراحی و پیروز شد.
  •        در چنین روزی آثار و برکات خون پاک و مقدس شهیدان نمایان شد.

 

 

ج : روز طبیعت :

روز ۱۳ فروردین مردم ایران بر اساس یک سنّت ملّی قدیمی به دامن طبیعت پناه می برند.

دین مقدس اسلام بر اساس آیات و روایات متعدد استفاده از طبیعت را توصیه فرموده است:

  •        از امام صادق (ع) نقل شده است :

النَّشْوَهُ فِی عَشَرَهِ أَشْیَاءَ الْمَشْیُ وَ الرُّکُوبُ وَ الِارْتِمَاسُ فِی الْمَاءِ وَ النَّظَرُ إِلَى الْخُضْرَهِ … (۱۵)

نشاط در ده چیز است. راه رفتن سوارى و غوطه خوردن در آب و نگاه کردن به سبزه‏

  •        از رسولخدا (ص) نقل شده فرمود:

وَ لا تُحْرِقُوا النَّخْلَ وَ لا تُغْرِقُوهُ بِالْمَاءِ وَ لا تَقْطَعُوا شَجَرَهً مُثْمِرَهً وَ لا تُحْرِقُوا زَرْعاً لِأَنَّکُمْ لا تَدْرُونَ لَعَلَّکُمْ تَحْتَاجُونَ إِلَیْه (۱۶)

نخل را نسوزانید و آن را در آب غرق نکنید ، درخت بارور را قطع نکنید و زراعت را به آتش نکشید زیرا شما نمی دانید شاید در آینده به آن نیازمند شوید.

 

 

چند یادآوری :

به طوریکه از مفاد دو روایت مذکور نیز استفاده می شود، استفاده از طبیعت به خاطر مصالح عمومی دارای محدویت هایی است که باید عموم خانواده ها بویژه جوانان و نوجوانان و اولیای کودکان مورد توجه جدّی قرار بدهند. ازآن جمله است:

۱- توجه عمیق به پاکیزگی و نظافت محیط طبیعت

۲- مورد عنایت ویژه قرار دادن مزارع و کشتزار های روستائیان زحمتکش

۳- همکاری با مأمورین راهنمایی و رانندگی و محیط بانان خدوم

۴- حفظ و رعایت شئونات اسلامی بویژه ازسوی خواهران عزیز و بزرگوار

 

 

د : جهاد اقتصادی(۱) :

مقام معظم رهبری مدظله العالی در پیام نوروزی خود سال ۱۳۹۰ را سال «جهاد اقتصادی» معرفی فرمودند.

ضمن تبریک مجدد سال جدید به عموم نمازگزاران جمعه، ضروری می دانم طی جلساتی در ارتباط با جهاد اقتصادی مباحثی داشته باشم تا بتوانیم در حد وسع و توان در تشریح پیام مقام معظم رهبری مدظله قدم هایی برداریم.

 

 

جهاد اقتصادی در کلام رهبری:

مقام معظم رهبری مدظله العالی در پیام نوروزی و هم در سخنرانی مشهد مقدّس و هم در سایر سخنرانی ها موضوعات مهمی را در ارتباط با جهاد اقتصادی خطاب به مردم و مسئولان مطرح فرموده اند

لذا قبل از هر مطلبی لازم است بیانات رهبری مورد توجه جدّی و مجدد قرار بگیرد بعد سایر موضوعات را بر اساس همان مطالب مورد بررسی قرار بدهیم

۱- انگیزه نام گذاری :

برای این نامگذاری قطعاً انگیزه ها و اهداف متعددی وجود دارد در عین حال با توجه به واژه «جهاد» و مفهوم ارزشی آن که در میان مسلمانان بویژه ملّت متعهد ایران کاملاً ملموس می باشد.

لذا در بخشی از سخنرانی مشهد مقدس می فرمایند:

از جمله اساسی ترین کارهای دشمنان در مقابله با کشور ما مسائل اقتصادی است؛ تحریم هایی که زمینه سازی کردند یاآن را علیه ملت ایران اعمال کردند به قصد این بود که ضربه ای به پیشرفت کشور ما وارد کنند و آن را از این حرکت شتابنده بازدارند. (۱۷)

بیانات مذکور نشان می دهد یکی از اهداف اساسی نظام سلطه استکباری آسیب جدّی اقتصادی به نظام جمهوری اسلامی ایران است و با توجه به این موضوع است که مفهوم جهاد کاملاً روشن و مشخص می گردد.

لذا در سخنرانی در پارس جنوبی در توضیح مفهوم جهاد چنین می فرمایند:

تفاوت جهاد اقتصادی با تلاش اقتصادی این است که جهاد اقتصادی با توجه به حضور دشمن در عرصه مقابله با پیشرفت کشور و ملت معنی پیدا می کند و در واقع مبارزه ای است که آحاد مردم و مسئولان درآن سهیم اند. (۱۸)

 

 

 

هـ : مروری بر موفقیت های نظام جمهوری اسلامی در سال ۸۹ :

با توجه به اینکه در پایان سال ۸۹ وآغاز سال ۹۰ قرار داریم مرور بر موفقیت های نظام اسلامی در سال گذشته لازم و ضروری می باشد ؛ لکن تحلیل و بررسی این موفقیت ها نیاز به زمان گسترده دارد؛ لکن ما در این بخش از خطبه دوم چند مورد مهم را بصورت فهرست مطرح می سازیم:

۱-    برگزاری اجلاس سه جانبه ایران، ترکیه و برزیل و اعلان آمادگی ایران اسلامی مبنی بر تبادل سوخت هسته ای به آژانس بین المللی که این اقدام ایران انفعال و سردرگمی غرب و اروپا را به دنبال داشت.

۲-    موفقیت های چشمگیر متخصصان کشور در حوزه های مختلف علمی بویژه در حوزه پزشکی از قبیل : کشف ژن نابینایی مادر زادی، تولید دارو جهت درمان مرض های صعب العلاج از قبیل سرطان، تمورهای مغزی و افزایش دادن زمان نگه داری سلول های کبدی و …

۳-    سفر تاریخی ده روزه مقام معظم رهبری مدظله العالی به حوزه علمیّه قم که دارای برکات بی شماری برای حوزه های علمیّه و کل کشور بود.

۴- سفر موفقیت آمیز ریاست محترم جمهور به کشور لبنان که دارای آثار مهم و سرنوشت ساز منطقه ای و بین المللی بود

۵- مذاکرات ایران با گروه ۱+۵ در استانبول ترکیه که اقتدار و مواضع قاطع تیم مذاکره کننده جمهوری اسلامی شکست سیاستهای زورگویانه غرب و اروپا را به دنبال داشت

۶- دستگیری عبدالمالک ریگی جنایتکار معروف توسط سربازان گمنام امام عصر(عج) این اقدام تمامی مراکز اطلاعاتی و جاسوسی استکبار را مبهوت ساخت

۷- مقابله اصولی نظام با تحریم های استکبار جهانی و اقدام شجاعانه دولت در اجرایی کردن قانون هدفمندی یارانه ها و استقبال پرشور و معنی دار ملت ایران از این اقدام

۸- در اواخر سال ۸۹ شاهد قیام ها و خیزش های مردمی علیه استبداد و استکبار در چند کشور اسلامی بودیم که این قیام ها نشأت گرفته از بیداری اسلامی مسلمانان است که از جمله آثار و برکات پیروزی انقلاب اسلامی ایران می باشد که تمامی کشورهای استعمارگر غربی و اروپایی بویژه آمریکا و رژیم اشغالگر و صهیونیستی را به وحشت انداخته است.

 

 

پی نوشت :

(۱)   تفسیر مجمع البیان / طبرسی ج ۱۰ ص ۱۴

(۲)   الجامع لاحکام القرآن / قرطبی ج ۱۸ ص۹۷

(۳)   تاریخ الأمم و الملوک / طبری ج ۲ ص ۷  

(۴)   بحار الانوار/مجلسی ج ۱۹ ص ۱۲۶

(۵)   تفسیر مجمع البیان/طبرسی ج۱۰ ص ۱۴

(۶)   المفردات/راغب ماده ( رکن )

(۷)   سوره هود آیه ۱۱۳

(۸)   اصول کافی/کلینی ج۶ ص۱۰۸

(۹)   تفسیر جوامع الجامع/ طبرسی ج ۲ ص ۱۹۶

(۱۰)   شرح زیارت جامعه / جوادی ج۱ ص۲۶۳    

(۱۱)   کتاب الوافی / فیض کاشانی ج۳ ص ۵۱۵

(۱۲)   کتاب الغیبه / نعمانی ص۱۳۹

(۱۳)   کتاب الاحتجاج /طبرسی ص ۲۶۸    

(۱۴)   سایت شورای سیاستگذار ی ائمه جمعه کشور

(۱۵)   کتاب الخصال / شیخ صدوق ص۴۴۳

(۱۶)   فروع کافی /کلینی ج ۵ ص ۲۹        

(۱۷)   سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور

(۱۸)   پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری مدظله العالی  

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر