شنبه ۱۳ آذر ۱۴۰۰ - السبت 29 ربيع ثاني 1443

(۱۳۹۰/۰۱/۱۸) خطبه های نماز جمعه شهرستان خوی – ۱۸ آذر ۱۳۹۰

خطبه اول الف : تقوی در خطبه های معصومین (۳۱) سوّمین خطبه امیرمؤمنان در نمازجمعه (۱۱) آن بزرگوار در پایان خطبه اول نماز جمعه می‌فرماید: نَسْئَلُ اللَّهَ سُبْحَانَهُ از خدای سبحان می‌خواهیم أَنْ یَجْعَلَنَا وَ إِیّاکُمْ ما و شما را قرار بدهد مِمَّنْ لا تُبْطِرُهُ نِعْمَهٌ از کسانی‌که نعمت او را مغرور نسازد وَ لا […]

خطبه اول

الف : تقوی در خطبه های معصومین (۳۱)

سوّمین خطبه امیرمؤمنان در نمازجمعه (۱۱)

آن بزرگوار در پایان خطبه اول نماز جمعه می‌فرماید:

نَسْئَلُ اللَّهَ سُبْحَانَهُ

از خدای سبحان می‌خواهیم

أَنْ یَجْعَلَنَا وَ إِیّاکُمْ

ما و شما را قرار بدهد

مِمَّنْ لا تُبْطِرُهُ نِعْمَهٌ

از کسانی‌که نعمت او را مغرور نسازد

وَ لا تُقَصِّرُ بِهِ عَنْ طَاعَهِ رَبّهِ غَایَهٌ

و چیزی ما را از اطاعت او باز ندارد

وَ لا تَحِلُّ بِهِ بَعْدَ الْمَوْتِ نَدَامَهٌ وَ لا کَآبهٌ (۱)

 و پس از فرا رسیدن مرگ دچار پشیمانی و اندوه نگرداند

 

 

توضیح :

امیرمؤمنان (ع) از درگاه خداوند درخواست می‌کند

أَنْ یَجْعَلَنَا وَ إِیَّاکُمْ مِمَّنْ لا تُبْطِرُهُ نِعْمَهٌ

 

واژه بَطَر در لغت به معنای طغیان و سرکشی انسان در اثر وفور نعمت است

هُوَ کَما قیلَ : سُوءُ احْتِمالِ الْغِنَى، وَ الْطُغْیانُ عِنْدَ النِعْمَهِ (۲) 

 

این حالت به انسان‌های کم ظرفیت به هنگام وفور نعمت دست می‌دهد

*     خداوند می‌فرماید :

وَ لا تَکُونُوا کَالَّذینَ خَرَجُوا مِنْ دِیارِهِمْ بَطَراً وَ رِئاءَ النَّاس (۳)

 

و مانند کسانی نباشید که از روی غرور و سرمستی نعمت وخودنمایی و ریاکاری در مقابل مردم از خانه‌های خود بیرون آمدند و مردم را از خدا باز می‌داشتند

طغیان در سایه وفور نعمت :

بر مستی و طغیان انسان در سایه وفور نعمت زیاد اشاره شده است بعنوان نمونه از امیرمؤمنان (ع) نقل شده فرمود:

یَنْبَغِی لِلْعَاقِلِ أَنْ یَحْتَرِزَ

برانسان خردمند است که اجتناب کند

مِنْ سُکْرِ الْمَالِ

از مستی ثروت

وَ سُکْرِ الْقُدْرَهِ

و مستی قدرت

وَ سُکْرِ الْعِلْمِ

و مستی علم

وَ سُکْرِ الْمَدْحِ

ومستی مدح مداحان

وَ سُکْرِ الشَّبَابِ

و مستی جوانی

فَإِنَّ لِکُلِّ ذَلِکَ رِیَاحاً خَبِیثَهً

چون برای هرکدام از اینها بادهای آلوده‌ای وجود دارد

تَسْلُبُ الْعَقْلَ وَ تَسْتَخِفُّ الْوَقَارَ (۴)

 که عقل را می‌رباید و وقار انسان را از بین می‌برد

 

ب : مباحث اخلاقی (۴) 

چشم بستن از حرام سرآمد پارسایی :

جلسه گذشته مطرح گردید که رسولخدا (ص) فرمود :

هر کس چهار ویژگی داشته باشد از خیر دنیا و آخرت برخوردار خواهد شد یکی از آنها

وَرَعٌ یَعْصِمُهُ عَنْ مَحارِم الله بود

اکنون ادامه بحث را پی می‌گیریم.

*       امیرمؤمنان (ع) می فرماید :

رَأْسُ الْوَرَعِ غَضُّ الطَّرْفِ (۵)

 سرآمد پارسایی چشم بستن است

 

*       جای دیگر می‌فرماید :

غَضُّ الطَّرْفِ مِنْ أَفْضَلِ الْوَرَع (۶)

چشم بستن از بهترین ورع است

 

داستان :

صفّار در کتاب بصائر الدَّرجات به سندش روایت کرده است مردی که برادری در مذهب “جارودیه” داشت

(جارودیه به کسانی می‌گویند که پیرو شخصی به نام ابی جارود بودند و عقاید خاصی داشتند)

نزد امام صادق (ع) آمد. امام (ع) از او پرسید : حال برادرت چطور است ؟

عرض کرد قربانت گردم! خوب بود. حضرت فرمود وضع اوچگونه است ؟

عرض‌کرد : از هر جهت خوب است جز این که به امامت شما عقیده ندارد.

فرمود چرا؟ چه چیز مانع از این اعتقاد شده است؟ عرض کرد :

جُعِلْتُ فِداکَ یَتَوَرَّعُ مِنْ ذلِکَ

قربانت گردم ! ورع و پارسایی به خرج می‌دهد ( وسوسه دارد! )

امام صادق (ع) فرمود : چون نزد او برگشتی به او بگو :

اَیْنَ وَرَعُکَ لَیْلَهَ نَهْرِ بَلْخٍ اَنْ تَتَوَرَّعَ ؟

ورع و پارسایی تو در شب نهر بلخ کجا بود که آن را به خرج دهی ؟

گوید : من به خانه باز گشتم و به برادرم گفتم: آیا در مورد امامت امام صادق (ع) ورع به خرج می‌دهی و در آن شب ورع به خرج ندادی ؟ برادرم گفت : چه کسی به تو خبر داد؟

من داستان خود را با امام صادق (ع) و سخن آن حضرت را درباره او و داستان آن شب برای او باز گفتم. گفت : آری ، به خدا سوگند ! آن داستان را کسی از خلق خدا جز من و کنیزک و پروردگار جهانیان نمی‌داند … و سپس داستان خود را این گونه بیان کرد:

من در آن سوی نهر بلخ تجارتی داشتم و چون از کار خود فراغت یافتم آهنگ بلخ کرده به راه افتادم. مردی که همراهش کنیزکی زیبا بود با من همسفر شد و با هم آمدیم تا از نهر بلخ گذشتیم و در کنار جنگلی به استراحت پرداختیم. شب فرا رسید و آن مرد گفت : یا من اثاثیه تو را نگهبانی می‌کنم و تو برو برای ما غذا و آتشی تهیه کن و یا تو آنچه را من به همراه دارم نگهبانی کن تا من به سراغ غذا و آتش بروم ! گفتم تو برو و من نگهبانی می‌کنم ! آن مرد رفت، من آن کنیز را به میان جنگل بردم و با او در آمیختم و سپس به‌جای خود بازگشتیم. آن مرد بیامد و شب را در آن جا به سر بردیم و به عراق آمدیم و از این داستان احدی خبر ندارد. (۷)

 

لازم به ذکر است که فرد مذکور بعداً توسط امام صادق (ع) توبه کرد و از کار خلاف خود دست برداشت.


خطبه دوم

الف : مناسبت های هفته :

امروز جمعه ۱۸ آذر :

معرفی شدن عراق بعنوان مسئول و آغاز‌گر جنگ علیه ایران اسلامی از سوی سازمان ملل در سال ۱۳۷۰٫ش

مقام معظم رهبری مدظله العالی در این زمینه می‌فرماید :

سازمان ملل پس از ۱۱ سال که روشن‌ترین حقایق را کتمان کرده‌ بود، سرانجام به رغم خواست ابرقدرت‌ها و کسانی‌که هنوز هم از اسلام و جمهوری اسلامی می‌ترسند به طور صریح دشمنان ما را محکوم کرد و ما این پیروزی را مدیون بینش حکیمانه امام بزرگوارمان و از مصادیق روشن نصرت خداوند می‌دانیم . (۸)

 

روز شنبه ۱۹ آذر :

سالروز تشکیل شورای عالی انقلاب فرهنگی به فرمان رهبر کبیر انقلاب اسلامی در سال ۱۳۶۳٫ش

*       گسترش فرهنگ اسلامی در شئون جامعه

       و اعتلای فرهنگ عمومی

*        تزکیه محیط‌های علمی و فرهنگی از افکار مادّی

*        نفی مظاهر غرب‌زدگی

*        ایجاد تحوّل در مراکز علمی و آموزشی، فرهنگی و هنری کشور

بر اساس فرهنگ اسلامی از جمله اهداف این شورا می‌باشد.(۹)

 

روز یکشنبه ۲۰ آذر :

سالروز شهادت آیه ا… دستغیب امام جمعه شیراز در سال ۱۳۶۰٫ش توسط منافقین

مبارزات شهید دستغیب از کشف حجاب رضاخانی آغاز

و در جریان تصویب لوایح شش‌گانه و انجمن‌های ایالتی و ولایتی

به اوج خود رسید وی بارها زندانی ، تبعید و ممنوع المنبر گردید. (۱۰)

 

ب : قدردانی از وفاداری مردم :

وفاداری مردم به اهل بیت (ع) در دهه اوّل ماه محرّم الحرام به اوج خود رسید ؛ تمامی اقشار جامعه اسلامی با تمامی وجود به ساحت مقدس اباعبدالله الحسین (ع) و شهدای کربلا اظهار اخلاص و ارادت کردند.

لازم به یادآوری است که این عرض ادب اختصاص به ایرانیان نداشت بلکه تمامی شیعیان بلکه مسلمانان و آزادی‌خواهان جهان در برابر عظمت حماسه عاشورا سرتعظیم فرود آوردند.

از جمله مظاهر زیبا و تاریخی این وفاداری‌ها عبارت بودند از:

*        راه‌اندازی هیئت‌های عزاداری در مساجد و حسینیه‌ها ، تکیه‌ها، منازل ، کوچه‌ها و خیابان‌ها

*        ذکر مناقب، فضایل ومصائب اهل بیت (ع) در قالب سخنرانی ، مداحی ، سینه زنی،روضه‌خوانی

*        پخت غذاهای نذری در نوع منازل و پخش آن در میان مردم بویژه نیازمندان

*        برگزاری عزاداری در کنار مزار شهدای انقلاب اسلامی

*        راه‌اندازی مجالس عزاداری زنانه در نوع منازل مردم

*        مسافرت عده زیادی از مردم به عتبات عالیات در ایام دهه اول محرم

*       اهدای قربانی و سایر نذورات به اعتاب مقدسه و هیئت‌های عزاداری (۱۱)

 

ج : سقوط پرنده جاسوسی آمریکا :

هواپیمای جاسوسی و بدون سرنشین آمریکا به محض ورود به حریم هوایی جمهوری اسلامی به دست توانمند جان برکفان نظام اسلامی ساقط شد و اکنون در اختیار نیروهای مسلّح قرار دارد

*        این پرنده از مدرن‌ترین و پیشرفته‌ترین هواپیماهای جاسوسی آمریکا است

*        انجام عملیات‌های شناسایی در ارتفاع بالا از جمله اهداف ساخت آن بوده

*        هدف عمده از ساخت آن انجام عملیات‌های جاسوسی بوده

*        از درجه حفاظتی بسیار بالایی برخوردار است

*        در ردیابی و کشتن بن‌لادن نقش اساسی داشته است

 

سردرگمی مسئولان و رسانه‌های آمریکایی و غربی در برابر این حادثه بسیار مهم نشان از تسلّط و قدرت بالای نظامی ، اطلاعاتی و الکترونیکی نظام جمهوری اسلامی ایران دارد که توانسته به چنین اقدام مهم دست بزند و قدرت پوشالی آمریکا را در سطح جهان زیر سؤال ببرد. (۱۲)

 

د : حوادث جهان اسلام :

در طول هفته گذشته شاهد اتفاقات مهم و نوعاً تلخ در جهان اسلام بودیم.

۱- به خاک و خون کشیده شدن عزاداران حسینی در دو کشور عراق و افغانستان که بر اثر انفجارات متعدد حدود ۹۰ نفر شهید و جمع کثیری از عزاداران مجروح شدند

۲- بحران آفرینی مرتجعین عرب با حمایت آمریکا و سازمان ملل و سایر کشورهای غربی علیه کشور سوریه از طریق اعمال تحریم‌های مضاعف استمرار دارد

۳- کشتار و قتل عام مردم بی‌دفاع بحرین از طریق حاکمان مستبد و نیروهای اشغالگر عربستان سعودی همچنان ادامه دارد

در واقع می‌توان نتیجه گرفت که بر مراکز بین المللی و به اصطلاح مدافع حقوق بشر فرهنگی به‌ مراتب بدتر از فرهنگ اموی صدر اسلام حاکم است

لذا تنها راه حل ادامه مبارزه و افشاء مظالم استکبار جهانی و عوامل منطقه‌ای آنان می‌باشد تا اینکه بیداری اسلامی به مرحله نهایی خود برسد؛ و مردم این ستمگران خون آشام را از اَریکه قدرت پایین بکشند.(۱۳)

 

پی نوشت :

(۱)   تمام نهج البلاغه / سیدصادق موسوی   ج ۴ ص ۲۴۳

(۲)   مجمع البحرین / طریحی ماده (بَطَرَ)

(۳)   سوره انفال آیه ۴۷    

(۴)‌   غررالحکم / آمدی   ح ۱۰۹۴۸

(۵)   غرر الحکم / ترجمه محلاتی   ج ۲  ص۲۵۰

(۶)   همان  

(۷)   بحار الانوار / مجلسی ج ۴۷ ص ۷۵

(۸)   روزنامه اطلاعات ۲۱ آذر ۱۳۷۰ شماره   19505

(۹)   سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور

(۱۰) روزها و رویدادها   ص ۴۶۰

(۱۱) یادداشت های شخصی

(۱۲) سایت شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه

(۱۳) یادداشت های شخصی