جمعه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ - الجمعة 19 شوال 1443

(۱۳۹۰/۰۸/۲۱) جایگاه استاندارد و نقش آن در توسعه کشور ۲۱/۰۸/۱۳۹۰

مکان : شهرک صنعتی خوی (شرکت تعاونی ۲۳۲ کوه نور خوی) دعوت کننده : رییس استاندارد و تحقیقات صنعتی شمال استان شرکت کنندگان : مقامات استانی، فرمانداران، شهرداران، مدیران صنایع، مسئولین کنترل کیفیت، نظام مهندسی شمال استان مناسبت : روز ملی کیفیت       با شعار   « استانداردهای بین المللی – اعتماد سازی جهانی » موضوع : […]

مکان : شهرک صنعتی خوی (شرکت تعاونی ۲۳۲ کوه نور خوی)

دعوت کننده : رییس استاندارد و تحقیقات صنعتی شمال استان

شرکت کنندگان : مقامات استانی، فرمانداران، شهرداران، مدیران صنایع، مسئولین کنترل کیفیت، نظام مهندسی شمال استان

مناسبت : روز ملی کیفیت       با شعار   « استانداردهای بین المللی – اعتماد سازی جهانی »

موضوع : جایگاه استاندارد و نقش آن در توسعه کشور

سخنران : امام جمعه و رئیس حوزه های علمیه خوی

 

قالَ رَسُول الله (ص):

اِنَّ اللهَ تَعالی یُحِبُّ اِذا عَمِلَ  

خدا دوست دارد هرگاه فردی از شما کاری کند

اَحَدُکُمْ عَمَلاً اَنْ یُتْقِنَهُ (۱)                  

آن را محکم و بی عیب و نقص انجام دهد.

 

مناسبت:

مناسبت این همایش، روز ملّی کیفیّت با شعار « استانداردهای بین المللی – اعتماد سازی جهانی » می باشد.ابتدا لازم می دانم جهت تبیین اهمیت و نقش سرنوشت ساز استاندارد در ایران اسلامی چند نکته را یادآوری کنم:

 

۱- ابتدا لازم به یادآوری است که سازمان بین المللی استاندارد در روز ۲۲ مهرماه سال ۱۳۲۵٫ش در لندن راه اندازی شد

 

۲- از سال ۱۳۴۳٫ش ایران به عضویت سازمان بین المللی استاندارد درآمد.(یعنی حدود ۴۷ سال)

 

۳- پس از پیروزی انقلاب اسلامی ریاست شورای عالی استاندارد به عهده رییس جمهور گذاشته شد.

 

۴- هجده نفر از وزارء و رؤسای مؤسسات عالی عضو شورای عالی استاندارد هستند.

 

۵- در برنامه چهارم توسعه کشور در ارتباط با استاندارد مجموعه های زیر به صراحت تکالیفی تعیین شده است:

 

 

صنایع حمل و نقل،                                      

صنایع سوخت و انرژی،

صنایع غذایی و کشاورزی ،                          

مهندسی پزشکی،

صنایع شیمیایی ،                                          

استانداردهای مدیریت،

زیست محیطی ،                                            

بانکداری،

حسابداری ،                                      

بازرگانی

فن آوری اطلاعات و ارتباطات

استانداردهای خدماتی، آموزشی و فرهنگی

و استانداردهای حفاظتی و امنیتی

 

دیدگاه اسلام در مورد کیفیّت:

به طوریکه اشاره گردید امروز موضوع استاندارد و کنترل کیفیت به یکی از موضوعات اساسی و سرنوشت ساز بین المللی تبدیل شده است در عین حال مقررات و ضوابطی که سازمان های بین المللی در این زمینه طراحی و به مرحله اجرا می گذارند دارای نواقص و کاستی های اساسی هستند. از قبیل :

۱- هدف اصلی از کنترل کیفیت سودجویی است و خدمات رسانی از اهداف جنبی می باشد

۲- مقررات و ضوابط موجود زایده افکار و اندیشه های مادی دانشمندان غربی و اروپایی است

۳- قوانین موجود از پشتوانه معنوی و انگیزه داخلی برخوردار نیستند.

 

لکن دین مقدس اسلام همه این مشکلات را حل کرده است. بدلیل محدودیت فرصت من دو محور از تعالیم اسلام را در زمینه کنترل کیفیت مورد اشاره قرار می دهم.

 

الف : تشویقات:

در احادیث بسیاری مسلمانان برای دقّت در کیفیّت کار مورد سفارش و تشویق قرار گرفته اند:

۱- رسولخدا(ص) فرمود:

 اِنَّ اللهَ تَعالی یُحِبُّ اِذا عَمِلَ    

خدا دوست دارد هرگاه فردی از شما کاری کند

اَحَدُکُمْ عَمَلاً اَنْ یُتْقِنَهُ                          

آن را محکم و بی عیب و نقص انجام دهد.

 

۲- امام صادق (ع) فرمود:

کُلُّ ذِی صَناعَهٍ مُضْطَرٌّ        

هر صنعت گری ناگزیر است

اِلی ثَلاثِ خِلالٍ              

از سه خصوصیت بهره مند باشد

یَجْتَلِبُ بِهَا الْمَکْسَبَ وَ هُوَ    

تا کسب و کارش رواج یابد و او عبارت است از

أَنْ یَکُونَ حاذِقاً بِعَمَلِهِ،      

در کار خود ماهر باشد  

مُؤَدِّیاً لِلأمانَهِ فِیهِ          

امانت را در کار رعایت کند

مُسْتَمِیلاً لِمَنِ أسْتَعْمَلَهُ (۲)      

جلب نظر کسیکه کاری به او سپرده است

 

۳- باز از آن بزرگوار نقل شده فرمود:

مَا اُبالِی إِلی مَنِ ائْتَمَنْتُ خائِناً اَوْ مُضَیِّعاً (۳) 

از نظر من فرق نمی کند که کاری را به خائن واگذار کنم یا به ناشی (ناوارد، نامتخصص و فاقد مهارت)

 

تذکّر:

در روایات متعددی موارد زیر بعنوان توصیه در تعاملات اجتماعی مطرح شده است:

توصیه به امانتداری

توصیه به نیک رفتاری

توصیه به صداقت

توصیه به حسن ظن واعتماد

 

ب : تحریم ها :

بخش دیگر دستورات اسلام در زمینه معاملات، مبادلات و ارتباطات اجتماعی، تحریم کارهایی است که موجب می شود اعتماد از جامعه سلب گردد و یا اتقان و استحکام در کارها از بین برود. ازآن جمله است:

 

  •         تحریم تقلّب و غِشّ در معامله
  •         تحریم دروغگویی و قسم دروغ
  •         تحریم ظاهرسازی و ریاکاری
  •         تحریم سوء ظن به دیگران
  •         تحریم رشوه خواری
  •         تحریم خیانت در امانت
  •         تحریم گران فروشی
  •         تحریم احتکار اجناس

 

چند مشکل در حوزه مأموریت سازمان استاندارد:

یکی از مسائل مهم در موضوع استاندارد مشکلات و موانع هستند که یک بحث گسترده و تحلیلی لازم دارد لکن در این فرصت کوتاه لازم است این نکته را اشاره بکنم که در کشور ما در ارتباط با مسئولیت های استاندارد فرهنگ سازی لازم صورت نگرفته است و بخش مهمّی از مشکلاتی که بر سر راه مسئولین کنترل کیفیت وجود دارد نبود فرهنگ سازی است.و ما یک راه طولانی برای رسیدن به سطح عالی استاندارد و اعتماد سازی داریم؛ لذا چند موضوع را که در جامعه ما در جهت سلب اعتماد نقش آفرینی می کنند یادآوری می کنم:

 

۱- در نوع اجناس موضوع گارانتی مطرح می شود در حالیکه در جامعه اعتماد لازم در این زمینه وجود ندارد

 

۲- در پاره ای از اجناس خدمات پس از فروش مطرح می گردد که باز مردم برداشت شعاری از آن دارند

 

۳- بعضی از شرکت ها ، کارخانه ها و مؤسسات تولیدی در صدا و سیما به تبلیغات گسترده می پردازند؛ لکن در مقام عمل مردم چیز دیگری مشاهده و برداشت می کنند

 

۴- معمولاً تجّار و صادرکنندگان در برابر کیفیت اجناس سایر کشورها حالت انفعالی دارند

 

۵- یکی از کارهای اساسی سازمان استاندارد ، رده بندی و رتبه بندی تمامی اجناس در بازار ، شرکت ها و مؤسسات است که هنوز به آن مرحله ایده آل نرسیده ایم.

 

۶- چشم هم چشمی در میان مردم و تولید کنندگان ، فروشندگان، صادرکنندگان، واردکنندگان از آسیب های جدّی جامعه ماست

 

۷- سوء استفاده از نام مجموعه های موفق در جامعه ما رونق بیشتر دارد

 

چند موضوع پیشنهادی جهت بررسی در جلسات مؤسسه:

۱- نقش استاندارد در توسعه و پیشرفت علمی و صنعتی کشور

۲- تحلیل و نقد عملکرد مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی استان

۳- بررسی و تحلیل مشکلات و موانع استاندارد و ارائه راه حل

۴- تبیین جایگاه بین المللی سازمان استاندارد کشور

۵- بررسی نقش مؤسسه در صادرات و واردات استان

 

پی نوشت :

(۱) کنز الاعمال / متقی هندی ج ۳   ص ۹۰۷

(۲)   تحف العقول / ابن شعبه حرانی   ص ۲۳۷              

(۳)   الحیاه / حکیمی ج ۵   ص ۵۴۰