سه شنبه ۲۸ دی ۱۴۰۰ - الثلاثاء 15 جماد ثاني 1443

(۱۳۹۰/۰۴/۱۷) خطبه های نماز جمعه شهرستان خوی – ۱۷ تیر ۱۳۹۰

خطبه اول الف : تقوی در خطبه‌های معصومین (ع) (۱۳) : اولین خطبه امیرمؤمنان (ع) پس از بیعت مردم (۱۰) : إِنَّ مِنْ عَزَائِمِ اللَّهِ فِی الذِّکْرِ الْحَکِیمِ از امور قطعی خدا در کتاب استوارش (قرآن) الَّتِی عَلَیْهَا یُثِیبُ وَ یُعَاقِبُ که خداوند بر آن پاداش و کیفر می‌دهد وَ لَهَا یَرْضَى وَ یَسْخَطُ و […]

خطبه اول

الف : تقوی در خطبه‌های معصومین (ع) (۱۳) :

اولین خطبه امیرمؤمنان (ع) پس از بیعت مردم (۱۰) :

إِنَّ مِنْ عَزَائِمِ اللَّهِ فِی الذِّکْرِ الْحَکِیمِ

از امور قطعی خدا در کتاب استوارش (قرآن)

الَّتِی عَلَیْهَا یُثِیبُ وَ یُعَاقِبُ

که خداوند بر آن پاداش و کیفر می‌دهد

وَ لَهَا یَرْضَى وَ یَسْخَطُ

و به خاطر آن خوشنود شده یا خشم می‌گیرد

أَنَّهُ لا یَنْفَعُ عَبْداً

این است که به بنده‌ای سود نمی‌رساند

وَ إِنْ أَجْهَدَ نَفْسَهُ وَ أَخْلَصَ فِعْلَهُ

هر چند خود را به زحمت افکند و عملش را خالص گرداند

أَنْ یَخْرُجَ مِنَ الدُّنْیَا

اینکه از دنیا خارج شود

لاقِیاً رَبَّهُ بِخَصْلَهٍ مِنْ هَذِهِ الْخِصَالِ لَمْ یَتُبْ مِنْهَا

و پروردگارش را ملاقات نماید در حالی که بدون توبه از خصلت های زیر باشد

أَنْ یُشْرِکَ بِاللَّهِ فِیمَا افْتَرَضَ عَلَیْهِ مِنْ عِبَادَتِهِ

شریکی برای خدا در عبادات واجب برگزیند

أَوْ یَشْفِیَ غَیْظَهُ بِهَلاکِ نَفْسٍ

یا خشم خود را با کشتن بی‌گناهی فرونشاند

أَوْ یَعُرَّ بِأَمْرٍ فَعَلَهُ غَیْرُهُ

یا بر بی‌گناهی به خاطر کاری که دیگری انجام داده عیب‌جویی نماید

أَوْ یَسْتَنْجِحَ حَاجَهً إِلَى النَّاسِ بِاِظْهارِ بِدْعَهٍ فِی دِینِهِ

یا به خاطر حاجتی که بر مردم دارد در دین بدعتی بگذارد

أَوْ یَلْقَى النَّاسَ بِوَجْهَیْنِ

یا با مردم با دو چهره ملاقات نماید

أَوْ یَمْشِیَ‏ فِیهِمْ بِلِسَانَیْنِ (۱)

و یا در میان آنان با دو زبان سخن گوید

 

 

ب : شرح زیارت جامعه (۲۹)

وَ مَعادِنِ حِکْمَهِ اللهِ و سلام بر شما معدن‌های حکمت خداوند

معنی واژه‌ها :

۱- مَعادِنِ جمع مَعْدَنْ است :

یعنی کانون و مرکز و سرچشمه هر چیز و لذا می‌گویند : فُلانٌ مَعْدَن الْخَیْرِ وَ الْکَرَمِ .

یعنی فلانی سرچشمه خیر و سخاوت است. (۲)

 

۲- حکمت :

یعنی سخن و مطلب متقن، منطقی و درست.

 

 

توضیح :

۱- واژه حکمت ۲۰ بار در قرآن تکرار شده است و خداوند متعال ۹۱ بار خود را به صفت حکیم وصف فرموده است .

همچنین صفت حکیم ۳۶ بار همراه صفت علیم آمده است.

 

۲- حکمت در خداوند عبارت‌است از :

آفرینش اشیاء بر اساس سوق دادن به سوی غایات و کمال لایق آنها (۳)  

در مقابل حکمت درباره انسان عبارت است از : خردمندی و گام برداشتن در مسیر کمال انسانی (۴)

 

۳- در اصطلاح قرآن و روایات، علمی حکمت نامیده‌ می‌شود که سعادت آفرین و نجات بخش باشد.

*     مرحوم علامه مجلسی با اشاره به تفاسیر گوناگون حکمت می نویسد :

وَ التَّفاسیرُ مُتَقارَبَهٌ وَ الظّاهِرُ مِنَ الاَخْبارِ اَنَّهَا الْعُلُومُ الْحَقَّهُ النّافِعَهُ مَعَ الْعَمَلِ بِمُقْتَضاها (۵)

پس آنچه از روایات فهمیده می‌شود این است که حکمت به علومی حقه گفته می‌شود که نافع باشد و عمل انسان به مقتضای آن باشد.

 

 

ائمه (ع) معادن حکمت الله هستند :

در محضر امام باقر (ع) مطلبی از حسن بصری نقل شد، امام (ع) ضمن تخطئه کلام او با صدای بلند فرمود:

لِیَذْهَبُوا حَیْثُ شاؤُوا ، اَما وَاللهِ لا یَجِدُونَ الْعِلْمَ اِلاّ هُنا ثُمَّ سَکَتَ ساعَهً ثُمَّ قالَ اَبُوجَعْفَرٍ (ع) عِنْدَ آلِ مُحَمَّدٍ (ص) (۶)

هر جا می‌خواهند بروند لیکن به خدا قسم جز در آنجا علمی نمی‌باشد و پس از اندکی درنگ فرمود: یعنی جز در آل محمّد (ص)

*     و در نقل دیگر امام (ع) در ادامه می‌فرمایند :

مِحْنَهُ النَّاسِ عَلَیْنَا عَظِیمَهٌ إِنْ دَعَوْنَاهُمْ لَمْ یُجِیبُونَا وَ إِنْ تَرَکْنَاهُمْ لَمْ یَهْتَدُوا بِغَیْرِنَا (۷)

اندوه مردم برما بسیار بزرگ است اگر دعوت بکنیم اجابت نمی‌کنند و اگر وابگذاریم توسط دیگران هدایت نمی‌شوند.

 

 

مصادیق حکمت :

در روایات اهل بیت (ع) مصادیق متعددی برای حکمت مطرح شده است. از قبیل:

۱- دین شناسی عمیق :

*   راوی سلیمان بن خالد است می‌گوید :

سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (ع) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى- وَ مَنْ یُؤْتَ الْحِکْمَهَ فَقَدْ أُوتِیَ خَیْراً کَثِیراً فَقَالَ إنَّ الْحِکْمَهَ اَلْمَعْرِفَهُ وَ التَّفَقُّهُ فِی الدِّینِ فَمَنْ فَقِهَ مِنْکُمْ فَهُوَ حَکیمٌ (۸)

از امام صادق (ع) سوال کردم : از فرمایش خداوند وَ مَنْ یُؤْتَ الْحِکْمَهَ فرمود: حکمت عبارت است از شناخت و فهم عمیق از دین پس هرکس فهم عمیق از دین داشته باشد حکیم است.

 

۲- اطاعت از خدا و شناخت امام (ع) :

*     از امام صادق (ع) در تفسیر آیه شریفه وَ مَنْ یُؤْتَ الْحِکْمَهَ نقل شده فرمود :

طاعَهُ اللهِ وَ مَعْرِفَهُ الامامِ(۹)  

مقصود اطاعت خدا و شناخت امام (ع) است

 

۳- اجتناب از گناهان کبیره :

ابو بصیر از امام باقر (ع) نقل می‌کند که در تفسیر آیه شریفه وَ مَنْ یُؤْتَ الْحِکْمَهَ فرمود :

وَ اجْتِنَابُ الْکَبَائِرِ الَّتِی أَوْجَبَ اللَّهُ عَلَیْهَا النَّار (۱۰)

دوری جستن از گناهان کبیره است که خدا به آنها وعده عذاب داده است

 

۴- قرآن :

*     سیوطی در دُرّ المنثور از ابن عباس نقل می‌کند که فرمود :

وَ مَنْ یُؤْتَ الْحِکْمَهَ الْقرآنُ (۱۱)  

منظور از اعتای حکمت قرآن است


 

   خطبه دوم

الف : مناسبت های هفته جاری

هفته جاری دارای مناسبت‌های مهم و متعددی است .

روز سه شنبه ۲۱تیر ماه مصادف است با

*     حمله به مسجد گوهرشاد و کشتار مردم توسط رضاخان‏

*     روز عفاف و حجاب‏

*     کشف توطئه کودتاى آمریکایى پادگان نوژه (۱۳۵۹ .ش)

 

روز چهارشنبه ۲۲ تیرماه (۱۱ شعبان)

*     ولادت باسعادت حضرت على اکبر(ع) (۳۳ .ق)

*     روز جوان‏ (۱۲)

 

 

ب : گزارشی از حوزه های علمیه خوی:

مردم شهرستان خوی از ابتدای ورود اسلام به آذربایجان دین مقدس اسلام را با آغوش باز پذیرا شده و همیشه طرفدار و مدافع خاندان پیامبر (ص)، پناهگاه و مأمن آنان در دوران حاکمیّت بنی امیّه و بنی عباس بوده اند ؛ وجود تعدادی از امامزاده ها در شهر و اطراف بهترین گواه بر این مدعی است.

شهرستان خوی دارای حوزه های علمیه متعدد بوده است. از قبیل:

الف: حوزه علمیه خان :

که مؤسس آن حسینقلی خان دنبلی در سال ۱۲۰۸ . ق بوده است

 

ب: حوزه علمیه شفیعیه :

که توسط حجه الاسلام شیخ محمد شفیع در سال ۱۲۴۶ . ق بنا گردید

 

ج: حوزه علمیه حاج آقا حسین امام جمعه :

که در سال ۱۲۵۰ . ق تأسیس شد.

 

د: حوزه علمیه نمازی :

که در سال ۱۲۰۰ .ق دوران حاکمیّت دنبلی ها توسط حاج محمد داماد مرحوم حاج شیخ محمد نمازی بنا گردیدکه قدیمی ترین حوزه این شهرستان پس از حوزه علمیه فرج بوده و شخصیت های علمی بسیاری از این حوزه برخاسته اند. (۱۳)

 

 

آمار علماء و طلاب خوی:

۱- علماء :

اکنون متجاوز ۲۰۰ نفر از علمای برخاسته از حوزه علمیه خوی در خود شهرستان و بخش ها و روستاهای اطراف مشغول تبلیغات دینی هستند

 

۲- طلاب حوزه نمازی:

حدود ۲۲۰ نفر طلبه برادر تا پایه ۹ در حوزه علمیه نمازی مشغول به تحصیل هستند. (۱۴)

 

۳- طلاب حوزه الزهرا(س) خواهران:

حدود ۲۳۰ نفر طلبه خواهر در حوزه علمیه الزهرا(س) مشغول به تحصیل هستند. (۱۵)

 

۴- راه اندازی سایت برای حوزه ها:

در حال حاضر هر دو حوزه علمیه نمازی و الزهرا (س) هر کدام دارای پایگاه اطلاع رسانی مستقل هستند با امکانات ذیل:

  •         سامانه اعلام نمرات برای طلاب

*      پایگاه علمی پژوهشی برای درج مقالات

  •        معرفی تاریخچه و اساتید حوزه

*      معرفی شخصیت های علمی حوزه

  •        پاسخگویی به سوالات شرعی (۱۶)

 

 

۵- حوزه علمیه جدیدالتأسیس:

متراژ زمین : ۱۲۰۰۰ مترمربع

مساحت زیر بنا : ۳۷۲۰ مترمربع

تعداد طبقات : ۳ طبقه

تعداد حجره : ۱۳۰ حجره

ظرفیّت اسکان : ۴۰۰ نفر

دارای امکانات جانبی :

کتابخانه عمومی، کلاسهای آموزشی، ساختمان اداری، بانک، فروشگاه و

 

 

۶- طلاب خویی سایر حوزه های علمیه:

متجاوز از ۲۵۰ نفر از طلاب خویی در سایر شهرستان ها از قبیل :

حوزه های علمیه قم، تهران ، بناب ، تبریز ، کرج ، خوانسار مشغول تحصیل هستند

 

 

ج : روز عفاف و حجاب :

روز سه شنبه ۲۱ تیرماه به مناسبت سالگرد حمله قزاقان رضا شاه با تحریک انگلستان به مردم مشهد در مسجد گوهر شاد که دهها انسان بیگناه در راه دفاع از عفاف و حجاب به شهادت رسیدند « روز عفاف و حجاب» نامگذاری شده است.

متأسفانه امروز بنا به عللی شاهد زیر سوال رفتن ارزش های دینی و انقلابی در زمینه عفاف و حجاب هستیم و جای تأثر است که اگر این روند ادامه داشته باشد در آینده نه چندان دور تبدیل به فرهنگ عمومی خواهد شد.

و لازم به ذکر است که اظهار نظرهای غیر مسئولانه و ناشیانه بعضی از مسئولان نیز در این موارد نقش دارد

امروز بدحجابی، پوشش های زننده و رفتارهای ناهنجار حتّی به برخی از مجموعه های مربوط به نظام نیز سرایت کرده است.

اگر بخواهیم برخی از هنجارشکنی ها، بی عفتی ها و حرکات دون شأن جامعه اسلامی و انقلابی ایران را فهرست بکنیم موارد زیر نمونه ای از آنهاست:

  •         آلودگی های صوتی در خیابان ها

*        ایجاد مزاحمت به نوامیس مردم از سوی عده ای هوسران

  •        پوشیدن لباس های زننده ، بدن نما و تنگ در کوچه و خیابان

*        پوشش برخی از ورزشکاران ، بازیگران و هنرمندان رادیو و تلویزیون

  •         حضور برخی از زنان در عروسی ها با لباس های زننده

*        گردش برخی از افراد ولگرد در خیابان ها بصورت گروهی

  •         ایجاد روابط نامشروع میان بعضی ازپسران و دختران در دانشگاه ها و مدارس

*      ایجاد درگیری های خیابانی از ناحیه عده ای از اراذل و اوباش (۱۷)

این حرکتی که اخیراً نیروی انتظامی به نام طرح « ارتقای امنیت اجتماعی» شروع کرده اقدام خوبی است، لکن لازم است به صورت گسترده و در تمامی زمینه ها و شهرهای کشور استمرار داشته باشد.

 

 

د : مواضع مقام معظم رهبری مدظله العالی :

در دیدارهایى که مقام معظم رهبرى با کارگزاران نظام در روز عید مبعث، فرماندهان و مسؤولان سپاه پاسداران به مناسبت ولادت امام حسین (ع) و همچنین در دیدار اساتید، داوران، حُفّاظ و قاریان شرکت‏کننده در مسابقات بین‏المللى قرآن کریم داشتند، نکاتى کلیدى را درباره قیام‏هاى منطقه فرمودند که محورهاى مهم آن چنین است:

۱- « امروز همان حرکتى که ما ملت ایران، سى سال قبل، سى و دو سال قبل شروع کردیم، عیناً همان حرکت را با یک تفاوتهاى منطقه‏اى و بومى و جغرافیایى و تاریخى، در دنیاى اسلام در چندین کشور داریم مشاهده مى‏کنیم.»

۲- « قرآن مهمترین وسیله و عامل وحدت، عزت و اقتدار امت اسلامى است و قیام ملت‏هاى منطقه نشانه‏هاى روشن تحقق قطعى وعده‏هاى قرآنى پروردگار می باشد.»

۳- جوهره بیدارى اسلامى در کشورهاى منطقه، حرکت ضدصهیونیستى و ضد آمریکایى است.

۴- در حوادث سوریه، دست آمریکا و اسرائیل آشکار است و « منطق و معیار ما ملت ایران» این است که هرجا به نفع آمریکا و صهیونیسم شعار داده شود حرکت، انحرافى است.

۵- « بیدارى اسلامى در منطقه به برکت انقلاب اسلامى قطعاً به نتیجه خواهد رسید.» انشاء ا… (۱۸)

 

پی نوشت:

(۱)   شرح نهج البلاغه / مکارم شیرازی ج۶ ص ۷۷

(۲)   المُنجِد ج ۲ ماده (عَدَنْ)

(۳)   فرهنگ مطهر / زکریایی ص ۳۷۷

(۴)   مجموعه آثار شهید مطهری ج ۲ ص ۷۵

(۵)   بحار الانوار / مجلسی ج۱ ص ۲۱۵

(۶)   بصائر الدرجات / صفّار قمی ص ۹   ح ۱

(۷)   الاحتجاج / طبرسی ج ۲ ص ۱۹۳

(۸) تفسیر عیاشی ج ۱   ص ۱۷۰

(۹)   اصول کافی / کلینی ج ۲ ص ۲۸۴

(۱۰) بحار الانوار / مجلسی   ج ۱ ص ۱۷۵

(۱۱) درّ المنثور / سیوطی ج ۲ ص ۶۵

(۱۲)   سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور

(۱۳)   سیمای خوی / صدرائی نیا ص ۷۰

(۱۴)   گزارش مکتوب مدیریت حوزه نمازی

(۱۵)   گزارش مدیریت حوزه الزهرا (س)

(۱۶)   پایگاه اطلاع رسانی دفتر امام جمعه خوی

(۱۷)   برداشتی از سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور

(۱۸) پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام معظم رهبری مدظله العالی