جمعه ۳۰ مهر ۱۴۰۰ - الجمعة 16 ربيع أول 1443

(۱۳۹۰/۰۳/۲۰) خطبه های نماز جمعه شهرستان خوی – ۲۰ خرداد

خطبه اول الف : تقوی در خطبه های معصومین (۹): اوّلین خطبه امیرمؤمنان(ع) پس از بیعت مردم (۶): فَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِی أَنْتُمْ بِعَیْنِهِ پس پروا داشته باشید از خدائی که در پیشگاه او قرار دارید وَ نَوَاصِیکُمْ بِیَدِهِ و اختیار شما در دست اوست وَ تَقَلُّبُکُمْ فِی قَبْضَتِهِ همه حالات و حرکات شما را زیر […]

خطبه اول

الف : تقوی در خطبه های معصومین (۹):

اوّلین خطبه امیرمؤمنان(ع) پس از بیعت مردم (۶):

فَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِی أَنْتُمْ بِعَیْنِهِ

پس پروا داشته باشید از خدائی که در پیشگاه او قرار دارید

وَ نَوَاصِیکُمْ بِیَدِهِ

و اختیار شما در دست اوست

وَ تَقَلُّبُکُمْ فِی قَبْضَتِهِ

همه حالات و حرکات شما را زیر نظر دارد

إِنْ أَسْرَرْ تُمْ عَلِمَهُ

اگر چیزی را پنهان کنید می‌داند

وَ إِنْ أَعْلَنْتُمْ کَتَبَهُ

و اگر آشکار کنید ثبت می‌کند

وَ قَدْ وَکَّلَ بِذَلِکَ

برای این کار گمارده است

حَفَظَهً کِرَاماً

ملائکه بزرگواری را که

لا یُسْقِطُونَ حَقّاً

نه حقّی را فراموش می‌کنند

وَ لا یُثْبِتُونَ بَاطِلاً (۱)

و نه باطلی ثبت می‌کنند

 

 

معنی دو واژه :

۱- نَوَاصِی :

جمع ناصیه به معنای موهای جلوی سر و اشاره به قدرت قاهره خداوند و کنایه از سلطه او به همه چیز است.

۲- تَقَلُّبُ :

در اینجا به معنای تصرّف و هرگونه دگرگونی است اشاره به اینکه همه حرکات شما در دست قدرت اوست. (۲)

 

 

ب : شرح زیارت جامعه (۲۵)

وَ کَهْفِ الْوَری     و(سلام بر) پناهگاه خلایق

وَ وَرَثَهِ الاَنْبِیاءِ    و (سلام بر) وارثان پیامبران

وَالْمَثَلِ الأَعْلی     و (سلام بر) نمونه برتر

وَ الْدَّعْوَهِ الحُسْنی و (سلام بر) دعوت نیکو

وَ حُجَجِ الله عَلی اَهْلِ الدُنْیا وَ الآخِرَهِ وَ الْاوُلی (۳)          

و (سلام بر) حجت‌های خدا بر اهل دنیا و آخرت

 

 

توضیحات :

۱- ائمه (ع) پناهگاه مردم هستند :

در متون روائی از ائمه (ع) به عنوان پناهگاه جامعه یاد شده است .

امام محمد تقی (ع) در زیارت پدر بزرگوارش امام رضا (ع) می فرماید :

السَّلامُ عَلی کُهُوفِ الْکائِناتِ (۴)        

درود بر پناهگاه های عالم هستی

 

۲- ائمه (ع) وارثان پیامبران هستند :

امیر مؤمنان (ع) از مردم می‌خواست که رازهای نهان را از او بپرسند زیرا خود را وارث دانش پیامبران و فرستادگان الهی معرفی می‌فرمود

سَلوُنِی عَنْ اَسْرارِ الغُیوُبِ فَاِنّی وارِثُ عُلومِ الْاَنْبِیاءِ وَ المُرْسَلینَ   (5)

از رازهای نهانی بپرسیدم که من وارث دانش‌های پیامبران و فرستادگانم

 

۳- ائمه(ع) الگوهای برترند :

      مرحوم صدوق از رسول خدا (ص) نقل کرده فرمود :

نَحْنُ کَلِمَهُ التَقْوی وَ سَبیلُ الْهُدی وَ الْمَثَلُ الأَعْلی (۶)    

ما ( خاندان ) کلمه تقوی ، راه هدایت و نمونه برتر هستیم

*       و در حدیث دیگری خطاب به امیرمؤمنان (ع) فرمود :

أَنْتَ حُجَّهُ اللَّهِ وَ أَنْتَ بَابُ اللَّهِ وَ أَنْتَ الطَّرِیقُ إِلَى اللَّهِ …  وَ أَنْتَ الْمَثَلُ الْأَعْلَى(۷)      

تو حجّت خدایی ، تو درب بسوی خدایی ، تو راه رسیدن به خدایی و تو نمونه برتری

سئوال : هدف از تبیین ویژگی های اهل بیت و معرفی جایگاه والای آنان چیست ؟

در پاسخ باید گفت که هدف نهایی این است که پیروان و شیعیان اهل بیت (ع) با پیدا کردن شناخت واقعی به امامان خود پا جای پای آنان بگذارند و تلاش کنند در پیروی خود دچار انحراف و اشتباه نشوند لذا خود آن بزرگواران در روایات پیروان و شیعیان واقعی خود را با علائم و نشانه هایی معرفی فرموده اند.

۱- شیعیان ما به دستورات خدا عمل می‌کنند :

*       امیرمؤمنان (ع) فرمود :

شِیعَتُنَا هُمُ الْعَارِفُونَ بِاللَّهِ الْعَامِلُونَ بِأَمْرِ اللَّه‏ (۸)    

شیعیان ما آنانند که خدا شناسند و به فرمان خدا عمل می‌کنند

 

۲- شیعیان ما اهل پارسایی و تلاش هستند

*       امام صادق (ع) فرمود :

شِیعَتُنَا اُهْلُ الْوَرَعِ وَ الإجْتِهَاد (۹)          

شیعیان ما اهل پارسایی و سخت کوشی هستند

 

۳- شیعیان ما راز نگهدارند :

*       امام باقر (ع) در بیان اوصاف شیعه فرمودند :

حُصُونٌ حَصِینَهٌ فِی صُدُورٍ أَمِینَهٍ   (10)      

آنان دژهای استوارند و سینه هایشان راز دار

 

۴- شیعیان ما بصیرت دارند :

*       امام صادق (ع) فرمود :

إِنَّمَا شِیعَتُنَا أَصْحَابُ الْأَرْبَعَهِ الْأَعْیُنِ : عَیْنَانِ فِی الرَّأْسِ وَ عَیْنَانِ فِی الْقَلْبِ أَلا وَ الْخَلائِقُ کُلُّهُمْ کَذَلِکَ إِلاّ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فَتَحَ أَبْصَارَکُمْ وَ أَعْمى‏ أَبْصارَهُم (۱۱)

شیعیان ما دارای چهار چشم هستند دو چشم در سر و دو چشم در دل بدانید که همه مردمان چنین هستند جز اینکه خداوند عزّوجل چشمان شما را باز و بینا کرده و چشمان آنان را کور ساخته 


خطبه دوم:

مناسبتهای هفته جاری:

الف: ولادت امیرمؤمنان(ع) :

روز پنجشنبه مصادف با ۱۳ رجب سالروز ولادت باسعادت مولی الموحدین و امیر المؤمنین علی بن ابی طالب (ع) می‌باشد.

*      حاکم نیشابوری از علمای اهل سنّت در کتاب المستدرک علی الصحیحین می‌نویسد:

وَ قَدْ تَواتَرَتِ الأخبارُ أنَّ فاطِمَهَ بِنْتِ اَسَد وَلَدَتْ أمیرالمُؤمِنین عَلیَّ بنِ اَبی طالبٍ کَرَّمَ اللهُ وَجْهَهُ فِی جَوْفِ الْکَعْبَهِ (۱۲)     

اخبار غیر قابل انکار است که حضرت فاطمه بنت اسد امیر مؤمنین علی (ع) را در داخل کعبه به دنیا آورده است

*       تعداد زیادی از علماء و مورخین اهل سنّت این مطلب را در کتب خود آورده اند. از جمله:

 1- ابوالحسن مسعودی در مروج الذهب (۱۳)          

۲- سبط ابن الجوزی در تذکره الخواص (۱۴)            

۳- ابن صباغ مالکی در الفصول المهمه (۱۵)                

۴- سید مؤمن شبلنجی در نور الأبصار (۱۶)                    

لازم به یادآوری است که مرحوم علاّمه امینی در کتاب الغدیر ۲۰ نفر از علمای اهل سنّت و ۵۰ نفر از علمای شیعه نام می‌برد که بر ولادت امیر مؤمنان (ع) در داخل کعبه تأکید کرده‌‌اند. (۱۷)

 

 

تربیت امیرمؤمنان (ع) در دامن پیامبر (ص) :

*       خود امیرمؤمنان(ع) در یکی از خطبه های نهج البلاغه که به خطبه « قاصعه» معروف است چنین می‌فرماید:

وَ ضَعَنِی فِی حِجْرِهِ

پیامبر(ص) مرا در اطاق خود می‌نشاند 

وَ أَنَا وَلَدٌ یَضُمُّنِی إِلَى صَدْرِهِ

در حالی که کودک بودم مرا در آغوش خود می‌گرفت

…. یَرْفَعُ لِی فِی کُلِّ یَوْمٍ مِنْ أَخْلَاقِهِ عَلَماً

هر روز نشانه تازه‌ای از اخلاقش برایم آشکار می‌فرمود

وَ یَأْمُرُنِی بِالاقْتِدَاءِ بِه‏ (۱۸)

و به من می‌فرمود که به او اقتدا کنم

*       عباس عموی بزرگوار رسول خدا (ص) می‌فرماید :

وَ ما رَأَیْنا اَباً اَبَرَّ بِاِبْنِهِ مِنْهُ لِعَلّیٍّ وَ لا اِبْناً أَطْوَعَ لِاَبٍ مِنْ عَلِیٍّ لَهْ   (19)

ما پدری مهربانتر از پیامبر (ص) به علی (ع) ندیدیم ونه پسری مطیع تر برای پدر از علی (ع) نسبت به پیامبر (ص)

 

 

ب : روز تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی :

روز ۲۳ خرداد سال ۵۹ رهبر کبیر انقلاب اسلامی فرمان تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی کشور را صادر فرمودند.

ستاد از ابتدای تأسیس مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته و اکنون به شورای انقلاب فرهنگی تغییر نام پیدا کرده و دارای چندین شورای اقماری است از آن جمله شورای فرهنگ عمومی شهرستان هاست که در نوع شهرهای کشور با مسئولیت ائمه جمعه تشکیل می گردد.

می‌توان رسالت شورای فرهنگ عمومی را در چهار محور اساسی خلاصه کرد :

۱- برچیدن آموزه های دوران ستم شاهی ازسطح جامعه

۲- جلوگیری از نفوذ و گسترش فرهنگ منحط غربی

۳- زدودن خرافات و وصله های ناچسب از چهره اسلام

۴- معرفی فرهنگ ناب و اصیل اهل بیت (ع) به جامعه

      راوی می‌گوید :

سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ عَلِیَّ بْنَ مُوسَى الرِّضَا(ع) یَقُولُ:

رَحِمَ اللَّهُ عَبْداً أَحْیَا أَمْرَنا فَقُلْتُ لَهُ :

وَ کَیْفَ یُحْیِی أَمْرَکُمْ ؟ قَالَ :

یَتَعَلَّمُ عُلُومَنَا وَ یُعَلِّمُهَا النَّاسَ فَإِنَّ النَّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحَاسِنَ کَلامِنَا لَاتّبَعُونَا (۲۰)

حضرت ابوالحسن علىّ بن موسى الرّضا (ع) می فرمود: خدا رحم نموده و بیامرزد بنده‏اى را که کار (طریقه و روش) ما را زنده (و برپا) دارد، به آن حضرت گفتم: و چگونه کار شما را زنده گرداند؟

فرمود: علوم و دانش هاى ما را یاد گیرد و به مردم یاد دهد، زیرا مردم اگر سخنان نیکوى ما را (بى‏آنکه چیزى از آن کاسته و یا بر آن بیافزایند) بدانند هر آینه از ما پیروى (و طبق آن عمل) مى‏کنند

 

 

ج : جهاد اقتصادی از دیدگاه آیات (۱) :

از ابتدای سال تاکنون طی جلساتی در ارتباط با فرمایشات مقام معظم رهبری مدظله العالی در زمینه جهاد اقتصادی توضیحات لازم مطرح گردید

اکنون لازم می‌دانیم در ارتباط با همین موضوع آیات اقتصادی را مورد بررسی قرار بدهیم با یادآوری چند مطلب مقدماتی

۱- در ارتباط با موضوع اقتصاد در طول تاریخ بشر مباحثی مطرح شده که در اصطلاح به عنوان علم اقتصاد تعبیر می شود که در دانشگاه های جهان و در ایران اسلامی به عنوان یک رشته تحصیلی پرطرفدار تدریس می‌شود مباحثی که در دین اسلام مطرح شده اقتصاد بدین معنی نمی باشد بلکه در آیات و روایات اصول و خطوط اقتصادی مطرح است.

۲- در ارتباط با اصول اقتصادی اسلام چه قبل از پیروزی انقلاب و چه بعد از آن از ناحیه دانشمندان حوزوی و دانشگاهی کتاب‌های متعددی تدوین شده است و کارهای ارزشمندی صورت پذیرفته لکن جای یک تحقیق و پژوهش جمعی و تخصصی همچنان خالی است چون در آیات و روایات در زمینه موضوعات اقتصادی عناوینی مطرح شده که نیاز به بررسی گسترده تخصصی دارند. از قبیل:

۱- قسط و عدالت           2- مالکیت اعم از عمومی وخصوصی

۳- کار و کارگری            4- تجارت و بازرگانی

۵- انواع معاملات          6- سرزنش بیکاری وتنبلی

۷- سرزنش احتکار           8- انفال

۹- تکاثر و استضفاف         10 – مبارزه با اسراف

۱۱- مبارزه با فقر             12- بهره وری از مواهب طبیعی

۱۳- اختراع و صنعت           14- مواسات و مساوات (۲۱)

۳- مباحثی که در خطبه ها مطرح خواهیم کرد صرفاً در ارتباط با موضوع جهاد اقتصادی و برداشت‌هایی است که از آیات و روایات در این زمینه خواهیم داشت نه اینکه یک بررسی گسترده در موضوع اقتصاد مطرح بکنیم. چون در جلسات عمومی همانند نمازجمعه جای چنین مباحثی نخواهد بود.

 

۴- احیاء زمین در اختیار خداست :

از برخی آیات استفاده می‌شود احیاء کردن زمین در اختیار خداوند است.

در سوره روم آیه ۱۹ می فرماید :

وَ یُحْیِ الاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها (۲۲)

یعنی زمین را پس از مردنش حیات می بخشد.

در تفسیر این بخش از آیه روایتی از امام موسی بن جعفر(ع) وارد شده که می فرماید :

لَیْسَ یُحْییها بِالْقَطْرِوَ لَکِنْ یَبْعَثُ اللهُ رِجَالاً فَیُحْیُونَ الْعَدْلَ فَتُحْیَا الأَرْضُ لِإِحْیَاءِ الْعَدْلِ وَ لَإِقَامَهُ الْعَدْلِ فِیْهِ أنْفَعُ فِی الأَرْضِ مِنَ الْقَطْرِ أَرْبَعِینَ صَبَاحاً (۲۳)                  

منظور این نیست که خداوند زمین را به وسیله باران زنده می‌کند ، بلکه مردانی را بر می انگیزد که اصول عدالت را احیاکنند ، و زمین با احیای عدالت زنده می شود ، (بدانید ) اقامه عدل در زمین از چهل روز باران نافع تر است.

از این روایت برداشت می شود که اجرای عدالت نقش اساسی در رشد و توسعه اقتصادی جامعه دارد؛ لذا از جمله موضوعاتی که ضرورت دارد مسئولان نظام و توده مردم در سال جهاد اقتصادی مورد توجه قرار بدهند رعایت و به کارگیری عدالت اقتصادی می باشد.

 

 

د : جنایت اسرائیل در جولان:

به طوریکه از اخبار استماع و مشاهده فرمودید هفته گذشته جمع زیادی از مردم سوریه و فلسطینیان جهت پیوستن به اعتصابیون فلسطینی به سوی بلندی های جولان و گذرگاه قُنیطره در حال حرکت بودند که مورد حمله وحشیانه دژخیمان رژیم اشغالگر قدس قرار گرفتند که ۲۳ نفر شهید و ۳۵۰ نفر زخمی شدند.

در عین حال تظاهر کنندگان اعلان کردند دیگر از گلوله و توپ هراسی ندارند و بر مقاومت خود تا آزادی بخش شرقی بیت المقدس، کرانه باختری و نوار غزه که در جنگ ۶ روزه از طرف اسرائیل اشغال گردید ادامه خواهند داد.

جای بسی تأثر و تأسف است که هیچکدام از مجامع بین المللی و کشورهای غربی و اروپایی به اصطلاح مدافع حقوق بشر این جنایت را محکوم نکردند

در عین حال جای خوشحالی است که امروز دفاع از حقوق مردم مظلوم فلسطین در میان ملل جهان به یک فرهنگ عمومی تبدیل شده است.

 

 

هـ : قربانیان نهی از منکر:

بر حسب اطلاعات واصله و گزارش رسانه ها یک نفر روحانی در راه نجات یک دختر از دست دو نفر از اراذل و اوباش در شهر تهران مجروح و راهی بیمارستان گردید. و در ورامین نیز یک جانباز ۳۰ درصد جبهه های جنگ در راه نجات یک زن از دست اراذل و اوباش مورد ضرب و شتم شدید قرار گرفته و راهی بیمارستان گردید.

قوه محترم قضائیه باید توجه داشته باشد که این قبیل شرارت ها در جامعه بُعد سیاسی دارد و با پشتوانه استکبار صورت می پذیرد لذا این جنایات در رسانه های دشمنان انقلاب اسلامی در کوتاه ترین مدت منعکس می گردد.

پس از گذشت متجاوز از سه دهه از وقوع انقلاب اسلامی این قبیل هرزه گی ها و جنایات آن هم در مرکز نظام جمهوری اسلامی که ناموس مردم را مورد آزار و اذیت قرار بدهند قابل توجیه نمی باشد.

 

پی نوشت :

(۱)   نهج البلاغه / ترجمه دشتی خ ۱۸۳

(۲)   شرح نهج البلاغه / مکارم شیرازی ج ۷ ص ۱۰۹

(۳)   مفاتیح الجنان / قمی زیارت جامعه

(۴)   بحار الانوار / مجلسی ج ۱۰۲ ص ۵۳

(۵)   ینابیع الموده / قندوزی ج ۱ ص ۲۱۳

(۶)   کتاب الخصال / شیخ صدوق ص ۴۳۲

(۷)   عیون اخبار الرضاء / شیخ صدوق ج ۲   ص ۶

(۸)   بحار الانوار / مجلسی ج ۷۸ ص ۹۶

(۹)   میزان الحکمه ج ۶ ص ۱۱۳

(۱۰) مشکاه الانوار / طبرسی ج ۱ ص ۱۲۶

(۱۱) کتاب الکافی / کلینی ج ۸ ص ۲۱۵

(۱۲) المستدرک علی الصحیحین / حاکم نیشابوری ج ۳ ص ۵۵۰

(۱۳) مروج الذهب / مسعودی ج ۲ ص ۲  

(۱۴) تذکره الخواص /   ابن جوزی ص ۷

(۱۵) الفصول المهمه /   ابن صباغ   ص ۱۴

(۱۶) نور الأبصار / شبلنجی ص ۷۶

(۱۷) الغدیر / علامه امینی ج ۷ ص ۳۵ – ۴۴

(۱۸) نهج البلاغه / ترجمه دشتی خ ۱۹۳

(۱۹) شرح نهج البلاغه /   ابن ابی الحدید ج ۱۳ ص   200  

(۲۰) بحار الانوار /   علامه مجلسی ج ۲ ص ۳۰

(۲۱) یادداشتهای شخصی

(۲۲) سوره روم آیه ۱۹

(۲۳) اصول کافی / کلینی ج ۷ ص ۱۷۳

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر