شنبه ۱ آبان ۱۴۰۰ - السبت 17 ربيع أول 1443

(۱۳۹۰/۰۱/۲۶) خطبه های نماز جمعه شهرستان خوی – ۲۶ فروردین ۱۳۹۰

خطبه اول الف : تقوی در خطبه های معصومین (۳) اوّلین خطبه پیامبر (ص) (۳) : …. و إِنَّ تَقْوَى اللَّهِ تُبَیِّضُ الوُجُوهَ همانا تقوی موجب رو سفیدی انسان می شود و ترْضِی الرَّبَ وَ تَرْفعُ الدَّرَجَهَ و خوشنودی پروردگار و بلندی مرتبه را به دنبال دارد خُذُوا بحَظِّکُمْ وَ لا تُفَرِّطُوا فِی جَنْبِ اللَّه […]

خطبه اول

الف : تقوی در خطبه های معصومین (۳)

اوّلین خطبه پیامبر (ص) (۳) :

…. و إِنَّ تَقْوَى اللَّهِ تُبَیِّضُ الوُجُوهَ

همانا تقوی موجب رو سفیدی انسان می شود

و ترْضِی الرَّبَ وَ تَرْفعُ الدَّرَجَهَ

و خوشنودی پروردگار و بلندی مرتبه را به دنبال دارد

خُذُوا بحَظِّکُمْ وَ لا تُفَرِّطُوا فِی جَنْبِ اللَّه

بهره خود را برگیرید و در انجام وظایف در پیشگاه خدا کوتاهی نکنید

وَقَدْ عَلَّمَکُمُ اللَّهُ کِتابَهُ 

همانا خداوند کتاب خود را به شما آموخته

وَ نَهَجَ لَکُمْ سَبیلَهُ

و راهش را به سوی شما گشوده است

لِیَعْلَمَ الَّذینَ صَدَقُوا

تا مدعیان راستین

وَ لِیَعْلَمَ الْکاذِ بینَ‏ (۱)

از دروغ گویان شناخته شوند    

 

   

توضیح :

رسولخدا (ص) تمسّک به قرآن را یادآوری می‌فرماید. همان کتابی که امروز در میان ما مسلمانان بعنوان امانت و ودیعه خداوند و رسول او (ص) باقی است.

بر عموم مسلمانان لازم است امانتدار خوبی نسبت به او باشند همان قرآنی که استکبار جهانی را به وحشت انداخته لذا سوزاندن آن را در دستور کار خود قرار داده است.

امیرمؤمنان (ع) در یکی از خطبه های خود خطاب به مسلمانان فرمود :    

عَلَیْکُمْ بِکِتَابِ اللَّهِ

کتاب خدا را بگیرید

فَإِنَّهُ الْحَبْلُ الْمَتِینُ

که آن ریسمان محکم

وَ النُّورُ الْمُبِینُ

و  نور  روشنگر

وَ الشِّفَاءُ النَّافِعُ

و شفا بخشی سودمند است

مَنْ قَالَ بِهِ صَدَقَ

هر که به آن سخن گوید راست گفته

وَ مَنْ عَمِلَ بِهِ سَبَقَ‏‏َََََ  (2) 

و هرکه به آن عمل کند پیشی گیرد   

 

 

ب : شرح زیارت جامعه (۱۹) :

وَ أُمَناءَ الرَّحْمانِ . و (سلام بر شما) ای امانتداران (خدای) مهربان

 

 

معنی واژه ها :

۱- اُمَناء: جمع امین است و به معنای امانتدار و رازدار می‌باشد. (۳)  

۲- الرّحمن : درلغت به معنای مهربان است و در اصطلاح از نامهای خداوند می‌باشد.

 

فرق میان الرحمان و الرحیم:

در مورد فرق میان الرّحمن و الرّحیم از امام صادق (ع) روایتی نقل شده که می فرماید :

رحمان نام ویژه خداوند است و دیگران را نمی توان به این اسم نامید.

در عین حال بیانگر رحمت عمومی خداوند است.

رحیم اسم عام است و بر دیگران نیز اطلاق می شود.

اما شامل رحمت های ویژه‌ای می گردد که اختصاص به مؤمنان دارد. (۴)

 

جایگاه امانت در اسلام:

با توجه به اهمیّت و نقش سرنوشت ساز موضوع امانت در جوامع بشری لازم است مقداری در ارتباط با این موضوع از دیدگاه اسلام بحث کنیم.

فقهای بزرگ شیعه با استفاده از آیات قرآن و احادیث اهل بیت(ع) مباحث مهمی را از صدر اسلام در کتب فقهی در زمینه امانت مطرح فرموده‌اند و فصلی را تحت عنوان باب یا کتاب الامانه یا الودیعه اختصاص داده‌ اند و از جمله موضوعاتی که با استناد به روایات بصورت گسترده مورد بحث قرار داده اند موارد زیر است.

۱- وجوب حفظ کردن امانت

۲- وجوب رد و باز گرداندن امانت

۳- حرمت خیانت در امانت

به عنوان تبرّک لازم می دانم چند روایت را در زمینه امانت ترجمه بکنم.

 

۱- امانت داری معیار سنجش :

از رسولخدا (ص) نقل شده فرمود :

 لا تَنْظُرُوا إِلَى کَثْرَهِ صَلاتِهِمْ وَ صَوْمِهِمْ وَ کَثْرَهِ الْحَجِّ وَ الْمَعْرُوفِ وَ طَنْطَنَتِهِمْ بِاللَّیْلِ وَ لَکِنِ انْظُرُوا إِلَى صِدْقِ الْحَدِیثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَه (۵) 

نمازهاى زیاد و روزه و حج مکرر و احسان و نیکى و طنین و ناله شب بعضى از مردم چشم شما را خیره نکند و به این چیزها خیلى نظر نداشته باشید ولى به صدق گفتار و اداء امانت نظر کنید.

 

۲- امیرمؤمنان (ع) و امانتداری :

از امام صادق (ع) نقل شده که به واسطه شخصی به عبدالله بن ابی یعفور پیامی فرستاده و چنین فرمود:

اُنْظُرْ مَا بَلَغَ بِهِ عَلِیٌّ (ع) عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ  فَالْزَمْهُ فَإِنَّ عَلِیّاً (ع) إِنَّمَا بَلَغَ مَا بَلَغَ بِهِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ (ص) بِصِدْقِ الْحَدِیثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَهِ (۶)

بنگر به آنچه على علیه السّلام رسیده است در نزد پیغمبر تو هم مراقب آن باش که على (ع) آن مقام و منزلت را از نظر پیامبر به سبب راستى و اداء امانت بدست آورد.

 

 

یادآوری :

لازم به یادآوری است که وجوب اداء امانت اختصاص به مسلمانان ندارد بلکه حتی اگر غیر مسلمان نیز در پیش مسلمانی امانت بگذارد نباید به او خیانت کرد.

لذا مرحوم شیخ یوسف بحرانی در کتاب فقهی الحدائق الناظره می نویسد :

وَ لا یَخْتَصُّ ذلِکَ بِمالِ الْمُسْلِمِ بَلْ تَحْرُمُ الْخِیانَهُ حَتّی فِی مالِ الْکافِر (۷)

در این زمینه به روایاتی استناد شده است از جمله روایت ابوحمزه ثمالی است که می گوید :

سَمِعْتُ سَیِّدَ الْعَابِدِینَ عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (ع)  

یَقُولُ  لِشِیعَتِهِ : عَلَیْکُمْ بِأَدَاءِ الْأَمَانَهِ فَوَ الَّذِی بَعَثَ مُحَمَّداً (ص)  بِالْحَقِّ نَبِیّاً لَوْ أَنَّ قَاتِلَ أَبِیَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (ع)  ائْتَمَنَنِی عَلَى السَّیْفِ الَّذِی قَتَلَهُ بِهِ لَأَدَّیْتُهُ إِلَیْه(۸)  

امام چهارم به شیعیان خود می فرمود: بر شما باد اداى امانت، سوگند به آن که محمد را به حق پیغمبرى مبعوث کرده اگر قاتل پدرم حسین(ع) همان شمشیرى که با آن پدر مرا کشته به من امانت سپارد آن را به وى رد خواهم کرد.


    خطبه دوم:

الف: مناسبت های هفته :

هفته جاری دارای مناسبت های متعدد می باشد از جمله:

۱- امروز جمعه مصادف با ۲۶ فروردین، دو مناسبت مهم دارد.

الف : ولادت فیلسوف ، متکلّم ، ریاضی دان ، اختر شناس و محقق ایرانی خواجه نصیر الدین طوسی است. ( ۵۹۷ .ق)

او در حراست ایران و سایر مناطق مسلمان نشین از تاراج و قتل عام متجاوزین مغول نقش ساسی ایفا کرد، رصدخانه و کتابخانه مراغه را پایه‌گذاری‌کرد و در رشته‌های علمی فلسفه، اخلاق، منطق، ریاضیات ، نجوم ، هندسه ، کلام و اخترشناسی متجاوز از ۶۴ مجلد کتاب و رساله علمی تألیف کرد.(۹)

 

ب : ولادت شیخ الرئیس ابوعلی حسین بن عبدالله بن سینا (۳۷۰ .ق) کتب تاریخ و تراجم او را از فحول اطبای نامی و از اعاظم فلاسفه و حکما‌ی اسلامی اوائل قرن پنجم برشمرده و به ارسطو و بقراط اسلام لقب داده اند. (۱۰)  

بوعلی سینا برخلاف ارسطو که بحث طبیعیات و الهیات را بر محور ماده و صورت مطرح می‌کرد برای نخستین بار موضوع فلسفه را وجود قرار داد و با نگرش و تحلیل نو به مباحث فلسفی پرداخت.

متجاوز از ۱۳۰ اثر علمی در قالب کتاب و رساله برای او ثبت شده که در رشته های مختلف علوم از جمله فلسفه، ریاضیات،  منطق،  نجوم، پزشکی، لغت،  اخلاق وکلام تدوین شده است. (۱۱) 

 

 

ج : روز یکشنبه ۲۸ فروردین مصادف با ۱۳ جمادی الاولی

روز شهادت حضرت فاطمه زهراء (س) (۱۱ . ق ) بنا به روایت ۷۵  روز است.

ضمن تسلیت این مصیبت به عموم پیروان و شیعیان اهل بیت (ع) به عنوان تبرّک بخشی از توقیع حضرت ولی عصر (عج) را که خطاب به شیعیان صادر شده ترجمه می‌کنم:

وَ فِی اِبْنَهِ رَسُولِ اللَّهِ (ص) لِی أُسْوَهٌ حَسَنَهٌ

در دختر پیامبر (ص) برای من سر مشقی نیکوست

وَ سَیُرْدِی الْجَاهِلَ رِدَاءُ  عَمَلِهِ

زود باشد که نادان را پستی عملش به نابودی خواهد کشید

وَ سَیَعْلَمُ الْکَافِرُ لِمَنْ عُقْبَى الدَّارِ

و کافر خواهد دانست که فرجام بد از آن کیست

عَصَمَنَا اللَّهُ وَ إِیَّاکُمْ مِنَ الْمَهَالِکِ

خداوند ما و شما را از تمامی مهلکه ها

وَ الْأَسْوَاءِ وَ الْآفاتِ وَ الْمَهَالِکِ (۱۲)

 و بدی ها و گزند ها و هلاکت ها نگه دارد.

 

 

د : روز دوشنبه ۲۹ فروردین

روز ارتش جمهوری اسلامی ایران است . رهبر کبیر انقلاب اسلامی ایران روز ۲۸ فروردین سال ۵۸  خطاب به ملّت مبارز ایران پیامی صادر فرمودند که در بخشی از آن می نویسد :

روز ۲۹  فروردین روز ارتش اعلام می‌شود . ارتش محترم در این روز در شهرستان های بزرگ با ساز و برگ به رژه بپردازند و پشتیبانی خود را از جمهوری اسلامی و ملّت بزرگ ایران و حضور خود را برای فداکاری در راه استقلال و  حفظ مرزهای کشور اعلام نمایند . ملّت ایران موظفند از ارتش اسلامی استقبال کنند و احترام برادرانه از آنان بنمایند. (۱۳) 

باز حضرت امام (ره) در همان سال ۵۸ .ش ضمن سخنرانی در اجتماع پرسنل ستاد نیروی هوایی چنین فرمود:

شما نظامیان ، شما ارتشیان …. فرزندان عزیز و برومند ما هستید. شما حافظ استقلال و امنیت مملکت هستید و هر کس با شما مخالفت کند با استقلال مملکت مخالفت کرده ، با اسلام مخالفت کرده ، من اعلام می‌کنم که اگر کسی با ارتش ما امروز مخالفت بکند با اسلام مخالفت کرده است ، با پیامبر اسلام مخالفت کرده است. امروز ارتش، ارتش محمّدی(ص) است.  (14) 

 

 

سوابق و عملکرد ارتش :

اگر سوابق و عملکرد ۳۲ ساله ارتش جمهوری اسلامی ایران را مورد بررسی قرار بدهیم با یک عملکرد و سوابق درخشان و قابل اعتمادی مواجه خواهیم شد. به عنوان نمونه مواردی را یادآوری می‌کنیم:

۱-  پیوستن ارتش به مردم قبل از پیروزی انقلاب از طریق خالی‌کردن  پادگان ها، تمرّد از دستورات عوامل رژیم، رژه رفتن پرسنل نیروی هوائی در محضر امام (ره) دارای آثار و برکات مهمی بود از جمله در خنثی کردن کودتای آمریکا در ۲۱ بهمن ماه ۵۷ نقش اساسی داشت .

و این عمل انقلابی ارتش، امروز سرمشقی شده است برای ارتش های مسلمان در چند کشور اسلامی که مشاهده می‌کنیم نوع فرماندهان، افسران و سربازان ارتش‌ها در کنار مردم با استعمار و استبداد می‌جنگند.

۲- تجربه کردن ۸ سال دفاع مقدّس با آن همه ایثار ، شجاعت و ایفای نقش های سرنوشت ساز و اندوختن تجربیات جنگی ارزشمند از ارتش جمهوری اسلامی یک ارتش واقعی و سرافراز در سطح منطقه و جهان ساخته است.

لذا مقام معظّم رهبری مدظله العالی و فرمانده کلّ قوا که خود یکی از مجاهدین و فرماندهان دوران دفاع مقدّس در لباس رزم بود در یکی از ملاقات های خود با فرماندهان و پرسنل ارتش فرمود :

 اگر ارتشی در دنیا باشد که جنگ را در میدان های واقعی نبرد تجربه نکند این ارتش، یک ارتش واقعی نیست. لااقل یک ارتش سرافراز نیست . امّا آن ارتشی که جنگ را با پوست و استخوان خود آن هم نه یک روز و دو روز بلکه بیش از هشت سال لمس می کند این یک ارتش واقعی و آبرومند و سرافراز است. (۱۵)

 

 

موقیعت فعلی ارتش :

۱- امروز ارتش جمهوری اسلامی ایران یکی از قویترین ارتش های جهان است که با اتّکا به معنویت دین اسلام ، امید و پناهگاه عموم مسلمانان منطقه می باشد.

۲- ارتش جمهوری اسلامی ایران در شرایطی ۲۹  فروردین را جشن می گیرد که با عنایت خداوند و تلاش و کوشش فرزندان شجاع و دانشمند خود در تکنولوژی های پیشرفته و انواع تجهیزات دفاعی و نظامی به مرحله خودکفائی رسیده است.

۳- از جمله موفقیت های چشمگیر ارتش عبارت است از:

الف : ساخت انواع سامانه های هوائی مانند:

·  جِت های شکاری

·  موشکهای هوا به زمین

·  موشکهای هدایت راداری و تلویزیونی

و ساخت انواع

ناوشکن،  ناوچه، زیر دریایی و هواپیماهای بدون سرنشین

ارتش جمهوری اسلامی بخشی از موفقیت ها و تجهیزات مدرن و جدید خود را امروز در ۲۹ فروردین امسال به نمایش خواهد گذاشت.(۱۶)

 

 

ب : جهاد اقتصادی (۳) :

سرفصل های اولویت دار (۳) :

در بخشی از سخنرانی مقام معظم رهبری مدظله العالی در مشهد مقدس سرفصل های مهم و اولویت دار کشور مورد یادآوری قرار گرفت.

۱- ضرورت تحوّل در نظام اداری کشور

۲- لزوم تحوّل در آموزش و پرورش (یک کار بنیانی است)

۳- جایگاه علوم انسانی در دانشگاه ها و در مراکز آموزش و تحقیق (یک کار اساسی است)

۴- مسائل و موضوعات مربوط به فرهنگ عمومی جامعه

۵- مسائل مربوط به اخلاق جامعه  

اولویت اول اقتصاد جامعه :

پس از بیان اولویت های پنجگانه مذکور می فرماید:

به نظر صاحب نظران در این برهه از زمان مسئله اقتصاد از همه مسائل کشور اولویت بیشتری دارد

ما باید بتوانیم قدرت نظام اسلامی را در زمینه حل مشکلات اقتصادی به همه دنیا نشان بدهیم الگو را بر سر دست بگیریم تا ملت ها بتوانند ببینند که یک ملت در سایه اسلام و تعالیم اسلام چگونه می تواند پیشرفت کند. (۱۷)

 

 

توضیح :

لازم به یادآوری است که در عین حال ضرورت اول امسال جهاد اقتصادی می باشد و ضرورت دارد همه ارکان نظام و جامعه مورد توجه ویژه قرار بدهند نباید از اولویت های پنجگانه دیگر که مقام معظم رهبری مدظله یادآوری فرمودند غفلت کرد بویژه مراکز علمی و دانشگاهی و اجرایی کشور و همچنین شوراهای فرهنگ عمومی در سطح شهرستانها لازم است تحول در نظام اداری، جایگاه علوم انسانی، فرهنگ عمومی و اخلاق جامعه را در اولویت جلسات خویش در طول سال ۹۰  قرار بدهند.

 

 

پی نوشت :

(۱)  تفسیر مجمع البیان /  طبرسی  ج ۱۰ ص ۱۴   

(۲)   نهج البلاغه   خ ۱۵۶

(۳)   مجمع البحرین /  طریحی  ماده اَمَنَ  

(۴)  تفسیر مجمع البیان /  طبرسی   ج  1 – ۲   ص ۹۴

(۵)  کتاب الامالی / شیخ صدوق  ص ۱۸۲

(۶)    وسائل الشیعه / حرعاملی  ج ۱۳ ص ۲۱۸ 

(۷)   الحدائق الناظره / بحرانی ج ۲۱ ص ۴۲۵ 

(۸)  وسائل الشیعه / حر عاملی  ج ۱۹ ص ۷۶

(۹)   دانش نامه دانش گستر  ج ۱۶ ص ۸۰۷  

(۱۰)   ریحانه الادب / مدرس تبریزی  ج ۲ ص ۱۷۱

(۱۱)  دانشنامه دانش گستر ج ۱ ص ۶۸۶

(۱۲)   بحار الانوار / مجلسی  ج ۵۳  ص  180   

(۱۳)  صحیفه نور  ج ۲  ص ۵۶۹

(۱۴)   صحیفه امام  ج ۷ ص ۲۴            

(۱۵)   روزها و رویدادها  ج ۱  ص ۱۹۸

(۱۶)  یادداشتهای شخصی

(۱۷)  پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری مدظله العالی

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر