سه شنبه ۴ آبان ۱۴۰۰ - الثلاثاء 20 ربيع أول 1443

(۱۳۹۰/۱۰/۰۹) خطبه های نماز جمعه شهرستان خوی – ۹ دی ۱۳۹۰

خطبه اول الف : تقوی در خطبه های معصومین (۳۴) چهارمین خطبه امیرمؤمنان در نمازجمعه (۳)   امام (ع) پس از بیان جایگاه و نقش نماز جمعه در جامعه مسلمین در ادامه می‌فرماید :   فَلا یَقْبَلُ تَوْحِیدَهُ اِلاَّ بِالاعْتِرَافِ   اعتقاد به توحید خویش را نمی پذیرد   لِنَبِیِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ […]

خطبه اول

الف : تقوی در خطبه های معصومین (۳۴)

چهارمین خطبه امیرمؤمنان در نمازجمعه (۳)

 

امام (ع) پس از بیان جایگاه و نقش نماز جمعه در جامعه مسلمین در ادامه می‌فرماید :

 

فَلا یَقْبَلُ تَوْحِیدَهُ اِلاَّ بِالاعْتِرَافِ

 

اعتقاد به توحید خویش را نمی پذیرد

 

لِنَبِیِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ بِنُبُوَّتِهِ

 

مگر با اعتراف به نبوّت محمّد (ص)

 

وَ لا یَقْبَلُ دِیناً اِلاَّ بوَلایَهِ

 

هیچ عملی و اعتقادی نمی‌پذیرد مگر با پذیرش ولایت

 

مَنْ اََمَرَ بوَلایتِهِ

 

کسی که به پذیرش ولایت او دستور داده

 

وَ لا تَنْتَظِمُ اَسْبَابُ طَاعَتِهِ

 

اسباب هدایت او رو به راه نمی‌شود

 

اِلاَّ بِالتَّمَسُّکِ بِعِصَمِهِ وَ عِصَمِ اَهْلِ وَلایَتِهِ(۱)

 

مگر با چنگ زدن به نگهداشت خدا و اهل ولایت او

 

 

توضیح :

 

از فرمایشات امیرمؤمنان (ع) چند موضوع مهم و اساسی برداشت می‌شود :

 

۱- توحید انسانها فقط از مسیر نبوّت پذیرفته می‌شود یعنی اگر کسی بخواهد موحّد باشد باید از طریق پیامبر وارد شود

 

تازه موحّد بودن فقط از مسیر انبیاء میّسر است و الاّ شرایط برای اطاعت و بندگی خدا فراهم نخواهد شد

 

مرحوم کلینی از امیرمؤمنان (ع) نقل کرده که روزی خطبه‌ای خواند و در ضمن آن چنین فرمود:

 

اَمَّا بعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى

 

سپس خدای تبارک و تعالی

 

بَعَثَ مُحَمَّداً (ص) بِالْحَقِّ

 

محمد (ص) را بحق مبعوث کرد

 

لِیُخْرِجَ عِبَادَهُ مِنْ عِبَادَهِ عِبَادِهِ إِلَى عِبَادَتِهِ

 

تا خارج سازد بندگانش را از عبادت بندگان به عبادت خویش

 

وَ مِنْ عُهُودِ عِبَادِهِ إِلَى عهُودِهِ

 

و از پیمان بندگان به پیمان خودش دعوت کند

 

وَ مِنْ طَاعَهِ عِبَادِهِ إِلَى طَاعَتِهِ

 

و از اطاعت و فرمان بندگان به اطاعت و فرمانش

 

وَ مِنْ وَلایَهِ عِبَادِهِ إِلَى وَلایَتِهِ (۲)

 

و از ولایت و (قیّومیّت) بندگان به ولایت خویش فرا خواند

 

۲- دین هیچ دینداری پذیرفته نیست مگر اینکه ولایت اهل بیت (ع) را پذیرفته باشد اساساً دینداری منهای ولایت اولیاء الهی مفهوم ندارد چون قطعاً توأم با انحرافات خواهد بود.

 

  •     امام صادق (ع) می‌فرماید :

 

فَانْظُرُوا عِلْمَکُمْ هَذَا عَمَّنْ تَأْخُذُونَهُ

 

پس بنگرید که دانش خود را از چه کسی می‌گیرید .

 

فَإِنَّ فِینَا أَهْلَ الْبَیْتِ فِی کُلِّ خَلَفٍ عُدُولاً

 

زیرا در خاندان ما اهل بیت (ع) در هر روزگاری جانشینان دادگری هستند

 

یَنْفُونَ عَنْهُ تَحْرِیفَ الْغَالِینَ

 

که غلوّ کنندگان را از تحریف اسلام باز دارند

 

وَ انْتِحَالَ الْمُبْطِلِینَ وَ تَأْوِیلَ الْجَاهِلِینَ (۳)

 

و دست دین سازان را کوتاه کنند و از تأویل و تفسیر اسلام از طریق جاهلان جلوگیری کنند.

 

 

ب : شرح زیارت جامعه (۴۱) :

 

الْمُصْطَفَوْنَ          گواهی می‌دهم شما برگزیدگان هستید

 

الْمُطِیعُونَ لِلَّهِ         گواهی می‌دهم شما فرمانبرداران هستید

 

الْقَوَّامُونَ بِأَمْرِهِ        گواهی می‌دهم شما قائمان به امر خدا هستید

 

الْعَامِلُونَ بِإِرَادَتِه(۴)     گواهی می‌دهم شما عاملان به امر خدا هستید ]

 

 

توضیح :

 

لازم است تمامی کلمات زیارت توضیح داده شود چون هر کدام از این واژه ها بخش‌های متعدد کلامی ، اخلاقی ، تاریخی، ادبی و فقهی دارد لکن با در نظر گرفتن حوصله نمازگزاران و سایر جهات برخی مطالب و موضوعات را به صورت گزینشی مطرح می کنیم تا بتوانیم پاره‌ای از موضوعات مبتلابه عصر خود را از این طریق مورد نقد و بررسی قرار بدهیم

 

لذا از میان چهار ویژگی مذکور ائمه (ع) موضوع اطاعت و مطیع پروردگار بودن اهل‌بیت (ع) را مورد بررسی قرار داده و در حاشیه آن برخی از موضوعات دیگر را بررسی می کنیم.

 

معنی طاعت :

 

  •        راغب اصفهانی می‌نویسد :

 

اَلطَّوْعُ الانْقِیَادُ و یُضَادُّهُ الْکُرْهُ

 

یعنی طوع به معنی فرمان برداری ، نقطه مقابلش کُرْه و نافرمانی است

 

بعد اضافه می‌کند :

 

وَ الطّاعَهُ مِثْلُهُ، لکِنْ اَکْثَرُ ما یُقَالُ فِی

 

طاعت همان طوع است لکن اکثر بر گردن نهادن و فرمان برداری

 

الاِئتِمَارِ لِمَا اُمِرَ وَ الْاِرْتِسَامِ فِیما رُسِمَ (۵)

 

اختیاری در آنچه که امر شده است و فرمان بردن در اموری که فرمان داده شده به کار می رود

 

چه کسانی واجب الاطاعه هستند ؟

 

  •     خداوند می‌فرماید :

 

یا أَیُّهَا الّذینَ آمَنُوا أَطیعُوا اللَّهَ

 

ای کسانی‌که ایمان آورده‌ئید از خدا فرمان برید

 

وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الأَمْرِ مِنْکُم (۶)

 

و از پیامبر او و اولیای امر خود اطاعت کنید

 

  •        مرحوم شیخ طوسی در تفسیر اُولِی الاَمر می‌نویسد :

 

رَوَى أَصْحَابُنَا عَنْ أَبی جَعْفَرٍ وَ اَبی عَبْدِ اللَّهِ (ع) أَنَّهُمْ الاَئِمَه مِنْ آلِ مُحَمَّد(ص) (۷)

 

در نهایت ائمه (ع) که اَلْمُطیعُونَ لِلّهِ هستند خودشان نیز واجِبُ الاِطاعه می باشند.

 

  •     امام صادق (ع) فرمود :

 

نَحْنُ الَّذِینَ فَرَضَ اللَّهُ طَاعَتَنَا

 

ماییم کسانی که خداوند اطاعت از ما را واجب کرد .

 

لا یَسَعُ النَّاسَ إِلاَّ مَعْرِفَتَنَا

 

برای مردم جز شناخت ما روا نیست

 

وَ لا یُعْذَرُ النَّاسُ بِجَهَالَتِنَا

 

و در نشناختن ما بهانه ندارند

 

مَنْ عَرَفَنَا کَانَ مُؤْمِناً

 

هر که ما را بشناسد مؤمن

 

وَ مَنْ أَنْکَرَ نَا کَانَ کَافِراً

 

و آن که انکارمان کند، کافر است

 

وَ مَنْ لَمْ یَعْرِفْنَا وَ لَمْ یُنْکِرْنَا کَانَ ضَالاًّ

 

و کسی که ما را نشناخت و انکارمان نکرد گمراه است

 

حَتَّى یَرْجِعَ إِلَى الْهُدَى الَّذِی افْتَرَضَ اللَّهُ عَلَیْهِ

 

تا باز گردد بسوی هدایتی که خدا بر او واجب کرده

 

مِنْ طَاعَتِنَا الْوَاجِبَهِ فَإِنْ یَمُتْ عَلَى ضَلالَتِهِ

 

از اطاعت واجب ما پس اگر برهمان گمراهیش بمیرد

 

یَفْعَلِ اللَّهُ بِهِ مَا یَشَاءُ (۸)

 

خداوند با او هر چه خواهد ، بکند

 

 

خطبه دوم

الف : مناسبت های هفته :

 

هفته جاری دارای مناسبت‌های متعددی است چند مورد را یادآوری می‌کنم :

 

امروز جمعه :

 

مصادف با روز بصیرت و میثاق امّت با ولایت است

 

روز یکشنبه ۱۱ دی ماه مصادف با ۷ صفر :

 

  •        روز شهادت امام حسن مجتبی (ع) (۵۰ ۰ق)

 

بنا به قول مرحوم کفعمی (۹) مرحوم شهید اول (۱۰)

 

  •        روز میلاد امام موسی بن جعفر (ع) (۱۲۸ . ق) (۱۱)

 

  •        روز رحلت آیت ا… العظمی مرعشی نجفی (۱۳۶۹٫ش)

 

روز دوشنبه ۱۲ دی ماه :

 

  •        رحلت فقیه اهل بیت (ع) آیت الله العظمی خویی (ره)

 

  •        روز رحلت سلمان فارسی صحابی بزرگ رسولخدا (ص) (۳۵٫ق)

 

  •        مرحوم شیخ مفید از جابر بن عبدالله انصاری نقل کرده فرمود :

 

سَألْتُ رَسُولَ اللهِ (ص) عَنْ سَلْمانِ الْفارْسِی،

 

از رسولخدا (ص) درباره سلمان فارسی پرسیدم

 

فَقالَ (ص): سَلْمانٌ بَحْرُ الْعِلْمِ لا یُقْدَرُ عَلى نَزْحِهِ،

 

فرمود سلمان دریای بی پایان است

 

أَبْغَضَ اللهُ مَنْ أَبْغَضَهُ وَ أَحْبَّ اللهُ مَنْ أَحَبَّهُ (۱۲)

 

دشمن او دشمن خدا و دوست او دوست خداست

 

روز سه شنبه ۱۳ دی ماه :

 

  •        روز شهادت صحابی بزرگ عمّار یاسر در جنگ صفین (۳۷٫ق) (۱۳)

 

  •        رسولخدا (ص) به عمّار فرمود :

 

یَا عَمَّارُ إِنْ رَأَیْتَ عَلِیّاً سَلَکَ وَادِیاً

 

ای عمّار! هرگاه دیدی که علی (ع) در یک راه می رود

 

وَ سَلَکَ النَّاسُ کُلُّهُمْ وَادِیاً

 

و دیگر مردمان همه به راهی دیگر

 

فَاسْلُکْ مَعَ عَلِیٍّ فَإِنَّهُ لَنْ یُدْلِیَکَ

 

تو با علی (ع) همراه شو زیرا او هرگز تو را به هلاکت نمی افکند

 

فِی رَدًىً وَ لَنْ یُخْرِجَکَ مِنْ هُدًى (۱۴)

 

و از راه راست برونت نمی برد

 

 

ب : دو خطبه تاریخی در شام :

 

در دوران اقامت اسیران در شام دو خطبه تاریخی و بی‌نظیر ایراد گردید که ضمن تبیین مظلومیت اهل‌بیت (ع) و تشریح فجایع کربلا بنی امیه را رسوا کرد و یزید جنایتکار را در اوج قدرت ذلیل و درمانده ساخت

 

  •        یکی خطبه حضرت زینب (س) در کاخ یزید

 

  •        دیگری خطبه امام زین العابدین (ع) در مسجد اُموی

 

محورهای خطبه حضرت زینب (س)

 

۱- درهم شکستن غرور یزید در ابتدای خطبه

 

… فَوَ اللَّهِ

 

به خدا سوگند

 

ما فَرَیْتَ اِلاَّ جِلْدَ کَ

 

با این جنایت ندریدی مگر پوست خود

 

وَ لا حَزَزْتَ اِلاَّ لَحْمَکَ

 

و نبریدی مگر گوشت خود

 

وَ لَتَرِدَنَّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ(ص)

 

حتماً به محضر رسولخدا(ص) وارد خواهی شد

 

بِمَا تَحَمَّلْتَ مِنْ سَفْکِ دِمَاءِ ذُرِّیَّتِهِ (۱۵)

 

و در برابر ریختن خون فرزندان او پاسخگو باشی

 

۲- پاسخ‌گویی به یاوه‌گویی‌ ها و کفریات یزید

 

۳- تأکید بر مقام والای شهدای کربلا و افتخار بوجود آنان

 

۴- یادآوری حضور یزید در دادگاه عدل الهی در قیامت که قاضی آن خدا و خصم یزید رسولخدا (ص) و شاهدانش ملائکه الله خواهند بود.

 

۵- تحقیر و به ذلّت کشاندن فوق العاده یزید طی چند جمله تاریخی

 

أَمِنَ الْعَدْلِ یَا ابْنَ الطُّلَقَاءِ

 

آیا از عدالت است ای پسر آزاد شده ‌ها

 

تَخْدِیرُکَ حَرَائِرَکَ وَ اِمَائَکَ

 

که تو زنان و کنیزان خود را در پرده بنشانی

 

وَ سَوْقُکَ بَنَاتِ رَسُولِ اللَّهِ سَبَایَا …(۱۶)

 

و دختران رسولخدا (ص) را اسیر کنی و شهر به شهر بگردانی

 

وَ لَئِنْ جَرَّتْ عَلَیَّ الدَّوَاهِی مُخَاطَبَتَکَ

 

اگر مصیبت‌های روزگار ، کارم را به اینجا کشانده که با تو سخن گویم

 

إِنِّی لاَسْتَصْغِرُ قَدْرَکَ

 

ولی بدان من ارزش تو را کوچک‌ و ناچیز می‌شمارم

 

وَ اَسْتَعْظِمُ تَقْرِیعَکَ

 

و سرزنش تو را بزرگ می‌شمارم

 

وَ اَسْتَکْبِرُ تَوْبیخَکَ

 

و فراوان تو را توبیخ می‌کنم

 

وَ کَیْفَ یُرْتَجَى مُرَاقَبَهُ مَنْ

 

 

چگونه می‌توان امید بست به دلسوزی کسیکه

 

 

لَفَظَ فُوهُ أَکْبَادَ الاَزْکِیَاءِ

 

مادرش جگر پاکان را جویده

 

وَ نَبتَ لَحْمُهُ بِدِمَاءِ الشُّهَدَاءِ (۱۷)

 

و گوشتش از خون شهداء روئیده است. 

 

 

ج : روز میثاق امّت با امامت :

 

حماسه ۹ دی ماه ملت متعهد ایران اسلامی در پاسخ قاطع به

 

  •         توطئه های استکبار جهانی علیه انقلاب اسلامی

 

 

  •         و هرزگی های جریان برانداز داخلی

 

  •         و فتنه گران آلت دست استکبار، منافقین و سلطنت طلبان خارج نشین نباید فراموش گردد

 

چون این حماسه دارای خصوصیات و ویژگی های منحصر به فردی می باشد از آن جمله است :

 

۱- تشخیص به موقع عمق توطئه استکبار جهانی و براندازان و فتنه گران داخلی

 

۲- نشأت گرفتن این اقدام خود جوش از عمق ایمان و اعتقاد دینی مردم

 

۳- تشخیص به موقع وظیفه اسلامی و انقلابی خویش که حاکی از بصیرت عمیق مردم بود

 

۴- درست تشخیص دادن جهت گیری های استکبار و فتنه گران که اصلیّت نظام جمهوری اسلامی و ولایت فقیه بوده

 

۵- عکس العمل قاطع به هرزگی های فتنه گران در روز عاشورا با قصد قداست زدایی از حماسه عاشورا که با تبعیّت از بنی امیّه به قتل و غارت و هتاکی پرداختند

 

 

و : احتمالات در مواضع جریان فتنه در زمینه انتخابات :

 

موارد زیر از جمله احتمالاتی است که از ناحیه فتنه گران در زمینه نهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی ممکن است مطرح گردد. البته اینها صرف احتمالات است که هوشیاری مضاعف مردم ولایت مدار و با بصیرت را می طلبد.

 

۱- هماهنگی با استکبار جهانی در تحریم انتخابات

 

۲- تلاش برای پائین آوردن درصد مشارکت مردم

 

۳- اعتراض کردن به ردّ صلاحیّت‌ها

 

۴-کشاندن اراذل و اوباش به صحنه جهت اعتراض

 

۵- بوجود آوردن موج تبلیغاتی علیه انتخابات

 

۶- تبلیغ وجود تقلب در رأی‌گیری (۱۸)

 

 

پی نوشت :

 

(۱) تمام نهج البلاغه /سیدصادق موسوی ج ۴ ص ۲۵۰

 

(۲) فروع کافی / کلینی ج ۸ ص ۳۶۸

 

(۳) اصول کافی / کلینی ج ۱ ص ۳۲

 

(۴) مفاتیح الجنان / قمی (زیارت جامعه)

 

(۵) المفردات / راغب اصفهانی ماده (طوع )

 

(۶) سوره نساء آیه ۵۹

 

(۷) تفسیرالتبیان / شیخ طوسی ج ۴ ص ۵۰۳

 

(۸) اصول کافی / کلینی (مترجم) ج ۱ ص ۳۹۸

 

(۹) المصباح / کفعمی ص۵۲۲

 

(۱۰) کتاب الدروس / شهید اول ص۱۵۲

 

(۱۱) منتهی الامال / محدث قمی ج ۳ ص۱۴۶۳

 

(۱۲) کتاب الاختصاص / شیخ مفید ص۲۲۲

 

(۱۳) سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه

 

(۱۴) بحار الانوار / مجلسی ج ۳۸ ص ۳۸

 

(۱۵) همان ج ۴۵ ص ۱۳۳

 

(۱۶) مقتل الحسین / مقرّم ص ۳۵۷-۳۵۹

 

(۱۷) الاحتجاج / طبرسی ج ۲ ص ۱۲۲

 

(۱۸) یادداشت های شخصی

 

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر