یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ - الأحد 18 ربيع أول 1443

(۱۳۹۰/۱۲/۱۲) خطبه های نماز جمعه خوی – ۱۲ اسفند ۱۳۹۰

خطبه اول   الف : تقوی از دیدگاه قرآن (۵) :   قالَ اللّهُ تَبارَکَ وَ تَعالى:   وَ اتّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدیدُ الْعِقابِ‏ (۱)     از خدا بپرهیزید و بدانید که او سخت کیفر است     توضیح :   این بخشی از آیه شریفه است ، ابتدای آن در ارتباط […]

خطبه اول

 

الف : تقوی از دیدگاه قرآن (۵) :

 

قالَ اللّهُ تَبارَکَ وَ تَعالى:

 

وَ اتّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدیدُ الْعِقابِ‏ (۱)  

 

از خدا بپرهیزید و بدانید که او سخت کیفر است

 

 

توضیح :

 

این بخشی از آیه شریفه است ، ابتدای آن در ارتباط با انجام مناسک حج است که خداوند برای مسلمانان ۷ دستور می دهد

 

۱- دستور کلّی برای انجام دادن فریضه حج و عمره

 

۲- دستور خارج شدن از احرام در صورت بروز مشکل

 

۳- نتراشیدن سر خود قبل از ذبح قربانی

 

۴- اگر کسی از روی ناچاری قبل از ذبح قربانی سر بتراشد باید کفّاره بدهد ( روزه ، یا صدقه یا گوسفند)

 

۵- در حج تمتّع عمره قبل از حج است و قربانی لازم است

 

۶- کسانی که قربانی نداشته باشند سه روز در ایّام حج و هفت روز پس از بازگشت روزه بگیرند.

 

۷- حج تمتع برای کسانی واجب است که خانواده او نزدیک مسجد الحرام نباشد (۲)   

 

به دنبال این دستورات هفتگانه است که می فرماید :

 

وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدیدُ الْعِقابِ

 

*       آیت الله جوادی می نویسد :

 

لحن تهدیدآمیز این آیه در هیچ یک از آیات گذشته نیست

 

وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدیدُ الْعِقابِ

 

دستور به تقوا، آوردن نام خدا (الله) و فرمان آگاهی و هوشیاری به شدتِ عقاب ، ذکر دوباره نام الله همراه با تأکید به جای آوردن ضمیر از اوج تهدید حکایت می کند چنین تهدیدی هر متفکّری را به راز دار بودن آن سوق می دهد. (۳)  

 

 

ب : شرح زیارت جامعه (۴۵) :

 

وَ رَضِیَکُمْ خُلَفَاءَ فِی أَرْضِهِ (۴)  

 

گواهی می دهم خدا رضایت داده شما خلفای او در زمین باشید

 

در ارتباط با این فراز از زیارت چند مطلب نیاز به یادآوری دارد

 

۱- معنی خلافت :

 

ابتدا لازم به یادآوری است که خلَفاء جمع خَلیف یا خلیفه است به معنای جانشین و قائم مقام

 

 

*       در معنی خلافت گفته شده :

 

وَ الخِلافَهُ النِیابَهُ عَنِ الْغَیْرِ اِمّا لِغَیْبَهِ الْمَنُوبِ عَنْهُ وَ اِمّا لِمَوْتِهِ وَ اِمّا لِعَجْزِهِ وَ اِمّا لِتَشْریفِ الْمُسْتَخْلَفِ وَ عَلى هذا الْوَجْهِ الْأَخیرِ اِسْتَخْلَفَ اللّهُ اَوْلیائَهُ فی الْاَرضِ، قال تَعالى: هُوَ الَّذِی جَعَلَکُمْ خَلائِفَ فِی الْأَرْضِ(۵) (۶)  

 

خلافت یعنی نیابت و جانشینی به جای دیگری است یا به خاطر غیبت و نبودن کسی یا به دلیل مرگ کسی و یا به علت ناتوانی کسی و یا به جهت شرافت و بزرگی فردی جانشین دیگری می شود و در معنی اخیر خداوند اولیای خود را در زمین خلافت و نمایندگی می دهد در سوره فاطر می فرماید : اوست خدایی که شما را جانشینان خویش در زمین قرار داد

 

 

۲- ائمه (ع) جانشینان خدا در زمین :

 

از فقرات مختلف زیارت جامعه و سایر زیارات و از روایات متعدد استفاده می شود که ائمه (ع) جانشینان خدا برای خلق او در زمین هستند به عنوان نمونه چند مورد را ذکر می کنیم

 

*       عبدالله بن سنان می گوید :

 

سَئَلْتُ اباعَبْدِ الله (ع) عَنْ قَول الله :

 

وَعَدَ اللَّهُ الَّذینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الْأَرْض (۷)

 

خداوند به کسانی از شما که ایمان آورده و کارهای شایسته ای انجام داده اند وعده می دهد که قطعا آنها را حکمرانان روی زمین خواهد کرد

 

قال : هُمْ الاَئِمَّهُ عَلَیْهِمُ الْسَّلامِ

 

*      در بعضی از تعبیرات وارد شده امام (ع) فرمود:

 

نَزَلَتْ فِی آلِ مُحَمَّدٍ (ص) (۹)

 

*      از امام رضا (ع) نقل شده فرمود :

 

الأَئِمَّهُ خُلَفَاءُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فِی أَرْضِهِ (۱۰)

 

ائمه جانشینان خدای عزّوجل در زمین او هستند

 

 

۳- ائمه (ع) مرضّی خدا هستند :

 

یکی از موضوعات مهّم مطرح شده در آیات قرآن و روایات رضای خداوند از بندگان خود است

 

*      راغب اصفهانی می‌نویسد:

 

رِضا اللّهِ عَنِ الْعَبْدِ هُوَ أَنْ یَراهُ مُؤْتَمِراً لأَمْرِهِ وَ مُنْتَهِیاً عَنْ نَهْیِهِ (۱۱)

    

رضای خدا از بنده این است که او را در حال انجام اوامر و ترک نواهی خود ببیند.

 

در آیات قرآن از : اخلاص، تقوا، توکّل، جهاد، نماز، وفای به عهد، عمل صالح به عنوان زمینه های رضای خدا یاد شده

 

در مقابل از خیانت، دنیا طلبی، کُفر ، نفاق، فسق، ناسپاسی، شهوت و تخلّف از جهاد به عنوان موانع رضای خداوند نام برده شده (۱۲)   

 

 

 

خطبه دوم :

 

الف : مناسبت‌های هفته :

 

روز شنبه ۱۳ اسفند ۱۰ ربیع الثانی :

 

*      روز وفات کریمه اهل بیت حضرت فاطمه معصومه (س) (۲۰۱٫ق) (۱۳)

 

 

یکشنبه ۱۴ اسفند

 

*      روز تأسیس کمیته امداد امام خمینی(ره) (۱۳۵۷٫ش )

*      روز احسان و نیکوکاری

 

دوشنبه ۱۵ اسفند

 

*      روز درختکاری

*      آغاز هفته منابع طبیعی (۱۴)

 

 

 

ب : فضائل حضرت معصومه (س) :

 

در ارتباط با مقامات معنوی حضرت معصومه (س) روایات متعددی از ائمه (ع) وارد شده است

 

*      از برادر بزرگوارشان امام رضا (ع) نقل شده فرمود :

 

مَنْ زارَها بقُمْ کَمَنْ زارَنی (۱۵)

 

هر کس او را در قم زیارت کند چنان است که مرا زیارت کرده

 

*      در روایت دیگر وارد شده فرمود :

 

مَنْ زارَها عارِفاً بِحَقِّها فَلَهُ الْجَنَّهُ (۱۶)

 

هر کس او را با شناخت زیارت کند پاداش او بهشت خواهد بود

 

 

مکاشفه :

مرحوم آیه ا.. مرعشی نجفی نقل می کنند پدرشان آقا سیّد محمود مرعشی پس از چهل شب بیتوته در حرم حضرت امیرمؤمنان (ع) شبی در حال مکاشفه امام به او می‌فرماید : چه می‌خواهی؟

 

سیّد محمود جواب می‌دهد می‌خواهم بدانم قبر حضرت زهرا (س)کجاست؟

 

حضرت می‌فرماید: من نمی‌توانم برخلاف وصیّت آن حضرت قبر را معلوم کنم.

 

سیّد می‌پرسد اگر بخواهم آن حضرت را زیارت کنم چه کنم؟ حضرت می‌فرماید :

 

خداوند جلال و جبروت حضرت زهرا (س) را به حضرت فاطمه معصومه (س) عنایت کرده است هر کسی بخواهد ثواب زیارت حضرت فاطمه (س) را درک کند به زیارت حضرت معصومه (س) برود

 

آیه ا.. مرعشی (ره) می فرمود : من به همین علّت به قم آمده و ماندگار شدم و اکنون شصت سال است که اوّلین زائر حضرت هستم. (۱۷)  

  

 

ج : روز احسان و نیکوکاری :

 

کمیته امداد از جمله یادگارهای ماندگار حضرت امام (ره) می باشد که از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی در خدمت نیازمندان جامعه می باشد از جمله خدمات ارزشمند کمیته امداد به اقشار آسیب پذیر جامعه عبارتند از:

 

۱- برنامه ریزی برای آموزش های فنی و حرفه ای

 

۲- پرداخت وام های قرض الحسنه و تهیّه مواد اولیه و ابزار کار جهت ایجاد خودکفائی مددجویان کمیته

 

۳- کمک کردن به زنان سرپرست خانوار

 

۴- تهیه جهیزیه برای نوعروسان خانواده های مددجو

 

۵- کمک به بیماران هموفیلی ، کلیوی ، تالاسمی و … (۱۸)

 

لازم به یادآوری است که همه ساله از ۱۴ الی ۲۱ اسفند ماه به نام هفته نیکوکاری نامگذاری شده است و در طول هفته کمک های مردمی و هدایای آنان به مددجویان کمیته جمع آوری می شود.

در این زمینه روایتی را که امام صادق (ع) خطاب به فردی بنام عمّار( از پولداران زمان آن حضرت) فرموده ترجمه می کنم :

 

یَا عَمَّارُ أَنْتَ رَبُّ مَالٍ کَثِیرٍ؟ قَالَ: نَعَمْ جُعلْتُ فِداکَ

قالَ: فَتُؤَدِّی مَا افْتَرَضَ اللّهُ عَلَیْکَ مِنَ الزَّکاهِ ؟ قالَ نَعَمْ

قالَ: فَتُخْرِجُ الْمَعْلُومَ مِنْ مَالِکَ؟ قالَ: نَعَمْ

قالَ فَتَصِلُ قَرَابَتَکَ؟ قالَ: نَعَمْ. قالَ: وَ تَصِلُ إِخْوَانَکَ؟

قَالَ: نَعَمْ. فَقالَ: یَا عَمّارُ إِنَّ الْمالَ یَفْنى وَ الْبَدَنَ یَبْلى وَ الْعَمَلَ

یَبْقى وَ الدَّیّانَ (اَی الحاکم و القاضی ) حَیٌّ لا یَمُوتُ یَا عَمّارُ

إِنَّهُ مَا قَدَّمْتَ فَلَنْ یَسْبِقَکَ وَ ما أَخَّرْتَ فَلَنْ یَلْحَقَکَ (۱۹)  

 

ای عمّار آیا تو صاحب ثروت بسیاری هستی ؟ عرض کرد آری. فرمود: زکات واجب را می پردازی ؟ عرض کرد بلی فرمود : مال معلوم را به سائل و غیر سائل پرداخت می کنی ؟ عرض کرد بلی فرمود : ارحام و اقربایت را صله می کنی ؟ عرض کرد بلی . فرمود : آیا به برادران دینی ات می رسی ؟

عرض کرد بلی . حضرت فرمود : ای عمّار! مال فانی و نابود می شود بدن می پوسد عمل باقی می ماند و حاکم زنده است آنچه را جلوتر از خود فرستادی از تو سبقت نمی گیرد و آنچه را که بعد خود گذاردی به تو ملحق نخواهد شد

 

 

د : منابع طبیعی از دیدگاه اسلام :

 

بالا رفتن سطح فنّاوری ها در بهره برداری از منابع طبیعی تعادل محیط زیست را به زیان طبیعت از بین برده است و با مرور زمان این روند خطرات و خسارات جبران ناپذیری را علیه بشریّت رقم خواهد زد

 

لذا برای جلوگیری از فجایع حتمی زیست محیطی یک نهضت بین المللی لازم است تا حراست لازم ازمنابع طبیعی ، آب خیزداری و محیط زیست صورت پذیرد .

 

هیچ مکتب و آئینی به اندازه دین اسلام در مورد منابع طبیعی و محیط زیست تأکید و سفارش نکرده است بعنوان نمونه چند مورد را بصورت فهرست یادآوری می کنیم

 

*      بسیاری از ایات قرآن به مطالعه و سیر در طبیعت را برای عبرت آموزی سفارش نموده است (۲۰)

 

*      تعداد زیادی از اسامی سورقرآن به نام یکی از عناصر طبیعت نامگذاری شده است مانند: سوره های بقره ، رعد ، نحل ، نور ، عنکبوت ، نجم ، فجر ، شمس ، حدید ، قمر ، ناس و … (۲۱)

 

*      در آیات و روایات متعدد به احیاء و آباد سازی زمین تأکید و سفارش شده است (۲۲)

  

*      در آیات و روایات متعدد بسیاری از پدیده های عالم هستی و طبیعت از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار گرفته اند از قبیل زمین ، هوا ، آب ، صوت ، باران ، خورشید ، ستارگان و دریاها (۲۳)      

 

 

هـ : معیارهای انتخاب اصلح :

 

امروز ۱۲ اسفند است که مردم درحال رأی دادن به نامزدهای نمایندگی مجلس نهم می باشند.

لذا لازم می دانم مواردی را که رهبر کبیر انقلاب اسلامی بعنوان معیارها در انتخاب اصلح مطرح فرموده اند، یادآوری نموده و از درگاه خداوند لایزال خواستارم این انتخابات را برای مردم ایران اسلامی مبارک کند و دشمنان را خوار و ذلیل گرداند.انشاءا…

 

۱- مطالعه و بررسی سوابق خانوادگی ، اعتقادی ، کاری و معلوماتی نامزدها (۲۴)

 

۲- افرادی انتخاب کنید که متعهد به اسلام شرقی و غربی نباشند و بر صراط مستقیم انسانیّت و اسلامیّت باشند (۲۵)  

 

۳- مردم به نمایندگانی رأی دهند که طعم تلخ فقر را چشیده باشند و در قول و عمل مدافع اسلام پابرهنگان زمین و مدافع اسلام ناب محمّدی (ص) باشند (۲۶) 

 

۴- سرنوشت اسلام و کشور خود را بدست کسانی بدهید که به اسلام و جمهوری اسلامی و قانون اساسی معتقد باشند و منفعت خود را به مصالح کشور مقدّم ندارند. (۲۷)  

 

 

پی نوشت :

(۱)   سوره بقره آیه ۱۹۶

(۲)   تفسیر نمونه / مکارم شیرازی   ج ۲ ص ۵۵ – ۶۰

(۳)   تفسیر تسنیم / جوادی آملی   ج ۱۰ ص ۴۸  

(۴)   مفاتیح الجنان زیارت جامعه کبیره

(۵)   مفردات / راغب اصفهانی ماده (خلف)

(۶)   سوره فاطر آیه ۳۹  

(۷)   سوره نور آیه ۵۵

(۸)   اصول کافی / کلینی ج ۱   ص ۱۹۴

(۹)   تفسیر فرآت الکوفی ص ۲۸۸

(۱۰) کتاب الوافی / فیض کاشانی   ج ۳   ص ۵۰۷  

(۱۱) المفردات / راغب اصفهانی ماده (رضی)  

(۱۲) فرهنگ قرآن / جمعی از نویسندگان ج ۱۵ ص ۵۳ – ۶۱

(۱۳) آیینه ایام / رحمتی ص ۳۶۶  

(۱۴)   سایت شورای سیاست گذاری ائمه جمعه  

(۱۵) کامل الزیارات / ابن قولویه ص ۵۳۶  

(۱۶) بحار الانوار / مجلسی ج ۱۰۲ ص ۲۶۶

(۱۷) فروغی از کوثر ( زندگانی حضرت معصومه (س)) ص ۸۷  

(۱۸) یادداشت های شخصی

(۱۹) فروع کافی / کلینی ج ۴ ص ۲۷

(۲۰) سوره عنکبوت آیه ۲۰  

(۲۱) پایگاه اطلاع رسانی راسخون

(۲۲) سوره جاثیه آیه ۵    

(۲۳) یادداشت های شخصی

(۲۴) صحیفه نور   ج ۶ ص ۱۷۷

(۲۵) همان   ج ۱۱ ص ۳۸۴

(۲۶) همان   ج ۱۸ ص ۱۹۴

(۲۷) همان   ج ۱۱ ص ۲۶۹

 

 

پر بازدیدترین ها

بیشتر