یکشنبه ۱۴ آذر ۱۴۰۰ - الأحد 1 جماد أول 1443

(۱۳۹۰/۱۱/۱۴) خطبه های نماز جمعه شهرستان خوی – ۱۴ بهمن ۱۳۹

خطبه اول:   الف : تقوی از دیدگاه قرآن (۱)   وَ اتَّقُوا یَوْماً   (ای مردم) بترسید از روزی که   لا تَجْزی نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَیْئاً   هیچ کس چیزی (از عذاب خدا) را از کسی دفع نمی کند   وَ لا یُقْبَلُ مِنْها شفاعَهٌ   و هیچ شفاعتی از کسی پذیرفته نمی […]

خطبه اول:

 

الف : تقوی از دیدگاه قرآن (۱)

 

وَ اتَّقُوا یَوْماً

 

(ای مردم) بترسید از روزی که

 

لا تَجْزی نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَیْئاً

 

هیچ کس چیزی (از عذاب خدا) را از کسی دفع نمی کند

 

وَ لا یُقْبَلُ مِنْها شفاعَهٌ

 

و هیچ شفاعتی از کسی پذیرفته نمی شود

 

وَ لا یُؤْخَذُ منْها عَدْلٌ

 

و از کسی غرامت و بدلی گرفته نمی شود

 

وَ لا هُمْ یُنْصَرُونَ (۱)

 

و نه یاری می شوند

 

 

توضیح :

 

در دنیا برای نجات دادن انسان های مجرم و مقصر از اِعمال قانون و عدالت از چند روش مرسوم استفاده می شود :

 

۱ واسطه قرار دادن عدّه ای موجّه و یا صاحب نفوذ (شفاعت)

 

۲- پرداختن غرامت تحت عناوین مختلف ( عَدْل)

 

۳- کمک و حمایت دوستان و آشنایان (یُنْصَرُونَ )

 

*       آیه می فرماید :

 

هیچکدام از موارد سه گانه (شفاعت ، عدل و نصرت ) در دادگاه عدل خداوندکارایی ندارد و هر انسانی باید مجازات اعمال دنیوی خویش را متحمّل شود

 

البته لازم به یادآوری است که مسئله شفاعت مصطلح که در آیات و روایات مطرح شده است بحث مستقلی دارد و آن غیر از این شفاعت باطل است که مورد اشاره قرار گرفت اگر کسی بخواهد در این زمینه مطالعاتی داشته باشد به کتب کلامی و تفسیر مراجعه کند از جمله تفسیر نمونه (۲) و تفسیر تسنیم (۳)  

 

 

ب : شرح زیارت جامعه (۴۳) :

 

جلسه گذشته در ارتباط با جمله « وَ اَرْتَضاکُمْ لِغَیْبِهِ» موارد زیل را توضیح دادیم

 

۱- توضیح در زمینه معنی و مفهوم غیب

 

۲- انواع غیب که عبارت بودند از : غیب مطلق و غیب نسبی

 

اکنون ادامه بحث را پی می گیریم.

 

 

ج : غیب از دیدگاه قرآن :

 

آیاتی که در آنها موضوع غیب مطرح شده است به دو گروه قابل تقسیم هستند.

 

۱- آیاتی که علم غیب را به خداوند اختصاص می دهند به طوری که غیر از خداوند سایر موجودات غیب نمی دانند

 

*       در سوره نمل می فرماید :

 

قُلْ لا یَعْلَمُ مَنْ فِی السَّماواتِ وَ الأَرْضِ الْغَیْبَ إِلاَّ اللَّهُ وَ ما یَشْعُرُونَ أَیَّانَ یُبْعَثُون(۴)

 

بگو کسانی که در آسمان ها و زمین هستند غیب نمی دانند جز خدا و نمی دانند کی برانگیخته می شوند

 

 

توضیح :

 

در این آیه علم غیب از تمامی موجودات آسمانی و زمینی نفی شده است و انحصارا بر خداوند اثبات شده است

 

همچنین در ذیل آیه علم بر زمان برانگیخته شدن روز قیامت که از مصادیق غیب است از غیر خدا نفی شده است

 

*       در سوره انعام می فرماید :

 

 

وَ عِنْدَهُ مفاتِحُ الْغَیْبِ لا یَعْلَمُها إِلاَّ هُو (۵)  

  

کلیدهای غیب تنها نزد اوست و جز او کسی آنها را نمی داند

 

*       مرحوم شیخ طوسی در معنی تفسیر (مَفاتِحُ الغَیبِ) می نویسد :

 

 

مَعْناهُ الاُمور التّی بِها یُسْتَدلُّ عَلی الغائب فَتُعْلَمُ حَقیقَتُهُ (۶) 

 

در این زمینه آیات دیگری نیز وجود دارد که علم غیب را در انحصار خداوند می دانند از جمله:

 

*        سوره انعام آیه ۵۰

 

*        سوره یونس آیه ۲۰

 

*        سوره اعراف آیه ۱۸۸

 

در مقابل تعدادی از آیات و روایات علم غیب را برای غیر خداوند اثبات می کنند

 

*       در سوره آل عمران

 

 

 

به عنوان نقل قول از حضرت عیسی (ع) که به مردم فرمود :

 

وَ أُنَبئُکُمْ بما تَأْکُلُونَ وَ ما تَدَّخِرُونَ فی‏ بُیُوتِکُم (۷)      

 

من شما را از آنچه می خورید و از آنچه در خانه هایتان ذخیره می کنید آگاه می گردانم

در این زمینه آیات دیگری نیز وجود دارد مانند :

 

*        سوره روم آیه ۳

 

*        سوره فتح آیه ۲۷

 

*        سوره قصص آیه ۸۵

 

*       از امام صادق (ع) نقل شده فرمود :

 

أَیُّ إِمَامٍ لا یَعْلَمُ ما یُصیبُهُ وَ إِلى ما یَصیرُ فَلَیْسَ ذلِکَ بِحُجَّهٍ لِلّهِ عَلى خَلْقِهِ (۸)  

 

هر امامی که نداند در مدّت عمرش چه به او می رسد و سرانجامش چه خواهد شد حجّت خدا بر خلق او نخواهد شد

 

به ظاهر در میان دو گروه از آیات و همچنین روایات تضاد و تعارضی وجود دارد لذا این سوال مطرح است که چه راه حلّی در این زمینه وجود دارد ؟

 

انشاء الله در جلسه بعدی توضیح خواهیم داد

 

 

خطبه دوم:

 

الف : مناسبت های هفته :

 

مناسبت اوّل :

 

*       امروز جمعه مصادف با ۱۰ ربیع الاول سالروز رحلت جدّ بزرگوار پیامبر (ص) حضرت عبد المطلّب

 

در هشتمین سال ولادت رسولخدا (ص) این مصیبت موجب حزن و اندوه شدید پیامبر بزرگوار (ص) گردید بطوریکه

مورّخ مشهور اهل سنّت یعقوبی می نویسد :

 

وَ قَد حَزِنَ مُحَمَّدٌ (ص) لِمَوْتِ جَدِّه حُزنَاً لا یَقِلُّ عَن حُزْنِهِ لِمَوْتِ اُمِّه حَتّی بَکی بُکاءً شَدیداً وَ هُوَ یَتْبَعُ نَعْشَهُ اِلی مقَرِّهِ أَلْاَخیرِ وَ لَمْ یَنْسَ ذِکْرَهُ اَبَدَاً (۹)

 

 

مناسبت دوّم :

 

*       سالروز ازدواج پیامبر خدا (ص) در سن ۲۵ سالگی با حضرت خدیجه (۱۵ سال قبل از بعثت)

مرحوم کلینی نقل می کند امام صادق (ع) فرمود :

 

حضرت ابوطالب (ع) همراه خاندان خویش و جمعی از قریش به خانه وَرَقَهِ بْنِ نُوْفَلْ عموی حضرت خدیجه جهت خواستگاری رفت و شروع به سخن نمود و در معرّفی رسولخدا (ص) گفت :

 

ثُمَّ إِنَّ ابْنَ أَخِی هَذَا مِمَّنْ لا یُوزَنُ بِرَجُلٍ مِنْ قُرَیْشٍ إِلاّ عَظُمَ عَنْهُ وَ لا عِدْلَ لَهُ فِی الْخَلْقِ وَ إِنْ کَانَ مُقِلاًّ فِی الْمَالِ فَإِنَّ الْمَالَ رِفْدٌ جَارٍ وَ ظِلٌّ زَائِلٌ … (۱۰)  

 

پسر برادرم (پیامبر (ص) ) با هیچ مردی سنجش نشود مگر اینکه بر او رجحان یابد و هیچ کس با او قابل قیاس نیست اگر چه دارائی او اندک است که ثروت قابل دگرگونی است

 

 

مناسبت سوّم :

 

*       آغاز هفته وحدت از روز یکشنبه ۱۶ بهمن و ۱۲ ربیع الاول بنا به دیدگاه اهل سنّت که میلاد رسولخدا (ص) در این روز است (۱۱)  

 

و از میان علماء شیعه :

 

*       مرحوم کلینی در کتاب اصول کافی (۱۲)

 

*       مرحوم صدوق درکتاب اکمال الدّین (۱۳)

 

 

*       مرحوم علی بن ابراهیم قمی از شیوخ کلینی (۱۴)

 

این نظر اهل سنّت را تأیید کرده اند .

 

 

ب : انقلاب اسلامی و عبور از بحران ها :

 

یکی از ویژگی های منحصر به فرد انقلاب اسلامی ایران در میان سایر انقلاب های تاریخ تعدّد و تنوع توطئه ها و بحران های بوجود آمده علیه آن از ناحیه دشمنان انقلاب اسلامی می باشد بویژه بحران هایی که جهت براندازی نظام جمهوری اسلامی پس از پیروزی راه اندازی شده است از قبیل :

 

۱- راه اندازی گروه های چپی و التقاطی در مناطق مختلف کشور بویژه در استان های مرزی تحت عنوان خود مختاری

 

۲- طراحی کودتای نظامی با استفاده از پس مانده های رژیم شاه

 

۳- تحمیل جنگ ۸ ساله عراق علیه ایران اسلامی

 

۴- محاصره اقتصادی از ابتدای پیروزی و تشدیدآن در دوران جنگ و سال های بعد

 

۵- علم کردن پرونده انرژی اتمی در شورای امنیّت هم اکنون نیز ادامه دارد

 

۶- تهاجم فرهنگی علیه ارزش های انقلاب اسلامی که رهبری ازآن بعنوان ناتوی فرهنگی و یا شبیخون فرهنگی تعبیر فرمودند

 

۷- راه اندازی فتنه سال ۸۸ پس از انتخابات ریاست جمهوری

 

۸- ترور ارکان انقلاب اسلامی و اخیراً ترور دانشمندان ایران اسلامی (۱۵)

 

در مقابل این توطئه ها و بحران های سنگین، انقلاب و نظام جمهوری اسلامی نه تنها از مسیر خود منحرف نشده است بلکه در مبارزه با زور گوئی های استکبار به صورت قاتع ایستاده و موضع گیری کرده است از قبیل:

 

۱- محقق ساختن شعار نه شرقی و نه غربی در مقام عمل

 

۲- محکوم کردن حمله شوروی سابق به افغانستان در سازمان ملل

 

۳- نامشروع دانستن رژیم اشغالگر قدس و حمایت از لبنان و غزّه در جنگ با اسرائیل

 

۴- قطع رابطه سیاسی با آمریکا و محکوم کردن حمله او به عراق و افغانستان و حمایت از بیداری اسلامی در منطقه

 

۵- موضع گیری قاطع علیه کشورهای اروپایی در برابر توهین به قرآن و پیامبر (ص) و قطع رابطه با آنها در جریان سلمان رشدی

 

۶- اتخاذ مواضع قاطع علیه استکبار جهانی در تمامی مسائل منطقه ای و بین المللی (۱۶)

 

 

ج : اجلاس بین المللی جوانان و بیداری اسلامی:

 

برگزاری این اجلاس در ایران اسلامی در شرایط ویژه حاکم بر منطقه و جهان از ابتکارات ویژه و تاریخی نظام جمهوری اسلامی می باشد که شاید در طول تاریخ سیاسی منطقه چنین اجلاسیّه ای با این ویژگی ها و با حضور جوانان مسلمان و انقلابی برگزار نشده بود

 

در این اجلاس ۱۲۰۰ نفر از جوانان مسلمان از ۷۳ کشورحضور پیدا کردند و در ضمن ۶ کمیسیون ، مسائل مهم و مبتلا به مسلمانان را مورد بررسی قرار دادند. (۱۷)

 

و از سخنرانی راهگشای مقام معظم رهبری مدظله العالی استفاده کردند که تحلیل ابعاد این سخنرانی یک فرصت مستقل نیاز دارد

 

در پایان لازم می دانم از زحمات و تلاش های برگزار کنندگان این اجلاس بویژه مشاور عالی مقام معظم رهبری مد ظله العالی و دبیر کلّ مجمع جهانی بیداری اسلامی جناب دکتر ولایتی قدردانی و سپاسگزاری نمایم.

 

پی نوشت:

(۱)   سوره بقره آیه ۴۸

(۲) تفسیر نمونه / مکارم شیرازی ج ۱ ص ۲۶۹

(۳) تسنیم / آیه ا… جوادی آملی ج ۱ ص ۲۱۰

(۴) سوره نمل آیه ۶۵

(۵) سوره انعام آیه ۵۹

(۶) التبیان فی تفسیر القرآن / شیخ طوسی ج ۴   ص ۱۴۲

(۷) سوره آل عمرآن آیه ۴۹

(۸) اصول کافی / کلینی ج ۱ ص ۲۵۹

(۹) تاریخ / یعقوبی ج ۲   ص ۱۰

(۱۰) فروع کافی / مرحوم کلینی ج ۵ ص ۳۵۷  

(۱۱) تواریخ النبی والآل / علامه تستری ص ۱۹

(۱۲) اصول کافی / مرحوم کلینی ج ۱ ص ۶۲۳      

(۱۳) اکمال الدین / مرحوم صدوق ج ۱ ص ۱۹۶

(۱۴) کتاب الامالی / مرحوم صدوق ج ۱ ص ۴۸۱

(۱۵)   یادداشت های شخصی

(۱۶) برداشت از منابع متعدد سیاسی و خبری

(۱۷) سایت شبکه خبر