یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۹۰/۱۱/۰۷) خطبه های نماز جمعه شهرستان خوی – ۷ بهمن ۱۳۹۰

خطبه اول: الف : تقوی در خطبه های معصومین (۳۷)   چهارمین خطبه امیرمؤمنان در نمازجمعه (۶)   عُودُوا رَحِمَکُمُ اللَّهُ   باز گردید خدا بیامرزدتان   بَعْدَ اِنقِضاءِ مُجْتَمَعِکُمْ   پس از پایان یافتن اجتماعتان (نمازجمعه)   بِالتُّوْسِعَهِ عَلى عِیالِکُمْ   همراه با گشایش بر اهل و عیال خود   وَ البِرِّ عَلى اِخْوَانکُمْ […]

خطبه اول:

الف : تقوی در خطبه های معصومین (۳۷)

 

چهارمین خطبه امیرمؤمنان در نمازجمعه (۶)

 

عُودُوا رَحِمَکُمُ اللَّهُ

 

باز گردید خدا بیامرزدتان

 

بَعْدَ اِنقِضاءِ مُجْتَمَعِکُمْ

 

پس از پایان یافتن اجتماعتان (نمازجمعه)

 

بِالتُّوْسِعَهِ عَلى عِیالِکُمْ

 

همراه با گشایش بر اهل و عیال خود

 

وَ البِرِّ عَلى اِخْوَانکُمْ

 

و با نیکی کردن به برادرانتان

 

وَ الشُّکْرِ لِلّهِ عَلى مَا مَنَحَکُمْ

 

و با شکر خدا در برابر نعمت هایش

 

وَ اجْتَمِعُوا یَجْمَعُ اللَّهُ شَمْلَکُمْ

 

دور هم جمع شوید تا خدا صمیمیّت شما را زیاد کند

 

وَ تَبارُّوا یَصِلُ اللّهُ اُلْفَتَکُمْ (۱)

 

و به یکدیگر احسان کنید تا خدا الفت شما را بیفزاید

 

 

توضیح :

در ارتباط با شب و روز جمعه روایات متعددی از اهل بیت (ع) وارد شده است لازم دیدم فهرستی از این روایات را در دو محور فضائل و اعمال روز جمعه مطرح کنم

 

الف : فضائل روز جمعه :

 

۱- رسولخدا(ص) : روز جمعه سیّد الایّام است (۲)  

    

۲- رسولخدا (ص): روز جمعه در پیش خدا بزرگتر از روز قربان و عید فطر است (۳)  

 

 

۳- پیامبر خدا (ص) :

 

از کسی که روز یا شب جمعه بمیرد عذاب قبر برداشته می شود (۴)

 

۴- امام صادق (ع) :

 

روز جمعه دعاها اجابت می شود (۵)

 

ب : اعمال روز جمعه :

 

۱- خواندن دعاهای متعدد در شب و روز جمعه در کتب دعا مطرح شده (۶)  

 

۲- خواندن سوره های متعدد از قرآن (۷)

 

۳- بجا آوردن غسل جمعه (۸)

 

۴- خوش بو کردن خود در روز جمعه (۹)  

 

۵- نظافت کردن ، اصلاح صورت، ناخن، سبیل و پوشیدن بهترین و پاکیزه ترین لباس ها (۱۰)

 

۶- حضور در نمازهای جمعه (۱۱)

 

۷- امیر مؤمنان (ع) فرمود :

 

أَطْرِفُوا أَهَالِیَکُمْ فِی کُلِّ جُمُعَهٍ بِشَیْ‌ءٍ مِنَ الْفَاکِهَهِ کَیْ یَفْرَحُوا بِالْجُمُعَهِ (۱۲)   

 

هر روز جمعه مقداری میوه به خانواده خود هدیه دهید تا از آمدن جمعه خوشحال شوند .

 

 

ب : مباحث اخلاقی (۷) :

 

حُسن خُلق در سیره پیشوایان (۲):

 

جلسه گذشته بحث حُسنِ خُلق رسیده بود به حُسنِ خُلق در سیره پیشوایان که روایتی را در زمینه سیره اخلاقی رسولخدا (ص) توضیح دادیم. اکنون ادامه بحث را پی می گیریم.

 

همسفر شدن امیرمؤمنان (ع) با ذِمّی :

 

موضوع بحث این جلسه همسفر شدن امیرمؤمنان (ع) با یک نفر کافر ذمّی در مسیر کوفه است قبل بیان اصل جریان دو نکته را لازم به یادآوری می دانم

 

۱- محتوای این روایت که از امام صادق (ع) است با اختلاف کمی در بعضی از الفاظ در منابع زیر مطرح شده است

 

*      کتاب قرب الاسناد عبدالله بن جعفر حِمیَری از علمای قرن سوم هجری ، این کتاب از مصادر علامّه مجلسی در بحار الانوار است (۱۳)

 

 

*      اصول کافی مرحوم کلینی که از کتب مهّم و معتبر حدیثی شیعه می باشد (۱۴)

 

 

با استناد به این دو کتاب در سایر منابع حدیثی نیز مطرح شده است از جمله کتاب الوافی مرحوم فیض کاشانی ، بحار الانوار علاّمه مجلسی ، وسایل الشیعه مرحوم حرّ عاملی(۱۵)

 

۲- در توضیح معنی ذمّی باید گفت : کافران دو گروه اند ، اهل کتاب و غیر اهل کتاب

 

غیر اهل کتاب راهی جز پذیرش اسلام ندارند امّا اهل کتاب سه راه در پیش دارند پذیرش اسلام یا جنگ یا التزام به شرایط ذمّه کسانی که روش سوّم را می پذیرند اهل ذمّه یا ذمّی می گویند

دولت اسلامی در قبال تعهد ایشان به شرایط ذمّه متعهد می شود آنان را بعنوان شهروند مورد حمایت قرار بدهد. (۱۶)

 

اصل جریان سفر :

 

 

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ آبَائِهِ (ع) :

 

أَنَّ أَمیرَ الْمُؤْمنِینَ (ع) صَاحَبَ رَجُلاً ذِمّیّاً فَقَالَ لَهُ الذِّمّیُّ أَیْنَ تُرِیدُ یَا عَبْدَ اللَّهِ

 

فَقَالَ أُرِیدُ الْکُوفَهَ فَلَمَّا عَدَلَ الطَّرِیقُ بِالذِّمِّیِّ عَدَلَ مَعَهُ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (ع) فَقَالَ لَهُ الذِّمِّیُّ

 

اَلَسْتَ زَعَمْتَ أَنَّکَ تُرِیدُ الْکُوفَهَ فَقَالَ لَهُ بَلَى

 

فَقَالَ لَهُ الذِّمِّیُّ فَقَدْ تَرَکْتَ الطَّرِیقَ فَقَالَ لَهُ قَدْ عَلِمْتُ

 

قَالَ فَلِمَ عَدَلْتَ مَعِی وَ قَدْ عَلِمْتَ ذَلِکَ فَقَالَ لَهُ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (ع)

 

هَذَا مِنْ تَمَامِ حُسْنِ الصُّحْبَهِ أَنْ یُشَیِّعَ الرَّجُلُ صَاحِبَهُ هُنَیْئَهً إِذَا فَارَقَهُ

 

وَ کَذَلِکَ أَمَرَنَا نَبِیُّنَا (ص) فَقَالَ لَهُ الذِّمِّیُّ هَکَذَا قَالَ؟

 

قَالَ:نَعَمْ ، قَالَ الذِّمِّیُّ : لا جَرَمَ اَنَّمَا تَبِعَهُ مَنْ تَبِعَهُ لِأَفْعَالِهِ الْکَرِیمَهِ فَأَنَا أُشْهِدُ کَ اَنِّی عَلَى دِینِکَ

 

وَ رَجَعَ الذِّمّیُّ مَعَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (ع) فَلَمَّا عَرَفَهُ أَسْلَمَ (۱۷)

 

امام صادق (ع) از پدرانش روایت کرده که : امیرمؤمنان (ع) با ذمّی ای همسفر شد . مرد ذمّی به او گفت : ای بنده خدا به کجا می روی ؟

 

امام (ع) فرمود به کوفه می روم . و انگاه که ذمی راهش را بسوی دیگری کج کرد علی (ع) نیز به آن سو رفت . ذمّی گفت : مگر نمی خواستی به کوفه بروی ؟

 

امام (ع) فرمود : چرا ذمّی گفت : ولی راهت را رها کردی . امام (ع) فرمود : می دانم 

ذمّی گفت : پس چرا با این که می دانی با من آمدی ؟ امیرمؤمنان (ع) فرمود : این کمال نیکی به همسفر است که انسان همراهش را در هنگام جدایی خوش آمدگویان بدرقه کند. و پیامبر ما به ما چنین دستور داده است . ذمّی به او گفت : چنین گفته است؟ امام (ع) فرمود : بله.

 

ذمّی گفت : البته هر کس از آن حضرت پیروی کرده بخاطر کارهای بزرگوارانه او بوده است من تو را گواه می گیرم که بر دین تو ام و با امیرمؤمنان (ع) بازگشت و چون او را شناخت اسلام آورد.

 

 

خطبه دوم:

 

الف : مناسبت های هفته :

 

روز ۱۲ بهمن ۸ ربیع الاول :

 

دارای چهار مناسبت بزرگ و مهّم است

 

مناسبت اوّل :

 

*      سالروز شهادت امام حسن عسگری (ع) است این مصیبت را به محضر حضرت ولی عصر (عج) و عموم شیعیان و نماز گزاران جمعه تسلیت می گویم

 

مناسبت دوّم :

 

*      آغاز امامت امام زمان (عج) است که این مناسبت را به عموم منتظران آن حضرت و به محضر ولی امر مسلمین مدظله العالی و شما نمازگزاران جمعه تبریک می گویم.

 

مناسبت سوّم :

 

*       بازگشت پیروزمندانه رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام قدس سرّه به کشور اسلامی ایران پس از ۱۴ سال دوری از ملّت متعهد ایران اسلامی این مناسبت را به عموم ملّت ایران و آزادی خواهان جهان تبریک می گویم

 

مناسبت چهارم :

 

*       آغاز دهه مبارکه فجر انقلاب اسلامی ایران این مناسبت را به مقام معظم رهبری مدظله العالی وملّت انقلابی ایران ، خانواده معظم شهداء ، جانبازان و آزادگان تبریک می گویم

(۱۸)

 

 

ب : حوزه های علمیّه پاسداران مکتب اهل بیت (ع) :

بنا به عللی که بخشی از آنها در کتب روائی و کلامی مطرح شده است امامت حضرت ولی عصر (عج) همراه با غیبت شده است

 

و جهت تعیین تکلیف شیعیان در زمان غیبت کبری در پاسخ پرسش های اسحاق بن یعقوب با خط مبارک خود مرقوم فرمود :

 

وَ أَمّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَهُ فَارْجِعُوا فِیهَا إِلَى رُوَاهِ حَدِیثِنَا فَإِنّهُمْ حُجَّتِی عَلَیْکُمْ وَ أَنَا حُجَّهُ اللَّهِ عَلَیْهِمْ (۱۹)

 

بر اساس این دستور حوزه های علمیّه شیعه شکل گرفت و رسالت سنگین پاسداری از فرهنگ و مکتب اهل بیت (ع) را به عهده گرفت

 

و پدر بزرگوار امام عصر (عج) یعنی امام حسن عسگری (ع) نقش حوزه های علمیّه و دانشمندان و تربیت یافته گان در این حوزه ها را در طول تاریخ چنین بیان فرموده اند:

 

لَوْلا مَنْ یَبْقَى بَعْدَ غَیْبَهِ قَائِمِکُمْ

 

اگر نمی بود بعد از غیبت امام قائم (ع)

 

مِنَ الْعُلَماءِ الدَّاعِینَ إِلَیْهِ

 

دانشمندانی که بسوی او دعوت خواهند کرد

 

وَ الدّالّینَ عَلَیْهِ

 

و مردم را بسوی او راهنمایی خواهند کرد

 

وَ الذّابّینَ عَنْ دینِهِ بِحُجَجِ اللَّهِ

 

با براهین الهی از او حمایت خواهند کرد

 

وَ الْمُنْقِذِینَ لِضُعَفَاءِ عِبَادِ اللَّهِ

 

و نجات دهندگان بندگان ضعیف خدا

 

مِنْ شِباکِ إِبلِیسِ وَ مرَدَتِهِ

 

از دام های شیطان و پیروان او

 

وَ مِنْ فِخاخِ النواصِبِ

 

و راز کمین گاه های دشمنان اهل بیت

 

لَمَا بَقِیَ أَحَدٌ إِلاَّ اِرْتَدَّ عَنْ دِینِ اللَّهِ

 

کسی باقی نمی ماند مگر اینکه از دین خدا مرتد می شد

 

وَلکنَّهُمْ الَّذینَ یُمْسِکُونَ

 

لکن علماء کسانی هستند که نگه می دارند

 

اَزِمَّهَ قُلُوبِ ضُعَفَاءِ الشِّیعَهِ

 

زمام قلوب شیعیان ضعیف ما را در دست خود

 

کَمَا یُمْسِکُ صاحِبُ السَّفینَهِ سُکّانَها

 

همانند ناخدایی که سکّان کشتی را در اختیار دارد

 

اُولئِکَ هُمُ الْأَفْضَلُونَ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ (۲۰)

 

اینان شخصیت های با فضلیت در پیشگاه خدا هستند

 

 

خدمات حوزه های علمیّه :

 

۱- حفظ و حراست از اسلام ناب محمّدی و جلوگیری از انحرافات ، کج روی ها ، بدعت ها و خرافات

 

۲- پاسداری از فرهنگ اهل بیت (ع) و عقاید شیعه در برابر تهاجم دشمنان و منحرفان

 

۳- مبارزه علیه تمامی پادشاهان و حاکمان ستمگر در طول تاریخ و راه اندازی قیام ها ، نهضت ها و انقلاب های متعدد

 

۴- توسعه و گسترش علوم آل محمّد (ص) در رشته های مختلف و تدوین موسوعه های متعدد علمی در علوم بویژه تفسیر، فقه، اصول، فلسفه، حدیث، کلام و ادبیّات عرب

 

 

 

ج : اخبار و اتفاقات منطقه ای و بین المللی :

 

۱- گشایش پارلمان مصر :

 

روز دوشنبه شاهد گشایش پارلمان مصر در قاهره بودیم که بعد ازحدود ۶ دهه نمایندگان مردم مصر در پارلمان حضور پیدا کردندکه اکثر کرسی های آن در اختیار گروه های اسلام گرا قرار گرفت که برای آمریکا و رژیم اشغالگر قدس خیلی سنگین و شکننده بود

 

۲- فرار دیکتاتور یمن :

 

پس از اینکه طرح مصونیّت کامل علی عبدالله صالح دیکتاتور یمن با حمایت آمریکا در پارلمان این کشور به تصویب رسید صدها هزار نفر از مردم یمن در صنعا پایتخت این کشور به تظاهرات پرداخته و اعدام وی را درخواست کردند در نهایت وی ناچار شد به آمریکا فرار کند این یک پیروزی مهم برای مردم مبارز یمن و شکست مفتضحانه برای استکبار جهانی بویژه آمریکا بود.

 

۳- تحریم نفتی ایران :

 

اتحادیه اروپا اخیراً باتصویب تحریم نفتی ایران ، اجرا و عملیاتی کردن آن را به ۶ ماه دیگر موکول کرد ، علّت آن را می توان در موارد زیر جستجو کرد:

 

۱- اروپای بحران زده اقتصادی در شرایط فعلی بویژه در هوای سرد زمستانی قدرت تحمّل شوک بزرگ حاصله از قطع صدور نفت ایران را ندارد (۲۱)      

    

۲- قطع صدور نفت ایران موجب بالا رفتن قیمت نفت و وارد شدن ضررهای جدّی بر اکثر کشورهای جهان خواهد شد . صندوق بین المللی پول هشدار داده است توقف صادرات نفت ایران بهای نفت را در بازارهای جهانی ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش خواهد داد (۲۲)

  

۳- فقط ۱۸ درصد نفت ایران به کشورهای اروپایی صادر می شود یعنی ایتالیا ، اسپانیا ، یونان و فرانسه لذا تحریم ۱۸ درصد برای ایران ضربه کاری نیست لکن چهار کشور مذکور را با بحران جدّی مواجه خواهد ساخت

 

۴- هدف اصلی آمریکا و اتحادیه اروپا از تحریم ، منصرف کردن ایران از فعالیّت های هسته ای است لذا در صورت ادامه ، ایران ناچار خواهد شد مذاکرات را متوقف کند و این به ضرر تحریم کنندگان خواهد بود

 

۵- در نهایت در صورت تحریم ، ایران اسلامی بستن تنگه هرمز را حق مسلّم خود می داند در آن صورت بحران اقتصادی اروپا به فاجعه تبدیل خواهد شد (۲۳)

 

لازم به ذکر است که تحریم نفتی ایران بیشتر جنبه شعاری دارد و چند هدف را دنبال می کند :

 

*       تحت تأثیر قراردادن انتخابات ریاست جمهوری آمریکا به نفع اوباما

 

*       تأثیرگذاری برانتخابات مجلس ایران، به زعم تقویت مخالفان نظام جمهوری اسلامی و نشان دادن چراغ سبز به آنان

 

*       تحت تأثیر قرار دادن بیداری اسلامی در منطقه که نظام جمهوری اسلامی را الگوی خود می دانند .

 

پی نوشت :

(۱) تمام نهج البلاغه / سیدصادق موسوی ج۴ ص ۲۵۵

(۲) کتاب الخصال / شیخ صدوق ص ۳۱۵

(۳) مصباح المتهجد / شیخ طوسی ص ۱۹۲

(۴) المحاسن / برقی ج ۱ ص ۱۳۳

(۵) الدّعوات / قطب راوندی ص ۳۱- ۳۴

(۶) عده الداعی / ابن فهد حلّی ص ۶۴

(۷) ثواب الاعمال / صدوق ص ۱۰۴- ۱۰۶  

(۸) بحار الانوار / مجلسی ج ۸۱ ص ۱۲۹

(۹) قرب الاسناد / حمیری ص ۲۴۴

(۱۰) جمال الاسبوع / ابن طاووس ص ۱۹۲

(۱۱) بحار الانوار / مجلسی ج ۸۶ باب ۲

(۱۲) همان ج ۱۰۴ ص ۷۳

(۱۳) قرب الاسناد / حمیری ص ۱۰

(۱۴) اصول کافی / کلینی ج ۲ ص ۶۷۰

(۱۵) الوافی/فیض کاشانی ج ۵ ص ۵۳۲ – وسائل الشیعه /حر عاملی ج ۱۲ ص ۱۳۴- بحار الانوار/ مجلسی ج ۴۴ ص ۵۳

(۱۶) فقه الصادق / روحانی ج ۱۳ ص ۵۰ – ۵۲

(۱۷) فروع کافی / مرحوم کلینی ج ۴   ص ۶۸۶

(۱۸)   سایت شورای سیاست گذاری ائمه جمعه

(۱۹) تنقیحُ المقال / مامقانی ج ۹   ص ۲۲۸

(۲۰)   الاحتجاج / طبرسی ج ۱ ص ۱۵

(۲۱)   سایت شورای سیاست گذاری ائمه جمعه

(۲۲) سایت خبری تابناک

(۲۳) یادداشت های شخصی

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر